Interpelacja w sprawie planów Rady Ministrów w zakresie polityk publicznych dotyczących chłopców i mężczyzn w ramach sprawowania przez Polskę prezydencji w Radzie Unii Europejskiej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7299
do ministra ds. równości
w sprawie planów Rady Ministrów w zakresie polityk publicznych dotyczących chłopców i mężczyzn w ramach sprawowania przez Polskę prezydencji w Radzie Unii Europejskiej
Zgłaszający: Marcelina Zawisza, Marta Stożek
Data wpływu: 08-01-2025
Szanowna Pani Ministro,
pierwszego stycznia 2025 roku Polska objęła prezydencję w Radzie Unii Europejskiej. To wyjątkowy moment dla naszego kraju, dający możliwość realnego wpływu na kształt polityki unijnej poprzez inicjowanie działań zgodnych z naszymi wartościami. Jednym z obszarów, który dotychczas nie zyskał dostatecznej uwagi, są problemy i wyzwania dotyczące chłopców i mężczyzn, szczególnie w kontekście zdrowia psychicznego, przeciwdziałania przemocy oraz wsparcia edukacyjnego i zawodowego.
Podczas ubiegłorocznej konferencji Campus Polska zapowiedziała Pani, że “[...] w czasie naszej prezydencji, którą rozpoczynamy 1-ego stycznia, w ramach naszego trio, które tworzymy razem z Cyprem i z Danią, jednym z trzech głównych tematów będą prawa chłopców i mężczyzn, bo chcemy od tego zacząć. Chcemy ten temat trochę wprowadzić na agendę; pokazać, że to jest ważne i rozmawiać o tym z mężczyznami i chłopcami, tak jak będziemy rozmawiać z kobietami i z dziewczynkami, na zasadzie obopólnych korzyści, jakie korzyści płyną i dla kobiet, i dla mężczyzn z równości. [...] jest wiele takich obszarów, dotyczących chociażby edukacji, prawa pracy, bezpieczeństwa pracy, pewnie dotyczących wieku emerytalnego, dotyczących poboru do wojska, które dotyczą mężczyzn i w których mężczyźni mogą mieć takie poczucie, że na tym polu są dyskryminowani. I nie można tego tematu zamiatać pod dywan tylko trzeba ten temat też brać na agendę.”
Doceniam Pani wrażliwość i uważność na temat, który dopiero zaczyna być przedmiotem debaty publicznej. Niestety, cytowana wyżej zapowiedź o potraktowaniu kwestii chłopców i mężczyzn jako jednego z trzech głównych tematów, szczególnie w tak szerokim zakresie jak przedstawiony na konferencji Campus Polska, nie znajduje wyraźnego odzwierciedlenia w opublikowanym niedawno planie prezydencji.
Jedyny punkt, odnoszący się do działań na rzecz równości płci, dotyczy planowanych działań Rady do Spraw Zatrudnienia, Polityki Społecznej, Zdrowia i Ochrony Konsumentów (EPSCO). Zgodnie z nim “[...] wzmocnienie i promowanie działań na rzecz równości płci i przeciwdziałania przemocy, w tym ze względu na płeć, będzie stanowić istotny komponent prac polskiej prezydencji. W szczególności, skoncentrujemy swoje działania wokół równości płci w nowoczesnym społeczeństwie cyfrowym. Celem będzie wzmocnienie perspektywy równościowej i antydyskryminacyjnej na poziomie UE, w szczególności w kontekście przepisów aktu o usługach cyfrowych. Dążenia te znajdą odzwierciedlenie w Deklaracji Trio o Równości Płci, która zostanie podpisana w kwietniu 2025 r. Prezydencja będzie również kontynuować wysiłki na rzecz przyjęcia projektu dyrektywy w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania. Przedstawimy konkluzje Rady dot. wdrażania przez państwa członkowskie Pekińskiej Platformy Działania, w 30. rocznicę jej przyjęcia. Prezydencja uwzględni w swoich działaniach Mapę Drogową na Rzecz Praw Kobiet, której publikację przewidziano na marzec 2025 r., a także prace nad nowymi unijnymi strategiami dotyczącymi równości.”
W przypadku oficjalnego kalendarza polskiej prezydencji spotkania oznaczone jako dotyczące równości płci to m.in. nieformalne spotkanie ministrów ds. równości płci (16.04.2025) oraz konferencja wysokiego szczebla “Równość w społeczeństwie” (30.05.2025), jednak ich opisy podkreślają, iż będą one okazją do dyskusji głównie o sztucznej inteligencji (“Dyskutowany będzie temat AI w kontekście równości, w tym chłopców i mężczyzn oraz sytuacja społeczności romskiej.”, “Konferencja wysokiego szczebla z debatami i panelami wokół tematu równości w społeczeństwie, przede wszystkim pod kątem wpływu AI.”).
Tak wąskie traktowanie problemów dotykających mężczyzn jest zadziwiające. Tym bardziej, jeżeli wziąć pod uwagę fakt, że w naszym kraju zmagamy się z wieloma problemami specyficznymi dla mężczyzn - między innymi z nierównościami dotyczącymi długości życia, stanu zdrowia i wykształcenia.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Dlaczego problemy i wyzwania dotyczące chłopców i mężczyzn nie zostały uwzględnione jako jeden z priorytetów polskiej prezydencji? Z czego wynika tak znaczne ograniczenie zapowiedzianych tematów?
W kalendarzu prezydencji jako spotkania związane z równością płci oznaczono również spotkanie Grupy wysokiego szczebla ds. uwzględnienia problematyki płci (11-12.02.2025) oraz spotkanie Dyrektorów Generalnych Szkolnictwa Wyższego (13-14.02.2025). Jakie tematy dotyczące chłopców i mężczyzn zostaną podjęte na tych spotkaniach? Czy planowane jest na nich zaadresowanie zjawiska nierówności w zdobywaniu wykształcenia wyższego przez mężczyzn?
Czy problematyka dotycząca chłopców i mężczyzn zostanie poruszona w zakresie wykraczającym tematykę sztucznej inteligencji i bezpieczeństwo cyfrowe?
W jaki sposób w Deklaracji Trio o Równości Płci zaadresowane zostaną problemy i prawa mężczyzn?
Czy planowane jest zainicjowanie Mapy Drogowej (analogicznej do Mapy Drogowej na Rzecz Praw Kobiet), uwzględniającej tematykę męską, np. Mapy Drogowej na Rzecz Równości Płci? Jakie nowe unijne strategie dotyczące równości zainicjuje Polska?
[1] https://polish-presidency.consilium.europa.eu/pl/program/program-prezydencji/ [2] https://polish-presidency.consilium.europa.eu/media/gt3pbw5w/program-polskiej-prezydencji-w-radzie-unii-europejskiej.pdf [3] https://polish-presidency.consilium.europa.eu/pl/wydarzenia/nieformalne-spotkanie-ministrow-ds-rownosci-plci-164/ [4] https://polish-presidency.consilium.europa.eu/pl/wydarzenia/konferencja-wysokiego-szczebla-rownosc-w-spoleczenstwie/
Minister Katarzyna Kotula
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (16)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6781 znakówsekretariat.mkk@kprm.gov.pl Al. Ujazdowskie 1/3
https://www.gov.pl/web/premier 00-583 Warszawa
Katarzyna Kotula
DRT.4510.4.2025
Warszawa, 26 lutego 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
Odpowiadając na interpelację posłanek na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej Pań Marceliny
Zawiszy i Marty Stożek nr 7299 w sprawie planów Rady Ministrów w zakresie polityk
publicznych dotyczących chłopców i mężczyzn w ramach sprawowania przez Polskę
prezydencji w Radzie Unii Europejskiej, uprzejmie wyjaśniam, że:
1. Plany polskiej Prezydencji w ramach tria, obejmującego ponadto Cypr i Danię,
zaprezentowane przeze mnie podczas Campusu Polska 2024 w sierpniu ubiegłego
roku, podlegały ewolucji przez ostatnie miesiące rozmów z partnerami z dwóch
pozostałych Państw Członkowskich UE oraz z Sekretariatem Generalnym Rady.
Ostatecznie, problemy i wyzwania dotyczące chłopców i mężczyzn zostały uwzglę
dnione jako jeden z priorytetów polskiej prezydencji, o czym świadczy punkt
„Engage The dialogue of men and boy’s equality and its role in gender equality”
na s. 8 oficjalnej prezentacji priorytetów polskiej Prezydencji w Radzie UE
„Presentation of the Polish Presidency at the meeting of the Working Party on Social
Questions on 7 January 2025” (dokument WK 16241/2024 INIT z 7 stycznia 2025
r., dostępny w Portalu Delegatów Rady UE wyłącznie w wersji angielskiej).
2. Spotkania, organizowane przeze mnie w ramach polskiej Prezydencji i oznaczone
jako dotyczące tematyki „gender”, obejmują:
— w dniach 11-12 lutego 2025 r. odbyło się spotkanie Grupy Wysokiego Szczebla
ds. uwzględniania aspektu płci (High Level Group on Gender Mainstreaming) w
Warszawie. Program spotkania przewiduje m.in. prezentacje nt. raportu
Europejskiego Instytutu na rzecz Równości Kobiet i Mężczyzn (EIGE) z okazji
30-lecia Deklaracji Pekińskiej i Pekińskiej Platformy Działań, programu szkoleń
z zakresu równego traktowania, wyników zleconego przez EIGE badania
nt. przemocy domowej, a także kluczowych dla równości kobiet i mężczyzn
aktów prawnych: Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/970
z dnia 10 maja 2023 r. w sprawie wzmocnienia stosowania zasady równości
wynagrodzeń dla mężczyzn i kobiet za taką samą pracę lub pracę o takiej samej
wartości za pośrednictwem mechanizmów przejrzystości wynagrodzeń oraz
mechanizmów egzekwowania (Dz.Urz. UE L 132 z 17.05.2023 r., str. 21—44),
Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2381 z dnia 23
listopada 2022 r. w sprawie poprawy równowagi płci wśród dyrektorów spółek
giełdowych oraz powiązanych środków (Dz.Urz. UE L 315 z 7.12.2022 r. s. 44—
59) oraz Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1385 z dnia
-- 1 of 3 --
telefon adres korespondencyjny
adres email organu administracji rządowej
strona www
14 maja 2024 r. w sprawie zwalczania przemocy wobec kobiet i przemocy
domowej (Dz.Urz. UE L z 24 maja 2024 r.) Przewidziana w programie spotkania
HLG prezentacja przez polską Prezydencję założeń Konkluzji Rady z okazji
30-lecia Deklaracji Pekińskiej i Pekińskiej Platformy Działań stanowiła
pierwszy etap prac nad dokumentem, przewidzianym do zatwierdzenia 12-13
czerwca 2025 r. podczas Rady ds. Zatrudnienia, Polityki Społecznej, Zdrowia i
Ochrony Konsumentów (EPSCO). Polska Prezydencja dołoży starań, by w
wynegocjowanej, ostatecznej treści dokumentu znalazły się odniesienia do
równych praw mężczyzn i chłopców oraz ich aktywnej roli jako beneficjentów i
agentów zmiany na rzecz społeczeństwa równości.
— w dniu 16 kwietnia 2025 r. nieformalne spotkanie Ministrów ds. Równości
w Warszawie. Program spotkania jest w trakcie opracowywania, ale
perspektywa równościowa chłopców i mężczyzn będzie w tym programie
uwzględniona, i jest jednym z 3 głównych tematów tego spotkania.
— w dniu 6 czerwca 2025 r. konferencja pt. „Równość w społeczeństwie” w
Poznaniu poświęcona będzie m.in. wyzwaniom związanym z dyskryminacją
algorytmiczną ale będzie także polem do dyskusji o zagrożeniach oraz szansach
wynikających rozwoju sztucznej inteligencji.
—
Wspomniane w interpelacji Pań Posłanek spotkanie Dyrektorów Generalnych
Szkolnictwa Wyższego w dniach 13-14 lutego 2025 r. w Warszawie organizowane było
przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego bez mojego udziału. Program
spotkania przewidywał m.in. organizację sesji poświęconej promocji edukacji na
kierunkach ścisłych (Science, Technology, Engineering, Mathematics), pt. „Session 1:
STEM: How to actively promote STEM education and academic careers, including
strengthening woman participations”.
3. Dokumenty i spotkania polskiej Prezydencji, poruszające problematykę dotyczącą
chłopców i mężczyzn, wykraczają poza sprawy związane z bezpieczeństwem
cyfrowym, sztuczną inteligencją i nierównościami edukacyjnymi, obejmując w
szczególności kwestie związane z aktywizacją mężczyzn i chłopców w
przeciwdziałaniu przemocy domowej, choćby przez przezwyciężenie
stereotypowych ról płciowych.
4. Deklaracja tria Prezydencji polskiej, duńskiej i cypryjskiej zostanie podpisana
podczas nieformalnej Rady ds. Rowności, która odbędzie się w 16 kwietnia.
5. Na obecnym etapie prac nad Mapą Drogową Praw Kobiet, Komisja Europejska
nie przewiduje opracowania analogicznego dokumentu odnośnie mężczyzn.
Przyszła Strategia Równości Płci na lata 2026-2030, która zastąpi obowiązujący
obecnie Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego
Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów. Unia równości:
strategia na rzecz równouprawnienia płci na lata 2020–2025 z dnia 5 marca 2020 r.,
COM(2020) 152 final, może zawierać działania na rzecz potrzeb mężczyzn i
chłopców np. dotyczących opieki czy równowagi pomiędzy życiem zawodowym i
prywatnym lub zdrowia mentalnego, oraz wyzwań w obszarze np. edukacji. W tym
kontekście warto zwrócić uwagę, że w Uchwale nr 113 Rady Ministrów z dnia 24
maja 2022 r. w sprawie ustanowienia Krajowego Programu Działań na rzecz
Równego Traktowania na lata 2022–2030 (M. P. poz. 640) szczególne zadania
poświęcono m.in. problemom ojców i innych mężczyzn łączących role opiekuńcze z
udziałem w rynku pracy, edukacji chłopców do życia bez przemocy i dyskryminacji,
-- 2 of 3 --
telefon adres korespondencyjny
adres email organu administracji rządowej
strona www
czy promocji wśród mężczyzn kierunków studiów oraz zawodów uznawanych za
sfeminizowane a także kwestii zdrowotnych dotyczących w szczególności
mężczyzn. Warto podkreślić, że jako Ministra ds. Równości brałam aktywny udział
w posiedzeniu podkomisji stałej ds. zdrowia publicznego na posiedzeniu 20.11.2024
które było poświęcone tematyce męskich chorób nowotworowych oraz zdrowia
mężczyzn.
Z wyrazami szacunku
Katarzyna Kotula
Ministra ds. Równości
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --