Interpelacja w sprawie transformacji energetycznej podregionu bełchatowskiego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7324
do ministra przemysłu
w sprawie transformacji energetycznej podregionu bełchatowskiego
Zgłaszający: Jolanta Zięba-Gzik
Data wpływu: 09-01-2025
Szanowna Pani Minister,
podregion bełchatowski, będący jednym z kluczowych ośrodków energetycznych w Polsce, stoi przed ogromnym wyzwaniem związanym z koniecznością wygaszenia Elektrowni Bełchatów oraz zakończeniem wydobycia węgla brunatnego przez tamtejszą kopalnię. W związku z europejskimi planami neutralności klimatycznej zamknięcie tych obiektów jest nieuniknione, co niesie za sobą istotne zagrożenie dla przyszłości regionu. Obecnie tysiące osób znajduje zatrudnienie w elektrowni, kopalni oraz powiązanych spółkach zależnych. Transformacja ta będzie miała daleko idący wpływ na gospodarkę lokalną oraz sytuację społeczną mieszkańców podregionu bełchatowskiego. Proces transformacji energetycznej dotyczy wielu resortów – w tym Ministerstwa Aktywów Państwowych, Ministerstwa Klimatu i Środowiska, Ministerstwa Rozwoju i Technologii, Ministerstwa Przemysłu oraz Ministerstwa Infrastruktury – dlatego konieczne jest skoordynowanie działań oraz wdrożenie zintegrowanego planu wsparcia dla regionu, który zapewni bezpieczną i sprawiedliwą transformację dla pracowników oraz społeczności lokalnej.
W związku z tym zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Czy rząd RP posiada obecnie kompleksowy plan transformacji energetycznej dla podregionu bełchatowskiego uwzględniający perspektywę zakończenia działalności Elektrowni Bełchatów i kopalni węgla brunatnego? Jeśli taki plan istnieje, jakie są jego główne założenia?
2. Jakie kroki zamierza podjąć rząd, aby wspomóc podregion bełchatowski w procesie transformacji, szczególnie w kontekście ochrony miejsc pracy i tworzenia alternatywnych źródeł dochodu dla mieszkańców?
3. Czy rząd rozważa powołanie specjalnego pełnomocnika ds. transformacji podregionu bełchatowskiego, który koordynowałby działania wszystkich odpowiedzialnych ministerstw i instytucji, w tym Ministerstwa Aktywów Państwowych, Ministerstwa Klimatu i Środowiska, Ministerstwa Rozwoju i Technologii, Ministerstwa Przemysłu oraz Ministerstwa Infrastruktury?
4. W jaki sposób rząd zamierza zaangażować środki europejskie oraz pozostałe zasoby, aby złagodzić skutki gospodarcze i społeczne związane z zamknięciem największej elektrowni konwencjonalnej w Polsce? W związku z pojawiającymi się sygnałami o możliwości ograniczenia dostępu do funduszy w ramach Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji, czy rząd podejmuje działania w celu zapewnienia dalszego wykorzystania tych środków, mając na uwadze ich kluczowe znaczenie dla transformacji energetycznej Polski?
5. Czy w ramach działań rząd przewiduje wdrożenie programów mających na celu podniesienie kwalifikacji zawodowych pracowników sektora energetycznego i górniczego z podregionu bełchatowskiego, które umożliwią im podjęcie pracy w nowych sektorach gospodarki?
Transformacja energetyczna w podregionie bełchatowskim wymaga kompleksowych i wielopłaszczyznowych działań. Oczekuję, że rząd podejmie odpowiedzialne i skoordynowane działania, które pozwolą na sprawiedliwą i efektywną transformację tego strategicznie ważnego regionu.
Z wyrazami szacunku
Jolanta Zięba-Gzik
Posłanka na Sejm
Minister Marzena Czarnecka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9056 znakówhttp://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Marzena Czarnecka
BM I.053.8.2025.TŚ
Katowice, 2025-01-30 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7324 poseł Jolanty Zięby-Gzik w sprawie transformacji
energetycznej podregionu bełchatowskiego, uprzejmie informuję:
Jednym z warunków umożliwiających skorzystanie ze środków jakie zostały przewidziane
dla regionów węglowych w ramach Funduszu Sprawiedliwiej Transformacji było
przygotowanie Terytorialnych Planów Sprawiedliwiej Transformacji, które uzyskały
akceptację Komisji Europejskiej. Województwo łódzkie również przygotowało Terytorialny
Plan Sprawiedliwiej Transformacji, który został przyjęty przez Zarząd Województwa
uchwałą nr 317/23 z dnia 14 kwietnia 2023 r. Natomiast został zatwierdzony decyzją
wykonawczą Komisji Europejskiej nr C(2022) 9072 z dnia 5 grudnia 2022r. i dokument jest
częścią przyjętego Uchwałą ZWŁ 1119/22 z dnia 28 grudnia 2022 roku programu
regionalnego Fundusze Europejskie dla Łódzkiego 2021- 2027 wraz z Prognozą
oddziaływania na środowisko do programu regionalnego Fundusze Europejskie dla
Łódzkiego 2021-2027 (zgodnie z informacją zawartą na stronie internetowej
strategia.lodzkie.pl). Dokument ten zawiera m.in: opis spodziewanego procesu transformacji
w kierunku gospodarki neutralnej dla klimatu, zgodnie z celami krajowych planów w
dziedzinie energii i klimatu oraz innych istniejących dokumentów; harmonogram
zaprzestania lub ograniczenia wydobycia węgla kamiennego i brunatnego lub wytwarzanie
energii elektrycznej w instalacjach węglowych; opis terytoriów, które zgodnie z
przewidywaniami będą najbardziej dotknięte negatywnymi skutkami transformacji; ocenę
skutków gospodarczych, społecznych i terytorialnych przejścia na gospodarkę neutralną dla
klimatu; potrzeby i cele w zakresie rozwoju do 2030 r. służącego osiągnięciu neutralności
klimatycznej; rodzaje planowanych działań i operacji; opis procesu partycypacji społecznej,
monitoringu i ewaluacji. W odniesieniu do polityki energetycznej szczebla rządowego, jej
koordynacja oraz główne dokumenty jak KPEiK (Krajowy Plan na rzecz Energii i Klimatu)
oraz PEP (Polityka Energetyczna Państwa) znajdują się w gestii Ministra Klimatu
i Środowiska.
Jednocześnie należy podkreślić, iż Rząd Polski podejmuje szereg działań mających na celu
zapewnienie efektywnego wykorzystania środków unijnych na cele związane ze
sprawiedliwą i efektywną transformacją energetyczną. W ramach tych działań szczególną
rolę odgrywają fundusze unijne, w tym Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (Just
Transition Fund) oraz inne instrumenty finansowe w ramach polityki spójności i Nowego
Zielonego Ładu (European Green Deal). Mają one za zadanie wspieranie regionów
-- 1 of 3 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Strona 2 z 3
najbardziej dotkniętych procesem dekarbonizacji, szczególnie w sektorze węgla i energetyki
węglowej. Fundusze te są przeznaczone są m.in. na tworzenie nowych miejsc pracy w
regionach, które najbardziej odczują skutki transformacji energetycznej; reindustrializację i
rozwój technologii zielonej energii, w tym odnawialnych źródeł energii, technologii
związanych z magazynowaniem energii oraz efektywnością energetyczną, a także na
szkolenia pracowników oraz wsparcie w zakresie przekwalifikowania zawodowego w
obszarze zielonych technologii.
W ramach polityki energetycznej Polski, rząd dąży do intensywnego wykorzystania środków
unijnych na inwestycje w odnawialne źródła energii (OZE), w tym fotowoltaikę, energetykę
wiatrową, biomasę oraz technologie związane z magazynowaniem energii poprzez rozwój
infrastruktury energetycznej związanej z OZE, przekształcenie sieci energetycznych w
bardziej elastyczne, umożliwiające lepszą integrację z odnawialnymi źródłami energii.
Dodatkowo w ramach polityki transformacji energetycznej, Polska przeznacza środki unijne
na modernizację sektora transportowego, w tym na zadania związane z promowaniem
elektryfikacji transportu, wspierana rozwoju infrastruktury ładowania pojazdów
elektrycznych oraz poprawę dostępności transportu publicznego, przyczynia się do rozwój
zielonej mobilności i poprawy jakości powietrza w miastach.
Należy podkreślić, że w celu wdrażaniu projektów związanych z transformacją energetyczną
Rząd Polski współpracuje z regionalnymi i lokalnymi władzami oraz odpowiednimi
instytucjami, które odgrywają kluczową rolę w opracowywaniu strategii i planów rozwoju,
które oparte są zasadach zrównoważonego rozwoju i sprawiedliwej transformacji. Istotnym
pozostaje również podejmowanie przez Rząd działań w celu monitoringu i oceny
skuteczności wykorzystania środków unijnych. Zapewnienie transparentności i
efektywności alokacji funduszy jest kluczowe, aby zmaksymalizować korzyści płynące z
inwestycji w transformację energetyczną. Reasumując, rząd Polski podejmuje różnorodne
działania mające na celu skuteczne wykorzystanie funduszy unijnych w procesie
transformacji energetycznej.
