Interpelacja w sprawie zakazu sprzedaży jednorazowych papierosów elektronicznych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7300
do ministra zdrowia
w sprawie zakazu sprzedaży jednorazowych papierosów elektronicznych
Zgłaszający: Tomasz Kostuś
Data wpływu: 08-01-2025
Szanowna Pani Minister,
Polska boryka się od kilku lat ze skokowym wzrostem sprzedaży tzw. jednorazowych e-papierosów. Ekipa Prawa i Sprawiedliwości zupełnie nie nadzorowała tej kwestii, dopuszczając do dramatycznego rozwoju tego rynku w naszym kraju – tylko w 2023 roku sprzedano ok. 100 mln sztuk tzw. jednorazówek. Może to przynieść opłakane konsekwencje dla zdrowia publicznego już w niedalekiej przyszłości, produkty te są bowiem bardzo popularne wśród młodzieży, a nawet dzieci. Najmłodszych przyciągają kolorowe opakowania oraz bardzo bogata paleta smaków oferowana w tym segmencie. Tymczasem eksperci zwracają uwagę na dużą szkodliwość tych wyrobów - nawet jeśli nie zawierają one nikotyny, są uzależniające i wywierają negatywne skutki na zdrowie osób ich używających. Resort zdrowia i premier obecnego rządu mają świadomość tego problemu, a Pani Minister zapowiadała wprowadzenie zakazu sprzedaży jednorazowych papierosów elektronicznych.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania.
Na jakim etapie są prace dotyczące ww. zakazu? Kiedy możemy spodziewać się wprowadzenia go do polskiego porządku prawnego?
Jak wygląda nadzór nad przedmiotowym rynkiem? Kto jest jego największym beneficjentem – firmy polskie czy zagraniczne?
Czy w resorcie prowadzony był w ubiegłym roku dialog z importerami, producentami, dystrybutorami oraz sprzedawcami ww. wyrobów? Jeśli tak, z jakim efektem?
Z poważaniem
Tomasz Kostuś
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „trwają prace analityczne” (odwlekanie w czasie / nieustające analizy)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8126 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.1.2025.JS
Warszawa, 25 lutego 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji z dnia 14 stycznia 2025 r., nr 7300, Pana Posła Tomasza
Kostusia, w sprawie zakazu sprzedaży jednorazowych papierosów elektronicznych,
uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Odnosząc się dopytania pierwszego należy zaznaczyć, że w Ministerstwie Zdrowia trwają
prace analityczne nad projektem ustawy mającym na celu m.in. wprowadzenie zakazu
sprzedaży jednorazowych elektronicznych papierosów oraz mającym na celu
wprowadzenie zakazu używania aromatu charakterystycznego w płynach do wszystkich
rodzajów elektronicznych papierosów.
Wprowadzenie zakazu sprzedaży jednorazowych elektronicznych papierosów wymaga
uzyskania zgody Komisji Europejskiej, zgodnie z przepisami art. 24 ust. 3 dyrektywy
Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/40/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r.
w sprawie zbliżenia
przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich
w sprawie produkcji, prezentowania i sprzedaży wyrobów tytoniowych i powiązanych
wyrobów oraz uchylającą dyrektywę 2001/37/WE.
Niezależnie od powyższego, w dniu 21 stycznia 2025 r., Rada Ministrów przyjęła projekt
ustawy o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu
i wyrobów tytoniowych, mający za zadanie m.in. objęcie przepisami ustawowymi
tzw. „płyny beznikotynowe” do elektronicznych papierosów, przedmiotowe regulacje
spowodują:
1) wprowadzenie zakazu ich sprzedaży osobom do 18. roku życia;
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
2) ograniczenie miejsc gdzie możliwe będzie ich używanie, analogicznie jak w przypadku
elektronicznych papierosów z płynem zawierającym nikotynę;
3) wprowadzenie zakazu sprzedaży w automatach oraz sprzedaży na odległość
(w tym przez Internet);
4) wprowadzenie zakazu reklamy i promocji;
5) konieczność zgłaszania informacji o tych wyrobach do Prezesa Biura do spraw Substancji
Chemicznych;
6) konieczność dostosowania ich składu do wymogów ustawy (np. zakazu stosowania
substancji o właściwościach CMR);
7) konieczność odpowiedniego oznakowania ich opakowań.
Przedmiotowy projekt ustawy wymaga notyfikacji, w rozumieniu przepisów
rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r.
w sprawie sposobu
funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych, które wdraża
dyrektywę (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 września 2015 r.
ustanawiającą procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz
zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego.
Należy zaznaczyć, że ww. propozycje legislacyjne są zgodne z wytycznymi dla Państw-Stron
Ramowej Konwencji Światowej Organizacji Zdrowia w sprawie Ograniczania Używania
Tytoniu (FCTC) wskazującymi na konieczność wprowadzenia dodatkowych regulacji
płynów z nikotyną oraz płynów beznikotynowych do elektronicznych papierosów,
dotyczących m.in. wprowadzenia zakazu ich sprzedaży osobom nieletnim wprowadzenia
zakazu reklamy, promocji i sponsorowania oraz konieczność uregulowania kwestii kanałów
sprzedaży tego rodzaju produktów.
Nawiązując do pytania drugiego uprzejmie informuję, że zgodnie z ustawą z dnia 9 listopada
1995 r.
o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych
papierosy elektroniczne są to wyroby, które mogą być wykorzystywane do spożycia pary
zawierającej nikotynę za pomocą ustnika lub wszystkie elementy tego wyrobu, w tym
kartridże, zbiorniki i urządzenia bez kartridża lub zbiornika; papierosy elektroniczne mogą
być jednorazowego użytku albo wielokrotnego napełniania za pomocą pojemnika
zapasowego lub zbiornika lub do wielokrotnego ładowania za pomocą kartridżów
jednorazowych.
Stosownie do art. 11b. 1 i 2 ustawy tytoniowej papierosy elektroniczne i pojemniki
zapasowe mogą być udostępniane po raz pierwszy w celu dalszej sprzedaży albo
udostępniane po raz pierwszy w celu wprowadzenia do obrotu po dokonaniu przez
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
producenta lub importera zgłoszenia oraz wyznaczeniu osoby prawnej lub fizycznej
do kontaktu na terytorium Unii Europejskiej. Jeżeli zgłoszenia nie dokonał producent,
obowiązanym do jego dokonania przed pierwszym udostępnieniem w celu dalszej
sprzedaży albo pierwszym udostępnieniem w celu wprowadzenia do obrotu jest każdy
importer. Zgłoszenia do Prezesa Biura dokonuje się, w postaci elektronicznej,
w terminie co najmniej 6 miesięcy przed dniem planowanego udostępnienia.
Do Prezesa Biura za pośrednictwem systemu EU-CEG zgłoszono 6401 papierosów
jednorazowych, które mogą być wprowadzane na rynek polski, z czego 655 (10,23%)
zgłoszeń dokonały firmy polskie, a 5746 zgłoszeń firmy zagraniczne. Zgłoszeń dokonało
156 firm z czego 21 (13,46%) to były firmy polskie, a 135 firmy zagraniczne.
Prezes Biura dokonuje analizy dokumentacji przekazanej przez producenta lub importera
w zgłoszeniu. W przypadku gdy dokumentacja w zakresie danego rodzaju lub marki
papierosa elektronicznego lub pojemnika zapasowego:
1) nie odpowiada wymogom określonym w ust. 5 lub
2) zawiera dane wskazujące na niezgodność papierosa elektronicznego lub pojemnika
zapasowego z ustawą lub aktami delegowanymi – Prezes Biura stwierdza to naruszenie,
w drodze decyzji.
Prezes Biura wydał decyzje stwierdzające naruszenie dotyczące 17 zgłoszeń papierosów
jednorazowych.
Informacje o wydanych decyzjach publikowane są na stronie Biura:
https://www.gov.pl/web/chemikalia/wykaz-wydanych-decyzji.
Dodatkowo uprzejmie informuję, że organem nadzoru nad rynkiem papierosów
elektronicznych i pojemników zapasowych jest Inspekcja Handlowa stosownie do art. 3 ust.
1 pkt 1aa ustawy o
Inspekcji Handlowej. Przepis ten stwierdza, że do zadań Inspekcji
Handlowej należy kontrola spełniania przez wyroby przeznaczone dla konsumentów
wymagań w rozumieniu ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku.
Zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 28 ustawy
o systemach oceny zgodności i nadzoru
rynku, przez wymagania należy rozumieć wymagania, o których mowa w przepisach
wdrażających unijne prawodawstwo harmonizacyjne. Dyrektywa tytoniowa,
która wprowadziła regulacje dotyczące papierosów elektronicznych na rynku
wspólnotowym, została wymieniona w pkt 55 Załącznika 1 do Rozporządzenia
nr 2019/1020, który zawiera Wykaz unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego.
Odpowiadając na pytanie ostatnie należy podkreślić, że Polska realizując politykę
antynikotynową jest zobowiązana do opierania swoich działań na przepisach FCTC.
Należy przy tym podkreślić, że FCTC jako umowa międzynarodowa została ratyfikowana
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
w drodze oświadczenia rządowego z dnia 16 stycznia 2007 r.
w sprawie mocy
obowiązującej Ramowej Konwencji Światowej Organizacji Zdrowia o Ograniczeniu Użycia
Tytoniu, sporządzonej w Genewie dnia 21 maja 2003 r. (Dz. U. z 2007 r. Nr 74 poz. 488).
W związku z tym należy zwrócić szczególną uwagę na fakt, iż przepisy art. 5 ust. 3
wspominanej Konwencji stanowią, że: „Przy określaniu i wdrażaniu swoich polityk zdrowia
publicznego w odniesieniu do ograniczania użycia tytoniu, Strony będą działać na rzecz
ochrony takich polityk przed wpływem interesów handlowych i innych żywotnych
interesów przemysłu tytoniowego, zgodnie z przepisami prawa krajowego”.
Ponadto jedną z naczelnych zasad, którymi powinny kierować się Państwa-Strony
Konwencji jest to, że istnieje fundamentalny nie dający się pogodzić konflikt między
interesami branży tytoniowej, a interesami polityki zdrowia publicznego.
Mając powyższe na uwadze przyszłe działania związane z profilaktyką antynikotynową
resort zdrowia powinien podejmować samodzielnie.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --