Interpelacja nr 7301
Interpelacja w sprawie systemu stałego monitoringu Odry na całej jej długości
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (73%)
Klimat, Energia i Środowisko (55%)
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Obrona i Bezpieczeństwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie systemu stałego monitoringu Odry na całej jej długości
Interpelacja nr 7301
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie systemu stałego monitoringu Odry na całej jej długości
Zgłaszający: Tomasz Kostuś
Data wpływu: 08-01-2025
Szanowna Pani Minister,
skutki katastrofy ekologicznej na Odrze z 2022 roku trwają do dziś. Jednocześnie eksperci podkreślają, że analogiczny dramat może się w każdej chwili powtórzyć. W celu zapobieżenia takiej sytuacji powołano specjalny zespół międzyresortowy. Niestety, na skutek niezrozumiałej decyzji poprzedniej ekipy rządzącej do chwili obecnej nie mamy systemu stałego monitoringu rzeki na całej jej długości. Decyzją ówczesnej minister klimatu Anny Moskwy oraz ówczesnego ministra rolnictwa taki system za 250 mln dotacji z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej miał zbudować w ciągu półtora roku Instytut Rybactwa Śródlądowego. Podmiot okazał się zupełnie nieprzygotowany do tego zadania i w rezultacie mu nie sprostał. Do marca tego roku zainstalował zaledwie sześć punktów pomiarowych z 825 sztuk, które miały powstać na Odrze do końca 2024 roku, w tym 325 punktów stałych, w lipcu stałych stacji było zaledwie 46. W związku z ryzykiem niezrealizowania przedsięwzięcia zawieszono je, a Instytut miał problemy z rozliczeniem się z 250 mln wspomnianej dotacji.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na pytania:
1. Jak sprawa budowy przedmiotowego systemu wygląda na dziś?
2. Czy prace wznowiono?
3. Czy udało się odzyskać przekazane dotacją środki?
Z poważaniem
Tomasz Kostuś
Interpelacja nr 7301
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie systemu stałego monitoringu Odry na całej jej długości
Zgłaszający: Tomasz Kostuś
Data wpływu: 08-01-2025
Szanowna Pani Minister,
skutki katastrofy ekologicznej na Odrze z 2022 roku trwają do dziś. Jednocześnie eksperci podkreślają, że analogiczny dramat może się w każdej chwili powtórzyć. W celu zapobieżenia takiej sytuacji powołano specjalny zespół międzyresortowy. Niestety, na skutek niezrozumiałej decyzji poprzedniej ekipy rządzącej do chwili obecnej nie mamy systemu stałego monitoringu rzeki na całej jej długości. Decyzją ówczesnej minister klimatu Anny Moskwy oraz ówczesnego ministra rolnictwa taki system za 250 mln dotacji z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej miał zbudować w ciągu półtora roku Instytut Rybactwa Śródlądowego. Podmiot okazał się zupełnie nieprzygotowany do tego zadania i w rezultacie mu nie sprostał. Do marca tego roku zainstalował zaledwie sześć punktów pomiarowych z 825 sztuk, które miały powstać na Odrze do końca 2024 roku, w tym 325 punktów stałych, w lipcu stałych stacji było zaledwie 46. W związku z ryzykiem niezrealizowania przedsięwzięcia zawieszono je, a Instytut miał problemy z rozliczeniem się z 250 mln wspomnianej dotacji.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na pytania:
1. Jak sprawa budowy przedmiotowego systemu wygląda na dziś?
2. Czy prace wznowiono?
3. Czy udało się odzyskać przekazane dotacją środki?
Z poważaniem
Tomasz Kostuś
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Urszula Zielińska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
20%
Konkretność
80%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
9
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
8.6 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4888 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Urszula Sara Zielińska
DSA-WBE.050.1.2025.AZ
3588647.14331372.11542241
Warszawa, 04-02-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Tomasza Kostusia nr 7301 (K10INT7301) w
sprawie systemu stałego monitoringu Odry na całej jej długości, poniżej przekazuję
stanowisko MKiŚ.
Uprzejmie informuję, że w maju 2024 r. Instytut Rybactwa Śródlądowego - Państwowy
Instytut Badawczy (IRŚ-PIB) uruchomił monitoring stały w 30 punktach pomiarowych
wzdłuż rzeki Odry. Monitoring obejmował informacje nt. przewodności wody, odczynu pH,
temperatury i poziomu tlenu rozpuszczonego. Dane były publikowane w ramach
interaktywnej mapy na stronach Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska (GIOŚ).
Obecnie system monitoringu jest przebudowywany pod kontem integracji z Państwowym
Monitoringiem Środowiska i działaniami GIOŚ w zakresie monitoringu wód. Po analizie
prawnej umowy pomiędzy IRŚ-PIB a Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i
Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) z 5 czerwca 2023 r. uznano, że brak jest podstawy prawnej
dla funkcjonowania omawianego monitoringu w oderwaniu od kompetencji Inspekcji
Ochrony Środowiska. Ponadto finasowanie związane z utrzymaniem przedsięwzięcia nie
zostało zapewnione po zakończeniu umowy pomiędzy IRŚ-PIB a NFOŚiGW.