Szczególny nacisk kładzie się na zapewnienie sprawiedliwości społecznej, ochronę regionów
węglowych oraz na wzmocnienie infrastruktury energetycznej, a także na rozwój zielonych
technologii. Łagodzenie skutków transformacji wpływających na społeczeństwo,
zatrudnienie, gospodarkę i środowisko w kierunku osiągnięcia celów Unii na rok 2030 w
dziedzinie energii i klimatu oraz w kierunku neutralnej dla klimatu gospodarki Unii do roku
2050 w oparciu o porozumienie paryskie pozostaje priorytetem Ministerstwa Przemysłu. W
związku z czym Ministerstwo podczas rozmów z przedstawicielami podmiotów krajowych i
zagranicznych, w tym poszczególnych ministerstw, a zwłaszcza Ministerstwa Funduszy i
Polityki Regionalnej podkreśla konieczności utrzymania Funduszu Sprawiedliwej
Transformacji w obecnym kształcie, jako osobnego instrumentu w ramach Polityki Spójności
po 2027 r.
Należy podkreślić, że Ministerstwo Przemysłu już w czerwcu ubiegłego roku skierowało na
Komitet Spraw Europejskich uwagi do przedstawionego przez Ministerstwo Funduszy i
Polityki Regionalnej podejścia do Funduszu Sprawiedliwiej transformacji ujętego w projekcie
dokumentu „Stanowiska Rządu w sprawie roli spójności w UE i przyszłości polityki spójności
po 2027 roku”. Ministerstwo Przemysłu podkreśliło, iż „Rząd RP powinien postulować
utrzymanie Funduszu Sprawiedliwiej Transformacji w obecnej postaci, nie w postaci
„tradycyjnej polityki spójności Unii Europejskiej z wykorzystaniem dobrych praktyk
Funduszu Sprawiedliwiej Transformacji”. Rząd RP powinien również stać na stanowisku, że
-- 2 of 3 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Strona 3 z 3
utrzymanie Funduszu Sprawiedliwiej Transformacji w obecnej formie jest konieczne dla
regionów powydobywczych”. Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej w
przekazywanych wyjaśnieniach m.in. Prezydentowi Miasta Bełchatowa wskazuje, że „Rząd
RP będzie postulował przeznaczenie środków na kontynuowanie procesu transformacji
regionów górniczych w kierunku gospodarki neutralnej dla klimatu. Oddzielną kwestią
pozostaje czy wsparcie to miałoby być realizowane w ramach FST czy w ramach tradycyjnej
polityki spójności UE z wykorzystaniem dobrych praktyk z wdrażania FST w ramach
obecnych wieloletnich ram finansowych UE na lata 2021-2027.”
Ponadto w korespondencji skierowanej do Ministerstwa Przemysłu akcentuje, że
stanowisko w zakresie polityki spójności po roku 2027 obejmuje wszystkie aspekty
zgłaszane przez Ministerstwo Przemysłu „Stanowisko Rządu w sprawie roli spójności w UE i
przyszłości polityki spójności po 2027 roku”, które adresuje wyzwania podnoszone przez
Ministerstwo Przemysłu, zostało przyjęte w dniu 3 października 2024r. przez Komitet ds.
Europejskich Rady Ministrów. Stanowisko to nie przesądza kwestii utrzymania FST w
niezmienionej formie, ale wskazuje priorytety Polski, co do koniecznych do zaadresowania
wyzwań, które uznajemy za szczególnie ważne z punktu widzenia dalszego zrównoważonego
rozwoju naszego kraju, w tym sprawiedliwej transformacji”. Ministerstwo Przemysłu stoi na
stanowisku, iż jego uwagi nie zostały należycie ujęte w wyżej wskazanym dokumencie, tj.
projekcie „Stanowiska Rządu w sprawie roli spójności w UE i przyszłości polityki spójności po
2027 roku” oraz ujęcia wyzwań stojących przed Ministerstwem Przemysłu w kontekście
prowadzonej transformacji regionów. Ministerstwo Przemysłu nadal będzie akcentowało
konieczność utrzymanie Funduszu Sprawiedliwiej Transformacji w obecnej formie w celu
zapewnienia narzędzi niezbędnych dla celów łagodzenia transformacji poszczególnych
regionów w tym regionu bełchatowskiego aby zapewnić pomyślną i społecznie
akceptowalną transformację mając na uwadze uwarunkowania społeczne, gospodarcze i
środowiskowe transformacji.
Z wyrazami szacunku
Marzena Czarnecka
Minister
2025-01-30 $ezdPolePodpisu1
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --