+48226947545 Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
sekretariat.mkk@kprm.gov.pl Al. Ujazdowskie 1/3
https://www.gov.pl/web/premier 00-583 Warszawa
Katarzyna Kotula
DRT.4510.3.2025
Warszawa, 04 lutego 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
(INT)Kancelaria Sejmu
ul. Wiejska /
00-902 Warszawa
Szanowny Panie Marszałku,
Odpowiadając na interpelację posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej Pana Marcina
Józefaciuka nr 7271 w sprawie polskiej prezydencji w zakresie praw chłopców i mężczyzn, w
pierwszej kolejności pragnę podkreślić, że Ministerstwo ds. Równości – do którego Pan Poseł
odnosi się w swoich pytaniach – nie istnieje. Dnia 12 grudniu 2023 roku w miejsce
Pełnomocnika Rządu ds. Równego Traktowania powołano Ministrę ds. Równości. Swoje
obowiązki, jako Ministra ds. Równości, wykonuję zgodnie z ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o
wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (dalej:
ustawa równościowa) oraz Rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 grudnia
2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra do spraw Równości. W
kontekście ustawowych zadań Ministry ds. Równości warto podkreślić, że na podstawie
ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem
administracji rządowej, Departament ds. Równego Traktowania w Kancelarii Prezesa Rady
Ministrów (zatrudniający obecnie 13 osób), obsługujący Ministrę pod kątem merytorycznym
i organizacyjnym, powstał 1 lipca 2024 r. i w tym terminie przejął zadania realizowane
wcześniej w Ministerstwie Rodziny Pracy i Polityki Społecznej w Biurze Pełnomocnika Rządu
ds. Równego Traktowania.
Odnosząc się do pytania o opracowywane obecnie przez Ministrę ds. Równości
zmiany w prawie polskim i europejskim, pragnę podkreślić, że opublikowane w dniu 18
października 2024 r. pod adresem https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12390651 projekty
ustawy o rejestrowanych związkach partnerskich i ustawy ją wprowadzającej (numery w
wykazie prac legislacyjnych i programowych Rządu UD87 oraz UD88) wpływają pozytywnie
na prawa mężczyzn, gdyż przewidują możliwość zawarcia rejestrowanego związku
partnerskiego przez dwóch pełnoletnich mężczyzn, a w konsekwencji na korzystanie z
projektowanych uprawnień związanych z pozostawaniem w takim związku, w zakresie
prawa podatkowego, spadkowego czy ubezpieczeń społecznych. Jak wynika z zakończonych
już konsultacji publicznych ww. ustaw, projekt ten ma doniosłe znaczenie społeczne, jest
wyczekiwany przez społeczeństwo i ma szanse pozytywnie wpłynąć na ochronę praw
ogromnej grupy mężczyzn i chłopców żyjących w związkach z osobami tej samej płci, lub w
związkach z osobami innej płci, którzy z różnych powodów nie chcą zawrzeć związku
małżeńskiego.
Ponadto, poza konstytucyjnym zakazem dyskryminacji z jakiekolwiek przyczyny,
kluczowym aktem prawnym w Polsce zakazującym dyskryminacji ze względu na płeć (a więc
także dyskryminacji mężczyzn i chłopców) jest tzw. ustawa o równym traktowaniu,
wdrażająca w tym zakresie dyrektywy Unii Europejskiej. Rzecznik Praw Obywatelskich, a

-- 1 of 3 --

telefon adres korespondencyjny
adres email organu administracji rządowej
strona www
także społeczeństwo obywatelskie, od lat wskazują na konieczność nowelizacji ustawy, tak
aby zrównała ochronę przed nierównym traktowaniem we wszystkich obszarach,
niezależnie od cechy szczególnej, a także aby zapewniła skuteczne, proporcjonalne i
odstraszające sankcje za naruszenie zakazu dyskryminacji oraz umożliwiła wprost w
przepisach prawa dochodzenie nie tylko odszkodowania, ale także zadośćuczynienia za
doznaną w wyniku nierównego traktowania krzywdę. Jako Ministra ds. Równości planuję w
związku z tym działania mające na celu nowelizację ustawy równościowej. Ich niezwykle
istotnym celem będzie także wdrożenie do polskiego porządku prawnego dwóch dyrektyw
Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 maja 2024 r. w sprawie norm dotyczących
funkcjonowania organów ds. równości (2024/1499 i 2024/1500). Wskazane dyrektywy, do
których implementacji zobowiązałam się jako Ministra ds. Równości, mają na celu
zapewnienie, że krajowe organy ds. równego traktowania spełniają – pod względem zakresu
kompetencji, a także zasobów, budżetu i mechanizmów działania – wskazane w dyrektywach
kryteria ochrony przed dyskryminacją, w tym ze względu na płeć. Obecnie trwają prace
analityczno-koncepcyjne w tym zakresie, przedstawiciele Ministry ds. Równości
uczestniczyli także w 2024 roku w 3 spotkaniach Grupy Eksperckiej ds. wdrożenia dyrektyw
o organach równościowych, organizowanych przez Komisję Europejską. Wdrożenie
wskazanych powyżej zmian w ustawie równościowej niewątpliwie wpłynie pozytywnie na
ochronę mężczyzn i chłopców przed dyskryminacją ze względu na płeć lub inne cechy
szczególne.
W zakresie prawodawstwa Unii Europejskiej, w ramach Polskiej Prezydencji w
Radzie UE podejmuję aktywne działania w celu przełamania wieloletniego impasu w
negocjacjach projektu dyrektywy Rady w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego
traktowania osób bez względu na religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub
orientację seksualną (COM(2008) 426). Dokument ten z mojej inicjatywy wrócił na agendę
spotkania Komitetu Stałych Przedstawicieli Rządów Państw Członkowskich przy Unii
Europejskiej (COREPER I ) w dniu 5 lutego 2025 r. Projekt dyrektywy zakłada wypełnienie
istniejących w prawie UE (a w konsekwencji w ww. ustawie równościowej) luk prawnych w
zakresie ochrony przed dyskryminacją, co również wzmocniłoby znacząco mechanizmy
ochrony w tym zakresie.
Ponadto, w czasie polskiej Prezydencji w Radzie UE rozpoczęte zostaną prace nad
Strategią Równości Płci na lata 2026-2030, ze względu na upływający okres obowiązywania
obecnej strategii1. Po jego przyjęciu, dokument ten uzupełniać będzie zadania Polski w
zakresie równości płci (a więc także praw mężczyzn i chłopców), które na gruncie
narodowym wyznacza obecnie Krajowy Program Działań na rzecz Równego Traktowania na
lata 2022–2030 (M. P. poz. 6402). Krajowy Program już w obecnym brzmieniu wyznacza
zadania dla różnych resortów w zakresie problematyki praw mężczyzn i chłopców, np. w
działaniu B zadanie 3 „Analiza wyroków sądów dotyczących pieczy rodzicielskiej pod kątem
równego traktowania matek i ojców oraz ewentualne wypracowanie pakietu legislacyjnego”
czy w Priorytecie II, praca i zabezpieczenie społeczne, w działaniu A. „Wspieranie
wyrównywania szans kobiet i mężczyzn na rynku pracy” zadanie 13: „Zwiększenie
zaangażowania ojców w odgrywanie ról opiekuńczych”. Co więcej, planowane i inicjowane są
także prace nad nowelizacją Krajowego Programu, tak aby w sposób bardziej konkretny
odpowiadał na potrzeby poszczególnych grup mniejszościowych. W obecnym brzmieniu
Program wyznacza co prawda liczne zadania w obszarze szeroko rozumianego
przeciwdziałania nierównemu traktowaniu ze względu na wszystkie przesłanki, jednak w
1 Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-
Społecznego i Komitetu Regionów. Unia równości: strategia na rzecz równouprawnienia płci na
lata 2020–2025 z dnia 5 marca 2020 r., COM(2020) 152 final.
2 Uchwała nr 113 Rady Ministrów z dnia 24 maja 2022 r.

-- 2 of 3 --

telefon adres korespondencyjny
adres email organu administracji rządowej
strona www
mojej ocenie wymaga konkretyzacji oraz szerszych konsultacji ze społeczeństwem
obywatelskim. Konsultacje te będą oczywiście otwarte dla wszystkich grup.
Odpowiadając na pytanie o plan spotkań organizowanych przeze mnie w ramach polskiej
Prezydencji w Radzie Unii Europejskiej, wskazuję, że obejmuje on:
— w dniach 11-12 lutego 2025 r. spotkanie Grupy Wysokiego Szczebla ds.
uwzględniania aspektu płci (High Level Group on Gender Mainstreaming) w
Warszawie;
— w dniu 16 kwietnia 2025 r. nieformalne spotkanie Ministrów ds. Równości w
Warszawie – na której uwzględniona zostanie problematyka praw chłopców i
mężczyzn
— w dniu 30 maja 2025 r. konferencja w Poznaniu nt. wyzwań związanych z
dyskryminacją algorytmiczną i przez sztuczną inteligencję, który to temat również
dotyczy praw chłopców i mężczyzn.
W kontekście identyfikowania potrzeb dotyczących praw chłopców i mężczyzn pragnę
podkreślić, że w 2024 r. spotkałam się z przedstawicielami Stowarzyszenia na rzecz
chłopców i mężczyzn, w czasie którego otrzymałam raport pt. „Przemilczane nierówności. O
problemach mężczyzn w Polsce”, z którym się zapoznałam. Kolejne okazje możliwego
włączenia się społeczeństwa obywatelskiego w określanie kierunków polityki równościowej
w Polsce niewątpliwie pojawią się na etapie wspominanej nowelizacji Krajowego Programu
Działań na Rzecz Równego Traktowania.
Z wyrazami szacunku
Katarzyna Kotula
Minister ds. Równości
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 3 of 3 --