Interpelacja w sprawie funkcjonowania zakładów resocjalizacyjnych dla nieletnich
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7342
do ministra sprawiedliwości
w sprawie funkcjonowania zakładów resocjalizacyjnych dla nieletnich
Zgłaszający: Lidia Czechak
Data wpływu: 10-01-2025
Szanowny Panie Ministrze,
przewodniczący Zarządu Głównego NSZZ Pracowników Schronisk dla Nieletnich i Zakładów Poprawczych zwrócił się do Pana Premiera Donalda Tuska z prośbą o pomoc w formie interwencji w Ministerstwie Sprawiedliwości w sprawach dotyczących funkcjonowania zakładów resocjalizacyjnych dla nieletnich. Związek wypracował konkretne propozycje, które ich zdaniem poprawią i ustabilizują efektywność działania placówek. Nie ma jednak w ministerstwie woli współpracy i dialogu ze stroną związkową, dlatego zwrócili się do Premiera.
Poniżej przedstawię 5 kwestii podnoszonych przez Związek:
1. Potrzeba progresywnego funkcjonowania placówek wychowawczo-resocjalizacyjnych.
2. Wypracowanie rozwiązań prawno-organizacyjnych skutecznie zapewniających bezpieczeństwo pracownikom placówek wobec coraz liczniejszych przypadków bezpośredniej fizycznej napaści ze strony wychowanków.
3. Włączenie przez ministerstwo do dialogu w kwestiach potencjalnych zmian i reform funkcjonowania placówek przedstawicieli zakładów dla nieletnich – podmiotów społecznych zrzeszonych w związkach zawodowych i przedstawicieli kadry kierowniczej.
4. Uporządkowanie kwestii uprawnień emerytalnych kadry pracowniczej.
5. Wypracowanie stabilnych rozwiązań finansowego funkcjonowania placówek.
W związku z powyżej przedstawioną sytuacją proszę o odpowiedź na pytania:
1. Czy od 4 grudnia 2024 r. (wtedy zostało skierowane pismo do premiera, o którym zostali poinformowani wszyscy posłowie) został przez ministerstwo podjęty dialog ze stroną związkową w celu uporządkowania podnoszonych przez Związek kwestii?
2. Dlaczego mimo zapewnień z 7 maja 2024 r. o roboczych spotkaniach z przedstawicielami Związku co trzy miesiące rozmowy zostały zawieszone?
3. Czy ministerstwo pracuje nad rozwiązaniem lub ma już opracowane rozwiązania problemów przedstawianych przez pracowników zakładów resocjalizacyjnych dla nieletnich?
Z wyrazami szacunku
Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6018 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.14.2025
Warszawa, 07 lutego 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przedstawiam odpowiedź na interpelację nr 7342 złożoną do Ministra Sprawiedliwości
przez Panią posłankę Lidię Czechak w sprawie funkcjonowania zakładów
resocjalizacyjnych dla nieletnich.
Ad 1 i 2
13 stycznia 2025 r. Ministerstwo Sprawiedliwości udzieliło odpowiedzi Panu Dariuszowi
Kuszewskiemu Przewodniczącemu Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego
Pracowników Schronisk dla Nieletnich i Zakładów Poprawczych na pismo z 4 grudnia 2024
r., skierowane do Pana Donalda Tuska Prezesa Rady Ministrów.
Jednocześnie zaproszono przedstawicieli Związku na spotkanie 23 stycznia 2025 r.
Z powodu nieprzewidzianych służbowych okoliczności, spotkanie zostało przełożone na
21 lutego 2025 r. Tematem spotkania będą zagadnienia dotyczące funkcjonowania
zakładów dla nieletnich poruszone we wskazanym piśmie.
Minister Sprawiedliwości na bieżąco prowadzi dialog ze Związkiem, odpowiadając
na pisma kierowane do urzędu.
W okresie od ostatniego spotkania z przedstawicielami Związku, tj. od 7 maja 2024 r. do
Ministerstwa Sprawiedliwości wpłynęły pisma od przedstawicieli Zarządu Głównego
Związku, jak również od przedstawicieli Komisji Międzyzakładowych NSZZ Pracowników
Schronisk dla Nieletnich i Zakładów Poprawczych. Poruszane sprawy dotyczyły m.in.
wytycznych Ministra Sprawiedliwości w zakresie stawek dziennych wyżywienia
-- 1 of 3 --
w zakładach dla nieletnich, wstrzymania wypłat dodatków motywacyjnych przyznanych
pracownikom pedagogicznym, wymaganego wykształcenia na stanowisku pracownika
ochrony oraz niedoboru środków finansowych na wynagrodzenia pracowników
okręgowych ośrodków wychowawczych, zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich.
Na wszystkie pytania Związkom Zawodowym zostały udzielone odpowiedzi.
W tym czasie Zarząd Główny NSZZ Pracowników Schronisk dla Nieletnich i Zakładów
Poprawczych nie zgłaszał oczekiwań, co do osobistego spotkania ze mną.
Ad 3
Ministerstwo Sprawiedliwości za szczególnie ważne uznaje kwestie dostosowywania
regulacji prawnych do aktualnych realiów społecznych oraz narzędzi umożliwiających
skuteczne oddziaływanie na pojawiające się problemy nieletnich.
Mamy świadomość, że polski system resocjalizacji młodzieży – w formie jaką zastaliśmy
13 grudnia 2023 r. – oparty jest na zdezaktualizowanych koncepcjach teoretycznych,
metodycznych i organizacyjnych, które nie przystają do współczesnych rozwiązań
pedagogicznych, jak i do dynamicznych zmian kulturowo-społecznych.
Za istotne należy uznać przede wszystkimi zmianę filozofii funkcjonowania placówek
resocjalizacyjnych w zakresie podejścia do edukacji, opieki, wychowania i resocjalizacji
nieletnich. Fundamentem tych zmian powinny być najnowsze zdobycze nauki o człowieku,
w szczególności prawa dziecka zawarte w Konwencji Praw Dziecka, wytycznych ONZ oraz
standardach europejskiego postępowania z nieletnimi. Potrzeba wprowadzenia nowych
rozwiązań prawnych dotyczących systemu wychowania i resocjalizacji nieletnich wynika
nie tylko z niezadawalającego stanu funkcjonowania placówek resocjalizacyjnych,
ale przede wszystkim jest wyrazem odpowiedzialności za poprawę efektywności
oddziaływań wychowawczych i resocjalizacyjnych.
W ramach bieżącego nadzoru zwierzchniego i pedagogicznego Ministra Sprawiedliwości
nad okręgowymi ośrodkami wychowawczymi, zakładami poprawczymi i schroniskami dla
nieletnich podjęto działania w celu odejścia od modelu retrybutywnego odziaływania
opartego na filozofii karania i izolowania społecznego nieletniego na rzecz wychowania
opartego na metodycznie zaplanowanych oddziaływaniach inicjujących rozwój osobowy
i społeczny wychowanka oraz wspierających jego rozwój poznawczy i twórczy.
-- 2 of 3 --
Minister Sprawiedliwości, dostrzegając potrzebę podjęcia prac nad zmianą przepisów
dotyczących postępowania w sprawach nieletnich, powołał Pełnomocnika Ministra
Sprawiedliwości do spraw nieletnich profesora Marka Konopczyńskiego, którego
zadaniem jest przedstawianie propozycji nowych rozwiązań prawnych w obszarze
resocjalizacji nieletnich. Zmiany w prawie muszą być gwarantem skuteczności procesu
wychowawczego nieletnich poprzez zwiększenie efektywności podejmowanych wobec
nich oddziaływań .
Pełnomocnik w pierwszym półroczu 2024 roku odwiedził prawie wszystkie placówki dla
nieletnich podległe Ministrowi Sprawiedliwości i przygotował 200 stronicowy raport
w którym poddał analizie funkcjonowanie poszczególnych typów placówek - zakładów
poprawczych, okręgowych ośrodków wychowawczych i schronisk dla nieletnich. Na tej
podstawie przygotował też założenia nowej ustawy, nad którą pod koniec ubiegłego roku
rozpoczęły się intensywne prace w powołanym przeze mnie Zespole Ekspertów. Założenia
dotyczą poszerzenia przygotowywanej nowej ustawy o część profilaktyczna, wykonawczą
i readaptacyjną z uwzględnieniem rozwiązań europejskich i współczesnych nauk
psychologicznych, biomedycznych, pedagogicznych i socjologicznych.
Jednocześnie trwają prace nad szybką nowelizacją obowiązującej i powszechnie
krytykowanej ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich (Dz.U.
z 2024 r., poz. 978) w celu wyjścia naprzeciw postulatom pracowników placówek dla
nieletnich oraz poprawienia losu przebywającym w placówkach wychowankom.
Należy dodać, że wymiernym efektem wizyt prof. Konopczyńskiego w placówkach była
decyzja Pana Ministra Adama Bodnara o podwyższeniu stawki żywieniowej dla
wychowanków – z 13,3 zł na 18 zł, a także zainicjowanie procesu zdejmowania z murów
ośrodków wychowawczych drutu kolczastego tzw. concertiny. Pełnomocnik rozpoczął też
współpracę placówek z Akademickim Związkiem Sportowym czego efektem jest
przekazanie sprzętu narciarskiego do jednej z placówek resocjalizacyjnych.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --