Interpelacja w sprawie hałasu i infradźwięków emitowanych przez pompy ciepła
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7296
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie hałasu i infradźwięków emitowanych przez pompy ciepła
Zgłaszający: Wojciech Michał Zubowski, Marcin Gwóźdź
Data wpływu: 08-01-2025
Szanowna Pani Minister,
w nawiązaniu do wcześniejszej interpelacji złożonej jeszcze w poprzedniej kadencji, dotyczącej problemu hałasu generowanego (infradźwięków) przez pompy ciepła oraz infradźwięków, chciałbym ponownie zwrócić uwagę na ten istotny problem, który jest mi coraz częściej sygnalizowany przez obywateli.
Z informacji napływających do mojego biura poselskiego wynika, że liczba skarg na uciążliwości akustyczne związane z funkcjonowaniem pomp ciepła stale rośnie. Problem ten wydaje się być szczególnie dotkliwy na terenach o zwartej zabudowie jednorodzinnej, gdzie pompy ciepła są instalowane w niewielkiej odległości od sąsiadujących posesji.
Choć obecne przepisy regulujące poziomy hałasu w środowisku określają dopuszczalne normy, praktyka pokazuje, że wiele instalacji, mimo spełniania wymogów prawnych, nadal wpływa negatywnie na komfort życia osób zamieszkujących w ich pobliżu. Jak wynika z wcześniejszych odpowiedzi ministerstwa, konsultacje w sprawie norm infradźwięków oraz oceny wpływu akustycznego pomp ciepła na zdrowie są w toku. Jednak w związku z rosnącą liczbą skarg mieszkańców oraz dynamicznie rosnącą popularnością tych urządzeń, konieczne wydaje się przyspieszenie działań legislacyjnych i organizacyjnych w tym zakresie.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Na jakim etapie znajdują się obecnie konsultacje z Narodowym Instytutem Zdrowia Publicznego oraz Instytutem Medycyny Pracy dotyczące infradźwięków i norm ich dopuszczalnego poziomu w środowisku?
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje wprowadzenie dodatkowych regulacji dotyczących lokalizacji pomp ciepła, które uwzględniałyby specyfikę akustyczną terenu (np. rezonans akustyczny lub ukształtowanie terenu)?
Czy rozważane jest wprowadzenie obowiązkowych wytycznych lub standardów technicznych dla instalacji pomp ciepła, które minimalizowałyby ryzyko uciążliwości akustycznych, np. poprzez wymóg stosowania osłon akustycznych lub wskazanie minimalnych odległości od granicy działki?
Czy ministerstwo widzi potrzebę uruchomienia kampanii informacyjnej skierowanej do inwestorów i instalatorów pomp ciepła, mającej na celu zwiększenie świadomości w zakresie minimalizowania emisji hałasu i prawidłowego montażu tych urządzeń?
Biorąc pod uwagę rosnące zainteresowanie wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii, a jednocześnie potrzebę ochrony klimatu akustycznego w środowisku, uprzejmie proszę o szczegółowe informacje na temat działań podjętych lub planowanych w celu rozwiązania tego problemu.
Z poważaniem
Wojciech Zubowski
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (13)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8934 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DIŚ-V.050.1.2025.MO
3589279.14250472.11483577
Warszawa, 24-01-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację Posłów Pana Wojciecha Michała Zubowskiego oraz Pana
Marcina Gwóźdź z dnia 14 stycznia 2025 r., w sprawie hałasu i infradźwięków emitowanych
przez pompy ciepła (K10INT7296), uprzejmie przekazuję poniższe wyjaśnienia.
Odnosząc się do pytania pierwszego, dotyczącego konsultacji z Narodowym Instytutem
Zdrowia Publicznego oraz Instytutem Medycyny Pracy dotyczących infradźwięków i norm
ich dopuszczalnego poziomu w środowisku, uprzejmie informuję, że zgodnie z informacją
oraz materiałami przekazanymi przez Ministerstwo Zdrowia, w piśmie z dnia 2 czerwca
2023 r., znak: ZPŚ.050.26.2023(5), Instytut Medycyny Pracy im Prof. J. Nofera w Łodzi,
pismem z dnia 19 maja 2023 r. znak: ABIUDYR.063.274.2023, wskazał m.in., że w świetle
aktualnego stanu wiedzy na temat wpływu infradźwięków na zdrowie i samopoczucie
człowieka zmiana ww. rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r.,
polegającego na określeniu dopuszczalnych poziomów hałasu infradźwiękowego jest
przedwczesna i nie w pełni uzasadniona.
Natomiast Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy
pismem z dnia 17 maja 2023 r., znak: B.BK.610.32.2023, poinformował, że nie dysponuje
ekspertami zajmującymi się przedmiotowym zagadnieniem oraz, że nie prowadzi aktualnie
badań w powyższym zakresie. Dodatkowo Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH –
Państwowy Instytut Badawczy w ww. piśmie wskazał, że wprowadzenie wartości
normatywnych w zakresie określenia dopuszczalnych poziomów hałasu infradźwiękowego
w środowisku jest procesem złożonym, a w celu określenia normatywnych wartości należy:
1. zdefiniować oraz umocować prawnie metody prowadzenia pomiaru;
2. zastosować odniesienia do podobnych norm ustanowionych w innych krajach;
3. potwierdzić badaniami epidemiologicznymi zależności dawka-skutek;
4. zidentyfikować źródła hałasu niskoczęstotliwościowego oraz dla każdego typu źródeł,
stosować określoną charakterystykę widma hałasu.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że kwestia realizacji badań we wskazanym zakresie
pozostaje poza właściwością Ministra Klimatu i Środowiska i wiąże się z zadaniami ministra
właściwego do spraw zdrowia, z uwagi na problematykę mieszczącą się w zakresie art. 33
ust. 1 ustawy dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej1.
Odnosząc się do pozostałych pytań, uprzejmie informuję, że przepisy o ochronie środowiska
regulują interes środowiska polegający na zapewnieniu jak najlepszego ładu akustycznego
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 1370, 1907
-- 1 of 3 --
w odniesieniu do terenów chronionych akustycznie, zgodnie z § 2 rozporządzenia w sprawie
dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku2. Stąd, przepisy te nie odnoszą się
bezpośrednio do konkretnych źródeł hałasu, w tym przypadku do przydomowej pompy
ciepła, tylko do rodzaju terenu, na który hałas generowany przez źródło, oddziałuje.
W związku z tym, że kwestia standardów technicznych dla instalacji pomp ciepła, które
minimalizowałyby ryzyko uciążliwości akustycznych, warunków technicznych, jakim
powinny odpowiadać budynki i związane z nimi urządzenia i ich usytuowanie, jak również
prawidłowego montażu tych urządzeń, pozostaje we właściwości Ministra Rozwoju
i Technologii, Ministerstwo Klimatu i Środowiska, zwróciło się do tego resortu, z prośbą
o udzielenie informacji w zakresie pytań nr 2-4, zwartych w interpelacji.
Minister Rozwoju i Technologii w piśmie z dnia 20 stycznia 2025 r., znak: DAB-
I.054.1.2025.ZN.1, wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.
Prawo budowlane3, zwanej dalej „ustawą Pb”, obiekt budowlany jako całość oraz jego
poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc
pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony
w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej,
zapewniając spełnienie podstawowych wymagań dotyczących obiektów budowlanych
określonych w załączniku I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr
305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania
do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG4,
dotyczących m.in. higieny, zdrowia i środowiska oraz ochrony przed hałasem.
Z kolei rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie
warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie5, zwane
dalej „rozporządzeniem Wt”, ustala warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki
i związane z nimi urządzenia, ich usytuowanie na działce budowlanej oraz
zagospodarowanie działek przeznaczonych pod zabudowę, zapewniające spełnienie
wymagań art. 5 i 6 ustawy Pb. Przepisy rozporządzenia Wt stosuje się przy projektowaniu,
budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli
nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do
związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 135 ust. 10 oraz § 207 ust. 2
ww. rozporządzenia.
