Interpelacja w sprawie przywrócenia połączeń kolejowych do elewatorów zbożowych w Polsce
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7319
do ministra infrastruktury, ministra obrony narodowej, ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie przywrócenia połączeń kolejowych do elewatorów zbożowych w Polsce
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 09-01-2025
Szanowni Panowie Ministrowie,
w związku z trwającą wojną w Ukrainie oraz podejmowanymi przez rząd RP działaniami mającymi na celu doposażenie polskiej armii, a także uszczelnienie granic z Białorusią i obwodem królewieckim, należy uwzględnić także inne kluczowe obszary bezpieczeństwa kraju. Jednym z takich obszarów jest zabezpieczenie magazynów żywności, w tym przede wszystkim elewatorów zbożowych, których zadaniem w czasie ewentualnego zagrożenia będzie zapewnienie zapasów zbóż na potrzeby produkcji mąki oraz żywności.
Doświadczenia z ogarniętej wojną Ukrainy pokazują, że kolej okazała się najskuteczniejszym środkiem transportu w sytuacjach kryzysowych. Niestety w Polsce nie tylko jednostki wojskowe są pozbawione infrastruktury kolejowej, którą zlikwidowano przed laty, ale również elewatory zbożowe. W obliczu realnego zagrożenia konfliktem zbrojnym uważam, że elewatory zbożowe w Polsce powinny zostać ponownie przyłączone do sieci kolejowej, aby umożliwić sprawny transport zbóż.
Otrzymałam niepokojące informacje o braku dostępu kolejowego do dużych elewatorów zbożowych w Bydgoszczy i Koronowie w województwie kujawsko-pomorskim, mimo że na ich terenie wciąż znajduje się infrastruktura kolejowa. Ponadto coraz silniejsze są społeczne naciski na odejście od transportu ciężarowego i powrót do bardziej ekologicznego transportu kolejowego zbóż. Dlatego też bocznice kolejowe do elewatorów zbożowych w Bydgoszczy i Koronowie należałoby w możliwie krótkim czasie przywrócić do użytku.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1339), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy w ramach zapewnienia odpowiedniego bezpieczeństwa państwa w zakresie zaopatrzenia i sprawnego transportu zbóż planuje się ponowne przyłączenie polskich elewatorów zbożowych do sieci kolejowej?
Czy i kiedy planowane jest ponowne przyłączenie bocznic kolejowych do elewatorów w Bydgoszczy i Koronowie?
Ile elewatorów zbożowych funkcjonuje obecnie w Polsce i ile z nich posiada bocznicę kolejową?
W ostatnich latach wznowiono kolejowy transport zbóż z elewatora w Zamościu. Jakie inne elewatory w Polsce ponownie uruchomiły transport kolejowy w tym okresie?
Jakie działania zamierza podjąć rząd RP w celu odejścia od samochodowego transportu zbóż i powrotu do transportu kolejowego? Do 2005 roku zdecydowana większość polskich elewatorów korzystała z kolei.
Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Minister Czesław Siekierski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 7 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7185 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Czesław Siekierski
Warszawa, 20 stycznia 2025 r.
znak sprawy: BM.zp.058.1.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 7319
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 7319 złożoną przez posła na Sejm RP Panią Paulinę
Matysiak w sprawie przywrócenia połączeń kolejowych do elewatorów zbożowych
w Polsce informuję, że zagadnienia poruszane w ww. piśmie nie należą do kompetencji
Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Czesław Siekierski
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Minister Infrastruktury
Minister Obrony Narodowej
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów – Departament Spraw Parlamentarnych
-- 1 of 1 --
1
Znak pisma: DTK-9.054.1.2025
Warszawa, 29 stycznia 2025
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7319 Poseł na Sejm RP Pani Pauliny Matysiak w sprawie
przywrócenia połączeń kolejowych do elewatorów zbożowych, przedstawiam poniższe
stanowisko.
Pandemia i sytuacja geopolityczna za wschodnią granicą w ostatnich latach pokazały, że polska
kolej jest w stanie dostosowywać się do zmian. Wraz z wybuchem konfliktu zbrojnego
w Ukrainie przewoźnicy kolejowi prócz zapewnienia transportu węgla i innych surowców
energetycznych, podjęli się również przewozu produktów rolnych. Od wybuchu konfliktu
zbrojnego u naszego wschodniego sąsiada transport płodów rolnych, w tym zbóż, w Polsce
do 2024 r. osiągał tendencję wzrostową.
Według danych Urzędu Transportu Kolejowego od II kwartału 2022 r. następował wzrost
przewozu zbóż w Polsce i cały 2022 r. zamknięto wynikiem ok. 4,1 mln ton, co stanowiło wzrost
aż o ok. 386,5% względem 2021 r. Natomiast w 2023 r. tendencja wzrostowa utrzymała się
i przewóz zbóż osiągnął poziom ok. 5,6 mln ton. W 2024 r. nastąpiło jednak odwrócenie
wzrostowej tendencji przewozu zbóż w Polsce i w III kwartale nastąpił spadek do poziomu 835
tys. ton., co w porównaniu do II kwartału 2022 r. (ok. 1,1 mln ton) stanowi wynik niższy. Aktualne
wartości przewozów zbóż za okres I-III kwartał 2024 r. utrzymują się na poziomie 3,1 mln ton,
jednakże ze względu na brak danych dla ostatniego kwartału ubiegłego roku, nie można podać
przybliżonych wartości przewozu zbóż za cały ubiegły rok. Mając na uwadze tendencję
w zakresie przewozu zbóż w 2024 r. można prognozować, że wynik może być niższy niż
osiągnięty w latach 2022-2023, co pokazuje silną korelację wzrostu przewozu zbóż w Polsce
z wybuchem konfliktu zbrojnego w Ukrainie.
Elewatory zbożowe podobnie jak bocznice kolejowe należą co do zasady do podmiotów
prywatnych, stąd też odpowiedzialność za utrzymanie i wykorzystywanie takiej infrastruktury
leży w gestii podmiotów nimi zarządzających. Przykładowo warto nadmienić, że dla
wspominanego w interpelacji Koronowa, linia kolejowa nr 241 Tuchola – Koronowo, zarządzana
przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. (PKP PLK), zgodnie z załącznikiem nr 1 do aktualnego
Regulaminu sieci 2024/2025, może być udostępniona zainteresowanemu przewoźnikowi na
odcinku od 0,147 do 43,711 km według procedury opisanej w załączniku 15 do Regulaminu
sieci1. Jednocześnie warto wskazać, że elewatory zbożowe, zlokalizowane w Koronowie,
Bydgoszczy czy Zamościu nie stanowią elementu ogólnodostępnej infrastruktury kolejowej,
a tym samym nie stanowią zainteresowania w kontekście gromadzenia informacji o połączeniach
kolejowych uruchamianych z/do elewatorów w Polsce lecz tylko do stacji granicznych.
1 https://www.plk-sa.pl/klienci-i-kontrahenci/warunki-udostepniania-infrastruktury-i-regulaminy/regulamin-sieci/regulamin-sieci-2024/2025
-- 1 of 2 --
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Mając na względzie zalety ekologiczne i społeczne transportu kolejowego, jak również wysoki
stopień elektryfikacji polskiej sieci kolejowej (na poziomie 64,6% w 2023 r.), prowadzi się
działania dla wzmocnienia roli transportu kolejowego w zintegrowanym systemie transportowym
kraju, podnoszących konkurencyjność kolei w stosunku do innych rodzajów transportu.
Od wielu lat na infrastrukturze, zarządzanej przez PKP PLK, funkcjonuje instrument wspierający
np. intermodalny transport towarów przy wykorzystaniu kolei. Jest nim ulga intermodalna
w wysokości 25% stawki dostępu do infrastruktury. Należy dodać że ulga od 2024 r. została
powiększona o kolejne 25% dla tzw. „szybkich pociągów intermodalnych”2.
Warto tutaj zaznaczyć, że aktualne rozwiązania technologiczne pozwalają w szerokim stopniu
prowadzić skonteneryzowany transport kolejowy produktów rolnych, a w szczególności zbóż.
Taki transport w końcowym odcinku kolejowym wymaga jednak terminali wyposażonych
w specjalistyczne urządzenia do ich rozładunku/przeładunku. Należy mieć też na uwadze,
że w przypadku przewozów płodów rolnych transportem kolejowym, dla których alternatywą
jest transport drogowy z reguły pierwszy i ostatni etap trasy realizowany jest transportem
drogowym.
Jednocześnie informuję, że transport intermodalny może korzystać z programów wsparcia
unijnego, tj. Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027 z budżetem
230 mln EUR oraz Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności z budżetem 781 mln
PLN na cele związane z zakupem taboru kolejowego, przeznaczonego do transportu intermodalnego,
rozbudowę samych terminali oraz infrastruktury towarzyszącej, w tym urządzeń przeładunkowych.
Z wyrazami szacunku,
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie.
Do wiadomości:
1) Pan Władysław Kosiniak-Kamysz – Wiceprezes Rady Ministrów, Minister Obrony Narodowej
2) Pan Czesław Siekierski – Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
2 Szybki pociąg intermodalny – pociąg towarowy do przewozów jednostek transportu intermodalnego wytrasowany z prędkościami jak dla
pociągów pasażerskich zestawianych ze składów wagonowych, z ograniczeniami prędkości maksymalnej do 120 km/h – wagony platformy
wykorzystywane do przewozu kontenerów, w zależności od typu, dostosowane są do ruchu z prędkością nie mniejszą niż 100 km/h.
-- 2 of 2 --
www.gov.pl/web/obrona narodowa
Al. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
1
Sekretarz Stanu
Paweł BEJDA
BMON-WP.053.48.2025/In-6/25/KT
Warszawa, 24.01.2025 r.
Pan Szymon HOŁOWNIA
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Do wiadomości: Dyrektor Departamentu Spraw Parlamentarnych w KPRM
ePuap
Dotyczy: interpelacji Pani Poseł Pauliny Matysiak nr 7319 w sprawie przywrócenia połączeń kolejowych
do elewatorów zbożowych w Polsce
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając, z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej, na interpelację Pani Poseł Pauliny Matysiak
w sprawie przywrócenia połączeń kolejowych do elewatorów zbożowych w Polsce, uprzejmie proszę
o przyjęcie poniższej informacji.
Poruszone w interpelacji zagadnienia pozostają poza kompetencjami Ministra Obrony Narodowej.
Z wyrazami szacunku
Paweł BEJDA
/dokument podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 1 of 1 --