tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/8
Warszawa, 4 lutego 2025 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 7289
Znak sprawy: FN9.054.3.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7289 Posłów Rafała Komarewicza, Ewy
Szymanowskiej i Kamila Wnuka w sprawie wpływu organów państwowych na regulacje
dotyczące WIBOR, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Jednocześnie informuję, że zarówno Minister Finansów, jak i Ministerstwo
Finansów (dalej także: Ministerstwo) nigdy nie byli administratorem wskaźnika
referencyjnego WIBOR. Z tego też względu, z uwagi na charakter poruszonych
zagadnień, ograniczoną i jasno sprecyzowaną w przepisach prawa właściwość
Ministra Finansów, a także okres, do którego referują pytania (okres historyczny
obejmujący lata 90-te i 2000-czne), Ministerstwo wystąpiło do wybranych
podmiotów z prośbą o zajęcie stanowiska. W niniejszej odpowiedzi wykorzystano,
w szczególności informacje przekazane przez: Stowarzyszenie Rynków
Finansowych ACI Polska (tj. podmiot administrujący stawką WIBOR do dnia 29
czerwca 2017 r.) oraz GPW Benchmark S.A. (obecny, licencjonowany administrator
wskaźnika referencyjnego WIBOR).
Wyjaśniam także, że stan prawny obowiązujący w Polsce w zakresie
opracowywania wskaźników referencyjnych w okresie objętym interpelacją nie
ulegał zmianom, z tego też względu odpowiedź na zadane pytania została
udzielona zbiorczo.
Na wstępie uprzejmie zaznaczam, że polska gospodarka po 1989 roku funkcjonuje
na zasadach gospodarki rynkowej. Oznacza to, że ceny w gospodarce są cenami
nieregulowanymi. Państwo co do zasady nie ustala aktami administracyjnymi cen
towarów i usług, czy też kursów walut. Sytuacja, w której Państwo ustala ceny
towarów i usług jest przypadkiem wyjątkowym, skrajnym. Taka sytuacja
w przypadku kalkulacji i publikacji wskaźników referencyjnych stóp
procentowych, a więc WIBID i WIBOR nie miała miejsca od chwili ich powstania.

-- 1 of 8 --

2/8
Zasada ta dotyczy również kwestii ustalenia oprocentowania w kredytach. To strony
umowy – bank i klient ustalają, jaką formę oprocentowania (stałe czy zmienne) ma
mieć kredyt i na podstawie jakiego parametru rynkowego będzie ono ustalane
(z zastrzeżeniem, że od wejścia w życie ustawy z dnia 23 marca 2017 r. o kredycie
hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami (Dz. U.
z 2022 r. poz. 2245, 2339) oprocentowanie zmienne musi uwzględniać wskaźnik
referencyjny jako jeden z elementów oprocentowania).
Stosowanie indeksów stopy procentowej jako podstawy ustalenia
oprocentowania zmiennego w kredytach było od początku lat
dziewięćdziesiątych XX wieku powszechną praktyką na świecie. Również
opracowywanie wskaźników referencyjnych przez zewnętrzne podmioty było
i jest międzynarodowym standardem.
Jako pierwszy z przykładów można wskazać LIBOR (London Inter-Bank Offered
Rate) – obliczany od 1986 r. przez BBA (British Bankers Association) – prywatny
podmiot zrzeszający banki. Od 2014 r. administratorem LIBOR został ICE
Benchmark Administration Limited (IBA), co było wynikiem zmiany prawodawstwa
Wielkiej Brytanii (Financial Services Act z 2012 r.). Aż do 2023 r. LIBOR publikowany
był dla pięciu walut (USD, EUR, CHF, GBP, JPY).
Z kolei powszechnie stosowany na obszarze UE wskaźnik referencyjny stopy
procentowej EURIBOR w latach 1999 – 2014 opracowywany był przez prywatne
stowarzyszenie European Banking Federation, a nie Europejski Bank Centralny –
organ publiczny, w skład którego wchodzili wyłącznie przedstawiciele krajowych
związków bankowych poszczególnych państw UE. Następnie rolę podmiotu
opracowującego wskaźnik referencyjny stopy procentowej EURIBOR przejął inny
podmiot – European Money Markets Institute (EMMI). Zgodnie ze statutem EMMI
stanowi on osobę prawną, w skład której wchodzą osoby fizyczne lub inne osoby
prawne bezpośrednio związane z sektorem finansowym w państwie członkowskim
strefy euro.
Należy podkreślić, że żaden z tych indeksów nie był tworzony w oparciu o akty
prawne czy decyzje organów państwa. Wszystkie one były tworzone przez
zewnętrzne podmioty (ICE, EBF, EMMI) powiązane z rynkiem finansowym.
W Polsce takim indeksem stopy procentowej był WIBOR, funkcjonujący
od 1993 r. Został on opracowany, ponieważ tworzący się rynek finansowy w Polsce
potrzebował pewnego i wiarygodnego punktu odniesienia do rozliczania relacji
kontraktowych opartych o zmienną stopę procentową. Wskaźnik był także
niezbędny do rozwoju rynku instrumentów stopy procentowej. WIBOR powstał
więc nie na podstawie konkretnego aktu prawnego, czy decyzji administracyjnej
organów Państwa, ale tak jak w przypadku wszystkich europejskich i światowych
indeksów stopy procentowej, tj. w wyniku szerokiego współdziałania uczestników
rynku finansowego.
WIBOR był opracowywany przez Stowarzyszenie Dealerów Bankowych – Forex
Polska, działające od 2004 r. jako ACI Polska Stowarzyszenie Rynków Finansowych
(dalej: ACI Polska), a od 30 czerwca 2017 r. opracowywanie WIBOR przejęła GPW
Benchmark S.A.

-- 2 of 8 --

3/8
W polskim systemie prawnym stowarzyszenia działają na podstawie przepisów
prawa – przede wszystkim ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.
U. z 2024 r. poz. 1061, 1237) i ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o
stowarzyszeniach (Dz. U. z 2020 r. poz. 2261), a nadzór nad stowarzyszeniami
sprawują właściwe organy administracji publicznej.
Stowarzyszenie ACI Polska od momentu powstania działało na podstawie
przyjętego statutu. Stowarzyszenie to, jako jednostka organizacyjna wpisana do
Krajowego Rejestru Sądowego nabyła osobowość prawną, a w rezultacie stanowi
odrębny i całkowicie niezależny byt prawny od podmiotów przekazujących dane -
banków. Stowarzyszenie to mogło we własnym imieniu i na własny rachunek stawać
się podmiotem określonych praw i obowiązków. Fixing WIBOR, którego
organizatorem było ACI Polska, odbywał się na podstawie regulaminu przyjętego
przez organy stowarzyszenia. Regulamin fixingu ulegał zmianom w ciągu ponad
dwóch dekad, kiedy to ACI Polska zajmowało się opracowywaniem WIBOR. Do
czasu przyjęcia zmian w prawie unijnym, ustalanie WIBOR odbywało się więc
w zgodzie z ówczesnym stanem prawnym, oraz wraz z współudziałem nadzorczym
instytucji publicznych (o czym szerzej w dalszej części odpowiedzi na interpelację).
Wszelkie regulacje prawne statuujące prawa i obowiązki Uczestników Fixingu miały
swoje źródło w normach statutowych, które pozostawały w zgodzie z przepisami
powszechnie obowiązującego prawa. Co więcej, przy tworzeniu Regulaminów
Stawek Referencyjnych WIBID i WIBOR w ówczesnym czasie wykorzystywano
wypracowane na świecie normy deontologiczne. Wszelka dokumentacja dotycząca
zasad opracowywania Stawek Referencyjnych WIBID i WIBOR częściowo bazowała
również na istniejących zasadach opracowywania innych wskaźników
referencyjnych na świecie (np. wskaźnika EURIBOR), z zastrzeżeniem jednak
unikalnych rozwiązań wykorzystywanych przez podmiot opracowujący WIBOR (np.
obowiązek łącznego kwotowania stawek WIBID i WIBOR, obowiązek zawarcia
transakcji na warunkach zgłoszonego Kwotowania Wiążącego).
Cechami charakterystycznymi WIBOR od początku stosowania był fixing w postaci
średniej arytmetycznej z podanych kwotowań po wyeliminowaniu wartości
skrajnych oraz obowiązek zawierania transakcji (tzw. okno transakcyjne), które to
mechanizmy zapobiegały ewentualnym próbom manipulacji indeksem.
Przekazywanie danych do fixingu było także częścią nadzorowanych przez organy
państwowe procesów bankowych związanych z zarządzaniem płynnością
i zarządzaniem ryzykiem rynkowym.
Od pierwszych lat funkcjonowania WIBOR został powszechnie zaakceptowany
przez krajowy i zagraniczny rynek finansowy jako jeden z najbardziej wiarygodnych
parametrów określających cenę referencyjną w produktach finansowych. Jako
wskaźnik referencyjny WIBOR był powszechnie stosowany nie tylko w kredytach,
ale również w obligacjach skarbowych, znakomitej większości obligacji
korporacyjnych, wreszcie również na rynku instrumentów pochodnych OTC stopy
procentowej.
Przez praktycznie cały okres funkcjonowania tego wskaźnika referencyjnego nie
podważano jego jakości i poprawności ustalania, jak również rzetelności podmiotów
zaangażowanych w jego opracowywanie. Nie stwierdzono jakichkolwiek prób

-- 3 of 8 --

4/8
manipulacji WIBOR-em. Dopiero w ostatnich latach zaczęły pojawiać się w
przestrzeni medialnej próby podważania, które jednoznacznie, przez najważniejsze
organy państwowe m.in. Komitet Stabilności Finansowej tworzony przez
najważniejsze podmioty polskiej infrastruktury finansowej, tj. Narodowy Bank
Polski (bank centralny), Komisję Nadzoru Finansowego (organ nadzoru nad
rynkiem), Bankowy Fundusz Gwarancyjny (organ gwarantowania depozytów i
przymusowej restrukturyzacji) oraz Ministerstwo Finansów (regulatora rynku),
zostały określone jako: „niemające żadnych podstaw prawnych i ekonomicznych” (zob.
komunikaty Komitetu Stabilności Finansowej z 9 grudnia 2022 r., 28 marca 2023 r. i
20 września 2024 r.1).
Jeżeli chodzi o zastosowanie WIBOR w kredytach hipotecznych, to banki, chcąc
zaoferować klientom oprocentowanie oparte na obiektywnym i rynkowym indeksie
stopy procentowej, zdecydowały się na zastosowanie WIBOR jako najbardziej
powszechnego i najbardziej wiarygodnego indeksu stopy procentowej dostępnego
na rynku polskim.
Przed wejściem w życie Rozporządzenia BMR2 indeksy stopy procentowej były
opracowywane na podstawie regulacji obowiązujących w poszczególnych
państwach członkowskich. Regulacje te, na obszarze państw członkowskich UE,
nie miały umocowania w żadnej normie rangi ustawowej, lecz stanowiły emanację
regulaminów prywatnych podmiotów (najczęściej stowarzyszeń - tak jak
w Polsce).
Z tych przyczyn opracowywanie wskaźników referencyjnych stosowanych
następnie w umowach powszechnie zawieranych na rynkach finansowych przez
podmioty niebędące organami publicznymi i na podstawie regulacji wewnętrznych,
dla których nie istniała podstawa rangi ustawowej nie stanowi novum w skali
porównawczej, lecz wyraz globalnej tendencji ugruntowanej na światowych rynkach
finansowych, co wskazano we wcześniejszej części odpowiedzi na interpelację,
odnosząc się do przykładów wskaźników LIBOR i EURIBOR .
Fakt, że przed dniem wejścia w życie Rozporządzenia BMR nie obowiązywały na
gruncie polskiego porządku normy prawne zakresowo zbliżone do późniejszych
regulacji BMR nie może uzasadniać tezy, że w okresie, którego dotyczy interpelacja
nie istniał nadzór nad szeroko rozumianym opracowywaniem WIBOR. Banki, jako
podmioty rynku regulowanego, zawsze podlegały nadzorowi właściwych
organów.
1 https://nbp.pl/komunikat-ksf-po-posiedzeniu-dot-nadzoru-makroostroznosciowego-nad-
systemem-finansowym/ ; https://nbp.pl/komunikat-komitetu-stabilnosci-finansowejpo-
posiedzeniu-dotyczacym-nadzoru-makroostroznosciowego-nad-systemem-finansowym/ ;
https://nbp.pl/komunikat-komitetu-stabilnosci-finansowej-w-sprawie-stosowania-
wskaznika-referencyjnego-wibor/
2 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1011 z dnia 8 czerwca 2016 r.
w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach
finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszy inwestycyjnych i
zmieniającego dyrektywy 2008/48/WE i 2014/17/UE oraz rozporządzenie (UE) nr
596/2014 (Dz. Urz. UE L 171 z 29.06. 2016, str. 1, ze zm.), dalej: ,,BMR” lub ,,Rozporządzenie
BMR”.

-- 4 of 8 --

5/8
Działalność bankowa podlegała nadzorowi odpowiedniego organu państwowego,
kolejno:
1. Do 1997 r. nadzór sprawował Narodowy Bank Polski na podstawie ustawy
z dnia 31 stycznia 1989 r. – Prawo bankowe i ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r.
o Narodowym Banku Polskim;
2. Od 1997 r. nadzór sprawowała Komisja Nadzoru Bankowego na podstawie
ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe i ustawy z dnia 29 sierpnia
1997 r. o Narodowym Banku Polskim;
3. Od 2008 r. nadzór sprawuje Komisja Nadzoru Finansowego na podstawie
ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym.
Organ nadzoru zawsze zatem posiadał dostęp do danych przekazywanych do
podmiotu opracowującego indeks – ACI Polska w trybie nadzorczym, w każdym
czasie i mógł te dane kontrolować. Wskaźnik referencyjny stopy procentowej od
zawsze również dokonywał pomiaru rynku depozytów międzybankowych, a więc
czynności bankowych dokonywanych na rynku regulowanym. Powyższe
zastrzeżenie dotyczy zarówno danych obejmujących transakcje między
Uczestnikami Fixingu, jak i wiążących ofert zawarcia depozytu. Dane te, jako dane
rynku regulowanego, pochodzące od podmiotów nadzorowanych konsekwentnie
podlegały ocenie KNF. Ponadto dla oceny działalności organów państwowych
w procesie opracowywania wskaźnika referencyjnego WIBOR nie bez znaczenia
wydaje się okoliczność, że w analizowanym czasie KNF, jako organ nadzoru a nie
podmiot doradczy, uczestniczył choćby bezpośrednio w opiniowaniu kandydatów
na Uczestników Fixingu.
Co więcej, w Regulaminie z 1 lutego 2004 r. znajduje się następujący zapis dotyczący
wymogów jakie muszą spełniać uczestnicy fixingu:
„3.3. Aktywność na polskim rynku pieniężnym uczestników oraz kandydatów do
uzyskania statusu Uczestnika jest oceniana przez Organizatora w oparciu o dane
statystyczne Narodowego Banku Polskiego oraz informacje Narodowego Banku Polskiego
o posiadaniu przez Bank statusu Dealera Rynku Pieniężnego. Podstawą do oceny
aktywności mogą być również wyniki ankiety przeprowadzonej wśród banków
działających na polskim rynku pieniężnym.”
Wynika z tego jasno, że dobór banków do panelu WIBOR był dokonywany
w porozumieniu z Narodowym Bankiem Polskim (dalej: ,,NBP”), który organizował
konkurs na Dealera Rynku Pieniężnego.
Zwracam również uwagę, że regulaminy, o których mowa, są publicznie dostępne na
stronie internetowej Stowarzyszenia:
http://www.acipolska.pl/index.php/wibor.html
Zauważam nadto, że zgodnie z odpowiedzią z dnia 15 kwietnia 2014 r. Wiceprezesa
Narodowego Banku Polskiego – pana Witolda Kozińskiego na Oświadczenie
senatora Grzegorza Biereckiego oraz senatora Henryka Ciocha, skierowanego do
prezesa NBP, wskazano, że NBP na bieżąco analizował sytuację na krajowym rynku
pieniężnym i kształtowanie się stawek referencyjnych WIBOR/WIBID. ,,NBP w
2011 r. podjął działania nakierowane na bardziej szczegółowe monitorowanie tego rynku

-- 5 of 8 --

6/8
i zbieranie danych o pojedynczych transakcjach. (…) W ten sposób NBP, jako jeden
z nielicznych banków centralnych na świecie, uzyskał możliwość monitorowania
rzeczywistego oprocentowania transakcji zawieranych na krajowym rynku
niezabezpieczonych lokat międzybankowych i porównywania go z kwotowaniami banków
przekazywanymi na potrzeby fixingu stawek WIBOR/WIBID.”3.
Podkreślam także, że w 2013 roku International Organization of Securities
Commissions (IOSCO) mocą rekomendacji nr FR07/13, zarekomendował
podmiotom opracowującym wskaźniki referencyjne stworzenie niezależnego,
odrębnego organu w postaci komitetu lub rady, który pełniłby funkcje kontrolne nad
działalnością podmiotu opracowującego wskaźniki referencyjne. W 2013 roku
została utworzona Rada WIBOR jako niezależny organ czuwający nad
prawidłowością opracowywania wskaźnika referencyjnego WIBOR. Rada WIBOR
została powołana do kontroli nad procesem fixingu, przestrzegania regulaminu oraz
prawidłowym przebiegiem procesu ustalania i publikowania stawki WIBOR.
W skład Rady wchodzili członkowie delegowani m.in. przez organy publiczne oraz
organ nadzoru nad rynkiem finansowym. Regulamin Rady WIBOR zawierał
postanowienia niwelujące wystąpienie ewentualnego konfliktu interesów. Ponadto,
Radzie WIBOR przysługiwały kompetencje mające zapewnić skuteczność
sprawowanej kontroli, w tym raportowanie do KNF i NBP. Nie jest zatem
prawdziwa sugestia, jakoby nad opracowywaniem wskaźnika referencyjnego
stopy procentowej WIBOR merytoryczny udział sprawowały wyłącznie podmioty
przekazujące dane – banki.
Dodatkowo zauważam, że w powszechnie obowiązujących przepisach prawa
obowiązywały normy dopuszczające udzielanie kredytu (w tym hipotecznego)
opartego na zmiennej stopie oprocentowania, w szczególności oprocentowania
opartego na stopie referencyjnej lub indeksie:
1. W latach 1989 – 1997 obowiązywała ustawa z dnia 31 stycznia 1989 r. –
Prawo bankowe; do oprocentowania zmiennego kredytu odnosi się m. in. art.
33 ust. 1 („Bank pobiera od wykorzystanego kredytu oprocentowanie
według stawki zmiennej lub stałej, stosownie do postanowień umowy
kredytowej.”);
2. Od 1997 r. obowiązuje ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe;
do oprocentowania zmiennego kredytu odnosi się m.in. art. 76 ust. 1
(„Zasady oprocentowania kredytu określa umowa kredytu, z tym że w razie
stosowania stopy zmiennej należy: 1) określić w umowie kredytowej
warunki zmiany stopy procentowej kredytu; 2) powiadomić w sposób
określony w umowie kredytobiorcę oraz poręczycieli o każdej zmianie stopy
oprocentowania kredytu.”);
3. W latach 2011 – 2017 obowiązywała ustawa z dnia 12 maja 2011 r.
o kredycie konsumenckim, której niektóre przepisy znajdowały zastosowanie
również wobec umów o kredyt zabezpieczony hipoteką oraz pożyczki
zabezpieczonej hipoteką, a do oprocentowania zmiennego kredytu odnosiły
3 Odpowiedzi na oświadczenia złożone przez senatorów na 51. Posiedzeniu Senatu. Senat
Rzeczypospolitej Polskiej VIII kadencja, Warszawa 2014, s. 17-18.

-- 6 of 8 --

7/8
się m.in. art. 22 (pkt 4: „stopę oprocentowania kredytu, zasady jej ustalania
oraz warunki jej zmiany z podaniem indeksu lub stopy referencyjnej, o ile ma
zastosowanie do pierwotnej stopy oprocentowania kredytu; jeżeli umowa
przewiduje różne stopy oprocentowania, informacje te podaje się dla
wszystkich stosowanych stóp procentowych w danym okresie
obowiązywania umowy;”, art. 36 ust. 3 („Jeżeli zgodnie z umową, wysokość
stopy oprocentowania kredytu uzależniona jest od wysokości stopy
referencyjnej lub indeksu, strony mogą w umowie określić inny, niż
określony w ust. 1, sposób informowania konsumenta o zmianie wysokości
stopy oprocentowania kredytu konsumenckiego.”);
4. Od 2017 r. obowiązuje ustawa z dnia 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym
oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami, której
przepisy wprowadzają obowiązek stosowania w umowach kredytu
hipotecznego o zmiennym oprocentowaniu wskaźników referencyjnych.
Należy również zauważyć, że BMR wprowadził jednolite zasady prawne dotyczące
opracowywania wskaźników referencyjnych we wszystkich krajach UE, gdyż jak to
zostało wyjaśnione w motywie 5 BMR, różne standardy w zakresie opracowywania
wskaźników referencyjnych i informowania konsumentów zaburzają
konkurencyjność rynków w poszczególnych państwach. Rozporządzenie BMR nie
tylko nie daje podstaw do twierdzenia, że opracowywanie wskaźników
referencyjnych wymagało istnienia każdorazowo odrębnej podstawy prawnej
rangi ustawowej, lecz wprost te sugestie obala. Rozporządzenie to ustanawiało
okres przejściowy, w którym prawodawca unijny dopuścił, by wskaźniki
referencyjne były opracowywane do dnia 1 stycznia 2020 roku (art. 51 ust. 3 BMR)
lub w odniesieniu do wskaźników referencyjnych, które uzyskały status kluczowych
wskaźników referencyjnych, okres przejściowy wydłużono do dnia 31 grudnia
2021 r. (art. 51 ust. 4a BMR). W każdym jednak przypadku, jeśli podmiot
opracowujący indeks złożył do właściwego organu wniosek o udzielenie zezwolenia
przed datami granicznymi, to opracowywanie wskaźników referencyjnych na
dotychczasowych zasadach mogło odbywać się do czasu uzyskania zezwolenia.
GPW Benchmark S.A., jako podmiot opracowujący wskaźnik referencyjny WIBOR
złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na opracowywanie wskaźników
referencyjnych w dniu 6 grudnia 2019 roku, a zatem przed datą graniczną 31 grudnia
2021 roku.
Mocą art. 51 BMR prawodawca unijny dokonał tzw. wykładni autentycznej,
usankcjonowując zasady opracowywania wszystkich wskaźników referencyjnych
stóp procentowych opracowywanych w poszczególnych krajach UE. Oznacza to, że
z punktu widzenia ratio legis tego rozporządzenia dokonano prawnie relewantnej
oceny prawnej wszystkich zasad opracowywania wskaźników referencyjnych,
uznając je za równoważne względem siebie i czyniące zadość ochronie konsumenta.
Oznacza to, że brak normy rangi ustawowej statuującej podstawę prawną dla
opracowywania wskaźnika referencyjnego stopy procentowej WIBOR nie
stanowił przeszkody dla uznania metody jego opracowywania, w okresie
przejściowym, za zgodną z wymogami niezbędnymi do stosowania wskaźników
referencyjnych zarówno w obrocie profesjonalnym, jak i konsumenckim.

-- 7 of 8 --

8/8
Należy również zwrócić uwagę, że nawet w obecnym stanie prawnym,
rozporządzenie BMR nie wymaga, by państwo członkowskie zapewniło istnienie
odrębnej podstawy prawnej rangi ustawowej celem uregulowania podstawy dla
dokumentacji tworzonej przez administratorów. Co więcej, podstawą działania
administratora każdego wskaźnika referencyjnego na obszarze UE, co dotyczy
również GPW Benchmark S.A., nie są nawet bezpośrednio stosowane normy
rozporządzenia BMR. Podstawę działania ukonstytuowuje dopiero fakt wydania
przez właściwy organ decyzji zezwalającej danemu podmiotowi na działalność jako
administrator wskaźnika referencyjnego. Tym samym podstawę stanowi decyzja,
jako akt stosowania prawa, a nie akt powszechnie obowiązujący – rozporządzenie
BMR. Powyższe ma także znaczenie na kanwie opracowywania indeksów przez
banki centralne, które nie podlegają reżimowi rozporządzenia BMR (art. 2 ust. 2 lit.
a BMR). Wówczas indeksy te opracowywane są obecnie na bazie regulaminów
wewnętrznych, a akty te nie są wydawane na podstawie norm kompetencyjnych
wynikających z bezwzględnie obowiązujących norm rangi ustawowej.
Zważyć również należy, że wskaźnik referencyjny stopy procentowej WIBOR jest
powszechnie stosowany w licznych umowach zawieranych z konsumentami nie
tylko jako wyraz praktyki rynkowej (np. obligacje skarbowe). Obowiązek oferowania
umów o oprocentowaniu zmiennym uzależniających wysokość odsetek od zmian
parametrów wskaźnika referencyjnego WIBOR stanowi w niektórych przypadkach
obowiązek banków. Tytułem przykładu można tutaj przywołać art. 29 ust. 2 ustawy
z dnia 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami
kredytu hipotecznego i agentami, czy art. 2 pkt 9 ustawy z 8 września 2006 r. –
o finansowym wsparciu rodzin w nabywaniu własnego mieszkania (Dz.U. z 2023 r. poz.
1296). Z tych przyczyn okoliczność, że w okresie objętym interpelacją nie istniała
norma kompetencyjna rangi ustawowej do tworzenia regulaminów opracowywania
wskaźnika referencyjnego WIBOR nie oznacza, że nie można było go stosować
w umowach z konsumentami, skoro możliwość zawierania umów opartych o WIBOR
wynika expresis verbis z woli ustawodawcy w odniesieniu do poszczególnych typów
kredytu.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jurand Drop
podsekretarz stanu

-- 8 of 8 --