Interpelacja w sprawie migracji zarobkowej do Polski i zapotrzebowania na pracowników w 2025 r.
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7160
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie migracji zarobkowej do Polski i zapotrzebowania na pracowników w 2025 r.
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 28-12-2024
Polityka migracyjna rządu Donalda Tuska budzi coraz więcej wątpliwości, zwłaszcza w kontekście dynamicznego wzrostu liczby pracowników z zagranicy przyjmowanych do Polski. Z danych wynika, że w 2024 roku ponad 1,17 mln cudzoziemców pracowało w naszym kraju, a coraz większy odsetek stanowią obywatele Nepalu, Filipin i Kolumbii. Jednocześnie Polacy mierzą się z trudnościami na rynku pracy, w tym z obniżającymi się standardami zatrudnienia, presją na płace oraz problemami w integracji społecznej wynikającymi z napływu osób z odległych kulturowo krajów.
W związku z powyższym, proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Ile cudzoziemców przybyło do Polski w 2024 roku w celach zarobkowych? Proszę o dane z podziałem na kraje pochodzenia oraz sektory gospodarki.
Czy rząd posiada szczegółową strategię dotyczącą kontroli liczby migrantów zarobkowych przyjmowanych do Polski? Jeśli tak, jakie są założenia tej strategii?
Jakie konkretne potrzeby rynku pracy uzasadniają masowy napływ cudzoziemców? Czy rząd dysponuje prognozami zapotrzebowania na pracowników w 2025 roku w poszczególnych branżach?
Jakie działania podejmuje rząd w celu ochrony interesów polskich pracowników, którzy często są wypierani przez cudzoziemców, skłonnych pracować za niższe wynagrodzenie?
W jaki sposób rząd planuje zapobiegać negatywnym skutkom społecznym masowej imigracji, takim jak trudności w integracji migrantów z polskim społeczeństwem, bariery językowe oraz konflikty kulturowe?
Czy rząd prowadzi politykę ograniczającą napływ migrantów z krajów, które mogą być trudne do integracji z polską kulturą i systemem wartości?
Rząd Donalda Tuska wydaje się realizować politykę migracyjną, która nie jest odpowiednio skonsultowana z polskim społeczeństwem i nie uwzględnia długofalowych skutków społeczno-ekonomicznych. Polska potrzebuje stabilnej i zrównoważonej polityki migracyjnej, która w pierwszej kolejności chroni interesy polskich obywateli i odpowiada na realne potrzeby rynku pracy, a nie na masowe zapotrzebowanie międzynarodowych korporacji.
Proszę o szczegółowe przedstawienie działań podjętych w tej sprawie oraz planów rządu na rok 2025.
Minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12832 znakówinfo@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.2.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7160 Pana Posła Dariusza Mateckiego w sprawie migracji
zarobkowej do Polski i zapotrzebowania na pracowników w 2025 r. przedstawiam,
w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji, poniższe wyjaśnienia.
Warunki dostępu cudzoziemców do polskiego rynku pracy określono przede wszystkim
przepisami ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku
pracy1 oraz ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, regulującej głównie kwestie
pobytowe i będącej aktem we właściwości Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Obowiązują ponadto również szczególne, doraźne rozwiązania dotyczące dostępu obywateli
Ukrainy i członków ich rodzin, którzy przyjechali do Polski po wybuchu wojny w 2022 r. do
rynku pracy, określone ustawą z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy
w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Dokumentami
dopuszczającymi cudzoziemców do pracy w Polsce, regulowanymi przepisami ustawy
o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, są natomiast:
zezwolenia na pracę, w tym zezwolenia na pracę sezonową,
oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi (dotyczące tylko
obywateli Armenii, Białorusi, Gruzji, Mołdawii lub Ukrainy).
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego
państwa przewiduje szczególną procedurę „powiadomienia o powierzeniu pracy obywatelowi
Ukrainy”.
Należy mieć przy tym na uwadze, że samo wydanie zezwolenia oraz złożenie oświadczenia lub
powiadomienia nie oznacza, że osoba której dany dokument dotyczy podjęła pracę w Polsce,
a jedynie, że miała do tego prawo. W związku z tym najbardziej miarodajne dane dotyczące
liczby migrantów zarobkowych przebywających w Polsce pochodzącą z rejestrów ZUS.
Zgodnie z przepisami o systemie ubezpieczeń społecznych, wszystkie osoby będące m.in.
pracownikami, zleceniobiorcami i prowadzące pozarolniczą działalność podlegają
obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym. Ubezpieczeniom (poza szczególnymi
przypadkami) podlegają również cudzoziemcy pracujący w Polsce.
Odnośnie sektorów gospodarki, w których pracują cudzoziemcy informuję, że Kierownictwo
MRPiPS aktualnie nie dysponuje danymi ZUS dotyczącymi roku 2024.
Uchwałą nr 120 Rada Ministrów przyjęła na posiedzeniu 15 października 2024 r. dokument
o charakterze strategicznym pt. „Odzyskać kontrolę. Zapewnić bezpieczeństwo.
Kompleksowa i odpowiedzialna strategia migracyjna Polski na lata 2025-2030” (dalej jako
1 12 maja 2025 r. w Dzienniku Ustaw opublikowano Ustawę z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach
zatrudnienia (Dz.U. z 2025 r. poz. 620), której przepisy wejdą w życie 1 czerwca 2025 r.
-- 1 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
„strategia”). Jego podstawowym założeniem jest stworzenie ram zarządzania procesami
migracyjnymi, co umożliwi zapewnienie bezpieczeństwa mieszkańcom Polski. Realizowana na
podstawie strategii polityka migracyjna ma zawierać instrumenty pozwalające na zwiększanie
konkurencyjności polskiej gospodarki i sektora szkolnictwa wyższego oraz stymulowanie
migracji powrotnych Polaków i cudzoziemców pochodzenia polskiego.
W kwestii przyjmowania migrantów ekonomicznych strategia zakłada, że konsekwencjom
zmian demograficznych i społecznych na rynku pracy należy przeciwdziałać wykorzystując nie
tylko instrumenty polityki imigracyjnej. Polska będzie dopuszczać do rynku pracy
cudzoziemców tak, aby uzupełniać niedobory w zawodach deficytowych, tworząc przy tym
specjalne regulacje mające zastosowanie do zawodów długotrwale deficytowych.
Dopuszczanie cudzoziemców do polskiego rynku pracy w specjalnej procedurze będzie
uzależnione od spełnienia przez nich warunków:
posiadania obywatelstwa kraju należącego do Organizacji Współpracy Gospodarczej
i Rozwoju (OECD) lub państwa, z którym Polska bądź UE ma podpisaną umowę
o readmisji, która jest skutecznie realizowana;
posiadania unikatowych, wysokospecjalistycznych umiejętności lub brak możliwości
znalezienia pracownika o potrzebnych oraz unikatowych umiejętnościach w Polsce;
otrzymywania wynagrodzenia miesięcznego co najmniej porównywalnego
z pracownikami polskimi w danej branży, tak aby w tym zakresie nie tworzyć nieuczciwej
konkurencji;
zatrudnienia na wniosek pracodawcy realizującego inwestycje w Polsce o strategicznym
znaczeniu dla gospodarki lub obronności państwa.
Prognozy dotyczące występowania na polskim rynku pracy zawodów deficytowych zawarte
są w corocznym badaniu pn. „Barometr zawodów”, koordynowanym przez Wojewódzki Urząd
Pracy w Krakowie. Barometr zawodów jest krótkookresową (jednoroczną) prognozą
zapotrzebowania na pracowników w wybranych zawodach, realizowaną na poziomie
powiatowym. W 2025 r. na poziomie kraju:
23 zawody uznano za deficytowe (29 zawodów w prognozie na 2024 r. );
145 zawodów zakwalifikowano do zrównoważonych (139 w 2024 r.);
nie wskazano zawodów nadwyżkowych (podobnie jak w prognozie na 2024 r.).
Zgodnie z przewidywaniami, deficyty kadrowe w 2025 r. dotyczyć będą następujących branż:
budowlanej (5 zawodów deficytowych) – braki kadrowe w zawodach: dekarze i blacharze
budowlani (w trwałym deficycie), monterzy instalacji budowlanych, murarze i tynkarze,
operatorzy i mechanicy sprzętu do robót ziemnych, robotnicy budowlani;
edukacyjnej (5 zawodów) – braki kadrowe w zawodach: nauczyciele praktycznej nauki
zawodu, nauczyciele przedmiotów ogólnokształcących, nauczyciele przedmiotów
zawodowych, nauczyciele przedszkoli, nauczyciele szkół specjalnych i oddziałów
integracyjnych;
medyczno-opiekuńczej (4 zawody) – braki kadrowe w zawodach: lekarze, opiekunowie
osoby starszej lub niepełnosprawnej, pielęgniarki i położne, psycholodzy
i psychoterapeuci;
transportowo-spedycyjno-logistycznej (3 zawody) – braki kadrowe w zawodach: kierowcy
autobusów, kierowcy samochodów ciężarowych i ciągników siodłowych, magazynierzy;
finansowo-prawnej (2 zawody) – braki kadrowe w zawodach: pracownicy ds.
rachunkowości i księgowości, samodzielni księgowi;
elektro-energetycznej (1 zawód) – braki kadrowe w zawodzie: elektrycy,
elektromechanicy i elektromonterzy;
-- 2 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
produkcyjno-przetwórczej (1 zawód) – braki kadrowe spawaczy;
mechaniczno-motoryzacyjnej (1 zawód) – braki kadrowe mechaników pojazdów
samochodowych;
ochrony i bezpieczeństwa (1 zawód) – braki kadrowe pracowników służb mundurowych.
W Dzienniku Ustaw opublikowano 12 maja 2025 r. przygotowaną w Ministerstwie Rodziny,
Pracy i Polityki Społecznej ustawę z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności
powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2025 poz.
621). Zgodnie z jej przepisami dostęp cudzoziemców do rynku pracy oparty będzie na zasadzie
komplementarności. Zawarte w ustawie rozwiązania zakładają, że najważniejsze jest
zapewnienie dostępu do polskiego rynku pracy pracownikom będącym Polakami oraz
odpowiednią ochronę ich praw pracowniczych. Cudzoziemcy powinni jedynie uzupełniać
w niezbędnym zakresie braki kadrowe występujące na polskim rynku pracy. Ustawa
wprowadza procedurę, która pozwoli powiatom decydować w jakich zawodach i w jakim
okresie ograniczyć możliwość powierzania pracy cudzoziemcom. To lokalny starosta,
w oparciu o dane dotyczące poziomu bezrobocia w danym zawodzie, oraz po uzyskaniu
pozytywnej opinii powiatowej rady rynku pracy, zdecyduje gdzie wprowadzić ograniczenia.
Wniosek starosty będzie musiał zatwierdzić właściwy wojewoda. Informacja o zawodach,
w których wprowadzono ograniczenia będzie publicznie dostępna. W zawodach tych
cudzoziemcy nie będą mogli uzyskać zezwolenia na pracę.
Ustawa utrzymuje przesłankę porównywalności wynagrodzenia oferowanego cudzoziemcowi
w stosunku do wynagrodzeń na polskim rynku pracy. Przesłanka ta stanowi jedno
z podstawowych narzędzi prawnych gwarantujących uzupełniający charakter dostępu
cudzoziemców do polskiego rynku pracy i pozwala zapobiegać sytuacjom zatrudniania
w miejsce obywateli polskich gorzej opłacanych pracowników z krajów trzecich. Dodatkowo,
w ustawie o rynku pracy i służbach zatrudnienia wprowadzono rozwiązanie, zgodnie z którym
wojewódzkie urzędy pracy będą miały obowiązek dokonywania raz na 6 miesięcy analiz
dotyczących oferowanych wynagrodzeń na lokalnych rynkach pracy i przekazywania ich
ministrowi właściwemu do spraw pracy oraz powiatowym urzędom pracy. Zestawienia
przygotowane na podstawie tych analiz pozwolą ocenić, czy wynagrodzenie proponowane
cudzoziemcowi, w związku z ubieganiem się o zezwolenie na pracę lub o wpis oświadczenia do
ewidencji oświadczeń, jest porównywalne do wynagrodzeń oferowanych obywatelom
polskim, którzy wykonują pracę na podobnym stanowisku.
Kluczowe dla osiągnięcia sukcesu w zakresie polityki imigracyjnej (jak wskazano w Strategii)
jest jej połączenie z polityką integracyjną. Przyjęty model polityki integracyjnej zakłada
konieczność dostosowania się cudzoziemców do norm i zasad obowiązujących
w społeczeństwie polskim. Polska prowadzi dwukierunkową i aktywną politykę integracyjną,
której celem której jest zapobieganie konfliktom mogącym negatywnie wpływać na poziom
spójności społecznej w kraju.
W tym kontekście należy wymienić opracowany i wdrożony jeszcze przez poprzedni rząd,
a obecnie kontynuowany na niezmienionych zasadach przez Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji przy wsparciu Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, program
otwierania i prowadzenia Centrów Integracji Cudzoziemców (CIC).
Działalność centrów dotyczy integracji z polskim społeczeństwem obcokrajowców, którzy
legalnie przebywają w Polsce i planują pozostać w kraju na dłuższy czas. Źródłem jej
finansowania jest europejski Fundusz Azylu, Migracji i Integracji, w związku z czym nie stanowi
ona obciążenia dla budżetu państwa i samorządów terytorialnych.
-- 3 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Działania podejmowane w Centrach służą skutecznej integracji, wzmacniając tym samym
bezpieczeństwo kraju. Strategia przyjmuje nadrzędny priorytet bezpieczeństwa rozumiany
jako zobowiązanie państwa do działań na wszystkich poziomach, tak aby dokonujące się
procesy migracyjne były szczegółowo regulowane i pozostawały pod kontrolą w zakresie
celów migracji, jej skali i kierunków.
Określenie zasad dostępu do terytorium Polski pozostaje w gestii Rządu i musi być
podejmowane z uwzględnieniem konieczności respektowania zobowiązań wynikających
z członkostwa Polski w Unii Europejskiej i strefie Schengen. Przedmiotowe zasady są
regulowane w ramach polityki wizowej oraz procedur legalizacji pobytu cudzoziemców na
terytorium Kraju. Procesy te są ze sobą ściśle powiązane i służą niedopuszczeniu do wjazdu
i pobytu w Polsce osób niepożądanych. Obcokrajowcy, którym zostanie udowodnione
postępowanie niezgodne z polskim prawem zostaną wydaleni z terytorium RP do swojego
kraju pochodzenia.
Odnosząc się do poruszonego w interpelacji wątku przybywania do Polski cudzoziemców
z krajów o wysokim zagrożeniu migracyjnym należy wspomnieć, że następstwem tzw. afery
wizowej było utworzenie w ramach reaktywowanego Zespołu ds. Migracji Grupy Roboczej do
spraw wyeliminowania nieprawidłowości w systemie wizowym RP. W efekcie prac podjętych
przez to ciało powstała „Biała Księga”, czyli dokument określający obszary koniecznych zmian
legislacyjnych i proceduralnych, których celem jest poprawa regulacji prawnych i praktyk
odnoszących się do procesu wydawania wiz, w szczególności wiz studenckich i pracowniczych.
Dokument stanowił podstawę opracowania w Ministerstwie Spraw Zagranicznych projektu
ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu wyeliminowania nieprawidłowości w systemie
wizowym Rzeczypospolitej Polskiej. Projekt ten reguluje kwestie z zakresu dostępu
cudzoziemców, również z krajów o wysokim zagrożeniu migracyjnym, do polskiego rynku
pracy, czy możliwości podjęcia przez nich studiów w Polsce. Uregulowanie tych kwestii, obok
innych kroków podjętych przez Ministra Spraw Zagranicznych (np. podniesienia opłaty za wizę
czy zaktualizowanie wytycznych dla konsulów) przyczyni się do systemowego
wyeliminowania przestrzeni do nadużyć, powstałej w wyniku prowadzenia przez Rząd
Zjednoczonej Prawicy niespójnej polityki migracyjnej.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --