Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Miłosz Motyka
DOZE-I.050.1.2025.MG
3592843.14295448.11518088
Warszawa, 31-01-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Panów Posłów Tomasza Piotra Nowaka i Krzysztofa
Gadowskiego w sprawie rozwoju w Polsce „wspólnot energetycznych” opartych na OZE
oraz barier uniemożliwiających ich dynamiczny rozwój (K10INT7309), przekazuję poniższe
odpowiedzi na pytania, opracowane na podstawie wkładu otrzymanego z Ministerstwa
Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
1. Jaki jest obecny stan rozwoju spółdzielni energetycznych w Polsce? Proszę o przedstawienie
aktualnych danych dotyczących liczby zarejestrowanych spółdzielni energetycznych, ich
rozmieszczenia oraz łącznej mocy zainstalowanych instalacji odnawialnych źródeł energii.
Zgodnie z art. 38f ust. 3 ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku o odnawialnych źródłach
energii (Dz.U. 2024 poz. 1361 z późn. zm.), dalej „ustawa OZE”, organem
odpowiedzialnym za prowadzenie wykazu spółdzielni energetycznych jest Dyrektor
Generalny Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR). Według danych na dzień
29.01.2025 r. wpis do wykazu uzyskało 60 spółdzielni energetycznych. Ich
rozmieszczenie w poszczególnych województwach przedstawia poniższy wykres.
9 8
6 5 4 4 4 3 3 3 3 2 2 2
Małopolskie
Wielkopolskie
Dolnośląskie
Śląskie
Mazowieckie
Warmińsko-mazurskie
Zachodniopomorskie
Lubelskie
Świętokrzyskie
Podkarpackie
Podlaskie
Opolskie
Pomorskie
Łódzkie
0
2
4
6
8
10
Liczba spółdzielni energetycznych
Wykaz spółdzielni energetycznych dostępny jest pod adresem:
https://www.gov.pl/web/kowr/wykaz-spoldzielni-energetycznych.
Spółdzielnie znajdujące się w wykazie posiadają 276 instalacji OZE o łącznej mocy 15,91
MWe, w tym:
 275 instalacji fotowoltaicznych o łącznej mocy zainstalowanej 15,25 MWe,
 1 elektrownia wiatrowa o mocy zainstalowanej 0,66 MWe.

-- 1 of 6 --

2
2. Jakie kroki podjęto w celu promowania i wspierania tworzenia nowych spółdzielni
energetycznych? Czy przewiduje się dalsze zmiany legislacyjne lub dodatkowe programy
wsparcia finansowego?
Celem Ministerstwa Klimatu i Środowiska jest przyspieszenie transformacji
energetycznej kraju poprzez wdrażanie regulacji prawnych mających wpływ na rozwój
spółdzielni energetycznych.
Procedury dotyczące zakładania i funkcjonowania spółdzielni energetycznych zostały
określone w:
1) art. 2 ust. 33a, art. 38c – 38o ustawy OZE w zakresie spółdzielni energetycznych,
2) art. 7 ust. 814 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 roku – Prawo energetyczne (Dz.U.
2024 poz. 266), dalej: ustawa PE w odniesieniu do spółdzielni energetycznych.
Przede wszystkim należy podkreślić, że spółdzielnie energetyczne korzystają z rożnego
rodzaju preferencji, które mają duży wpływ na rozwój ich współpracy w zakresie
produkcji energii z OZE na poziomie lokalnym, z wykorzystaniem istniejących lokalnie
zasobów OZE, takich jak:
 systemu rozliczeń na podstawie opustów,
 zwolnienia z części opłat dystrybucyjnych,
 zwolnienia z podatku akcyzowego, gdy moc wszystkich instalacji w ramach
spółdzielni energetycznej nie przekracza 1 MW,
 braku konieczności odliczania pomocy publicznej w przypadku pozyskania
wsparcia inwestycyjnego ze środków publicznych.
Ponadto ustawą z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach
energii oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2023 poz. 1732), wprowadzono dodatkowe
ułatwienia dla spółdzielni energetycznych, które zaowocowały znaczącym wzrostem
zainteresowania tą formą współpracy, do których należą:
 zniesienie możliwości odmowy wydania warunków przyłączenia instalacji
odnawialnego źródła energii, która będzie wytwarzać energię elektryczną
w ramach spółdzielni energetycznej, po spełnieniu określonych warunków,
 likwidacja limitu 1000 członków spółdzielni energetycznej,
 zmniejszenie z 70% do 40% wymogu pokrycia zapotrzebowania energetycznego
przez instalacje OZE w ramach spółdzielni energetycznej dla spółdzielni, które
zarejestrują się w KOWR do końca 2025 r.,
 umożliwienie jednostkom doradztwa rolniczego aktywnego udziału
w spółdzielniach energetycznych,
 doprecyzowanie zakresu działalności spółdzielni rolników w celu umożliwienia im
działania w ramach spółdzielni energetycznych,
 doprecyzowanie kwestii umów zawieranych przez sprzedawcę energii
z poszczególnymi członkami spółdzielni energetycznej, a także z operatorem
systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego,
 doprecyzowanie zasad rozliczeń pomiędzy spółdzielnią energetyczną,
a sprzedawcą,
 doprecyzowanie zapisów dotyczących definicji, zakresu i obszaru działania
spółdzielni energetycznych.
Obecnie prowadzone są prace związane między innymi z:
1) Projektem nowelizacji ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie
elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw (UD89). Projekt ten ma na
celu dokonanie dalszych zmian w przepisach dedykowanych dla spółdzielni

-- 2 of 6 --

3
energetycznych, które mają na celu niwelowanie barier w ich rozwoju, a także
tworzenie optymalnych warunków do ich rozwoju w Polsce. Proponowane zmiany
obejmują:
 umożliwienie JST lub innym podmiotom użyteczności publicznej, prowadzenia
działalności gospodarczej polegającej na sprzedaży okresowych nadwyżek energii
w celu ułatwienia wzajemnych rozliczeń z innymi podmiotami należącymi do
spółdzielni energetycznej;
 zmniejszenie obciążeń administracyjnych dla spółdzielni energetycznych
w zakresie przekazywania sprawozdań rocznych do KOWR;
 doprecyzowanie, które przepisy stosuje się do procesów zakładania, rejestracji,
przystępowania członków, włączania punktów poboru energii do spółdzielni
energetycznej, a także do późniejszego zarządzania energią elektryczną, jak
również biogazem, biogazem rolniczym, biometanem i ciepłem, poprzez ich
bilansowanie, rozliczanie, zakup i dostarczanie, pomiędzy sprzedawcą,
spółdzielnią energetyczną i poszczególnymi członkami, a także doprecyzowanie
trybu i kolejności postępowania spółdzielni oraz spółdzielni energetycznych
w odniesieniu do zawieranych umów ze sprzedawcą oraz rejestracji w wykazie
KOWR.
Informacje o przebiegu prac nad ww. projektem ustawy są dostępne pod linkiem
https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12389803.
2) Transpozycją Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2023/2413 z dnia 18
października 2023 r. zmieniającej dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2018/2001, rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999 i
dyrektywę 98/70/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do
promowania energii ze źródeł odnawialnych oraz uchylającej dyrektywę Rady (UE)
2015/652 do polskiego porządku prawnego. Rewizja Dyrektywy RED II wprowadza
istotne zmiany w kontekście energii odnawialnej między innymi dotyczące
społeczności energetycznych. Dyrektywa opiera się na wzmocnieniu współpracy
społeczności w projektach lokalnych. Umożliwia zachęcanie lokalnych i
regionalnych organów administracyjnych do uwzględniania miejscowej
społeczności w zakresie energii odnawialnej w planach operatorów dotyczących
zakresu rozwoju infrastruktury sieciowej. Wprowadza uproszczone procesy
rejestracji i zmniejszone opłaty rejestracyjne dla małych instalacji o mocy poniżej
50 kW dla społeczności energetycznych działających w zakresie energii
odnawialnej. Dodatkowo w dyrektywie 2023/2413 uwzględniono efektywny
udział społeczności energetycznych w zakresie energii odnawialnej w odniesieniu
do wykorzystania ciepła i chłodu w ciepłownictwie i chłodnictwie.
3. Jakie bariery identyfikuje Ministerstwo jako kluczowe dla rozwoju spółdzielni
energetycznych? Proszę o wskazanie konkretnych problemów, takich jak: brak odpowiedniej
infrastruktury, trudności w uzyskaniu zezwoleń, kwestie finansowe czy regulacyjne.
Aktualnie główne bariery w rozwoju spółdzielni energetycznych występują w obszarze
regulacyjnym, dlatego w ramach prac nad projektem ustawy o zmianie ustawy
o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw (UD89),
zaproponowano wyżej wymienione zmiany.

-- 3 of 6 --

4
4. Jak Polska planuje wykorzystać środki unijne na rozwój spółdzielni energetycznych? Czy
Ministerstwo Klimatu i Środowiska przewiduje priorytetowe traktowanie tego obszaru
w ramach polityki energetycznej do roku 2040?
Planując i realizując inwestycje w zakresie OZE, społeczności energetyczne, w tym
spółdzielnie energetyczne mogły/mogą ubiegać się o wparcie w ramach poniższych
programów.
Program KPO – reforma B2.2.2/G1.1.2 Instalacje OZE realizowane przez społeczności
energetyczne.
Jego celem jest rozwój lokalnych odnawialnych źródeł energii realizowanych przez
społeczności energetyczne (w tym klastry energii, spółdzielnie energetyczne oraz inne
społeczności energetyczne wynikające z wdrożenia Dyrektywy RED II), grupowo
działających prosumentów (prosument zbiorowy i wirtualny) ze szczególnym
uwzględnieniem roli JST (w szczególności gminy i związki gmin) tworzących tego typu
lokalne społeczności energetyczne.
Program powinien przyczynić się do bardziej zrównoważonego rozwoju energetyki
odnawialnej na szczeblu lokalnym, w szczególności lepszego planowania rozwoju OZE
oraz dostosowania tego procesu do lokalnych uwarunkowań oraz potrzeb. Program
będzie realizowany do połowy 2026 r. a jego zasadniczym elementem jest wsparcie
przedinwestycyjne istniejących społeczności energetycznych, jak i podmiotów mających
zamiar powołać takie społeczności. W ramach programu przewidziano również wsparcie
działań inwestycyjnych o charakterze demonstracyjnym. Dodatkowo, w celu lepszego
skoordynowania całego procesu przewidziano realizację działań wspierających na
szczeblu centralnym, w tym wsparcie administracyjne realizacji programu oraz
wnioskodawców i ostatecznych odbiorców wsparcia.
W ramach budżetu przewidziano łączną kwotę ok. 845 mln zł, w tym na wsparcie
przedinwestycyjne (310,3 mln zł), inwestycyjne (528 mln zł) oraz centralne (6,6 mln zł).
Więcej informacji znajduje się na stronie www.spolecznoscienergetyczne.gov.pl
Program „Energia dla wsi”
Celem programu jest wzrost wykorzystania odnawialnych źródeł energii na terenie gmin
wiejskich i miejsko-wiejskich. W ramach wniosków o dotację można ubiegać się
o dofinansowanie inwestycji dotyczących budowy: elektrowni wodnych, instalacji
wytwarzania energii z biogazu rolniczego w warunkach wysokosprawnej kogeneracji,
oraz magazynów energii. W ramach wniosków o pożyczkę można ubiegać się o
inwestycje dotyczące budowy: elektrowni wodnych, instalacji wytwarzania energii z
biogazu rolniczego w warunkach wysokosprawnej kogeneracji, instalacji wiatrowych
oraz instalacji fotowoltaicznych. Warunkiem udzielenia wsparcia na magazyn energii jest
zintegrowanie go ze źródłem energii, które będzie realizowane równolegle w ramach
inwestycji. Inwestycja nie może być rozpoczęta przed dniem złożenia wniosków o
dofinansowanie. W przypadku, gdy dofinansowanie stanowi pomoc publiczną, jest ono
udzielane jako pomoc horyzontalna na OZE. Beneficjentami programu są rolnicy,
spółdzielnie energetyczne lub/ i jej członkowie, będący przedsiębiorcami oraz
powstające spółdzielnie energetyczne.
Budżet na realizację celu programu wynosił pierwotnie do 1 000 000 tys. zł. w tym:
 dla zwrotnych form dofinansowania – do 515 000 tys. zł.;
 dla bezzwrotnych form dofinansowania – do 485 000 tys. zł.
W zależności od rodzaju instalacji OZE wsparcie może zostać udzielone w formie dotacji
do 20 mln zł lub pożyczki do 25 mln zł. Intensywność wsparcia wynosi w przypadku

-- 4 of 6 --

5
dotacji do 65% kosztów kwalifikowanych, w przypadku pożyczki do 100% kosztów
kwalifikowanych. Okres realizacji programu obejmuje lata 2023-2030.
W wyniku przeprowadzonego pierwszego naboru złożono wnioski na kwotę
stanowiącą 200% alokacji programu. Największym zainteresowaniem w ramach
programu cieszyły się biogazownie (stanowiły ok. 90% złożonych wniosków). Z uwagi
na bardzo duże zainteresowanie programem, uzyskano zgodę Europejskiego Banku
Inwestycyjnego na zwiększenie budżetu programu z 1 mld zł do 3 mld zł (w ramach
środków VIII edycji Funduszu Modernizacyjnego). Drugi nabór wniosków rozpocznie
się 3 lutego 2025 r. i potrwa do 19 grudnia 2025 r. lub do wyczerpania środków.
Więcej informacji na stronie: https://www.gov.pl/web/nfosigw/energia-dla-wsi
Projekt RENALDO
W latach 2020-2023 w ramach Programu Wspierania Reform Strukturalnych
realizowany był projekt „Rozwój obszarów wiejskich poprzez odnawialne źródła energii
- Renew(able) your Region” (RENALDO). Program ten miał na celu udzielenie wsparcia
eksperckiego w celu założenia pierwszych pilotażowych spółdzielni energetycznych w
Polsce.
Efektem projektu RENALDO są m.in. wiedza i praktyczne doświadczenia z zakładania
spółdzielni energetycznych, materiały edukacyjne, w tym poradnik „Jak założyć
i prowadzić Spółdzielnię Energetyczną?” oraz kalkulator do wyliczeń techniczno–
finansowych, które dostępne się na stronie internetowej Krajowego Ośrodka Wsparcia
Rolnictwa. W ramach projektu zidentyfikowano główne bariery w rozwoju spółdzielni
energetycznych, które uwzględniono w pracach legislacyjnych. Wymiernym efektem
tego projektu jest widoczne przyspieszenie rozwoju nowych spółdzielni
energetycznych. Należy podkreślić, że w momencie uruchamiania projektu była tylko
jedna spółdzielnia energetyczna.
Współpraca w ramach projektu RENALDO przyczyniła się również do utworzenia
Ogólnopolskiego Forum Spółdzielni Energetycznych. Forum to cykliczne spotkania,
które służą wymianie doświadczeń w gronie ekspertów oraz zainteresowanych tych
tematem osób. Ponadto jest to forum służące dyskusji nad potrzebą kolejnych działań,
w tym legislacyjnych, usprawniających działanie spółdzielni energetycznych.
Krajowy planu na rzecz energii i klimatu na lata 2021-2030
Obecnie trwają prace nad aktualizacją Krajowego planu na rzecz energii i klimatu na
lata 2021-2030. 15 listopada 2024 r. zakończyły się jego konsultacje publiczne.
Dokument zawiera dedykowane zapisy dot. zakładanego rozwoju społeczności
energetycznych (Obszar 4.4. Rozwój energetyki rozproszonej, Cel. 4.4.2. Rozwój
i integracja energetycznych społeczności lokalnych).
W dokumencie podkreślono, że popularyzacja rozproszonej produkcji energii
w instalacjach prosumenckich, w klastrach energii, społecznościach energetycznych,
czy w pobliżu zakładów przemysłowych będzie powodować, że źródła te będą rozwijać
się w dużej mierze niezależnie od pomocy publicznej.
Całość dokumentu jest dostępna pod linkiem:
https://www.gov.pl/web/klimat/projekt-krajowego-planu-w-dziedzinie-energii-i-
klimatu-do-2030-r--wersja-do-konsultacji-publicznych-z-102024-r

