Interpelacja w sprawie programów dofinansowujących funkcjonowanie świetlic wiejskich
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7257
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie programów dofinansowujących funkcjonowanie świetlic wiejskich
Zgłaszający: Anita Kucharska-Dziedzic
Data wpływu: 05-01-2025
Szanowny Panie Ministrze,
świetlice wiejskie pełnią niezwykle ważne role w życiu społeczności lokalnych. Są one miejscem spotkań, integracji i wspólnego spędzania czasu dla mieszkańców wsi. Dzięki świetlicom wiejskim mieszkańcy mają możliwość uczestniczenia w różnorodnych wydarzeniach kulturalnych, edukacyjnych i rekreacyjnych, co sprzyja budowaniu więzi międzyludzkich oraz wzmacnianiu poczucia wspólnoty.
Świetlice wiejskie są również miejscem, gdzie organizowane są zajęcia dla dzieci, młodzieży i dorosłych. To z kolei przyczynia się do rozwoju umiejętności i zainteresowań mieszkańców. Ponadto, świetlice wiejskie często pełnią funkcję centrum informacji i wsparcia dla lokalnej społeczności, oferując pomoc w różnych sprawach codziennych. Są też miejscem funkcjonowania kół gospodyń wiejskich, dzięki którym mieszkanki wsi mogą nabywać w swoim środowisku, na terenie sołectw, nowe umiejętności i kompetencje niezbędne do funkcjonowania we współczesnym świecie.
W kontekście stojących przed społecznościami wiejskimi wyzwań, takich jak rosnące koszty energii i konieczność dostosowania infrastruktury do standardów ekologicznych, modernizacja świetlic wiejskich, w tym źródeł ciepła i pozyskiwania energii, staje się priorytetem. Bez zewnętrznych programów dofinansowujących dalsze utrzymanie świetlic może okazać się niemożliwe.
W związku z powyższym zwracam się o udzielenie informacji na temat programów dofinansowujących funkcjonowanie świetlic wiejskich, ze szczególnym uwzględnieniem modernizacji źródeł ciepła oraz pozyskiwania energii i odpowiedź na następujące pytania:
Czy istnieją obecnie programy dofinansowujące funkcjonowanie świetlic wiejskich, które obejmują modernizację źródeł ciepła oraz pozyskiwanie energii ze źródeł odnawialnych?
Jeżeli odpowiedź na pyt. 1 jest twierdząca, jakie są kryteria kwalifikacyjne oraz procedury aplikacyjne dla tych programów?
Czy planowane są nowe inicjatywy lub rozszerzenie istniejących programów w celu wsparcia świetlic wiejskich w zakresie modernizacji infrastruktury energetycznej, w tym wykorzystania odnawialnych źródeł energii?
Jakie środki finansowe zostaną przeznaczone na ten cel w bieżącym roku budżetowym?
Z poważaniem
dra Anita Kucharska-Dziedzic
Posłanka na Sejm RP
Minister Czesław Siekierski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 5 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (6)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9501 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Czesław Siekierski
Warszawa, 27 stycznia 2025 r.
znak sprawy: DOS.prk.058.1.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 7257 w sprawie programów dofinansowujących
funkcjonowanie świetlic wiejskich
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na pytania zawarte w interpelacji poselskiej nr 7257 pani Anity
Kucharskiej - Dziedzic, Posłanki na Sejm RP, przekazuję następujące informacje w
sprawie programów dofinansowujących funkcjonowanie świetlic wiejskich.
W Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (PS WPR
2023-2027) kontynuowane jest wdrażanie inicjatywy LEADER, w ramach której
istnieje potencjalna możliwość uzyskania wsparcia na inwestycje w infrastrukturę
publiczną, w tym świetlice wiejskie. W interwencji I.13.1 LEADER/Rozwój Lokalny
Kierowany przez Społeczność wsparcie udzielane będzie m.in. w zakresach poprawa
dostępu do usług dla lokalnych społeczności oraz poprawa dostępu do małej
infrastruktury publicznej. W ramach tych zakresów wsparcie, w wysokości do 500
tys. zł, będą mogły uzyskać jednostki sektora finansów publicznych (JSFP) lub
organizacje pozarządowe. W przypadku JSFP możliwe do uzyskania dofinansowanie
nie może przekroczyć 75% kosztów kwalifikowalnych. Natomiast w przypadku
beneficjentów innych niż JSFP możliwe jest do uzyskania wsparcie do 100 %
kosztów kwalifikowalnych. Na operacje, które obejmują koszty zakupu i instalacji
odnawialnych źródeł energii, pomoc przyznaje się, jeżeli suma planowanych do
poniesienia kosztów dotyczących odnawialnych źródeł energii nie przekracza połowy
wszystkich kosztów kwalifikowalnych.
-- 1 of 5 --
2
Z uwagi na specyfikę podejścia LEADER, które jest podejściem oddolnym, zakres
wsparcia oferowanego na danym obszarze, a także kwoty pomocy na poszczególne
operacje zależne będą od potrzeb zdiagnozowanych przez lokalną społeczność i
przyjętą przez nią strategię rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność (LSR).
Nabory wniosków w zakresie interwencji LEADER, realizowanej w ramach PS WPR
2023-2027, odbywają się od IV kwartału 2024 r. Informacje na temat naborów
wniosków ogłaszają poszczególne lokalne grupy działania i publikują je na swoich
stronach internetowych.
Dodatkowo informuję, że obecnie trwają prace nad interwencją I 10.10.
„Infrastruktura na obszarach wiejskich oraz wdrożenie koncepcji inteligentnych wsi
dla obszaru B – Inteligentna wieś”. Celem tej interwencji będzie wsparcie rozwoju
miejscowości wiejskich poprzez możliwość realizacji działań, które poprawią jakość
życia mieszkańców oraz warunki prowadzenia działalności gospodarczej. Działania
uwzględnione w ramach interwencji powinny koncentrować się na modernizacji
infrastruktury, ochronie środowiska, a także poprawie dostępności i jakości usług
publicznych. W efekcie ma to zwiększyć atrakcyjność i konkurencyjność tych
obszarów. Interwencja I 10.10 zakłada wdrażanie innowacyjnych rozwiązań, w
szczególności w zakresie technologii wspierających organizację lokalnych
społeczności, zwiększających mobilność oraz ułatwiających dostęp do informacji i
wiedzy.
W ramach tej interwencji preferowane będą w szczególności inwestycje w zakresie
nowoczesnej infrastruktury, w tym infrastruktury służącej adaptacji do zmian klimatu
i ochrony środowiska (np. poprzez budowę instalacji odnawialnych źródeł energii,
zbiorników retencyjnych w celu gromadzenia wód opadowych i roztopowych oraz
budownictwo pasywne).
Nabory wniosków w ramach interwencji I 10.10 będą prowadzone przez samorządy
województw, a ich rozpoczęcie zaplanowano na IV kwartał 2025 r. Pomoc
przyznawana będzie gminom lub związkom międzygminnym, natomiast wysokość
pomocy nie może przekroczyć 10 mln zł. Pomoc będzie przyznawana na operację o
planowanej wysokości kosztów kwalifikujących się do wsparcia powyżej 1,5 mln zł.
Intensywność pomocy wynosi do 75% (i nie mniej niż 30%) kosztów
kwalifikowalnych operacji.
-- 2 of 5 --
3
Poniżej przekazuję odpowiedzi na pytania zawarte w interpelacji:
Pyt. 1 Czy istnieją obecnie programy dofinansowujące funkcjonowanie świetlic wiejskich,
które obejmują modernizację źródeł ciepła oraz pozyskiwanie energii ze źródeł
odnawialnych?
Umowa partnerstwa dla realizacji polityki spójności 2021-2027 to podstawowy
dokument współpracy UE z Polską. Wyznacza cele rozwoju kraju oraz przeznaczenia
środków europejskich na poszczególne obszary interwencji. Zgodnie z umową
partnerstwa, Polska zobowiązała się do podejmowania działań w zakresie
zwiększenia efektywności energetycznej budynków użyteczności publicznej poprzez
m.in. wymianę indywidualnych nieefektywnych źródeł ciepła, instalacje urządzeń
OZE, inwestycje ograniczające zużycie energii.
Za wdrażanie Funduszy Europejskich w Polsce odpowiada Ministerstwo Funduszy i
Polityki Regionalnej. Dla każdego z programów została wyznaczona instytucja
zarządzająca. Odpowiada ona za przygotowanie programu oraz zarządzanie nim.
Instytucją zarządzającą dla każdego z 16-tu programów regionalnych jest zarząd
właściwego województwa. Wsparcie dotyczące efektywności energetycznej
budynków użyteczności publicznej może być realizowane w ramach programów
regionalnych.
Wsparcie w omawianym zakresie można uzyskać również w ramach inwestycji
Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności - B1.1.4 Wzmocnienie
efektywności energetycznej obiektów lokalnej aktywności społecznej, za której
realizację odpowiada Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
O wsparcie mogą wnioskować:
jednostki samorządu terytorialnego, wnioskujące w imieniu instytucji kultury
(bibliotek i domów kultury);
biblioteki i domy kultury działające jako samorządowe instytucje kultury.
W ramach ww. inwestycji umożliwiono również wsparcie budynków świetlic
wiejskich pod warunkiem, że są one filią – przynależą do domu kultury wpisanego do
Rejestru Instytucji Kultury prowadzonego przez organizatora będącego jednostką
-- 3 of 5 --
4
samorządu terytorialnego i zostały one wskazane w statucie nadanym przez
organizatora.
Pierwszy nabór wniosków (w formule ciągłej) przeprowadzono od 31.07.2023 r. do
05.11.2024 r. Drugi nabór wniosków planuje się przeprowadzić od 10.02.2025 r. do
07.03.2025 r.
Pyt. 2. Jeżeli odpowiedź na pyt. 1 jest twierdząca, jakie są kryteria kwalifikacyjne oraz
procedury aplikacyjne dla tych programów?
Szczegółowe informacje nt. zasad przyznawania pomocy oraz procedur aplikacyjnych
w ww. naborach są publikowane na stronie internetowej:
https://www.funduszeeuropejskie.gov.pl
Pyt. 3 Czy planowane są nowe inicjatywy lub rozszerzenie istniejących programów w celu
wsparcia świetlic wiejskich w zakresie modernizacji infrastruktury energetycznej, w tym
wykorzystania odnawialnych źródeł energii?
Właściciele świetlic mogą skorzystać z ogólnodostępnych i oferowanych przez różne
instytucje wdrażające programów, których celem jest wsparcie finansowe
przedsięwzięć związanych z modernizacją źródeł ciepła czy pozyskaniem energii ze
źródeł odnawialnych.
Podkreślenia wymaga, że istnieje możliwość uzyskania wsparcia finansowego na
inwestycje w instalacje odnawialnych źródeł energii przez właścicieli budynków, w
których zlokalizowane są świetlice, dzięki podjęciu współpracy w formule spółdzielni
energetycznych. Jest to obszar współdziałania rolników, mieszkańców,
przedsiębiorców i jednostek samorządu terytorialnego, mający na celu wspólne
wytwarzanie i zużywanie energii (elektrycznej, cieplnej lub paliw gazowych).
Spółdzielnia energetyczna pozwala nie tylko na obniżenie kosztów pozyskania
energii, ale także na zmniejszenie kosztów jej dystrybucji.
W celu rozwoju m.in. takich form współpracy opracowany został program
priorytetowy Energia dla wsi. Beneficjentami programu mogą być rolnicy oraz
nowopowstające lub istniejące spółdzielnie energetyczne wraz z ich członkami.
Wsparcie finansowe obejmuje biogazownie rolnicze, elektrownie wodne, turbiny
wiatrowe i instalacje fotowoltaiczne o mocy do 1 MW (w przypadku rolników) oraz
-- 4 of 5 --
5
do 10 MW (w przypadku spółdzielni energetycznych) wraz z towarzyszącymi im
magazynami energii.
W zależności od rodzaju instalacji OZE wsparcie może zostać udzielone w formie
dotacji do 20 mln zł lub pożyczki do 25 mln zł. Intensywność wsparcia wynosi
w przypadku dotacji do 65% kosztów kwalifikowanych, w przypadku pożyczki do
100% kosztów kwalifikowanych.
Program jest wdrażany przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki
Wodnej, a źródłem finansowania są środki Funduszu Modernizacyjnego.
Drugi nabór wniosków w programie Energia dla Wsi będzie prowadzony od 3 lutego
do 19 grudnia 2025 r. lub do wyczerpania środków. Budżet dla tego naboru wynosi
1 mld zł. Szczegółowe informacje na temat naboru będą dostępne 7 dni przed jego
uruchomieniem na stronie internetowej NFOŚiGW:
https://www.gov.pl/web/nfosigw
Pyt.4 . Jakie środki finansowe zostaną przeznaczone na ten cel w bieżącym roku
budżetowym?
MRiRW nie dysponuje środkami na udzielenie wsparcia na budowę bądź
dofinansowywanie funkcjonowania świetlic wiejskich, ze szczególnym
uwzględnieniem modernizacji źródeł ciepła oraz pozyskiwania energii. Określenie
kwoty środków finansowych na ten cel w roku budżetowym nie jest możliwe, ze
względu na to, że środki te są dostępne z różnych źródeł i nie są to środki
przeznaczone wyłącznie na ten cel.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Czesław Siekierski
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 5 of 5 --