Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Czesław Siekierski
Warszawa, 27 grudnia 2023 r.
znak sprawy: DNI.mr.058.36.2023
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 72 Pana Posła Krzysztofa Śmiszka „w sprawie wykładni
przepisów dotyczących użytkowania wieczystego nieruchomości rolnych Skarbu
Państwa”.
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z ww. interpelacją, uprzejmie informuję, co następuje.
Pan Poseł wskazał, że w piśmiennictwie prawniczym odnotowano problem
polegający na tym, że Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (dalej jako KOWR)
odmawia stosowania, przy aktualizacji wysokości opłaty rocznej za użytkowanie
wieczyste nieruchomości wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu
Państwa, art. 77 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem Pana Posła
przedstawiony problem ma o tyle istotne znaczenie dla użytkowników wieczystych
nieruchomości rolnych wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu
Państwa, że art. 77 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami przewiduje
mechanizm ochronny mający zastosowanie w przypadku „skokowego podwyższenia
opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste”.
Zgodnie bowiem z art. 77 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami, w
przypadku gdy zaktualizowana wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania
wieczystego nieruchomości gruntowej przewyższa co najmniej dwukrotnie wysokość
dotychczasowej opłaty rocznej, użytkownik wieczysty wnosi opłatę roczną w

-- 1 of 4 --

wysokości odpowiadającej dwukrotności dotychczasowej opłaty rocznej. Pozostałą
kwotę ponad dwukrotność dotychczasowej opłaty (nadwyżka) rozkłada się na dwie
równe części, które powiększają opłatę roczną w następnych dwóch latach. Opłata
roczna w trzecim roku od aktualizacji jest równa kwocie wynikającej z tej aktualizacji.
W związku z przedstawioną argumentacją należy wskazać, że ustawa z dnia 19
października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa
zawiera odrębne od ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce
nieruchomościami przepisy, wskazujące sposób ustalenia opłat rocznych z tytułu
użytkowania wieczystego (art. 17b ust. 1 i 2).
Z kolei art. 17b ust. 2a1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu
nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa wskazuje, że do zawiadomień o ustaleniu
nowej albo zmianie dotychczasowej wysokości opłaty rocznej stosuje się
odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, dotyczące postępowania
w razie wypowiedzenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego
nieruchomości gruntowej. Postępowanie to regulują przepisy art. 78-81 ustawy
z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, stąd to właśnie te normy
prawne są przez KOWR stosowane wprost. Prawidłowość takiego postępowania
została potwierdzona w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 2013 r. (sygn.
akt: I CSK 741/12), w sprawie o ustalenie wysokości opłaty za użytkowanie
wieczyste gruntów znajdujących się w Zasobie Własności Rolnej Skarbu Państwa.
Jak zauważył Sąd Najwyższy: „Zakres odesłania przewidzianego w przytoczonym
przepisie został określony jednoznacznie i obejmuje obowiązek stosowania przez Prezesa
Agencji (obecnie Dyrektora Generalnego KOWR) - w razie ustalenia nowej lub zmiany
dotychczasowej wysokości opłaty - jedynie przepisów ustawy o gospodarce
nieruchomościami normujących „postępowanie" zmierzające do zaktualizowania opłaty,
a nie - równolegle - przepisów tej ustawy, stanowiących materialną podstawę dokonania
aktualizacji. Rozwiązanie to harmonizuje z założeniem ustawodawcy, że art. 17b ust. 1
ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa samodzielnie
określa przesłanki ustalenia wysokości opłaty za użytkowanie wieczyste gruntów
1 2a. O ustaleniu nowej albo zmianie dotychczasowej wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania
wieczystego, o której mowa w ust. 1, Dyrektor Generalny Krajowego Ośrodka zawiadamia na piśmie
użytkownika wieczystego. Do obu rodzajów zawiadomień stosuje się odpowiednio przepisy
o gospodarce nieruchomościami, dotyczące postępowania w razie wypowiedzenia opłaty rocznej
z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej.

-- 2 of 4 --

znajdujących się w Zasobie Własności Rolnej Skarbu Państwa i w tym zakresie nie odsyła
do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.”
Literalne brzmienie art. 77 ust. 2a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce
nieruchomościami wskazuje bowiem, że nie odnosi się on do zawiadomień
o ustaleniu nowej albo zmianie dotychczasowej opłaty rocznej, ani nie reguluje
postępowania związanego z tymi zawiadomieniami, ale są to przepisy stanowiące
materialną podstawę dokonania aktualizacji opłaty rocznej.
W związku z tym, że kwestia stosowania przez KOWR przepisów ustawy z dnia
21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami do ustalenia opłat rocznych
z tytułu użytkowania wieczystego budzi wątpliwości w praktyce, wydaje się,
że najlepszym sposobem na ich wyeliminowanie byłoby wprowadzenie
odpowiednich zmian legislacyjnych. Jednakże w przypadku ewentualnej zmiany
ustawowej w tym zakresie KOWR poinformował, że podtrzymuje zasadność
dotychczas stosowanej praktyki. KOWR podkreślił także, że jego stanowisko, jako
reprezentanta Skarbu Państwa, wynika z dbałości o mienie państwowe, co nie
znaczy, że w szerszej perspektywie również znajduje uzasadnienie.
Reasumując, w celu realizacji postulatu stosowania art. 77 ust. 2a ustawy z dnia
21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami również w stosunku
do nieruchomości wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa
konieczne byłoby dokonanie nowelizacji ustawy z dnia 19 października 1991 r.
o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Podczas kolejnych
prac nad ewentualną nowelizacją tej ustawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
dokona analizy przedstawionego zagadnienia oraz rozważy wprowadzenie
odpowiednich zmian.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Czesław Siekierski
/podpisano elektronicznie/

-- 3 of 4 --

Podstawa prawna:
(1) ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami
rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. z 2022 r. poz. 2329, z późn. zm.),
(2) ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
(Dz.U. z 2023 r. poz. 344, z późn. zm.).
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

-- 4 of 4 --