Interpelacja nr 7290
Interpelacja w sprawie programu "Aktywny rodzic"
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (40%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie programu "Aktywny rodzic"
Interpelacja nr 7290
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie programu "Aktywny rodzic"
Zgłaszający: Marcelina Zawisza
Data wpływu: 08-01-2025
Szanowna Pani Ministro!
Dostęp do opieki żłobkowej od lat nie odpowiada potrzebom w naszym kraju. Publicznych żłobków jest za mało, a miejsca w placówkach prywatnych są dostępne przede wszystkim dla rodziców, których w ogóle stać na wyższe opłaty. Do pewnego stopnia ten drugi problem rozwiązywały samorządowe programy dofinansowań do opieki żłobkowej. Taka sama motywacja – ograniczenie lub zniesienie barier ekonomicznych w dostępie do żłobków stała za wdrożeniem rządowego programu „Aktywny rodzic“. I ten kierunek – znoszenie barier i nierówności ekonomicznych w dostępie należy ocenić pozytywnie.
Niestety, program „Aktywny rodzic“ dla samorządów, które przed jego wprowadzeniem oferowały rodzicom dofinansowania stał się wymówką, by takie wydatki wycinać z budżetu. Co przy niedoborze miejsc w placówkach publicznych jest przepisem na katastrofę. Po takich zmianach w moim okręgu wyborczym w Opolu opłata za miejsce w żłobku prywatnym wynosi nawet 1100 zł miesięcznie, co nierzadko stanowi ⅓ wynagrodzenia pracującej mamy.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie są całkowite koszty programu „Aktywny rodzic“ w latach 2024-2025?
Jaka część tych środków trafiła na dofinansowanie opłat za żłobki dla dzieci w placówkach publicznych? Jaka część dla dzieci w żłobkach prywatnych?
Ile nowych miejsc w żłobkach publicznych utworzono od 1 stycznia 2024 r.?
O ile wzrosły od 1 października 2024 r. opłaty w żłobkach publicznych i prywatnych?
Jaką część opłat pokrywają z kieszeni rodzice w żłobkach publicznych i prywatnych?
Ile było żłobków, w których w całości opłaty pokrywał samorząd przed wprowadzeniem programu "Aktywny rodzic" (z wyłączeniem opłat za wyżywienie)? Ile było miejsc w tych żłobkach i ile dzieci korzystało z takiego dofinansowania? Jak te same dane wyglądają po wdrożeniu programu "Aktywny rodzic"?
Interpelacja nr 7290
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie programu "Aktywny rodzic"
Zgłaszający: Marcelina Zawisza
Data wpływu: 08-01-2025
Szanowna Pani Ministro!
Dostęp do opieki żłobkowej od lat nie odpowiada potrzebom w naszym kraju. Publicznych żłobków jest za mało, a miejsca w placówkach prywatnych są dostępne przede wszystkim dla rodziców, których w ogóle stać na wyższe opłaty. Do pewnego stopnia ten drugi problem rozwiązywały samorządowe programy dofinansowań do opieki żłobkowej. Taka sama motywacja – ograniczenie lub zniesienie barier ekonomicznych w dostępie do żłobków stała za wdrożeniem rządowego programu „Aktywny rodzic“. I ten kierunek – znoszenie barier i nierówności ekonomicznych w dostępie należy ocenić pozytywnie.
Niestety, program „Aktywny rodzic“ dla samorządów, które przed jego wprowadzeniem oferowały rodzicom dofinansowania stał się wymówką, by takie wydatki wycinać z budżetu. Co przy niedoborze miejsc w placówkach publicznych jest przepisem na katastrofę. Po takich zmianach w moim okręgu wyborczym w Opolu opłata za miejsce w żłobku prywatnym wynosi nawet 1100 zł miesięcznie, co nierzadko stanowi ⅓ wynagrodzenia pracującej mamy.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie są całkowite koszty programu „Aktywny rodzic“ w latach 2024-2025?
Jaka część tych środków trafiła na dofinansowanie opłat za żłobki dla dzieci w placówkach publicznych? Jaka część dla dzieci w żłobkach prywatnych?
Ile nowych miejsc w żłobkach publicznych utworzono od 1 stycznia 2024 r.?
O ile wzrosły od 1 października 2024 r. opłaty w żłobkach publicznych i prywatnych?
Jaką część opłat pokrywają z kieszeni rodzice w żłobkach publicznych i prywatnych?
Ile było żłobków, w których w całości opłaty pokrywał samorząd przed wprowadzeniem programu "Aktywny rodzic" (z wyłączeniem opłat za wyżywienie)? Ile było miejsc w tych żłobkach i ile dzieci korzystało z takiego dofinansowania? Jak te same dane wyglądają po wdrożeniu programu "Aktywny rodzic"?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Aleksandra Gajewska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
10%
Konkretność
90%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
2 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
9
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
11.5 / 1k zn.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4876 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.6.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 7290 Pani Posłanki Marceliny Zawiszy w sprawie
programu "Aktywny rodzic”, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Ustawa o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka
„Aktywny Rodzic” stanowi wyraz kompleksowego podejścia do polityki rodzinnej. Jej
efektem jest nie tylko wsparcie rodzin z małymi dziećmi na utrzymaniu, lecz także
wprowadzenie trwałych rozwiązań systemowych, które skutecznie przyczynią się do
rozwoju instytucjonalnej opieki nad dziećmi do lat 3, ułatwiając ich rodzicom powrót na
rynek pracy poprzez ułatwienie im godzenia powinności rodzicielskich z aktywnością
zawodową.
Łączna suma wypłat w ramach programu „Aktywny Rodzic” w okresie od października
2024 r. do 20 stycznia 2025 r. to 720 711 świadczeń na kwotę 908,5 mln zł. Roczne wydatki
na świadczenia w ramach Programu oszacowano na poziomie 8,35 mld zł, co znalazło
odzwierciedlenie w ustawie budżetowej, w planie cz. 73 – ZUS.
Świadczenie „Aktywnie w żłobku” (będące jednym z trzech dostępnych w ramach programu
świadczeń obok świadczenia „Aktywni rodzice w pracy” i świadczenia „Aktywnie w domu”)
zastąpiło mniej korzystne dofinansowanie opłaty za pobyt dziecka w żłobku, klubie
dziecięcym lub u dziennego opiekuna, przysługujące w wysokości do 400 zł miesięcznie
i uregulowane ustawą z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi do lat 3. Świadczenie
„Aktywnie w żłobku” kierowane jest do rodziców dzieci korzystających z usług żłobka, klubu
dziecięcego lub dziennego opiekuna i przysługuje w wysokości do 1500 zł miesięcznie na
dziecko lub do 1900 zł miesięcznie na dziecko niepełnosprawne (przy czym jego kwota nie
może przekroczyć wysokości opłaty, jaką rodzic ponosi za pobyt dziecka w instytucji opieki).
Świadczenie w odpowiedniej kwocie przekazywane jest do instytucji opieki, która po jego
otrzymaniu obniża o nią koszt ponoszonej przez rodzica opłaty.
Według danych ze Sprawozdania Rady Ministrów z realizacji ustawy z dnia 4 lutego 2011 r.
o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 w 2023 r., większość instytucji (żłobków, klubów
dziecięcych i dziennych opiekunów) oraz miejsc opieki znajdowała się w sektorze
niepublicznym (75% instytucji i 63% miejsc opieki).
W 2024 r. utworzono 7,6 tys. miejsc w publicznych instytucjach opieki (z tego 6,4 tys. miejsc
opieki w żłobkach). Według danych z Rejestru Żłobków na dzień 31.12.2024 r., publiczne
instytucje opieki oferowały 91,2 tys. miejsc (w tym 86 tys. miejsc w żłobkach).
W zamyśle ustawodawcy oraz w ocenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej,
dofinansowanie nie powinno być wykorzystywane do podwyższania opłat za pobyt dziecka
w placówkach opieki. Wprowadzenie dofinansowania opłaty jest wyrazem kierowania
polityki rodzinnej państwa na przyjmowanie rozwiązań systemowo wspierających rodziców
w opiece nad małymi dziećmi. By zapobiec podwyższaniu opłat za usługi żłobkowe,
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
w ustawie przewidziano limit opłat ponoszonych przez rodziców tak, aby żłobek spełniał
warunki programu, a rodzice mogli otrzymać świadczenie w wysokości do 1500 zł (1900 zł
w przypadku dziecka z niepełnosprawnościami). Limit ten wynosi 2200 zł w pierwszym
okresie funkcjonowania świadczenia. Program „Aktywny rodzic” zmienia strukturę
finansowania opieki żłobkowej, czyniąc budżet państwa głównym źródłem finansowania
opieki wczesnodziecięcej.
Według stanu na 31 sierpnia 2024 r., średnia krajowa opłata w żłobkach, klubach dziecięcych
i u dziennego opiekuna w sektorze publicznym i prywatnym kształtowała się następująco:
Gminy Prywatni Średnia ogółem
Średnia krajowa w zł 469,94 1214,28 1072,54
Według stanu na 31 grudnia 2024 r. po wprowadzeniu świadczenia „aktywnie w żłobku”
średnia krajowa opłata w żłobkach, klubach dziecięcych i u dziennego opiekuna w sektorze
publicznym i prywatnym kształtowała się następująco:
Gminy Prywatni Średnia ogółem
Średnia krajowa w zł 10,51 244,23 158,87
Według stanu na 31.08.2024 r. żłobki, kluby dziecięce oraz dzienni opiekunowie oferowali
łącznie ok. 22,4 tys. bezpłatnych miejsc opieki. Po wprowadzeniu świadczenia „aktywnie
w żłobku” odnotowano siedmiokrotny wzrost tej liczby. Na 31 grudnia 2024 r. informacje
dotyczące liczby miejsc opieki w podziale na sektor publiczny i prywatny przedstawiają się
następująco:
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
Wyszczególnienie Liczba miejsc
z opłatą 0 zł po odjęciu świadczenia
Gminy 88 395
Prywatni 66 400
-- 2 of 2 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.6.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 7290 Pani Posłanki Marceliny Zawiszy w sprawie
programu "Aktywny rodzic”, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Ustawa o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka
„Aktywny Rodzic” stanowi wyraz kompleksowego podejścia do polityki rodzinnej. Jej
efektem jest nie tylko wsparcie rodzin z małymi dziećmi na utrzymaniu, lecz także
wprowadzenie trwałych rozwiązań systemowych, które skutecznie przyczynią się do
rozwoju instytucjonalnej opieki nad dziećmi do lat 3, ułatwiając ich rodzicom powrót na
rynek pracy poprzez ułatwienie im godzenia powinności rodzicielskich z aktywnością
zawodową.
Łączna suma wypłat w ramach programu „Aktywny Rodzic” w okresie od października
2024 r. do 20 stycznia 2025 r. to 720 711 świadczeń na kwotę 908,5 mln zł. Roczne wydatki
na świadczenia w ramach Programu oszacowano na poziomie 8,35 mld zł, co znalazło
odzwierciedlenie w ustawie budżetowej, w planie cz. 73 – ZUS.
Świadczenie „Aktywnie w żłobku” (będące jednym z trzech dostępnych w ramach programu
świadczeń obok świadczenia „Aktywni rodzice w pracy” i świadczenia „Aktywnie w domu”)
zastąpiło mniej korzystne dofinansowanie opłaty za pobyt dziecka w żłobku, klubie
dziecięcym lub u dziennego opiekuna, przysługujące w wysokości do 400 zł miesięcznie
i uregulowane ustawą z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi do lat 3. Świadczenie
„Aktywnie w żłobku” kierowane jest do rodziców dzieci korzystających z usług żłobka, klubu
dziecięcego lub dziennego opiekuna i przysługuje w wysokości do 1500 zł miesięcznie na
dziecko lub do 1900 zł miesięcznie na dziecko niepełnosprawne (przy czym jego kwota nie
może przekroczyć wysokości opłaty, jaką rodzic ponosi za pobyt dziecka w instytucji opieki).
Świadczenie w odpowiedniej kwocie przekazywane jest do instytucji opieki, która po jego
otrzymaniu obniża o nią koszt ponoszonej przez rodzica opłaty.
Według danych ze Sprawozdania Rady Ministrów z realizacji ustawy z dnia 4 lutego 2011 r.
o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 w 2023 r., większość instytucji (żłobków, klubów
dziecięcych i dziennych opiekunów) oraz miejsc opieki znajdowała się w sektorze
niepublicznym (75% instytucji i 63% miejsc opieki).
W 2024 r. utworzono 7,6 tys. miejsc w publicznych instytucjach opieki (z tego 6,4 tys. miejsc
opieki w żłobkach). Według danych z Rejestru Żłobków na dzień 31.12.2024 r., publiczne
instytucje opieki oferowały 91,2 tys. miejsc (w tym 86 tys. miejsc w żłobkach).
W zamyśle ustawodawcy oraz w ocenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej,
dofinansowanie nie powinno być wykorzystywane do podwyższania opłat za pobyt dziecka
w placówkach opieki. Wprowadzenie dofinansowania opłaty jest wyrazem kierowania
polityki rodzinnej państwa na przyjmowanie rozwiązań systemowo wspierających rodziców
w opiece nad małymi dziećmi. By zapobiec podwyższaniu opłat za usługi żłobkowe,
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
w ustawie przewidziano limit opłat ponoszonych przez rodziców tak, aby żłobek spełniał
warunki programu, a rodzice mogli otrzymać świadczenie w wysokości do 1500 zł (1900 zł
w przypadku dziecka z niepełnosprawnościami). Limit ten wynosi 2200 zł w pierwszym
okresie funkcjonowania świadczenia. Program „Aktywny rodzic” zmienia strukturę
finansowania opieki żłobkowej, czyniąc budżet państwa głównym źródłem finansowania
opieki wczesnodziecięcej.
Według stanu na 31 sierpnia 2024 r., średnia krajowa opłata w żłobkach, klubach dziecięcych
i u dziennego opiekuna w sektorze publicznym i prywatnym kształtowała się następująco:
Gminy Prywatni Średnia ogółem
Średnia krajowa w zł 469,94 1214,28 1072,54
Według stanu na 31 grudnia 2024 r. po wprowadzeniu świadczenia „aktywnie w żłobku”
średnia krajowa opłata w żłobkach, klubach dziecięcych i u dziennego opiekuna w sektorze
publicznym i prywatnym kształtowała się następująco:
Gminy Prywatni Średnia ogółem
Średnia krajowa w zł 10,51 244,23 158,87
Według stanu na 31.08.2024 r. żłobki, kluby dziecięce oraz dzienni opiekunowie oferowali
łącznie ok. 22,4 tys. bezpłatnych miejsc opieki. Po wprowadzeniu świadczenia „aktywnie
w żłobku” odnotowano siedmiokrotny wzrost tej liczby. Na 31 grudnia 2024 r. informacje
dotyczące liczby miejsc opieki w podziale na sektor publiczny i prywatny przedstawiają się
następująco:
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
Wyszczególnienie Liczba miejsc
z opłatą 0 zł po odjęciu świadczenia
Gminy 88 395
Prywatni 66 400
-- 2 of 2 --