Podkreślić należy, że wymagania mające na celu ochronę przed hałasem pomieszczeń
w budynkach znajdują się w Dziale IX rozporządzenia Wt, zatytułowanym „Ochrona przed
hałasem i drganiami”.
Zgodnie z § 323 rozporządzenia Wt budynek i urządzenia z nim związane powinny być
zaprojektowane i wykonane w taki sposób, aby poziom hałasu, na który będą narażeni
użytkownicy lub ludzie znajdujący się w ich sąsiedztwie, nie stanowił zagrożenia dla ich
zdrowia, a także umożliwiał im pracę, odpoczynek i sen w zadowalających warunkach.
Zaznaczyć należy, że pomieszczenia w budynkach mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego
i użyteczności publicznej należy chronić przed hałasem:
2 Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych
poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. z 2014 r. poz. 112)
3 Dz.U. z 2024 r. poz. 725, z późn. zm.
4 Dz. Urz. UE L 88 z 04.04.2011, str. 5, z późn. zm.
5 Dz.U. z 2022 r. poz. 1225, z późn. zm.
-- 2 of 3 --
1) zewnętrznym przenikającym do pomieszczenia spoza budynku;
2) pochodzącym od instalacji i urządzeń stanowiących techniczne wyposażenie budynku;
3) powietrznym i uderzeniowym, wytwarzanym przez użytkowników innych mieszkań; lokali
użytkowych lub pomieszczeń o różnych wymaganiach użytkowych;
4) pogłosowym, powstającym w wyniku odbić fal dźwiękowych od przegród
ograniczających dane pomieszczenie.
Zgodnie z § 324 rozporządzenia Wt budynek, w którym ze względu na prowadzoną w nim
działalność lub sposób eksploatacji mogą powstawać uciążliwe dla otoczenia hałasy lub
drgania, należy kształtować i zabezpieczać tak, aby poziom hałasów i drgań przenikających
do otoczenia z pomieszczeń tego budynku nie przekraczał wartości dopuszczalnych
określonych w odrębnych przepisach dotyczących ochrony środowiska, a także nie
powodował przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu i drgań w pomieszczeniach
innych budynków podlegających ochronie przeciwhałasowej i przeciwdrganiowej
określonego w Polskich Normach dotyczących dopuszczalnych wartości poziomu dźwięku
w pomieszczeniach oraz oceny wpływu drgań na budynki i na ludzi w budynkach.
Jednocześnie informuję, że obecnie w Ministerstwie Rozwoju i Technologii trwają prace nad
wydaniem nowego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dla budynków,
zwanego dalej „nowym rozporządzeniem Wt”. Celem wydania nowego rozporządzenia Wt
jest m.in. przyjęcie rozwiązań, które będą odpowiadały aktualnym technologiom
występującym w budownictwie, jak również przyspieszą i ułatwią proces realizacji
inwestycji, będąc jednocześnie przejrzyste i zrozumiałe dla odbiorcy. Dlatego też planuje się
wprowadzenie zmian mających na celu m.in. uaktualnienie warunków technicznych, ich
ulepszenie i uproszczenie, a także doprecyzowanie przepisów, które aktualnie budzą
wątpliwości interpretacyjne. Projekt nowego rozporządzenia Wt po jego opracowaniu
będzie przedmiotem uzgodnień międzyresortowych, opiniowania i konsultacji publicznych.
Informacja o rozpoczęciu tego etapu oraz aktualne brzmienie projektu opublikowane
zostaną na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji.
Dodatkowo należy wskazać, że w przypadku obiektów budowlanych już istniejących
właściwym organem, do którego można się zgłosić celem wyjaśnienia wątpliwości
związanych z realizacją zamierzenia budowlanego jest powiatowy inspektor nadzoru
budowlanego właściwy dla lokalizacji obiektu.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 3 of 3 --