-- 5 of 6 --

6
5. Jakie działania są podejmowane w celu edukacji i informowania społeczeństwa na temat
korzyści wynikających z tworzenia spółdzielni energetycznych? Czy istnieje strategia
promocyjna obejmująca lokalne wspólnoty, samorządy czy inwestorów prywatnych?
Ogromne znaczenie dla dynamicznego rozwoju lokalnych wspólnot energetycznych
mają jednostki samorządu terytorialnego i instytucje wspierające, które aktywnie
uczestniczą w procesie edukacji i doradztwa lokalnej społeczności. W tym miejscu
należy szczególnie podkreślić rolę KOWR, który służy wsparciem tworzenia lokalnych
wspólnot energetycznych na obszarach wiejskich.
KOWR regularnie organizuje szkolenia dotyczące zakładania i funkcjonowania
spółdzielni energetycznych, w których dotychczas wzięło udział ponad 1600 osób. Zapis
szkolenia jest również dostępny na stronie internetowej KOWR.
Dodatkowo na kanale KOWR w serwisie YouTube opublikowano filmy animowane
dotyczące funkcjonowania spółdzielni energetycznych. Ponadto Telewizja Polska S.A.
we współpracy z KOWR zrealizowała Magazyn Rolniczy dotyczący spółdzielni
energetycznych (emisja 17.04.2023 r.).
W odniesieniu do spółdzielni energetycznych został także opracowany Podręcznik Jak
założyć i prowadzić Spółdzielnię Energetyczną?, skierowany do wszystkich
zainteresowanych założeniem i prowadzeniem spółdzielni energetycznej, w którym
omówiono aspekty związane z założeniem i działalnością operacyjną spółdzielni
energetycznej. Publikacja zawiera także niezbędne dokumenty wraz z objaśnieniami do
wykorzystania w procesie tworzenia lokalnej spółdzielni energetycznej.
Podręcznik jest dostępny pod linkiem https://www.gov.pl/web/kowr/podrecznik-
renaldo-pn-jak-zalozyc-i-prowadzic-spoldzielnie-energetyczna.
Ponadto oprócz wyżej wymienionych form wsparcia na stronach internetowych KOWR,
poza ww. podręcznikiem, znajdują się:
 kalkulator umożliwiający oszacowanie bilansu energetycznego i korzyści z założenia
spółdzielni energetycznych,
 webinar z zakresu zakładania spółdzielni energetycznych,
 materiały animowane o ww. tematyce,
 broszury i materiały informacyjne opisujące m.in. dobre praktyki, wyzwania i bariery
w zakładaniu i funkcjonowaniu spółdzielni energetycznych.
Ponadto na bieżąco prowadzona jest współpraca z Krajową Radą Spółdzielczą oraz
różnymi stowarzyszeniami w celu jak najszerszego przekazywania informacji w zakresie
działalności spółdzielni energetycznych.
Z wyrazami szacunku
Miłosz Motyka
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM

-- 6 of 6 --