Interpelacja nr 7223
Interpelacja w sprawie finansowania domów pomocy społecznej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (73%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie finansowania domów pomocy społecznej
Interpelacja nr 7223
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie finansowania domów pomocy społecznej
Zgłaszający: Lidia Czechak
Data wpływu: 31-12-2024
Szanowna Pani Minister,
dyrektorzy domów pomocy społecznej zgłaszają braki w kwocie dotacji celowej wypłacanej z budżetu państwa samorządom na realizację bieżących zadań własnych.
Przykładem braku środków na funkcjonowanie placówki z powodu wypłacania zbyt małej kwoty dotacji celowej jest Dom Pomocy Społecznej w Kotlinie, który jest domem dla osób dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie. Przebywa w nim 123 mieszkańców, w tym 50 mieszkańców na tzw. starych zasadach. Kwota dotacji celowej z budżetu państwa na realizację zadań własnych powiatu jarocińskiego na rok 2025 wynosi 2 460 000 zł (miesięcznie na jednego mieszkańca wynosi 4100 zł). Natomiast średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca DPS-u w Kotlinie, przyjęty do planu na 2025 rok, będzie wynosić 8100 zł. Udział własny mieszkańców skierowanych przed dniem 1 stycznia 2004 roku wynosi 1842 zł, co łącznie z kwotą dotacji daje 5942 zł. Zatem do wysokości średniego kosztu utrzymania mieszkańca domu (8100 zł) zabraknie kwoty 2 158 zł miesięcznie. W przypadku 50 osób przebywających w DPS-ie rocznie zabraknie kwoty 1 294 800 zł. Są to braki, których nie da się pokryć z innych źródeł dochodu, co oznacza poważne trudności w bieżącym regulowaniu zobowiązań domu.
We wcześniejszych latach braki finansowe były pokrywane przez wojewodę wielkopolskiego, jednak od poprzedniego roku sytuacja uległa zmianie. W związku z tym proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
1. Czy wojewodowie zgłaszają do ministerstwa, że środki przeznaczane z budżetu państwa na realizację bieżących zadań własnych samorządów są zbyt niskie i nie pozwalają na płynne funkcjonowanie DPS-ów?
2. Jak ministerstwo zamierza zmienić obecną sytuację, żeby corocznie nie było tak znacznych braków finansowych w DPS-ach? Dom Pomocy Społecznej w Kotlinie nie jest wyjątkiem, a środków brakuje także w innych domach.
Z wyrazami szacunku
Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 7223
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie finansowania domów pomocy społecznej
Zgłaszający: Lidia Czechak
Data wpływu: 31-12-2024
Szanowna Pani Minister,
dyrektorzy domów pomocy społecznej zgłaszają braki w kwocie dotacji celowej wypłacanej z budżetu państwa samorządom na realizację bieżących zadań własnych.
Przykładem braku środków na funkcjonowanie placówki z powodu wypłacania zbyt małej kwoty dotacji celowej jest Dom Pomocy Społecznej w Kotlinie, który jest domem dla osób dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie. Przebywa w nim 123 mieszkańców, w tym 50 mieszkańców na tzw. starych zasadach. Kwota dotacji celowej z budżetu państwa na realizację zadań własnych powiatu jarocińskiego na rok 2025 wynosi 2 460 000 zł (miesięcznie na jednego mieszkańca wynosi 4100 zł). Natomiast średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca DPS-u w Kotlinie, przyjęty do planu na 2025 rok, będzie wynosić 8100 zł. Udział własny mieszkańców skierowanych przed dniem 1 stycznia 2004 roku wynosi 1842 zł, co łącznie z kwotą dotacji daje 5942 zł. Zatem do wysokości średniego kosztu utrzymania mieszkańca domu (8100 zł) zabraknie kwoty 2 158 zł miesięcznie. W przypadku 50 osób przebywających w DPS-ie rocznie zabraknie kwoty 1 294 800 zł. Są to braki, których nie da się pokryć z innych źródeł dochodu, co oznacza poważne trudności w bieżącym regulowaniu zobowiązań domu.
We wcześniejszych latach braki finansowe były pokrywane przez wojewodę wielkopolskiego, jednak od poprzedniego roku sytuacja uległa zmianie. W związku z tym proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
1. Czy wojewodowie zgłaszają do ministerstwa, że środki przeznaczane z budżetu państwa na realizację bieżących zadań własnych samorządów są zbyt niskie i nie pozwalają na płynne funkcjonowanie DPS-ów?
2. Jak ministerstwo zamierza zmienić obecną sytuację, żeby corocznie nie było tak znacznych braków finansowych w DPS-ach? Dom Pomocy Społecznej w Kotlinie nie jest wyjątkiem, a środków brakuje także w innych domach.
Z wyrazami szacunku
Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Nowakowska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
3 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
8
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
10.9 / 1k zn.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5340 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.4.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7223 Pani Posłanki Lidii Czechak w sprawie finansowania
domów pomocy społecznej, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r.
poz. 1283, z późn. zm.) domy pomocy społecznej prowadzone są w ramach zadań własnych
przez gminy lub powiaty, przy czym domy gminne finansowane są ze środków własnych gmin
(w tym z odpłatności mieszkańców i ich rodzin), zaś domy powiatowe ze środków własnych
powiatu (w tym odpłatności mieszkańców, ich rodzin oraz gmin) i dofinansowywane
z budżetu państwa. Domy regionalne mogą być finansowane jako zadanie własne
lub dofinansowywane z budżetu państwa. Prowadzenie domów pomocy społecznej jest
zadaniem własnym jednostek samorządu terytorialnego.
Od 1 stycznia 2004 roku, zgodnie z art. 53 ustawy o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego, powiat otrzymuje dotację na mieszkańców domów pomocy społecznej, które
prowadzi w ramach zadania własnego lub które prowadzone są na jego zlecenie, umieszczonych
w tych placówkach na podstawie skierowania wydanego przed 1 stycznia 2004 roku
(tzw. „stare zasady”). Dotacja przekazywana jest przez wojewodę w okresach miesięcznych,
w wysokości odpowiadającej iloczynowi liczby mieszkańców skierowanych tam przed 1 stycznia
2004 r. i średniego miesięcznego kosztu utrzymania w domu, pomniejszonego o dochody
uzyskiwane z odpłatności za pobyt mieszkańca. W zależności od sytuacji finansowej domów
pomocy społecznej w powiecie, a także zależnie od uzyskanych dochodów z tytułu odpłatności
za pobyt w placówkach, wojewoda może zwiększyć kwotę dotacji dla powiatu do 20%,
a w przypadku domów pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych
intelektualnie, w których są najniższe odpłatności za pobyt, nawet o 50% .
Wojewodowie, jako dysponenci części 85 budżetu państwa, jeszcze na etapie prac
nad projektem ustawy budżetowej, w oparciu o wytyczne Ministra Finansów wskazane
w tzw. piśmie limitowym, planują wydatki na zadania z pomocy społecznej, w tym na
dofinansowanie bieżącej działalności domów pomocy społecznej, w których przebywają
mieszkańcy przyjęci tam przed stycznia 2004 r. oraz osoby ze skierowaniami wydanymi przed
tym dniem (wydatki planowane w dziale 852 – Pomoc społeczna, w rozdziale 85202 – Domy
pomocy społecznej).
W trakcie roku budżetowego wojewodowie mogą dokonywać przeniesień wydatków miedzy
rozdziałami i paragrafami wydatków, w ramach danej części, co może wpłynąć na wzrost
rocznego limitu wydatków na dofinansowanie utrzymania domów pomocy społecznej. Decyzje
w tym zakresie podejmowane są na szczeblu wojewody, w myśl art. 171 ustawy z dnia
27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1530, z późn. zm.).
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej może przyznać wojewodom dodatkowe środki
z rezerw celowych budżetu państwa w danym roku budżetowym, jednakże jest to uzależnione
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
od limitu środków pozostających w jego dyspozycji. W ramach projektu ustawy budżetowej na
rok 2025 w obecnym kształcie uwzględnione zostało zwiększenie środków w rezerwie celowej
budżetu państwa zaplanowanej na zadania wynikające z ustawy o pomocy społecznej
o dodatkowe 80 mln zł, z przeznaczeniem na dofinansowanie bieżącej działalności domów
pomocy społecznej, w których przebywają mieszkańcy przyjęci przed 1 stycznia 2004 r. oraz
osoby ze skierowaniami wydanymi przed tym dniem. Przyjęcie ustawy budżetowej na rok 2025
z uwzględnieniem zwiększenia rezerwy celowej na zadania z pomocy społecznej umożliwi
Ministrowi Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dokonanie, w porozumieniu z wojewodami,
podziału środków z tej rezerwy, czyli zwiększenia budżetów wojewodów w obszarze pomocy
społecznej, celem dofinansowania domów pomocy społecznej.
Jednocześnie, do ustawy o pomocy społecznej wprowadzono zmianę, która umożliwiła przyjęcie
przez Radę Ministrów Uchwały nr 62 Rady Ministrów z dnia 19 czerwca 2024 r.
w sprawie ustanowienia rządowego programu „Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników
jednostek organizacyjnych pomocy społecznej w postaci dodatku motywacyjnego na lata 2024–
2027”. W 2024 r. środki zostały przyznane w okresie 1 lipca do 31 grudnia,
a na wypłatę dodatków dla pracowników domów pomocy społecznej uruchomiono ponad 393
mln zł. W celu realizacji Programu w 2025 r. zebrano zapotrzebowanie z poszczególnych
województw, a Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zwrócił się do Ministra Finansów
o przekazanie zapotrzebowanych środków rezerwy celowej do wojewodów na realizację
zadania. W kwocie zapotrzebowania uwzględniono środki w wysokości ok 790 mln zł dla
pracowników domów pomocy społecznej. Procedura przekazywania środków na wypłaty
dodatków wkrótce się rozpocznie. Należy podkreślić, że zainicjowany program stanowi
znaczące wsparcie dla samorządów.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.4.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7223 Pani Posłanki Lidii Czechak w sprawie finansowania
domów pomocy społecznej, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r.
poz. 1283, z późn. zm.) domy pomocy społecznej prowadzone są w ramach zadań własnych
przez gminy lub powiaty, przy czym domy gminne finansowane są ze środków własnych gmin
(w tym z odpłatności mieszkańców i ich rodzin), zaś domy powiatowe ze środków własnych
powiatu (w tym odpłatności mieszkańców, ich rodzin oraz gmin) i dofinansowywane
z budżetu państwa. Domy regionalne mogą być finansowane jako zadanie własne
lub dofinansowywane z budżetu państwa. Prowadzenie domów pomocy społecznej jest
zadaniem własnym jednostek samorządu terytorialnego.
Od 1 stycznia 2004 roku, zgodnie z art. 53 ustawy o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego, powiat otrzymuje dotację na mieszkańców domów pomocy społecznej, które
prowadzi w ramach zadania własnego lub które prowadzone są na jego zlecenie, umieszczonych
w tych placówkach na podstawie skierowania wydanego przed 1 stycznia 2004 roku
(tzw. „stare zasady”). Dotacja przekazywana jest przez wojewodę w okresach miesięcznych,
w wysokości odpowiadającej iloczynowi liczby mieszkańców skierowanych tam przed 1 stycznia
2004 r. i średniego miesięcznego kosztu utrzymania w domu, pomniejszonego o dochody
uzyskiwane z odpłatności za pobyt mieszkańca. W zależności od sytuacji finansowej domów
pomocy społecznej w powiecie, a także zależnie od uzyskanych dochodów z tytułu odpłatności
za pobyt w placówkach, wojewoda może zwiększyć kwotę dotacji dla powiatu do 20%,
a w przypadku domów pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych
intelektualnie, w których są najniższe odpłatności za pobyt, nawet o 50% .
Wojewodowie, jako dysponenci części 85 budżetu państwa, jeszcze na etapie prac
nad projektem ustawy budżetowej, w oparciu o wytyczne Ministra Finansów wskazane
w tzw. piśmie limitowym, planują wydatki na zadania z pomocy społecznej, w tym na
dofinansowanie bieżącej działalności domów pomocy społecznej, w których przebywają
mieszkańcy przyjęci tam przed stycznia 2004 r. oraz osoby ze skierowaniami wydanymi przed
tym dniem (wydatki planowane w dziale 852 – Pomoc społeczna, w rozdziale 85202 – Domy
pomocy społecznej).
W trakcie roku budżetowego wojewodowie mogą dokonywać przeniesień wydatków miedzy
rozdziałami i paragrafami wydatków, w ramach danej części, co może wpłynąć na wzrost
rocznego limitu wydatków na dofinansowanie utrzymania domów pomocy społecznej. Decyzje
w tym zakresie podejmowane są na szczeblu wojewody, w myśl art. 171 ustawy z dnia
27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1530, z późn. zm.).
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej może przyznać wojewodom dodatkowe środki
z rezerw celowych budżetu państwa w danym roku budżetowym, jednakże jest to uzależnione
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
od limitu środków pozostających w jego dyspozycji. W ramach projektu ustawy budżetowej na
rok 2025 w obecnym kształcie uwzględnione zostało zwiększenie środków w rezerwie celowej
budżetu państwa zaplanowanej na zadania wynikające z ustawy o pomocy społecznej
o dodatkowe 80 mln zł, z przeznaczeniem na dofinansowanie bieżącej działalności domów
pomocy społecznej, w których przebywają mieszkańcy przyjęci przed 1 stycznia 2004 r. oraz
osoby ze skierowaniami wydanymi przed tym dniem. Przyjęcie ustawy budżetowej na rok 2025
z uwzględnieniem zwiększenia rezerwy celowej na zadania z pomocy społecznej umożliwi
Ministrowi Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dokonanie, w porozumieniu z wojewodami,
podziału środków z tej rezerwy, czyli zwiększenia budżetów wojewodów w obszarze pomocy
społecznej, celem dofinansowania domów pomocy społecznej.
Jednocześnie, do ustawy o pomocy społecznej wprowadzono zmianę, która umożliwiła przyjęcie
przez Radę Ministrów Uchwały nr 62 Rady Ministrów z dnia 19 czerwca 2024 r.
w sprawie ustanowienia rządowego programu „Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników
jednostek organizacyjnych pomocy społecznej w postaci dodatku motywacyjnego na lata 2024–
2027”. W 2024 r. środki zostały przyznane w okresie 1 lipca do 31 grudnia,
a na wypłatę dodatków dla pracowników domów pomocy społecznej uruchomiono ponad 393
mln zł. W celu realizacji Programu w 2025 r. zebrano zapotrzebowanie z poszczególnych
województw, a Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zwrócił się do Ministra Finansów
o przekazanie zapotrzebowanych środków rezerwy celowej do wojewodów na realizację
zadania. W kwocie zapotrzebowania uwzględniono środki w wysokości ok 790 mln zł dla
pracowników domów pomocy społecznej. Procedura przekazywania środków na wypłaty
dodatków wkrótce się rozpocznie. Należy podkreślić, że zainicjowany program stanowi
znaczące wsparcie dla samorządów.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --