Interpelacja nr 7232
Interpelacja w sprawie planowanej budowy elektrowni wiatrowych na terenach Lasów Państwowych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie planowanej budowy elektrowni wiatrowych na terenach Lasów Państwowych
Interpelacja nr 7232
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie planowanej budowy elektrowni wiatrowych na terenach Lasów Państwowych
Zgłaszający: Dariusz Matecki, Ireneusz Zyska, Maria Kurowska
Data wpływu: 02-01-2025
W ostatnim czasie media obiegły niepokojące informacje o planach budowy ogromnej liczby turbin wiatrowych (2500) na terenach zarządzanych przez PGL Lasy Państwowe. Szczególną uwagę w tej sprawie przykuwa artykuł opublikowany w „Gazecie Leśnej” 24 grudnia 2024 roku, który ujawnia podstawowe założenia programu, ale jednocześnie wskazuje na liczne wątpliwości, które budzą poważny sprzeciw wśród opinii publicznej.
Zgodnie z treścią artykułu projekt zakłada instalację 2,5 tysiąca turbin na obszarach leśnych w całej Polsce, w tym masztów o wysokości 250 metrów. Jako pierwsze realizowane są tzw. pilotażowe farmy wiatrowe w Nadleśnictwach Nowa Sól i Sława Śląska. Według zapewnień inwestorów mają one przynieść korzyści środowiskowe i finansowe. Jednak brak przekazania opinii publicznej informacji o procedurach i konsultacjach społecznych oraz możliwe działania lobbingowe branży wiatrakowej budzą poważne obawy co do rzeczywistego celu i korzyści płynących z tych inwestycji.
Szczególnie zaniepokojeni jesteśmy faktem, że działania te prowadzone są pod nadzorem Ministerstwa Klimatu i Środowiska, w którym kluczowe stanowiska zajmują przedstawiciele ugrupowania Polska 2050. Taka zależność może rodzić podejrzenia o silne wpływy lobbystów branży energetyki wiatrowej, których interesy mogą kolidować z ochroną środowiska i dobrostanem lokalnych społeczności.
W związku z powyższym składam szczegółowe pytania:
1. Liczba i harmonogram budowy turbin
Ile turbin planuje się zbudować na terenach Lasów Państwowych w ramach tego programu?
Proszę o przedstawienie szczegółowego harmonogramu budowy z uwzględnieniem terminów realizacji poszczególnych etapów.
2. Procedury wyboru firm realizujących projekt
Jakie kryteria zastosowano w procesie wyboru firm realizujących inwestycje?
Proszę o udostępnienie pełnej dokumentacji dotyczącej wyboru wykonawców.
3. Lokalizacja turbin
Kto wskazał lokalizacje pod budowę turbin? Proszę o podanie pełnych danych osób i instytucji odpowiedzialnych za ten proces.
Czy dla każdej lokalizacji przeprowadzono szczegółowe oceny środowiskowe? Proszę o udostępnienie raportów i wyników analiz.
Czy lokalizacje były konsultowane z lokalnymi społecznościami i organizacjami pozarządowymi? Jeśli tak, proszę o szczegółowe informacje o przebiegu i wynikach tych konsultacji.
4. Wpływ na środowisko
Jak budowa turbin wpłynie na lokalne ekosystemy, w tym florę, faunę, jakość gleby i wody gruntowe?
Jakie działania minimalizujące wpływ budowy turbin na środowisko zostały zaplanowane?
Proszę o szczegółowe dane dotyczące fundamentów turbin (ich rozmiarów, technologii budowy) oraz sposobu transportu komponentów przez tereny leśne.
5. Koszty i finansowanie
Ile będzie kosztowała budowa jednej turbiny, a jaki jest szacowany koszt całego programu?
Kto pokryje koszty inwestycji i kto będzie czerpał korzyści finansowe z jej realizacji?
Dlaczego szczegółowe dane finansowe dotyczące projektu nie zostały dotąd ujawnione opinii publicznej?
6. Wpływ na zwierzęta
Jakie działania podjęto w celu zminimalizowania negatywnego wpływu turbin na populacje ptaków i nietoperzy?
Czy w konsultacjach brały udział organizacje ornitologiczne lub zajmujące się ochroną dzikiej przyrody? Jeśli tak, proszę o wskazanie tych organizacji oraz wyników ich analiz.
7. Zagadnienia środowiskowe
Jak budowa fundamentów i infrastruktury towarzyszącej wpłynie na integralność ekosystemów leśnych?
Czy przeprowadzono analizy dotyczące wpływu programu na redukcję powierzchni lasów oraz fragmentację ekosystemów?
Zamiar prowadzenia tak ogromnej inwestycji w sercu polskich lasów przy jednoczesnym braku przejrzystości działań i potencjalnych konfliktach interesów musi budzić nasz sprzeciw. Lasy Państwowe są jednym z najważniejszych skarbów polskiej przyrody i wymagają szczególnej ochrony, a nie traktowania ich jako przestrzeni dla realizacji ryzykownych projektów, które mogą okazać się krótkowzroczne i szkodliwe.
Oczekuję pełnych i wyczerpujących odpowiedzi na przedstawione pytania wraz z udostępnieniem odpowiednich dokumentów.
Interpelacja nr 7232
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie planowanej budowy elektrowni wiatrowych na terenach Lasów Państwowych
Zgłaszający: Dariusz Matecki, Ireneusz Zyska, Maria Kurowska
Data wpływu: 02-01-2025
W ostatnim czasie media obiegły niepokojące informacje o planach budowy ogromnej liczby turbin wiatrowych (2500) na terenach zarządzanych przez PGL Lasy Państwowe. Szczególną uwagę w tej sprawie przykuwa artykuł opublikowany w „Gazecie Leśnej” 24 grudnia 2024 roku, który ujawnia podstawowe założenia programu, ale jednocześnie wskazuje na liczne wątpliwości, które budzą poważny sprzeciw wśród opinii publicznej.
Zgodnie z treścią artykułu projekt zakłada instalację 2,5 tysiąca turbin na obszarach leśnych w całej Polsce, w tym masztów o wysokości 250 metrów. Jako pierwsze realizowane są tzw. pilotażowe farmy wiatrowe w Nadleśnictwach Nowa Sól i Sława Śląska. Według zapewnień inwestorów mają one przynieść korzyści środowiskowe i finansowe. Jednak brak przekazania opinii publicznej informacji o procedurach i konsultacjach społecznych oraz możliwe działania lobbingowe branży wiatrakowej budzą poważne obawy co do rzeczywistego celu i korzyści płynących z tych inwestycji.
Szczególnie zaniepokojeni jesteśmy faktem, że działania te prowadzone są pod nadzorem Ministerstwa Klimatu i Środowiska, w którym kluczowe stanowiska zajmują przedstawiciele ugrupowania Polska 2050. Taka zależność może rodzić podejrzenia o silne wpływy lobbystów branży energetyki wiatrowej, których interesy mogą kolidować z ochroną środowiska i dobrostanem lokalnych społeczności.
W związku z powyższym składam szczegółowe pytania:
1. Liczba i harmonogram budowy turbin
Ile turbin planuje się zbudować na terenach Lasów Państwowych w ramach tego programu?
Proszę o przedstawienie szczegółowego harmonogramu budowy z uwzględnieniem terminów realizacji poszczególnych etapów.
2. Procedury wyboru firm realizujących projekt
Jakie kryteria zastosowano w procesie wyboru firm realizujących inwestycje?
Proszę o udostępnienie pełnej dokumentacji dotyczącej wyboru wykonawców.
3. Lokalizacja turbin
Kto wskazał lokalizacje pod budowę turbin? Proszę o podanie pełnych danych osób i instytucji odpowiedzialnych za ten proces.
Czy dla każdej lokalizacji przeprowadzono szczegółowe oceny środowiskowe? Proszę o udostępnienie raportów i wyników analiz.
Czy lokalizacje były konsultowane z lokalnymi społecznościami i organizacjami pozarządowymi? Jeśli tak, proszę o szczegółowe informacje o przebiegu i wynikach tych konsultacji.
4. Wpływ na środowisko
Jak budowa turbin wpłynie na lokalne ekosystemy, w tym florę, faunę, jakość gleby i wody gruntowe?
Jakie działania minimalizujące wpływ budowy turbin na środowisko zostały zaplanowane?
Proszę o szczegółowe dane dotyczące fundamentów turbin (ich rozmiarów, technologii budowy) oraz sposobu transportu komponentów przez tereny leśne.
5. Koszty i finansowanie
Ile będzie kosztowała budowa jednej turbiny, a jaki jest szacowany koszt całego programu?
Kto pokryje koszty inwestycji i kto będzie czerpał korzyści finansowe z jej realizacji?
Dlaczego szczegółowe dane finansowe dotyczące projektu nie zostały dotąd ujawnione opinii publicznej?
6. Wpływ na zwierzęta
Jakie działania podjęto w celu zminimalizowania negatywnego wpływu turbin na populacje ptaków i nietoperzy?
Czy w konsultacjach brały udział organizacje ornitologiczne lub zajmujące się ochroną dzikiej przyrody? Jeśli tak, proszę o wskazanie tych organizacji oraz wyników ich analiz.
7. Zagadnienia środowiskowe
Jak budowa fundamentów i infrastruktury towarzyszącej wpłynie na integralność ekosystemów leśnych?
Czy przeprowadzono analizy dotyczące wpływu programu na redukcję powierzchni lasów oraz fragmentację ekosystemów?
Zamiar prowadzenia tak ogromnej inwestycji w sercu polskich lasów przy jednoczesnym braku przejrzystości działań i potencjalnych konfliktach interesów musi budzić nasz sprzeciw. Lasy Państwowe są jednym z najważniejszych skarbów polskiej przyrody i wymagają szczególnej ochrony, a nie traktowania ich jako przestrzeni dla realizacji ryzykownych projektów, które mogą okazać się krótkowzroczne i szkodliwe.
Oczekuję pełnych i wyczerpujących odpowiedzi na przedstawione pytania wraz z udostępnieniem odpowiednich dokumentów.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
3.3 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10406 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.050.8.2025.MS
3577273.14525162.11702304
Warszawa, 03-03-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posła Dariusza Mateckiego i grupy Posłów w sprawie
planowanej budowy elektrowni wiatrowych na terenach Lasów Państwowych,
K10INT7232, przedstawiam poniższe informacje.
Na wstępie chciałbym wyjaśnić, że realizacja pilotażu budowy farm wiatrowych na terenach
leśnych odbywa się w ramach projektu rozwojowego Lasów Państwowych „Las Energii”.
Projekt ten jest realizowany od 2021 r. oraz był poprzedzony analizami prowadzonymi
w latach 2014-2015 oraz 2017-2020. Wpisuje się w cele polityki energetyczno-klimatycznej
Polski oraz Unii Europejskiej. Umożliwi uzyskanie samowystarczalności energetycznej przez
Lasy Państwowe w perspektywie do 2030 roku. Może wnieść również istotny wkład
w dywersyfikację źródeł energii, zwiększenie udziału energii ze źródeł odnawialnych
w krajowym miksie energetycznym, jak również zwiększenie bezpieczeństwa
energetycznego kraju.
Aktualnie trwają działania przygotowawcze dla budowy pilotażowych farm wiatrowych
w trzech lokalizacjach. W początkowej fazie współpracy potencjalnych lokalizacji było pięć,
jednakże z uwagi na różne uwarunkowania zaistniała potrzeba rezygnacji z niektórych z nich.
Na chwilę obecną wyznaczone lokalizacje to tereny:
RDLP Szczecin, Nadleśnictwo Skwierzyna, leśnictwa Pniewo i Jeleniec (rodzaj
użytku - Ls);
RDLP Zielona Góra, Nadleśnictwo Nowa Sól, leśnictwa Przyborów i Stany, (rodzaj
użytku - Ls) oraz Nadleśnictwo Sława Śląska, leśnictwa Dąbrówno i Strzeszków,
(rodzaj użytku – Ls, 1 działka stanowi zrąb) – lokalizacja obejmuje granicę dwóch
nadleśnictw;
RDLP Zielona Góra, Nadleśnictwo Krzystkowice, leśnictwa Tuchola, Mokrzyce,
Krzywaniec (rodzaj użytku – Ls).
Należy mieć na uwadze, że pierwotnie wyznaczono więcej lokalizacji turbin wiatrowych (ok.
20-24 na jedną farmę) niż w efekcie zostanie wybudowanych (maksymalnie 10), co pozwala
na rezygnację w przypadku pojawienia się przeszkód natury prawnej lub środowiskowej.
-- 1 of 4 --
Przewidywane parametry farm wiatrowych to :
wysokość – 250 m (najwyższy punkt omiatania),
średnica rotora – 166- 172 m,
moc – 6-8 MW,
najniższy punkt omiatania śmigła – ok. 70-80 m,
maksymalna liczba turbin na farmie – 10 sztuk,
powierzchnia placu serwisowego – ok. 2800 m2.
Dotychczas w Polsce nie zostały wybudowane farmy wiatrowe na terenach leśnych, ale
w innych krajach europejskich, np. Szwecja, Finlandia, Dania, Niemcy, takie inwestycje nie
stanowią rzadkości. Wiatraki nad lasami są sytuowane na gruntach, zarówno prywatnych,
jak i państwowych. W ramach pilotażu Lasy Państwowe chcą skorzystać z doświadczeń
leśników z innych krajów.
Kluczowym elementem pilotażu jest rozbudowany komponent badawczy. Podczas pilotażu
zostanie zbadany wszechstronnie wpływ budowy/funkcjonowania wiatraków zarówno na
środowisko leśne, jak również na gospodarkę leśną. Z uwagi na brak jakichkolwiek badań
naukowych prowadzonych w Polsce w obszarze wpływu budowy farm wiatrowych,
w szczególności na populacje ptaków i nietoperzy w lasach nizinnych Polski, Lasy Państwowe
zleciły, poza projektem, szczegółowe badania w tym zakresie. Wyniki mają pozwolić na
podejmowanie racjonalnych decyzji administracji środowiskowej opartych na badaniach
naukowych wykonanych w warunkach krajowych. Dzięki pracy badawczej powstanie
katalog rozwiązań organizacyjnych, technologicznych i administracyjnych dla
zminimalizowania lub całkowitego uniknięcia relacji konfliktowych najbardziej wrażliwych
gatunków. Lasy Państwowe poszukiwały źródła informacji odnośnie wpływu farm
wiatrowych na populacje ptaków i nietoperzy w lasach nizinnych Polski, w tym
w środowiskach naukowych. W 2023 r. Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu bazując na
swoim doświadczeniu oraz wykfalifikowanej kadrze przedłożył propozycję tematu
badawczego. W 2024 r. Komisja ds. Usług Badawczych w Dyrekcji Generalnej Dyrekcji
Lasów Państwowych zatwierdziła temat do realizacji.
Wszystkie wybrane lokalizacje są zgodne z obowiązującym prawem, zarówno pod względem
wymaganych odległości od zabudowań mieszkalnych, jak i ograniczeń nakładanych przez
formy ochrony przyrody. Proces inwestycyjny prowadzony jest w sposób otwarty
i transparentny, a w jego trakcie dokładnie analizuje się wszystkie istotne aspekty inwestycji:
środowiskowe, społeczne i ekonomiczne. W trakcie budowy, a następnie w okresie
eksploatacji, planuje się wyłącznie punktowe i niezbędne działania, wynikające
z konieczności przygotowania terenu pod budowę. W celu transportu elementów wiatraków
maksymalnie wykorzystane zostaną już istniejące lub planowane drogi leśne
i przeciwpożarowe. Być może niektóre z nich będą musiały ulec poszerzeniu, aby zapewnić
możliwość skrętu pojazdów. Drogi te posłużą później jako drogi serwisowe i uzyskają status
dróg przeciwpożarowych. Po zakończeniu inwestycji (okres dzierżawy dla inwestycji
pilotażowych wynosi 30 lat) teren będzie mógł zostać zalesiony.
Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U.
z 2024 r. poz. 82) przeznaczenia gruntów leśnych na cele nierolnicze i nieleśne dokonuje się
-- 2 of 4 --
w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie
określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z przywołanej
ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych wynika, że przeznaczenie na cele nierolnicze
i nieleśne gruntów leśnych stanowiących własność Skarbu Państwa wymaga uzyskania
wcześniejszej zgody ministra właściwego do spraw środowiska, po uzyskaniu opinii
Marszałka Województwa.
Lasy Państwowe w ramach pilotażu nie będą inwestorem, a jedynie partnerem. Inwestorem
będzie firma Eurowind Energy Sp. z o. o. (spółka zależna EUROWIND Energy A/S z Danii),
która jest doświadczonym podmiotem branży wiatrakowej na rynku europejskim, w tym
również na gruntach leśnych. Współpraca polega na dzierżawie gruntów leśnych pod
elektrownie wiatrowe. Stronami umowy są nadleśnictwa oraz firma Eurowind Energy.
Współpraca merytoryczna w ramach pilotażu jest oparta o partnerstwo z inwestorem firmą
Eurowind Energy Sp. z o. o. i polega przede wszystkim na dzierżawie gruntów leśnych pod
elektrownie wiatrowe. Współpraca obejmuje również spotkania z innymi podmiotami
budującymi farmy wiatrowe na terenach leśnych za granicą, jak również z przedstawicielami
zarządców lasów z innych krajów, np. Niemiec i Finlandii. Inicjowano również spotkania
z organizacjami pozarządowymi wspierającymi energetykę wiatrową, tj. Polskie
Stowarzyszenie Energetyki Wiatrowej, ClientEarth Prawnicy dla Ziemi, Ogólnopolskie
Towarzystwo Ochrony Ptaków, Stowarzyszenia Wspierania Inwestycji Przyjaznych
Pta.com.
Współpraca z firmą Eurowind Energy Sp. z o.o. została zainicjowana w roku 2021. Lasy
Państwowe informowały pana Edwarda Siarkę, Sekretarza Stanu, Pełnomocnika Rządu ds.
Leśnictwa i Łowiectwa w Ministerstwie Klimatu i Środowiska o możliwościach nawiązania
współpracy w obszarze rozwoju elektrowni wiatrowych na terenach należących do Lasów
Państwowych (pismo DGLP znak ER.011.5.1.2021 z dn. 03.02.2021 r.), polegającej na
budowie 5 farm wiatrowych, każda o mocy ok. 50 MW. Jedną elektrownię miał stanowić
zespół 8 do 10 wiatraków. Zaangażowanie finansowe, jak również uzyskanie wszelkich zgód
i pozwoleń miało być po stronie inwestora – firmy Eurowind Energy. Minister Klimatu
i Środowiska wyraził zgodę na podjęcie działań mających na celu wypracowanie szczegółów
przedmiotowej inwestycji. W treści zgody wskazano potrzebę opracowania całościowej
koncepcji współdziałania, a w szczególności określenia formy organizacyjno-prawnej,
przedstawienia studium wykonalności i oszacowania kosztów. Zaproponowano rozważenie
podjęcia kompleksowych działań zmierzających do opracowania strategii w przedmiotowej
sprawie, a także zaproponowano zaangażowanie finansowe Lasów Państwowych
w produkcję energii elektrycznej z wykorzystaniem OZE. Nawiązanie współpracy
zainicjowane było zawarciem listu intencyjnego oraz opracowaniem wzoru umowy
dzierżawy z przyjęciem zasady czynszu dzierżawnego.
Z racji umów dzierżawy nadleśnictwa, które zawarły umowy z firmą Eurowind Energy Sp.
z o.o. będą uzyskiwały korzyści majątkowe. Umowy sporządzono w oparciu o czynsz
dzierżawny na okres 30 lat.
Wszystkie koszty związane z przeprowadzeniem działań pilotażowych, jak również
procedury planistyczne oraz środowiskowe są po stronie Inwestora. Jedyne koszty
-- 3 of 4 --
ponoszone przez Lasy Państwowe w ramach realizowanego projektu wynikają z kosztów
pracowników (np. na delegacje, koszty narad, spotkań i konferencji – krajowych
i międzynarodowych).
Lasy Państwowe będą czerpać korzyści finansowe z umów z dzierżawy.
W ramach przeprowadzonych analiz przez Lasy Państwowe interes Skarbu Państwa został
zabezpieczony w prowadzonym pilotażu. Wynegocjowane stawki czynszu dzierżawnego
w ramach zawartych umów z nadleśnictwami są wyższe od obecnie obserwowanych na
rynku podobnych inwestycji, zarówno w Polsce, jak i poza granicami (Niemcy, Finlandia,
Szwecja). Formuła wynegocjowanej umowy (% udział w całkowitych przychodach oraz
zabezpieczenia związane z realizacją umowy) są bezpieczną opcją dla Lasów Państwowych.
pozostała część analizy ekonomicznej jest po stronie inwestora.
Należy zaznaczyć, że nie jest to inicjatywa podjęta przez aktualne kierownictwo Lasów
Państwowych. Projekt „Las Energii” został uruchomiony w 2021 r. Decyzją Dyrektora
Generalnego Lasów Państwowych nr 141 z dnia 28 października 2021 r., kiedy Lasami
Państwowymi kierował Pan Józef Kubica. Koncepcja realizacji działań wynikała z analiz,
które były przeprowadzone w ramach wcześniejszego projektu rozwojowego Lasów
Państwowych pn. „Odnawialne źródła energii podstawą zaopatrzenia w energię elektryczną
budynków i środków transportu PGL LP”, uruchomionego do realizacji Decyzją Dyrektora
Generalnego Lasów Państwowych nr 52 z dnia 22 lutego 2017r. kiedy Lasami Państwowymi
kierował Pan Konrad Tomaszewski.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.050.8.2025.MS
3577273.14525162.11702304
Warszawa, 03-03-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posła Dariusza Mateckiego i grupy Posłów w sprawie
planowanej budowy elektrowni wiatrowych na terenach Lasów Państwowych,
K10INT7232, przedstawiam poniższe informacje.
Na wstępie chciałbym wyjaśnić, że realizacja pilotażu budowy farm wiatrowych na terenach
leśnych odbywa się w ramach projektu rozwojowego Lasów Państwowych „Las Energii”.
Projekt ten jest realizowany od 2021 r. oraz był poprzedzony analizami prowadzonymi
w latach 2014-2015 oraz 2017-2020. Wpisuje się w cele polityki energetyczno-klimatycznej
Polski oraz Unii Europejskiej. Umożliwi uzyskanie samowystarczalności energetycznej przez
Lasy Państwowe w perspektywie do 2030 roku. Może wnieść również istotny wkład
w dywersyfikację źródeł energii, zwiększenie udziału energii ze źródeł odnawialnych
w krajowym miksie energetycznym, jak również zwiększenie bezpieczeństwa
energetycznego kraju.
Aktualnie trwają działania przygotowawcze dla budowy pilotażowych farm wiatrowych
w trzech lokalizacjach. W początkowej fazie współpracy potencjalnych lokalizacji było pięć,
jednakże z uwagi na różne uwarunkowania zaistniała potrzeba rezygnacji z niektórych z nich.
Na chwilę obecną wyznaczone lokalizacje to tereny:
RDLP Szczecin, Nadleśnictwo Skwierzyna, leśnictwa Pniewo i Jeleniec (rodzaj
użytku - Ls);
RDLP Zielona Góra, Nadleśnictwo Nowa Sól, leśnictwa Przyborów i Stany, (rodzaj
użytku - Ls) oraz Nadleśnictwo Sława Śląska, leśnictwa Dąbrówno i Strzeszków,
(rodzaj użytku – Ls, 1 działka stanowi zrąb) – lokalizacja obejmuje granicę dwóch
nadleśnictw;
RDLP Zielona Góra, Nadleśnictwo Krzystkowice, leśnictwa Tuchola, Mokrzyce,
Krzywaniec (rodzaj użytku – Ls).
Należy mieć na uwadze, że pierwotnie wyznaczono więcej lokalizacji turbin wiatrowych (ok.
20-24 na jedną farmę) niż w efekcie zostanie wybudowanych (maksymalnie 10), co pozwala
na rezygnację w przypadku pojawienia się przeszkód natury prawnej lub środowiskowej.
-- 1 of 4 --
Przewidywane parametry farm wiatrowych to :
wysokość – 250 m (najwyższy punkt omiatania),
średnica rotora – 166- 172 m,
moc – 6-8 MW,
najniższy punkt omiatania śmigła – ok. 70-80 m,
maksymalna liczba turbin na farmie – 10 sztuk,
powierzchnia placu serwisowego – ok. 2800 m2.
Dotychczas w Polsce nie zostały wybudowane farmy wiatrowe na terenach leśnych, ale
w innych krajach europejskich, np. Szwecja, Finlandia, Dania, Niemcy, takie inwestycje nie
stanowią rzadkości. Wiatraki nad lasami są sytuowane na gruntach, zarówno prywatnych,
jak i państwowych. W ramach pilotażu Lasy Państwowe chcą skorzystać z doświadczeń
leśników z innych krajów.
Kluczowym elementem pilotażu jest rozbudowany komponent badawczy. Podczas pilotażu
zostanie zbadany wszechstronnie wpływ budowy/funkcjonowania wiatraków zarówno na
środowisko leśne, jak również na gospodarkę leśną. Z uwagi na brak jakichkolwiek badań
naukowych prowadzonych w Polsce w obszarze wpływu budowy farm wiatrowych,
w szczególności na populacje ptaków i nietoperzy w lasach nizinnych Polski, Lasy Państwowe
zleciły, poza projektem, szczegółowe badania w tym zakresie. Wyniki mają pozwolić na
podejmowanie racjonalnych decyzji administracji środowiskowej opartych na badaniach
naukowych wykonanych w warunkach krajowych. Dzięki pracy badawczej powstanie
katalog rozwiązań organizacyjnych, technologicznych i administracyjnych dla
zminimalizowania lub całkowitego uniknięcia relacji konfliktowych najbardziej wrażliwych
gatunków. Lasy Państwowe poszukiwały źródła informacji odnośnie wpływu farm
wiatrowych na populacje ptaków i nietoperzy w lasach nizinnych Polski, w tym
w środowiskach naukowych. W 2023 r. Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu bazując na
swoim doświadczeniu oraz wykfalifikowanej kadrze przedłożył propozycję tematu
badawczego. W 2024 r. Komisja ds. Usług Badawczych w Dyrekcji Generalnej Dyrekcji
Lasów Państwowych zatwierdziła temat do realizacji.
Wszystkie wybrane lokalizacje są zgodne z obowiązującym prawem, zarówno pod względem
wymaganych odległości od zabudowań mieszkalnych, jak i ograniczeń nakładanych przez
formy ochrony przyrody. Proces inwestycyjny prowadzony jest w sposób otwarty
i transparentny, a w jego trakcie dokładnie analizuje się wszystkie istotne aspekty inwestycji:
środowiskowe, społeczne i ekonomiczne. W trakcie budowy, a następnie w okresie
eksploatacji, planuje się wyłącznie punktowe i niezbędne działania, wynikające
z konieczności przygotowania terenu pod budowę. W celu transportu elementów wiatraków
maksymalnie wykorzystane zostaną już istniejące lub planowane drogi leśne
i przeciwpożarowe. Być może niektóre z nich będą musiały ulec poszerzeniu, aby zapewnić
możliwość skrętu pojazdów. Drogi te posłużą później jako drogi serwisowe i uzyskają status
dróg przeciwpożarowych. Po zakończeniu inwestycji (okres dzierżawy dla inwestycji
pilotażowych wynosi 30 lat) teren będzie mógł zostać zalesiony.
Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U.
z 2024 r. poz. 82) przeznaczenia gruntów leśnych na cele nierolnicze i nieleśne dokonuje się
-- 2 of 4 --
w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie
określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z przywołanej
ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych wynika, że przeznaczenie na cele nierolnicze
i nieleśne gruntów leśnych stanowiących własność Skarbu Państwa wymaga uzyskania
wcześniejszej zgody ministra właściwego do spraw środowiska, po uzyskaniu opinii
Marszałka Województwa.
Lasy Państwowe w ramach pilotażu nie będą inwestorem, a jedynie partnerem. Inwestorem
będzie firma Eurowind Energy Sp. z o. o. (spółka zależna EUROWIND Energy A/S z Danii),
która jest doświadczonym podmiotem branży wiatrakowej na rynku europejskim, w tym
również na gruntach leśnych. Współpraca polega na dzierżawie gruntów leśnych pod
elektrownie wiatrowe. Stronami umowy są nadleśnictwa oraz firma Eurowind Energy.
Współpraca merytoryczna w ramach pilotażu jest oparta o partnerstwo z inwestorem firmą
Eurowind Energy Sp. z o. o. i polega przede wszystkim na dzierżawie gruntów leśnych pod
elektrownie wiatrowe. Współpraca obejmuje również spotkania z innymi podmiotami
budującymi farmy wiatrowe na terenach leśnych za granicą, jak również z przedstawicielami
zarządców lasów z innych krajów, np. Niemiec i Finlandii. Inicjowano również spotkania
z organizacjami pozarządowymi wspierającymi energetykę wiatrową, tj. Polskie
Stowarzyszenie Energetyki Wiatrowej, ClientEarth Prawnicy dla Ziemi, Ogólnopolskie
Towarzystwo Ochrony Ptaków, Stowarzyszenia Wspierania Inwestycji Przyjaznych
Pta.com.
Współpraca z firmą Eurowind Energy Sp. z o.o. została zainicjowana w roku 2021. Lasy
Państwowe informowały pana Edwarda Siarkę, Sekretarza Stanu, Pełnomocnika Rządu ds.
Leśnictwa i Łowiectwa w Ministerstwie Klimatu i Środowiska o możliwościach nawiązania
współpracy w obszarze rozwoju elektrowni wiatrowych na terenach należących do Lasów
Państwowych (pismo DGLP znak ER.011.5.1.2021 z dn. 03.02.2021 r.), polegającej na
budowie 5 farm wiatrowych, każda o mocy ok. 50 MW. Jedną elektrownię miał stanowić
zespół 8 do 10 wiatraków. Zaangażowanie finansowe, jak również uzyskanie wszelkich zgód
i pozwoleń miało być po stronie inwestora – firmy Eurowind Energy. Minister Klimatu
i Środowiska wyraził zgodę na podjęcie działań mających na celu wypracowanie szczegółów
przedmiotowej inwestycji. W treści zgody wskazano potrzebę opracowania całościowej
koncepcji współdziałania, a w szczególności określenia formy organizacyjno-prawnej,
przedstawienia studium wykonalności i oszacowania kosztów. Zaproponowano rozważenie
podjęcia kompleksowych działań zmierzających do opracowania strategii w przedmiotowej
sprawie, a także zaproponowano zaangażowanie finansowe Lasów Państwowych
w produkcję energii elektrycznej z wykorzystaniem OZE. Nawiązanie współpracy
zainicjowane było zawarciem listu intencyjnego oraz opracowaniem wzoru umowy
dzierżawy z przyjęciem zasady czynszu dzierżawnego.
Z racji umów dzierżawy nadleśnictwa, które zawarły umowy z firmą Eurowind Energy Sp.
z o.o. będą uzyskiwały korzyści majątkowe. Umowy sporządzono w oparciu o czynsz
dzierżawny na okres 30 lat.
Wszystkie koszty związane z przeprowadzeniem działań pilotażowych, jak również
procedury planistyczne oraz środowiskowe są po stronie Inwestora. Jedyne koszty
-- 3 of 4 --
ponoszone przez Lasy Państwowe w ramach realizowanego projektu wynikają z kosztów
pracowników (np. na delegacje, koszty narad, spotkań i konferencji – krajowych
i międzynarodowych).
Lasy Państwowe będą czerpać korzyści finansowe z umów z dzierżawy.
W ramach przeprowadzonych analiz przez Lasy Państwowe interes Skarbu Państwa został
zabezpieczony w prowadzonym pilotażu. Wynegocjowane stawki czynszu dzierżawnego
w ramach zawartych umów z nadleśnictwami są wyższe od obecnie obserwowanych na
rynku podobnych inwestycji, zarówno w Polsce, jak i poza granicami (Niemcy, Finlandia,
Szwecja). Formuła wynegocjowanej umowy (% udział w całkowitych przychodach oraz
zabezpieczenia związane z realizacją umowy) są bezpieczną opcją dla Lasów Państwowych.
pozostała część analizy ekonomicznej jest po stronie inwestora.
Należy zaznaczyć, że nie jest to inicjatywa podjęta przez aktualne kierownictwo Lasów
Państwowych. Projekt „Las Energii” został uruchomiony w 2021 r. Decyzją Dyrektora
Generalnego Lasów Państwowych nr 141 z dnia 28 października 2021 r., kiedy Lasami
Państwowymi kierował Pan Józef Kubica. Koncepcja realizacji działań wynikała z analiz,
które były przeprowadzone w ramach wcześniejszego projektu rozwojowego Lasów
Państwowych pn. „Odnawialne źródła energii podstawą zaopatrzenia w energię elektryczną
budynków i środków transportu PGL LP”, uruchomionego do realizacji Decyzją Dyrektora
Generalnego Lasów Państwowych nr 52 z dnia 22 lutego 2017r. kiedy Lasami Państwowymi
kierował Pan Konrad Tomaszewski.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --