+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Krzysztof Hetman
Znak pisma: DIP-V.054.3.2023
Warszawa, 03 stycznia 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy: Interpelacji nr 73 Posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Pana Adama Szłapki
w sprawie realizacji zobowiązań międzynarodowych związanych z działalnością Polski
w sektorze kosmicznym.
Szanowny Panie Marszałku,
na podstawie art. 193 ust. 1 i 2 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej1
przedstawiam odpowiedzi na pytania Posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Pana
Adama Szłapki zawarte w interpelacji nr 73 z dnia 11 grudnia 2023 r. w sprawie realizacji
zobowiązań międzynarodowych związanych z działalnością Polski w sektorze kosmicznym.
Ad. 1) Jakie konkretne zobowiązania międzynarodowe Polska przyjęła w związku z
przystąpieniem do międzynarodowych traktatów regulujących działalność w przestrzeni
kosmicznej oraz innych umów międzynarodowych, i w jakim stopniu zostały one
dotychczas zrealizowane?
Zasadniczymi umowami międzynarodowymi w rozumieniu Prawa traktatów2 z zakresu
działalności w przestrzeni kosmicznej, stroną których jest Rzeczpospolita Polska, są:
1.1. Układ o zasadach działalności państw w zakresie badania i użytkowania przestrzeni
kosmicznej łącznie z Księżycem i innymi ciałami niebieskimi, sporządzony w Moskwie,
1 Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. w sprawie Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej
Polskiej (M. P. z 2022 r. poz. 1204).
2 Konwencja wiedeńska o prawie traktatów, sporządzona w Wiedniu 23 maja 1969 r. (Dz. U. z 1990 r., Nr 74,
poz. 439)

-- 1 of 9 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Londynie i Waszyngtonie dnia 27 stycznia 1967 r.3 (dalej: „Układ kosmiczny"), z którego,
dla Rzeczypospolitej Polskiej, wynikają w szczególności następujące zobowiązania:
1) obowiązek prowadzenia działalności w zakresie badań i użytkowania przestrzeni
kosmicznej łącznie z Księżycem i innymi ciałami niebieskimi, zgodnie z prawem
międzynarodowym, łącznie z Kartą Narodów Zjednoczonych, w interesie utrzymania
międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa oraz rozwoju współpracy i porozumienia
między narodami (art. III Układu kosmicznego);
2) obowiązek nie wprowadzania na orbitę wokół Ziemi jakichkolwiek obiektów
przenoszących broń jądrową lub jakiekolwiek inne rodzaje broni masowego zniszczenia ani
nie umieszczania tego rodzaju broni na ciałach niebieskich lub w przestrzeni kosmicznej w
jakikolwiek inny sposób (art. IV zdanie pierwsze Układu kosmicznego);
3) obowiązek użytkowania Księżyca i innych ciał niebieskich wyłącznie w celach
pokojowych (art. IV zdanie drugie Układu kosmicznego);
4) zakaz zakładania wojskowych baz, instalacji oraz fortyfikacji na ciałach niebieskich,
dokonywania na nich prób z jakimikolwiek typami broni oraz przeprowadzania manewrów
wojskowych (art. IV zdanie trzecie Układu kosmicznego);
5) obowiązek uznawania kosmonautów za wysłanników ludzkości w przestrzeni
kosmicznej i udzielania im wszelkiej możliwej pomocy w razie wypadku,
niebezpieczeństwa lub przymusowego lądowania na terytorium innego Państwa Strony
Układu lub na morzu pełnym. Obowiązek odesłania kosmonautów, którzy dokonują
takiego lądowania, bezpiecznie i bez zwłoki, do państwa, w którym zarejestrowany jest ich
statek kosmiczny (art. V zdanie pierwsze Układu kosmicznego);
6) obowiązek informowania niezwłocznie innych Państw Stron Układu albo Sekretarza
Generalnego Organizacji Narodów Zjednoczonych o wszelkich odkrytych zjawiskach w
przestrzeni kosmicznej, łącznie z Księżycem i innymi ciałami niebieskimi, które mogą
stanowić niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia kosmonautów;
3 Dz. U. z 1968 r, Nr 14, poz. 82.

-- 2 of 9 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
7) do ponoszenia odpowiedzialności międzynarodowej za swoją działalność w przestrzeni
kosmicznej, łącznie z Księżycem i innymi ciałami niebieskimi, niezależnie od tego, czy jest
ona prowadzona przez instytucje rządowe lub pozarządowe, osoby prawne (art. VI zdanie
pierwsze Układu Kosmicznego);
8) zapewnienia zgodności działalności w przestrzeni kosmicznej, łącznie z Księżycem i
innymi ciałami niebieskimi, niezależnie od tego czy jest ona prowadzona przez instytucje
rządowe lub pozarządowe, osoby prawne, z postanowieniami Układu kosmicznego (art. VI
zdanie pierwsze Układu Kosmicznego);
9) upoważniania i stałego nadzoru nad działalnością pozarządowych osób prawnych w
przestrzeni kosmicznej, łącznie z Księżycem i innymi ciałami niebieskimi (art. VI zdanie
drugie Układu kosmicznego);
10) do ponoszenia odpowiedzialności za przestrzeganie Układu kosmicznego w
odniesieniu do działalności w przestrzeni kosmicznej, łącznie z Księżycem i innymi ciałami
niebieskimi prowadzonej przez organizację międzynarodową, której RP jest stroną,
wspólnie z tą organizacją (art. VI zdanie trzecie Układu kosmicznego);
11) do ponoszenia międzynarodowej odpowiedzialności wobec innego Państwa strony
Układu albo jego osób fizycznych lub prawnych za szkody wyrządzone przez obiekt lub
jego część składową na Ziemi, w przestrzeni powietrznej lub w przestrzeni kosmicznej
łącznie z Księżycem i innymi ciałami niebieskimi, w przypadku, gdy:
a) wypuszcza albo powoduje wypuszczenie tego obiektu w przestrzeń kosmiczną,
łącznie z Księżycem i innymi ciałami niebieskimi, lub
b) gdy z jej terytorium albo urządzenia obiekt ten zostaje wypuszczony (art. VII
Układu kosmicznego);
12) przy badaniach i użytkowaniu przestrzeni kosmicznej, łącznie z Księżycem i innymi
ciałami niebieskimi, kierowania się zasadą współpracy i wzajemnej pomocy i prowadzenia
wszelkiej działalności w przestrzeni kosmicznej, łącznie z Księżycem i innymi ciałami
niebieskimi, z należytym uwzględnieniem uzasadnionych interesów wszystkich innych
Państw Stron Układu (art. IX zdanie pierwsze Układu kosmicznego);

-- 3 of 9 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
13) prowadzenia studiów i badań przestrzeni kosmicznej, łącznie z Księżycem i innymi
ciałami niebieskimi, w taki sposób, aby uniknąć ich szkodliwego zanieczyszczenia, jak
również niekorzystnych zmian w środowisku ziemskim, wynikających z wprowadzenia
substancji pozaziemskich, a w razie konieczności podejmowania właściwych kroków w tym
celu (art. IX zdanie drugie Układu kosmicznego);
14) podejmowania odpowiednich konsultacji międzynarodowych przed przystąpieniem do
działalności lub doświadczenia, zaplanowanego przez RP lub jej obywateli, w przypadku
posiadania podstaw do przypuszczenia, że ta działalność lub doświadczenie w przestrzeni
kosmicznej, łącznie z Księżycem i innymi ciałami niebieskimi, mogą stanowić potencjalne
zakłócenie działalności innych Państw Stron Układu w zakresie pokojowych badań i
użytkowania przestrzeni kosmicznej, łącznie z Księżycem i innymi ciałami niebieskimi (art.
IX zdanie trzecie Układu kosmicznego);
15) rozpatrywania - na zasadzie równości prośby - innych Państw Stron Układu o
udzielenie im możliwości obserwowania lotu obiektów kosmicznych wypuszczonych przez
te państwa (art. XI Układu kosmicznego);
Do pełnego wykonania obowiązków wynikających z ww. Konwencji niezbędne jest
ustanowienie systemu upoważniania i stałego nadzoru nad działalnością pozarządowych
osób prawnych w przestrzeni kosmicznej, łącznie z Księżycem i innymi ciałami niebieskimi.
1.2. Konwencja o międzynarodowej odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez obiekty
kosmiczne, sporządzona w Moskwie, Londynie i Waszyngtonie dnia 29 marca 1972 r.4
(dalej: „Konwencja o odpowiedzialności za szkody"), z której dla Rzeczypospolitej Polskiej
wynikają w szczególności następujące zobowiązania:
1) bezwzględny obowiązek zapłacenia odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez obiekt
kosmiczny na powierzchni Ziemi lub statkowi powietrznemu podczas lotu, o ile
Rzeczpospolita Polska jest państwem wypuszczającym ten obiekt (art. II Konwencji o
odpowiedzialności za szkody);
2) obowiązek ponoszenia odpowiedzialności, na zasadzie winy, za szkodę wyrządzoną
przez obiekt kosmiczny, dla którego Rzeczpospolita Polska jest państwem
4 Dz. U. z 1973 r. Nr 27, poz. 154.

-- 4 of 9 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
wypuszczającym, obiektowi kosmicznemu innego państwa wypuszczającego lub
osobom/majątkowi na jego pokładzie, jeżeli szkoda wyrządzona została nie na
powierzchni Ziemi (art. III Konwencji o odpowiedzialności za szkody);
3) obowiązek ponoszenia odpowiedzialności na zasadzie winy i solidarnie z innym
państwem w przypadkach opisanych w art. IV Konwencji o odpowiedzialności za szkodę;
4) obowiązek ponoszenia odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez obiekt
kosmiczny wypuszczony wspólnie z innym państwem/państwami, solidarnie z tym
państwem/państwami;
5) uzgodnienia odszkodowania i zaspokojenie roszczeń w trybach opisanych w Konwencji,
o ile jest państwem zobowiązanym do zapłacenia odszkodowania.
Wobec Rzeczypospolitej Polskiej nigdy nie zostało zgłoszone roszczenie w trybie
przewidzianym ww. Konwencją. Stosowanie jej postanowień przez Rzeczpospolitą Polską
nie jest uzależnione od wprowadzenia dodatkowych rozwiązań w krajowym porządku
prawnym.
1.3. Konwencja o rejestracji obiektów wypuszczonych w przestrzeń kosmiczną, otwarta do
podpisania w Nowym Jorku, 14 stycznia 1975 r.5 (dalej: „Konwencja o rejestracji
obiektów kosmicznych"), z której dla Rzeczypospolitej Polskiej wynikają w szczególności
następujące zobowiązania:
1) ustanowienie krajowego rejestru obiektów kosmicznych i dokonywanie doń wpisów
obiektów kosmicznych wypuszczonych na orbitę okołoziemską lub poza nią, dla których
Rzeczpospolita Polska jest państwem wypuszczającym. Ustanowieniu rejestru towarzyszy
obowiązek poinformowania o tym fakcie Sekretarza Generalnego ONZ (art. II ust. 1
Konwencji o rejestracji obiektów kosmicznych);
2) jeżeli dla danego obiektu kosmicznego Rzeczpospolita Polska jest jednym z kilku państw
wypuszczających, ma obowiązek uzgodnienia z pozostałymi państwami wypuszczającymi,
do krajowego rejestru którego z tych państw obiekt kosmiczny zostanie wpisany (art. II
ust. 2 Konwencji o rejestracji obiektów kosmicznych);
5 Dz. U. z 1979 r. Nr 5, poz. 22..

-- 5 of 9 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
3) przedstawiania Sekretarzowi Generalnemu ONZ określonych w Konwencji informacji o
obiektach kosmicznych wpisanych do krajowego rejestru kosmicznego (art. IV i V
Konwencji o rejestracji obiektów kosmicznych);
4) udzielania pomocy w identyfikacji obiektu kosmicznego na prośbę Państwa - Strony
Konwencji lub prośbę przekazaną w jego imieniu za pośrednictwem Sekretarza
Generalnego ONZ, któremu to Państwu, jego osobom fizycznym lub prawnym obiekt
wyrządził szkodę, albo który jest niebezpieczny lub szkodliwy- o ile dane przekazywane
na podstawie Konwencji nie pozwalają na identyfikację obiektu (art VI Konwencji o
rejestracji obiektów kosmicznych).
Do pełnego wykonania obowiązków wynikających z ww. Konwencji niezbędne jest
utworzenia krajowego rejestru obiektów kosmicznych i poinformowanie Sekretarza
Generalnego ONZ o tym fakcie.
1.4. Umowa o ratowaniu kosmonautów, powrocie kosmonautów i zwrocie obiektów
wypuszczonych w przestrzeń kosmiczną, sporządzona w Moskwie, Londynie i Waszyngtonie
dnia 22 kwietnia 1968 r6. (dalej: Umowa o ratowaniu kosmonautów), z której dla
Rzeczypospolitej Polskiej wynikają w szczególności następujące zobowiązania:
1) obowiązki informacyjne wobec wskazanych w Umowie podmiotów o fakcie, że załoga
obiektu kosmicznego uległa wypadkowi lub znajduje się w niebezpieczeństwie lub
dokonała przymusowego lub nie zamierzonego lądowania na terytorium podlegającym jej
jurysdykcji albo w jakimkolwiek innym miejscu nie podlegającym jurysdykcji żadnego
państwa bądź wodowała na morzu pełnym, jeżeli uzyskała lub ustaliła taką informację (art.
1 Umowy o ratowaniu kosmonautów);
2) obowiązek natychmiastowego podjęcia wszelkich możliwych kroków dla ratowania
załogi i udzielenia jej wszelkiej niezbędnej pomocy w razie wypadku, niebezpieczeństwa,
przymusowego lub niezamierzonego lądowania, a także dokonania obowiązków o
charakterze informacyjnym, w okolicznościach opisanych w art. 2 Umowy o ratowaniu
kosmonautów;
6 Dz. U. z 1969 r. Nr 15, poz. 110.

-- 6 of 9 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
3) udzielenia pomocy w akcji poszukiwawczej i ratunkowej w przypadku uzyskania
informacji lub ustalenia, że załoga statku kosmicznego wodowała na pełnym morzu lub
wylądowała na jakimkolwiek innym miejscu nie podlegającym jurysdykcji żadnego
państwa, a także udzielania informacji, na zasadach określonych w art. 3 Umowy o
ratowaniu kosmonautów;
4) obowiązek bezpiecznego i szybkiego przekazania załogi statku kosmicznego
przedstawicielom władzy wypuszczającej w okolicznościach opisanych w art. 4 Umowy o
ratowaniu kosmonautów;
5) obowiązki informacyjne i inne o obiektach kosmicznych lub jego częściach składowych,
które wróciły na Ziemię w miejscu znajdującym się na terytorium podlegającym jej
jurysdykcji lub na morzu pełnym lub w jakimkolwiek innym miejscu nie podlegającym
jurysdykcji żadnego państwa, zgodnie z art. 5 Umowy o ratowaniu kosmonautów.
Dotychczas nie zaistniały okoliczności, wymagające praktycznego zastosowania przez
Rzeczpospolitą Polską postanowień ww Umowy. Stosowanie postanowień Umowy przez
Rzeczpospolitą Polską nie jest uzależnione od wprowadzenia dodatkowych rozwiązań w
krajowym porządku prawnym.
2) Jakie są główne wyzwania i przeszkody, które Polska napotyka w procesie realizacji
zobowiązań nakładanych przez traktaty międzynarodowe, i jakie działania są
podejmowane w celu ich pokonania?
Głównym wyzwaniem jest skuteczne opracowanie i przeprowadzenie procesu
legislacyjnego, który pozwoli na wejście w życie ustawy o działalności kosmicznej.
Zasadniczą przeszkodą jest nieadekwatny ilościowo zasób kadrowy do zakresu
realizowanych zadań. Liczba zadań radykalnie wzrosła w związku z bezprecedensowym
wzrostem regulacyjnej i operacyjnej aktywności Unii Europejskiej w obszarze działalności
kosmicznej, a także pozytywnie rozwijającej się współpracy z Europejską Agencją
Kosmiczną (ESA). Współpraca ta dostarcza zasadniczych instrumentów rozwoju polskiego
sektora kosmicznego w postaci źródła finansowania projektów tych podmiotów. Niemniej
jednak, minister właściwy do spraw gospodarki podjął dwukrotnie próbę wypracowania
projektu ustawy o działalności kosmicznej. W obu przypadkach, procedury legislacyjne
przerwane zostały z przyczyn formalnych, na skutek kolejnych wyborów parlamentarnych.

-- 7 of 9 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Ustanowienie 19 grudnia 2023 r. nowego wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów7
umożliwia wystąpienie z ponownym wnioskiem o wpis projektu ustawy do tego wykazu.
Zgodnie z § 31 ust. 1 Regulaminu pracy Rady Ministrów skierowanie do uzgodnień,
konsultacji publicznych lub opiniowania projektu dokumentu rządowego, który podlega
wpisowi do właściwego wykazu prac legislacyjnego albo wykazu prac programowych Rady
Ministrów, następuje dopiero po wpisaniu projektu do danego wykazu8. Planuje się
wystąpienie ze stosownym wnioskiem na początku 2024 r.
3) W jaki sposób brak realizacji zobowiązań międzynarodowych wpływa na rozwój
polskiego sektora kosmicznego i współpracę z innymi państwami, w tym z państwami
członkowskimi UE i ESA?
Rzeczpospolita Polska, co do zasady, realizuje zobowiązania międzynarodowe nałożone
traktatami opisanymi w pkt 1 niniejszego pisma. Dotychczas nie odnotowano
negatywnego wpływu braku regulacji krajowych opisanego w pkt 1 i 2 na rozwój
polskiego sektora kosmicznego i współpracę z innymi państwami, w tym z państwami
członkowskimi UE i ESA. Co więcej, należy podkreślić, że projektowane regulacje, ze swej
istoty, będą nakładały dodatkowe istotne obowiązki na podmioty sektora kosmicznego
wykonujące działalność kosmiczną, w tym obowiązki o charakterze finansowym (np.
obowiązek posiadania stosownego ubezpieczenia).
4) Jakie mogą być długoterminowe konsekwencje dla Polski związane z brakiem realizacji
zobowiązań wynikających z prawa międzynarodowego, zarówno w kontekście
międzynarodowym, jak i wewnętrznym rozwoju sektora kosmicznego?
W kontekście międzynarodowym, umowy międzynarodowe, wymienione w ramach
odpowiedzi na pytanie zawarte w pkt 1 nie wskazują konkretnych sankcji za ewentualne
naruszanie ich postanowień. W kontekście wewnętrznym, mając na uwadze planowane
wyniesienia obiektów kosmicznych przez polskie podmioty sektora kosmicznego,
niezbędne jest ustanowienie skutecznego systemu upoważniania i nadzoru nad
działalnością kosmiczną, a także krajowego rejestru obiektów kosmicznych.
7 Pismo Sekretarz Rady Ministrów dr Joanny Knapińskiej z dnia 22 grudnia 2023 r. znak DPPR.WPPR.062.1.44.2023.
8 Uchwała nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2022 r. poz. 348).

-- 8 of 9 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
5) W jaki sposób Polska wypełnia obowiązek informowania Sekretarza Generalnego ONZ
o wypuszczanych obiektach kosmicznych
Notyfikacje przez Rzeczpospolitą Polską Sekretarzowi Generalnemu ONZ wyniesienia
obiektów kosmicznych na orbitę okołoziemską albo poza nią dokonywane są w
następujący sposób: operator obiektu kosmicznego informuje o wyniesieniu obiektu
ministra właściwego do spraw gospodarki, podając dane wynikające z Konwencji o
rejestracji obiektów kosmicznych. Wniosek spełniający wymogi określone przez UNOOSA,
MRiT przekazuje do Ministerstwa Spraw Zagranicznych z wnioskiem o dokonanie
notyfikacji Sekretarzowi Generalnemu ONZ za pośrednictwem Stałego Przedstawicielstwa
ONZ w Wiedniu.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Hetman
Minister Rozwoju i
Technologii
/ kwalifikowany podpis
elektroniczny /

-- 9 of 9 --