Interpelacja nr 7233
Interpelacja w sprawie niewliczania świadczenia wspierającego do dochodu
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie niewliczania świadczenia wspierającego do dochodu
Interpelacja nr 7233
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie niewliczania świadczenia wspierającego do dochodu
Zgłaszający: Barbara Oliwiecka, Tomasz Zimoch
Data wpływu: 02-01-2025
Szanowna Pani Minister,
w ostatnim czasie mocno wybrzmiewa problem wliczania świadczenia wspierającego dla osób z niepełnosprawnością do dochodu, co ma istotny wpływ na ustalanie odpłatności za usługi opiekuńcze i inne świadczenia.
Do mojego biura poselskiego zgłosiła się samotna mama dorosłej osoby całkowicie niesamodzielnej z konkretnymi wyliczeniami, które pokazują drastyczny wzrost opłat na usługi opiekuńcze. Osobie tej przyznano świadczenie w wysokości 3900,00 zł, co sprawiło, że koszt usług opiekuńczych wzrósł z 11,70 zł/h do 42,00 zł/h. Ta samotna mama niepełnosprawnej, niesamodzielnej córki do tej pory pracowała za minimalną krajową i córka korzystała z usług opiekuńczych w wymiarze 9h dziennie. Po otrzymaniu decyzji o przyznaniu świadczenia wspierającego za te same usługi ma płacić ponad 300% więcej (wzrost z 2106,00 zł/miesiąc do 7560,00 zł/miesiąc). Czy rozwiązaniem ma być rezygnacja z pracy? Przecież również w interesie państwa jest, aby taka osoba pracowała, budowała PKB i co najważniejsze wypracowywała swoją emeryturę. Dla niej samej praca jest też elementem terapii i namiastką normalnego życia, z tego czerpie siłę do opieki nad niesamodzielnym dorosłym dzieckiem, do prowadzenia domu, do życia. Dodam, że rodzina ta żyje na granicy ubóstwa, bardzo skromnie. Świadczenie wspierające miało im pomóc, a w rzeczywistości zniechęca do pracy oraz w żaden sposób nie poprawia sytuacji finansowej.
Opisany powyżej przypadek nie jest jednostkowy. Za każdą taką decyzją kryje się podobna tragedia i poczucie, że państwo zawiodło – kolokwialnie mówiąc jedną ręką państwo przyznaje pieniądze, wspiera osoby z niepełnosprawnością, a drugą im je odbiera. W niektórych przypadkach taki wzrost opłat może wręcz doprowadzić do rezygnacji z usług opiekuńczych i negatywnie wpłynąć na społeczny dobrostan osoby wymagającej wsparcia. Przy obecnym stanie prawnym korzyści finansowe wynikające z tego nowego świadczenia są drastyczne minimalizowane. A przecież ideą świadczenia wspierającego było wsparcie osób z największymi trudnościami w samodzielnym funkcjonowaniu, zapewnienie środków finansowych, które pokryją część wydatków związanych z zaspokajaniem potrzeb życiowych.
Problem ten nie jest nowy. Został zauważony już przy wprowadzaniu ustawy o świadczeniu wspierającym (lipiec 2023 r.). Senat RP wprowadził do niej poprawkę mówiącą o tym, że świadczenie wspierające nie będzie wliczane do dochodu przy ustalaniu odpłatności za usługi opiekuńcze, jednak Sejm RP jej nie przyjął.
24.12.2024 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia, w którym założono, że świadczenia z programu „Aktywny rodzic” zostaną wyłączone z definicji dochodu. Adekwatnego rozwiązania oczekują również opiekunowie osób z niepełnosprawnościami i osoby z niepełnosprawnościami pobierające świadczenie wyrównawcze. Sprawa ta wymaga szybkiej interwencji państwa.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na pytania:
Jakie kroki podjął resort w celu rozwiązania tego problemu?
Czy i kiedy dokonaną Państwo zmian w ustawie, aby świadczenie wyrównawcze nie wliczało się do dochodu?
Czy w tej kwestii możemy liczyć na szybkie działanie?
Interpelacja nr 7233
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie niewliczania świadczenia wspierającego do dochodu
Zgłaszający: Barbara Oliwiecka, Tomasz Zimoch
Data wpływu: 02-01-2025
Szanowna Pani Minister,
w ostatnim czasie mocno wybrzmiewa problem wliczania świadczenia wspierającego dla osób z niepełnosprawnością do dochodu, co ma istotny wpływ na ustalanie odpłatności za usługi opiekuńcze i inne świadczenia.