W związku z powyższym MKiŚ podjęło stosowne działania:
a) 2 sierpnia 2024 r. MKiŚ złożyło zawiadomienie do Prokuratury Okręgowej w Warszawie
o możliwości popełnienia przestępstwa polegającego na przekroczeniu uprawnień przez
funkcjonariuszy publicznych oraz niedopełnieniu obowiązków, w tym obowiązku nadzoru
nad NFOŚiGW. Zawiadomienie dotyczy próby stworzenia nowego, równoległego
monitoringu zagrożeń wód powierzchniowych, która została podjęta w 2023 r. w ramach
projektu pn. Stały monitoring zagrożeń śródlądowych wód powierzchniowych wraz z
systemem wczesnego ostrzegania. W dniu 14 listopada 2024 r. Prokuratura Okręgowa w
Warszawie wszczęła śledztwo w tej sprawie;
b) Z uwagi na niedotrzymanie warunków wynikających z umowy pomiędzy IRŚ-PIB a
NFOŚiGW, Fundusz 15 maja 2024 r. zawiesił, a następnie 23 grudnia 2024 r. wypowiedział
umowę dotacji na ww. projekt (po wcześniejszym trzykrotnym wezwaniu IRŚ-PIB do
podpisania stosownego porozumienia w sprawie). Równocześnie MKiŚ wypowiedziało
porozumienie zawarte 3 stycznia 2023 r. pomiędzy MKiŚ a Ministerstwem Rolnictwa i
Rozwoju Wsi. Powyższe czynności oznaczają zakończenie niecelowego i realizowanego w
sposób niegospodarny projektu, który został zainicjowany przez poprzedni rząd.
-- 1 of 2 --
c) MKiŚ oraz GIOŚ rozpoczęły prace nad nowelizacją ustawy o Inspekcji Ochrony
Środowiska mające na celu zapewnienie wieloletniego finansowania oraz określenie
nowych zadań Inspekcji Ochrony Środowiska polegających na prowadzeniu:
automatycznego monitoringu jakości wód – wykonywanie pomiarów
odpowiednich wskaźników fizykochemicznych wód przy wykorzystaniu
automatycznych urządzeń (sond) i monitorowaniu w czasie rzeczywistym wyników
tych pomiarów w celu pozyskania informacji o potencjalnym zanieczyszczeniu wód
na potrzeby wczesnego ostrzegania właściwych organów i jednostek
organizacyjnych do spraw zarządzania kryzysowego o potencjalnym zagrożeniu;
interwencyjnego monitoringu „złotej algi” - wykonanie pomiarów wskaźników
fizykochemicznych i biologicznych w lokalizacjach w których istniało lub istnieje
ryzyko sytuacji kryzysowej związanej z obecnością Prymnesium parvum na
potrzeby wczesnego ostrzegania właściwych organów i jednostek organizacyjnych
do spraw zarządzania kryzysowego o potencjalnym zagrożeniu.
Niezależnie od powyższego, Główny Inspektor Ochrony Środowiska na bieżąco prowadzi
monitoring jakości wód powierzchniowych, zgodnie z Dyrektywą 2000/60/WE Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającą ramy wspólnotowego
działania w dziedzinie polityki wodnej (zwanej Ramową Dyrektywą Wodną – RDW)
transponowaną do polskiego prawa ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z
2021 r. poz. 2233 z późn. zm.). Zgodnie z art. 349 ustawy Prawo wodne, monitoring wód
ma na celu pozyskanie informacji o stanie wód na potrzeby planowania w gospodarowaniu
wodami oraz oceny osiągania celów środowiskowych.
Badania monitoringowe prowadzone w GIOŚ w ramach państwowego monitoringu
środowiska obejmują elementy biologiczne, fizykochemiczne oraz chemiczne. Poza
badaniami wód GIOŚ wykonuje także badania osadów dennych rzek i jezior oraz badania
bioakumulacji substancji priorytetowych.
Z wyrazami szacunku
Urszula Zielińska
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 2 of 2 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Urszula Sara Zielińska
DSA-WBE.050.1.2025.AZ
3588647.14331372.11542241
Warszawa, 04-02-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Tomasza Kostusia nr 7301 (K10INT7301) w
sprawie systemu stałego monitoringu Odry na całej jej długości, poniżej przekazuję
stanowisko MKiŚ.
Uprzejmie informuję, że w maju 2024 r. Instytut Rybactwa Śródlądowego - Państwowy
Instytut Badawczy (IRŚ-PIB) uruchomił monitoring stały w 30 punktach pomiarowych
wzdłuż rzeki Odry. Monitoring obejmował informacje nt. przewodności wody, odczynu pH,
temperatury i poziomu tlenu rozpuszczonego. Dane były publikowane w ramach
interaktywnej mapy na stronach Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska (GIOŚ).
Obecnie system monitoringu jest przebudowywany pod kontem integracji z Państwowym
Monitoringiem Środowiska i działaniami GIOŚ w zakresie monitoringu wód. Po analizie
prawnej umowy pomiędzy IRŚ-PIB a Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i
Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) z 5 czerwca 2023 r. uznano, że brak jest podstawy prawnej
dla funkcjonowania omawianego monitoringu w oderwaniu od kompetencji Inspekcji
Ochrony Środowiska. Ponadto finasowanie związane z utrzymaniem przedsięwzięcia nie
zostało zapewnione po zakończeniu umowy pomiędzy IRŚ-PIB a NFOŚiGW.
W związku z powyższym MKiŚ podjęło stosowne działania:
a) 2 sierpnia 2024 r. MKiŚ złożyło zawiadomienie do Prokuratury Okręgowej w Warszawie
o możliwości popełnienia przestępstwa polegającego na przekroczeniu uprawnień przez
funkcjonariuszy publicznych oraz niedopełnieniu obowiązków, w tym obowiązku nadzoru
nad NFOŚiGW. Zawiadomienie dotyczy próby stworzenia nowego, równoległego
monitoringu zagrożeń wód powierzchniowych, która została podjęta w 2023 r. w ramach
projektu pn. Stały monitoring zagrożeń śródlądowych wód powierzchniowych wraz z
systemem wczesnego ostrzegania. W dniu 14 listopada 2024 r. Prokuratura Okręgowa w
Warszawie wszczęła śledztwo w tej sprawie;
b) Z uwagi na niedotrzymanie warunków wynikających z umowy pomiędzy IRŚ-PIB a
NFOŚiGW, Fundusz 15 maja 2024 r. zawiesił, a następnie 23 grudnia 2024 r. wypowiedział
umowę dotacji na ww. projekt (po wcześniejszym trzykrotnym wezwaniu IRŚ-PIB do
podpisania stosownego porozumienia w sprawie). Równocześnie MKiŚ wypowiedziało
porozumienie zawarte 3 stycznia 2023 r. pomiędzy MKiŚ a Ministerstwem Rolnictwa i
Rozwoju Wsi. Powyższe czynności oznaczają zakończenie niecelowego i realizowanego w
sposób niegospodarny projektu, który został zainicjowany przez poprzedni rząd.
-- 1 of 2 --
c) MKiŚ oraz GIOŚ rozpoczęły prace nad nowelizacją ustawy o Inspekcji Ochrony
Środowiska mające na celu zapewnienie wieloletniego finansowania oraz określenie
nowych zadań Inspekcji Ochrony Środowiska polegających na prowadzeniu:
automatycznego monitoringu jakości wód – wykonywanie pomiarów
odpowiednich wskaźników fizykochemicznych wód przy wykorzystaniu
automatycznych urządzeń (sond) i monitorowaniu w czasie rzeczywistym wyników
tych pomiarów w celu pozyskania informacji o potencjalnym zanieczyszczeniu wód
na potrzeby wczesnego ostrzegania właściwych organów i jednostek
organizacyjnych do spraw zarządzania kryzysowego o potencjalnym zagrożeniu;
interwencyjnego monitoringu „złotej algi” - wykonanie pomiarów wskaźników
fizykochemicznych i biologicznych w lokalizacjach w których istniało lub istnieje
ryzyko sytuacji kryzysowej związanej z obecnością Prymnesium parvum na
potrzeby wczesnego ostrzegania właściwych organów i jednostek organizacyjnych
do spraw zarządzania kryzysowego o potencjalnym zagrożeniu.
Niezależnie od powyższego, Główny Inspektor Ochrony Środowiska na bieżąco prowadzi
monitoring jakości wód powierzchniowych, zgodnie z Dyrektywą 2000/60/WE Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającą ramy wspólnotowego
działania w dziedzinie polityki wodnej (zwanej Ramową Dyrektywą Wodną – RDW)
transponowaną do polskiego prawa ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z
2021 r. poz. 2233 z późn. zm.). Zgodnie z art. 349 ustawy Prawo wodne, monitoring wód
ma na celu pozyskanie informacji o stanie wód na potrzeby planowania w gospodarowaniu
wodami oraz oceny osiągania celów środowiskowych.
Badania monitoringowe prowadzone w GIOŚ w ramach państwowego monitoringu
środowiska obejmują elementy biologiczne, fizykochemiczne oraz chemiczne. Poza
badaniami wód GIOŚ wykonuje także badania osadów dennych rzek i jezior oraz badania
bioakumulacji substancji priorytetowych.
Z wyrazami szacunku
Urszula Zielińska
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 2 of 2 --