Interpelacja w sprawie projektu rewitalizacji linii kolejowej nr 190 Bielsko-Biała - Skoczów
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7320
do ministra infrastruktury
w sprawie projektu rewitalizacji linii kolejowej nr 190 Bielsko-Biała - Skoczów
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 09-01-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w ramach niniejszej interpelacji pragnę w imieniu mieszkańców Bielska-Białej i okolic poruszyć temat rewitalizacji linii kolejowej nr 190. W ostatnich tygodniach wzięli oni aktywny udział w konsultacjach dotyczących projektu tej inwestycji na odcinku Bielsko-Biała – Skoczów. Była to okazja do spotkania z projektantami oraz przedstawicielami inwestora, czyli PKP PLK SA.
Niestety podczas omawiania przez projektantów koncepcji remontu szybko okazało się, że zakres przedsięwzięcia został mocno okrojony. Kwoty zarezerwowane w programie Kolej+ na remont linii nr 190 zdecydowanie uniemożliwią głębszą przebudowę szlaku. Co oznacza, że przejazdy kolejowe, które jeszcze przed zawieszeniem ruchu w 2013 roku sprawiały znaczne kłopoty kierowcom i pieszym, powrócą wraz z wydaniem wielu milionów na rewitalizację w okrojonym zakresie.
Pod znakiem zapytania stoją również działania i zaangażowanie powiatów zlokalizowanych przy trasie planowanej linii. Obecny na spotkaniu dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg oświadczył, że przebudowa dróg dojazdowych do problematycznych skrzyżowań z trasą kolejową będzie możliwa, o ile gmina Bielsko-Biała wygospodaruje na ten cel odpowiednie środki. Może to skutkować brakiem modernizacji równoczesnej z przywróceniem ruchu pociągów, które będą poruszać się z prędkością do 80 km/h, a miejscami nawet 100 km/h. Liczne pytania uczestników konsultacji dotyczyły przejść dla pieszych przez tory. Zgodnie z planami miejsca te zostaną wyposażone w tzw. labirynty.
Planowana rewitalizacja linii kolejowej nr 190 to jedyna szansa na rozwój planowanej od dawna kolei aglomeracyjnej. Pomysł ten staje się tym bardziej istotny i racjonalny, że nadzorca sieci kolejowej, jakim jest PKP PLK SA, szykuje również kompleksową przebudowę linii kolejowej do Żywca oraz przebudowę stacji kolejowej Bielsko-Biała Główna.
W toku konsultacji okazało się, że oszczędny projekt remontu linii do Cieszyna nie uwzględnia nawet na etapie projektowania drugiego toru do Wapienicy, a dodatkowo przy wstępnym przeglądzie obiektów inżynieryjnych na tej linii podjęto decyzje o ich rozbiórce i budowie niemal od podstaw. W tym kontekście nieracjonalny wydaje się brak perspektywicznego myślenia o przyszłym, koniecznym dla kolei aglomeracyjnej drugim torze w tym kierunku. Co zresztą potwierdził przedstawiciel Aglomeracji Beskidzkiej, że decyzja jest związana z oczywistym brakiem pieniędzy na ten cel.
Postawa władz miasta oraz Aglomeracji Beskidzkiej może również dowodzić, że zapowiedzi budowy kolei aglomeracyjnej to zwykłe „mydlenie oczu“. Wracają pseudoracjonalizacyjne argumenty o zbyt małym ośrodku, jakim rzekomo ma być Bielsko-Biała. Tymczasem w Europie niewiele większy Rostok posiada swoją szybką kolej miejską, która pozwoliła odkorkować miasto. W Polsce Olsztyn o identycznej do Bielska-Białej liczbie ludności odbudował swoją trakcję tramwajową. W Bielsku-Białej odbudowa sieci tramwajowej z uwagi na gęstość zabudowy oraz górzysty teren nie wydaje się mniej pożądana niż w Olsztynie. Natomiast kolej aglomeracyjna mogłaby być znakomitym środkiem dającym podobny efekt do tramwaju.
Zaoferowanie mieszkańcom alternatywy w postaci ekologicznego i włączonego w strukturę komunikacji miejskiej transportu szynowego może podnieść atrakcyjność Bielska-Białej. Kolejnym argumentem przemawiającym za tym przedsięwzięciem jest wysoki, procentowy udział spalin samochodowych w tworzeniu się smogu nad miastem. Stojący w korku autobus wodorowy lub elektryczny nie jest przecież alternatywą dla własnego samochodu. Budowa kolei aglomeracyjnej może przyspieszyć także procesy rewitalizacyjne w zaniedbanym śródmieściu.
Warto podkreślić, że remont kolei do Cieszyna zawsze jest wartością dodaną. Podnoszony na spotkaniu argument, że przystanki rozmieszczone są zbyt gęsto, nie ma w tym wypadku racjonalnego uzasadnienia. Tym bardziej, że nowoczesne elektryczne zespoły trakcyjne mają krótszy czas hamowania i rozpędzania się niż starsze jednostki tego typu. Niepokoi brak odpowiedniej liczby mijanek na planowanej trasie oraz brak zapowiedzi zastosowania automatycznego pomiaru odcinkowego, który pozwala zwiększyć częstotliwość kursowania składów.
W duchu myślenia o kolei nie w perspektywie przysłowiowej „pięciolatki“, lecz z myślą o kolejnych generacjach mających z niej korzystać, w imieniu mieszkańców będę wdzięczna za wyczerpującą odpowiedź w przedmiotowej sprawie oraz udostępnienie stosownych dokumentów.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1339), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy na etapie rewitalizacji linii kolejowej nr 190 przewiduje się możliwość użycia materiałów staroużytecznych, aby odbudować dodatkową mijankę na stacji Jaworze-Jasienica? Materiały te można pozyskać ze stacji w dobrym stanie, na którym i tak odbyły się prace modernizacyjne. Brak mijanki w Jaworzu-Jasienicy spowoduje zmniejszenie przepustowości linii w związku z planami 12 par pociągów osobowych oraz przynajmniej 3 par pociągów PKP Intercity SA. Przy okazji jakichkolwiek opóźnień brak mijanki spowoduje korki na tym odcinku.
Czy powstanie automatyczny posterunek odstępowy (APO) między Skoczowem a Goleszowem? Posterunek zapobiegnie w przyszłości powstaniu wąskiego gardła między stacją Skoczów i Goleszów. Brak dobudowania APO spowoduje wydłużenie czasu jazdy pociągów z Bielska-Białej do Cieszyna, które to w Skoczowie będą oczekiwały na dojazd pociągów w relacji Katowice – Wisła do Goleszowa, co potrwa minimum 8 minut. W efekcie oczekiwania w Skoczowie na odbieg pociągu Katowice – Wisła czas jazdy pociągu z Bielska-Białej do Cieszyna nie ulegnie poprawie.
Jaki jest planowany czas przejazdu na odcinku Skoczów – Bielsko-Biała? W studium założono czas przejazdu na poziomie 42 minut. Profil linii z Bielska-Białej do Skoczowa wzięty do obliczeń trakcyjnych nie zgadzał się z terenem ani samym projektem tego samego wykonawcy. Czas 42 minut jest za długi.
Czy zarząd infrastruktury PKP PLK SA wie, w jakim stanie znajdują się urządzenia sterowania ruchem na trasie 190, które używane były wcześniej (głównie chodzi o sygnalizację przejazdową i urządzenia przejazdowe, które były zainstalowane na tej linii przed 2010 rokiem). Większość urządzeń sterowania ruchem na stacjach Wapienica, Jaworze-Jasienica i Pogórze zostały rozkradzione i można te artefakty zakupić za pośrednictwem różnych grup kolejowych. Kto w ostatnich latach zajmował się zabezpieczeniem tych urządzeń?
Jaki jest łączny koszt planowanej rewitalizacji linii kolejowej nr 190 oraz z jakich środków ma zostać sfinansowana?
Jakie są przewidziane terminy i harmonogram prac?
Jakie uwagi do inwestycji związanej z rewitalizacją linii nr 190 zgłosiły lokalne samorządy?
Czy są jakieś pomysły odnośnie do doinwestowania projektu rewitalizacji linii kolejowej nr 190, by zwiększyć jej przepustowość oraz skrócić czasy przejazdu?
Czy ktoś z przedstawicieli PKP PLK SA występował lub zamierza wystąpić o pozwolenie do instytucji unijnych o zgodę na włączenie do lokalnego centrum sterowania ruchem punktu APO w Skoczowie? Jeżeli nie będzie mijanki i punktu APO, to linia będzie w przyszłości zamykana i modernizowana ponownie.
Czy planowana modernizacja linii kolejowej nr 190 w Cieszynie będzie wykorzystywana jako kolej podmiejska?
Czy stworzono układ linii komunikacyjnych na kolej podmiejską, np. Wilkowice – Czechowice, Kozy – Jaworze-Jasienica?
Gdzie i jakiego rodzaju planowana jest infrastruktura, aby taką kolej podmiejską uruchomić na remontowanej infrastrukturze kolejowej i wykorzystać potencjał na zmniejszenie czasu przejazdu oraz przepustowości linii dzięki uzupełnieniu kolei regionalnych transportem aglomeracyjnym?
Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada wiedzy” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4237 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTK-5-1.054.3.2025
Warszawa, 12 maja 2025
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 7320 Poseł na Sejm RP Pauliny Matysiak, w sprawie
projektu rewitalizacji linii kolejowej nr 190 Bielsko-Biała - Skoczów, poniżej przedstawiam
stosowne informacje.
Uprzejmie informuję, że w ramach projektu pn. „Rewitalizacja linii kolejowej nr 190 na
odcinku Skoczów - Bielsko-Biała jako niezbędny element połączenia Śląska Cieszyńskiego
z Krakowem (Cieszyn – Skoczów – Bielsko-Biała – Wadowice – Kraków)” nie przewiduje
się odbudowy stacji Jaworze Jasienica. Przebudowie podlegają tylko stacje Bielsko-Biała
Wapienica i Pogórze. W ramach omawianego projektu nie zakładano wykorzystania
materiałów staroużytecznych. Należy jednak mieć na uwadze, że przedmiotowy projekt
może ulec optymalizacji, w tym także pod kątem finansowym. Wówczas PKP PLK S.A.
rozważy m.in. możliwość zastosowania materiałów staroużytecznych.
W związku z realizacją powyższego projektu zwiększy się przepustowość oraz ulegnie
skróceniu czas przejazdu na linii kolejowej nr 190. Ponadto w ramach Krajowego
Programu Kolejowego ze środków budżetu państwa w 2028 roku planowana jest
realizacja zadania pn. „Zabudowa SBL na szlaku Skoczów – Goleszów”.
W związku z powyższym nie ma konieczności występowania do instytucji unijnych o zgodę
na włączenie do lokalnego centrum sterowania ruchem punktu dotyczącego
automatycznego posterunku odstępowego. Jednocześnie należy podkreślić,
że samoczynna blokada liniowa jest rozwiązaniem lepszym niż automatyczny posterunek
odstępowy z uwagi na większą poprawę przepustowości i możliwość częstszego
kursowania pociągów.
Planowany czas przejazdu na odcinku Skoczów - Bielsko-Biała to 25 minut. Podany czas
uwzględnia zatrzymania pociągów na stacjach i przystankach. W przypadku braku
zatrzymań na pośrednich stacjach i przystankach osobowych czas przejazdu
na wskazanym odcinku mógłby wynieś około 17 minut.
W chwili obecnej w ramach ww. projektu realizowana jest dokumentacja projektowa.
Jednostki samorządu terytorialnego w zakresie omawianej inwestycji zgłosiły uwagi
dotyczące m.in. przejazdów kategorii F, przejść kategorii E, ustalenia lokalizacji nowych
peronów i dojść do nich oraz przebudowy obiektów inżynieryjnych. Spółka analizuje
możliwość uwzględnienia przekazanych uwag w ramach inwestycji.
Rozpoczęcie robót budowlanych planowane jest w IV kw. 2027 r., natomiast ich
zakończenie w IV kw. 2029 r.
Zgodnie z umową regulującą zasady współpracy przy realizacji ww. projektu, zawartą
pomiędzy PKP PLK S.A. a Miastem Bielsko-Biała, całkowita wartość projektu wynosi
349,9 mln zł, z czego 15% kosztów pokrywa samorząd, a 85% Spółka.
-- 1 of 2 --
2
Dodatkowo Informuję, że urządzenia sterowania ruchem kolejowym na linii kolejowej
nr 190 w zakresie sprawności i stanu technicznego są obecnie w stanie dobrym.
Umożliwiają one sprawne i bezpiecznie prowadzenie ruchu pociągów. Część urządzeń
zainstalowanych na ww. linii kolejowej to nowoczesne komputerowe systemy
wybudowane w ostatnich latach, wyposażone w systemy diagnostyki kontrolującej
i rejestrującej parametry techniczno-eksploatacyjne urządzeń.
W odniesieniu do kwestii sprzedaży w sieci skradzionych urządzeń informuję, że zarówno
Ministerstwo Infrastruktury, jak i PKP PLK S.A. nie posiada wiedzy w tym zakresie.
Urządzenia na stacji Bielsko-Biała Wapienica i Jaworze Jasienica są kompletne, a elementy
zdemontowane zostały zabezpieczone. Natomiast urządzenia na stacji Pogórze nie są
kompletne. Pomieszczenia nastawnicowni i przekaźnikowni w tej lokalizacji są wyłączone
z użytkowania i niedostępne dla personelu obsługi z uwagi na zły stan techniczny budynku,
którego właścicielem jest PKP S.A.
Jednocześnie informuję, że kwestie dotyczące kolei podmiejskiej są zależne
od organizatora przewozów, dlatego w tej sprawie należy kierować zapytania
do Samorządu Województwa Śląskiego.
Z wyrazami szacunku,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
-- 2 of 2 --