Do mojego biura poselskiego zgłosiła się samotna mama dorosłej osoby całkowicie niesamodzielnej z konkretnymi wyliczeniami, które pokazują drastyczny wzrost opłat na usługi opiekuńcze. Osobie tej przyznano świadczenie w wysokości 3900,00 zł, co sprawiło, że koszt usług opiekuńczych wzrósł z 11,70 zł/h do 42,00 zł/h. Ta samotna mama niepełnosprawnej, niesamodzielnej córki do tej pory pracowała za minimalną krajową i córka korzystała z usług opiekuńczych w wymiarze 9h dziennie. Po otrzymaniu decyzji o przyznaniu świadczenia wspierającego za te same usługi ma płacić ponad 300% więcej (wzrost z 2106,00 zł/miesiąc do 7560,00 zł/miesiąc). Czy rozwiązaniem ma być rezygnacja z pracy? Przecież również w interesie państwa jest, aby taka osoba pracowała, budowała PKB i co najważniejsze wypracowywała swoją emeryturę. Dla niej samej praca jest też elementem terapii i namiastką normalnego życia, z tego czerpie siłę do opieki nad niesamodzielnym dorosłym dzieckiem, do prowadzenia domu, do życia. Dodam, że rodzina ta żyje na granicy ubóstwa, bardzo skromnie. Świadczenie wspierające miało im pomóc, a w rzeczywistości zniechęca do pracy oraz w żaden sposób nie poprawia sytuacji finansowej.
Opisany powyżej przypadek nie jest jednostkowy. Za każdą taką decyzją kryje się podobna tragedia i poczucie, że państwo zawiodło – kolokwialnie mówiąc jedną ręką państwo przyznaje pieniądze, wspiera osoby z niepełnosprawnością, a drugą im je odbiera. W niektórych przypadkach taki wzrost opłat może wręcz doprowadzić do rezygnacji z usług opiekuńczych i negatywnie wpłynąć na społeczny dobrostan osoby wymagającej wsparcia. Przy obecnym stanie prawnym korzyści finansowe wynikające z tego nowego świadczenia są drastyczne minimalizowane. A przecież ideą świadczenia wspierającego było wsparcie osób z największymi trudnościami w samodzielnym funkcjonowaniu, zapewnienie środków finansowych, które pokryją część wydatków związanych z zaspokajaniem potrzeb życiowych.
Problem ten nie jest nowy. Został zauważony już przy wprowadzaniu ustawy o świadczeniu wspierającym (lipiec 2023 r.). Senat RP wprowadził do niej poprawkę mówiącą o tym, że świadczenie wspierające nie będzie wliczane do dochodu przy ustalaniu odpłatności za usługi opiekuńcze, jednak Sejm RP jej nie przyjął.
24.12.2024 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia, w którym założono, że świadczenia z programu „Aktywny rodzic” zostaną wyłączone z definicji dochodu. Adekwatnego rozwiązania oczekują również opiekunowie osób z niepełnosprawnościami i osoby z niepełnosprawnościami pobierające świadczenie wyrównawcze. Sprawa ta wymaga szybkiej interwencji państwa.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na pytania:
Jakie kroki podjął resort w celu rozwiązania tego problemu?
Czy i kiedy dokonaną Państwo zmian w ustawie, aby świadczenie wyrównawcze nie wliczało się do dochodu?
Czy w tej kwestii możemy liczyć na szybkie działanie?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Łukasz Krasoń
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
16%
Konkretność
84%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
6.1 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5528 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.3.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7233 Pani Posłanki Barbary Oliwieckiej i Pana Posła
Tomasza Zimocha w sprawie wliczania świadczenia wspierającego do dochodu w pomocy
społecznej, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r.
poz. 1283 i 1572), za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca
poprzedzającego złożenie wniosku lub - w przypadku utraty dochodów - z miesiąca, w którym
wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi
inaczej, pomniejszoną o:
miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych i koszty uzyskania
przychodu;
składki na ubezpieczenie zdrowotne, określone w przepisach o świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne,
określone w odrębnych przepisach;
kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
Katalog obciążeń pomniejszających dochód oraz katalog przychodów odliczanych od
dochodu, określony w art. 8 ust. 3 i 4 oraz 4a ustawy, jest na gruncie tej ustawy zamknięty, a
co za tym idzie każdy rodzaj dochodu niewymieniony w ww. regulacjach należy wliczyć do
dochodu osoby/rodziny.
Świadczenie wspierające nie zostało wyłączone z dochodu i jest uwzględniane w dochodzie
osoby pobierającej lub ubiegającej się o świadczenie z pomocy społecznej. Fakt wliczania
bądź niewliczania tego świadczenia do dochodu obliczanego na podstawie innych przepisów
nie ma wpływu na przepisy ustawy o pomocy społecznej.
Odnosząc się do kwestii odpłatności za usługi opiekuńcze należy wskazać, że ich organizacja
oraz świadczenie (dotyczy to również usług specjalistycznych) w miejscu zamieszkania jest
zadaniem własnym gminy o charakterze obowiązkowym, finansowanym z jej środków
własnych. To jednostka samorządu terytorialnego decyduje, w jaki sposób zamierza
realizować przedmiotowe zadanie. Ośrodek pomocy społecznej, przyznając usługi
opiekuńcze, ustala zakres, okres i miejsce ich świadczenia. Rada Gminy określa w drodze
uchwały szczegółowe warunki przyznania i odpłatności za usługi opiekuńcze i
specjalistyczne usługi opiekuńcze (z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla
osób z zaburzeniami psychicznymi) oraz szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego
zwolnienia od opłat, jak również tryb ich pobierania. Wysokość odpłatności (liczonej w % od
kosztu usługi) osoby samotnie gospodarującej oraz osoby w rodzinie jest ustalana według
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
kryterium dochodowego, określonego przepisami ustawy o pomocy społecznej i wynosi
odpowiednio 1010 zł oraz 823 zł.
Ustawa o pomocy społecznej zawiera generalną zasadę stanowiącą, iż wydatki na usługi,
pomoc rzeczową, zasiłki na ekonomiczne usamodzielnienie, zasiłki okresowe i zasiłki celowe,
przyznane pod warunkiem zwrotu, podlegają zwrotowi w części lub w całości, jeżeli dochód
na osobę w rodzinie osoby zobowiązanej do zwrotu tych wydatków przekracza kwotę
kryterium dochodowego (art. 96 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej). Tym samym, jeśli osoba
nie przekroczy kryterium dochodowego, nie ponosi odpłatności. W przypadku
przekroczenia kryterium dochodowego, ponosi ona częściową odpłatność, tym większą
im większe jest przekroczenie (aż do 100% ceny danej usługi).
Celem ustanowienia świadczenia wspierającego było udzielenie osobom z największymi
trudnościami w samodzielnym funkcjonowaniu pomocy służącej częściowemu pokryciu
wydatków związanych z zaspokojeniem ich szczególnych potrzeb życiowych.
Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o świadczeniu wspierającym, świadczenie wspierające
przysługuje osobie, która ukończyła 18 rok życia i posiada decyzję ustalającą poziom
potrzeby wsparcia, w której potrzebę tę określono na poziomie od 70 do 100 punktów jej
skali. Wysokość świadczenia uzależniona jest od liczby punktów w skali potrzeby wsparcia i
wynosi od 40 do 220% wysokości renty socjalnej. Należy podkreślić, że Minister właściwy do
spraw zabezpieczenia społecznego, po upływie roku od dnia wejścia ustawy w życie, dokona
przeglądu stosowania jej przepisów. Celem przeglądu będzie przedstawienie rekomendacji
Radzie Ministrów w kwestii ewentualnej konieczności podjęcia działań korygujących w
systemie udzielania świadczenia wspierającego lub w innych systemach wykorzystujących
ustalanie poziomu potrzeby wsparcia.
Informuję, że zarządzeniem nr 24 Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27
czerwca 2024 r. powołany został Zespół do spraw reformy systemu pomocy społecznej,
będący organem opiniodawczo-doradczym Ministra. Do zadań Zespołu, w skład którego
weszli zarówno eksperci jak i praktycy, należy analiza i ocena adekwatności funkcjonujących
w ramach systemu pomocy społecznej rozwiązań w zakresie dostępności świadczeń, usług i
innych form wsparcia oraz dotyczących sytuacji pracowników tego systemu. Na podstawie
tego przeglądu opracowane zostaną propozycje rozwiązań systemowych i prawnych,
reformujących system pomocy społecznej w Polsce.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.3.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7233 Pani Posłanki Barbary Oliwieckiej i Pana Posła
Tomasza Zimocha w sprawie wliczania świadczenia wspierającego do dochodu w pomocy
społecznej, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r.
poz. 1283 i 1572), za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca
poprzedzającego złożenie wniosku lub - w przypadku utraty dochodów - z miesiąca, w którym
wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi
inaczej, pomniejszoną o:
miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych i koszty uzyskania
przychodu;
składki na ubezpieczenie zdrowotne, określone w przepisach o świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne,
określone w odrębnych przepisach;
kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
Katalog obciążeń pomniejszających dochód oraz katalog przychodów odliczanych od
dochodu, określony w art. 8 ust. 3 i 4 oraz 4a ustawy, jest na gruncie tej ustawy zamknięty, a
co za tym idzie każdy rodzaj dochodu niewymieniony w ww. regulacjach należy wliczyć do
dochodu osoby/rodziny.
Świadczenie wspierające nie zostało wyłączone z dochodu i jest uwzględniane w dochodzie
osoby pobierającej lub ubiegającej się o świadczenie z pomocy społecznej. Fakt wliczania
bądź niewliczania tego świadczenia do dochodu obliczanego na podstawie innych przepisów
nie ma wpływu na przepisy ustawy o pomocy społecznej.
Odnosząc się do kwestii odpłatności za usługi opiekuńcze należy wskazać, że ich organizacja
oraz świadczenie (dotyczy to również usług specjalistycznych) w miejscu zamieszkania jest
zadaniem własnym gminy o charakterze obowiązkowym, finansowanym z jej środków
własnych. To jednostka samorządu terytorialnego decyduje, w jaki sposób zamierza
realizować przedmiotowe zadanie. Ośrodek pomocy społecznej, przyznając usługi
opiekuńcze, ustala zakres, okres i miejsce ich świadczenia. Rada Gminy określa w drodze
uchwały szczegółowe warunki przyznania i odpłatności za usługi opiekuńcze i
specjalistyczne usługi opiekuńcze (z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla
osób z zaburzeniami psychicznymi) oraz szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego
zwolnienia od opłat, jak również tryb ich pobierania. Wysokość odpłatności (liczonej w % od
kosztu usługi) osoby samotnie gospodarującej oraz osoby w rodzinie jest ustalana według
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
kryterium dochodowego, określonego przepisami ustawy o pomocy społecznej i wynosi
odpowiednio 1010 zł oraz 823 zł.
Ustawa o pomocy społecznej zawiera generalną zasadę stanowiącą, iż wydatki na usługi,
pomoc rzeczową, zasiłki na ekonomiczne usamodzielnienie, zasiłki okresowe i zasiłki celowe,
przyznane pod warunkiem zwrotu, podlegają zwrotowi w części lub w całości, jeżeli dochód
na osobę w rodzinie osoby zobowiązanej do zwrotu tych wydatków przekracza kwotę
kryterium dochodowego (art. 96 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej). Tym samym, jeśli osoba
nie przekroczy kryterium dochodowego, nie ponosi odpłatności. W przypadku
przekroczenia kryterium dochodowego, ponosi ona częściową odpłatność, tym większą
im większe jest przekroczenie (aż do 100% ceny danej usługi).
Celem ustanowienia świadczenia wspierającego było udzielenie osobom z największymi
trudnościami w samodzielnym funkcjonowaniu pomocy służącej częściowemu pokryciu
wydatków związanych z zaspokojeniem ich szczególnych potrzeb życiowych.
Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o świadczeniu wspierającym, świadczenie wspierające
przysługuje osobie, która ukończyła 18 rok życia i posiada decyzję ustalającą poziom
potrzeby wsparcia, w której potrzebę tę określono na poziomie od 70 do 100 punktów jej
skali. Wysokość świadczenia uzależniona jest od liczby punktów w skali potrzeby wsparcia i
wynosi od 40 do 220% wysokości renty socjalnej. Należy podkreślić, że Minister właściwy do
spraw zabezpieczenia społecznego, po upływie roku od dnia wejścia ustawy w życie, dokona
przeglądu stosowania jej przepisów. Celem przeglądu będzie przedstawienie rekomendacji
Radzie Ministrów w kwestii ewentualnej konieczności podjęcia działań korygujących w
systemie udzielania świadczenia wspierającego lub w innych systemach wykorzystujących
ustalanie poziomu potrzeby wsparcia.
Informuję, że zarządzeniem nr 24 Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27
czerwca 2024 r. powołany został Zespół do spraw reformy systemu pomocy społecznej,
będący organem opiniodawczo-doradczym Ministra. Do zadań Zespołu, w skład którego
weszli zarówno eksperci jak i praktycy, należy analiza i ocena adekwatności funkcjonujących
w ramach systemu pomocy społecznej rozwiązań w zakresie dostępności świadczeń, usług i
innych form wsparcia oraz dotyczących sytuacji pracowników tego systemu. Na podstawie
tego przeglądu opracowane zostaną propozycje rozwiązań systemowych i prawnych,
reformujących system pomocy społecznej w Polsce.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --