Interpelacja nr 7159
Interpelacja w sprawie wpływu regulacji lex cinkciarz na działalność internetowych kantorów i przedsiębiorców
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wpływu regulacji lex cinkciarz na działalność internetowych kantorów i przedsiębiorców
Interpelacja nr 7159
do ministra finansów
w sprawie wpływu regulacji lex cinkciarz na działalność internetowych kantorów i przedsiębiorców
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 28-12-2024
W związku z procedowanymi zmianami w ustawie o rynku kryptoaktywów, które wprowadzają nowe regulacje dotyczące działalności kantorów internetowych, zwracam się z prośbą o szczegółowe wyjaśnienia dotyczące skutków tych przepisów oraz intencji rządu w tym zakresie. Nowe regulacje, znane jako lex cinkciarz, wywołują poważne obawy zarówno wśród przedsiębiorców, jak i ekspertów, a ich wprowadzenie w obecnym kształcie może prowadzić do znacznego ograniczenia konkurencji na rynku, a także likwidacji wielu przedsiębiorstw.
Proponowane przepisy przewidują, że wymiana walut online będzie mogła odbywać się wyłącznie za pośrednictwem rachunków płatniczych, a działalność w tym zakresie będą mogli prowadzić wyłącznie dostawcy usług płatniczych z licencją MIP (małej instytucji płatniczej) lub KIP (krajowej instytucji płatniczej). W praktyce wymagania te mogą być niemożliwe do spełnienia dla większości kantorów internetowych i przedsiębiorców prowadzących kantory stacjonarne, co doprowadzi do likwidacji setek firm w Polsce.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie są konkretne cele i intencje wprowadzenia tak rygorystycznych regulacji dla kantorów internetowych w ramach lex cinkciarz?
Czy Ministerstwo Finansów dokonało analizy wpływu tych przepisów na rynek kantorów internetowych oraz przedsiębiorców prowadzących kantory stacjonarne, w tym liczby podmiotów, które mogą zostać zmuszone do zamknięcia działalności?
Czy planowane są zmiany w proponowanych regulacjach, aby złagodzić ich wpływ na małe i średnie przedsiębiorstwa oraz uniknąć zdominowania rynku przez kilka największych podmiotów?
Dlaczego projekt ustawy nie przewiduje okresu przejściowego (vacatio legis), który umożliwiłby dostosowanie się do nowych wymogów, co jest standardem w przypadku tak istotnych zmian?
Czy rząd rozważa wprowadzenie alternatywnych rozwiązań, takich jak dedykowane rachunki kantorowe, które zapewniłyby ochronę środków klientów bez nadmiernego obciążenia regulacyjnego dla przedsiębiorców?
Jakie działania zostaną podjęte, aby skrócić czas oczekiwania na uzyskanie licencji MIP i KIP, który obecnie w Polsce wynosi średnio 20-24 miesiące, co znacznie przekracza średnią unijną wynoszącą 7-9 miesięcy?
Wprowadzenie odpowiednich regulacji wymaga dialogu z przedstawicielami branży oraz uwzględnienia specyfiki funkcjonowania mniejszych przedsiębiorstw.
Apeluję o ponowne przeanalizowanie skutków regulacji oraz podjęcie działań mających na celu ochronę uczciwych przedsiębiorców i zapewnienie konkurencyjności rynku.
Interpelacja nr 7159
do ministra finansów
w sprawie wpływu regulacji lex cinkciarz na działalność internetowych kantorów i przedsiębiorców
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 28-12-2024
W związku z procedowanymi zmianami w ustawie o rynku kryptoaktywów, które wprowadzają nowe regulacje dotyczące działalności kantorów internetowych, zwracam się z prośbą o szczegółowe wyjaśnienia dotyczące skutków tych przepisów oraz intencji rządu w tym zakresie. Nowe regulacje, znane jako lex cinkciarz, wywołują poważne obawy zarówno wśród przedsiębiorców, jak i ekspertów, a ich wprowadzenie w obecnym kształcie może prowadzić do znacznego ograniczenia konkurencji na rynku, a także likwidacji wielu przedsiębiorstw.
Proponowane przepisy przewidują, że wymiana walut online będzie mogła odbywać się wyłącznie za pośrednictwem rachunków płatniczych, a działalność w tym zakresie będą mogli prowadzić wyłącznie dostawcy usług płatniczych z licencją MIP (małej instytucji płatniczej) lub KIP (krajowej instytucji płatniczej). W praktyce wymagania te mogą być niemożliwe do spełnienia dla większości kantorów internetowych i przedsiębiorców prowadzących kantory stacjonarne, co doprowadzi do likwidacji setek firm w Polsce.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie są konkretne cele i intencje wprowadzenia tak rygorystycznych regulacji dla kantorów internetowych w ramach lex cinkciarz?
Czy Ministerstwo Finansów dokonało analizy wpływu tych przepisów na rynek kantorów internetowych oraz przedsiębiorców prowadzących kantory stacjonarne, w tym liczby podmiotów, które mogą zostać zmuszone do zamknięcia działalności?
Czy planowane są zmiany w proponowanych regulacjach, aby złagodzić ich wpływ na małe i średnie przedsiębiorstwa oraz uniknąć zdominowania rynku przez kilka największych podmiotów?
Dlaczego projekt ustawy nie przewiduje okresu przejściowego (vacatio legis), który umożliwiłby dostosowanie się do nowych wymogów, co jest standardem w przypadku tak istotnych zmian?
Czy rząd rozważa wprowadzenie alternatywnych rozwiązań, takich jak dedykowane rachunki kantorowe, które zapewniłyby ochronę środków klientów bez nadmiernego obciążenia regulacyjnego dla przedsiębiorców?
Jakie działania zostaną podjęte, aby skrócić czas oczekiwania na uzyskanie licencji MIP i KIP, który obecnie w Polsce wynosi średnio 20-24 miesiące, co znacznie przekracza średnią unijną wynoszącą 7-9 miesięcy?
Wprowadzenie odpowiednich regulacji wymaga dialogu z przedstawicielami branży oraz uwzględnienia specyfiki funkcjonowania mniejszych przedsiębiorstw.
Apeluję o ponowne przeanalizowanie skutków regulacji oraz podjęcie działań mających na celu ochronę uczciwych przedsiębiorców i zapewnienie konkurencyjności rynku.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jurand Drop
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
9
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.8 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11160 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 23 stycznia 2025 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 7159
Znak sprawy: FN9.054.1.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7159 Pana Posła Dariusza Mateckiego w sprawie
wpływu przepisów mających na celu uregulowanie działalności tzw. kantorów
internetowych, procedowanych w ramach projektu ustawy o rynku kryptoaktywów
(UC2), uprzejmie przekazuję poniższe stanowisko.
Ad. 1. Urząd Komisji Nadzoru Finansowego (UKNF) w dniu 27 września 2024 r.
wystąpił do Ministerstwa Finansów (MF) z prośbą o pilne uregulowanie działalności
podmiotów świadczących usługi bezgotówkowej wymiany walut, czyli tzw.
internetowych kantorów walutowych, dalej: „kantor internetowy”, których
działalność nie była do tej pory objęta nadzorem Komisji Nadzoru Finansowego
(KNF), uznając przy tym, że utrzymywanie sytuacji, w której podmioty tego typu
świadczą usługi na rynku finansowym, nie podlegając stosownemu nadzorowi, może
narażać ich klientów na potencjalne straty finansowe. W rezultacie, przychylając się
do prośby KNF, a także podzielając przedstawioną argumentację, MF zdecydowało
się włączyć proponowaną przez KNF regulację do procedowanego już projektu
ustawy o rynku kryptoaktywów, poprzez zmianę ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. –
Prawo dewizowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 1131). Przyjęte podejście potwierdza także
wystąpienie Rzecznika Praw Obywatelskich (RPO) z dnia 24 października 2024 r.,
sygnalizujące napływanie do RPO kolejnych, niepokojących sygnałów o
nieprawidłowościach w funkcjonowaniu niektórych internetowych kantorów
walutowych.
Projektowane zmiany mają więc na celu zaadresowanie jedynie najpilniejszych
kwestii związanych z prowadzeniem działalności przez podmioty świadczące usługi
bezgotówkowej wymiany walut, służących ochronie konsumentów.
Ad. 2. Nieregulowana dotychczas działalność kantorów internetowych dotyczy
modelu, w którym na rachunek własny przedsiębiorcy prowadzącego kantor
-- 1 of 4 --
2/4
internetowy przyjmowane są środki pieniężne klienta w jednej walucie, a następnie
dokonywane są „przelewy zwrotne” do tego samego klienta z rachunku własnego
kantoru internetowego prowadzonego w innej walucie – w kwocie odpowiadającej
stosowanemu przez dany podmiot kursowi wymiany walut. Działalność taka nie
może być zakwalifikowana jako działalność w zakresie usług płatniczych w
rozumieniu przepisów ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (Dz.
U. z 2024 r. poz. 30, 731, 1222), dalej: „u.u.p.”, gdyż nie występuje element
pośrednictwa przy dokonywaniu transferów pieniężnych pomiędzy płatnikiem a
odbiorcą. Natomiast rachunki służące do przyjmowania wpłat i ich wypłat są
rachunkami własnymi kantoru internetowego i co do zasady nie spełniają definicji
rachunku płatniczego określonego w u.u.p. prowadzonego na rzecz klientów
kantoru internetowego tak długo, jak długo nie służą do wykonywania transakcji
płatniczych (np. przelewów do odbiorcy innego niż posiadacz rachunku płatniczego).
Działalność taka może być prowadzona m.in. jako tzw. działalność hybrydowa
krajowych instytucji płatniczych (KIP) oraz małych instytucji płatniczych (MIP).
Mogą ją również prowadzić biura usług płatniczych (BUP). Jest ona wykonywana
obok działalności płatniczej i w tym zakresie nie podlega nadzorowi KNF.
Nie posiadamy analiz na temat rynku podmiotów świadczących usługi internetowej
wymiany walut, a wiedza o tej działalności prowadzonej jako nienadzorowana
działalność dodatkowa przez niebankowych dostawców usług płatniczych jest
ograniczona.
Informuję, iż według stanu na 7 stycznia 2025 roku, w rejestrze dostawców usług
płatniczych i wydawców pieniądza elektronicznego wpisanych jest 46 krajowych
instytucji płatniczych, 1 krajowa instytucja pieniądza elektronicznego, 185 małych
instytucji płatniczych oraz 966 biur usług płatniczych. Podmioty te są lub
potencjalnie mogą być dostawcami usług zastrzeżonych dla działalności wskazanej
w przepisach wprowadzanych przez art. 142 projektu ustawy o rynku
kryptoaktywów. Jednocześnie, zgodnie z informacjami posiadanymi przez UKNF,
taką nieuregulowaną działalność zidentyfikowano wśród kilkunastu KIP i MIP.
Ad. 3. Celem zgłoszenia przez UKNF pismem z 27 września 2024 roku propozycji
regulacji dotyczących kantorów internetowych było obserwowane rosnące ryzyko
związane z tego rodzaju działalnością.
Zaproponowana regulacja może mieć wpływ na podmioty prowadzące działalność
jako MIP (ze względu na ograniczenia dotyczące dopuszczalnej maksymalnej
wartości środków przechowywanych na rachunku przez MIP), przy czym za każdym
razem będzie to zależało od skali prowadzonej działalności w zakresie wymiany
walut. Zarówno KNF, jak i MF, nie dysponuje (wobec obecnego braku nadzoru nad
rynkiem kantorów internetowych) danymi potwierdzającymi, iż taki wpływ
faktycznie miałby miejsce.
Podmioty nie posiadające obecnie uprawnienia do prowadzenia rachunków
płatniczych, w tym BUP (które również nie są uprawnione do prowadzenia
rachunków płatniczych) będą musiały uzyskać wpis do rejestru jako MIP lub uzyskać
zezwolenie na prowadzenie działalności w charakterze KIP – wybór formy zależy od
skali prowadzonej lub planowanej działalności.
Niezależnie od dodatkowych wymogów nakładanych na przedsiębiorców
prowadzących kantory internetowe, niezbędne jest zapewnienie bezpieczeństwa
środków pieniężnych otrzymywanych przez te podmioty od klientów zlecających
wymianę walut. Tym samym wprowadzenie dodatkowych wymogów w stosunku do
tych podmiotów jest uzasadnione interesem społecznym.
-- 2 of 4 --
3/4
Aktualnie trudne jest oszacowanie ryzyka koncentracji działalności polegającej na
bezgotówkowej wymianie walut przez „duże podmioty”, jak KIP czy banki.
Projektowane przepisy nie ograniczają dostępu do rynku, a jedynie wprowadzają
nowe, zdecydowanie wyższe standardy prowadzenia przedmiotowej działalności.
Ad. 4. Należy zauważyć, że art. 158 przedmiotowego projektu ustawy przewiduje
3-miesięczny okres przejściowy, tj. od wejścia w życie ustawy, w którym podmioty
prowadzące działalność w zakresie usług bezgotówkowej wymiany walut i chcące
kontynuować działalność kantoru internetowego na nowych zasadach, będą
zobowiązane dostosować ją do nowych wymogów.
Jeżeli do dostosowania działalności do nowych wymogów niezbędne będzie
uzyskanie zezwolenia KNF albo wpis do rejestru prowadzonego przez KNF, możliwa
będzie kontynuacja działalności w zakresie usług bezgotówkowej wymiany walut na
dotychczasowych zasadach do czasu wydania przez KNF takiego zezwolenia, albo
dokonania takiego wpisu do rejestru, oczywiście pod warunkiem złożenia przed
upływem ww. terminu wniosku o wydanie zezwolenia lub wniosku o wpis.
Ad. 5. Rachunek płatniczy jest podstawową i najprostszą formą, w jakiej
przechowywane mogą być środki użytkowników usług płatniczych, przy
jednoczesnej ich (również podstawowej) ochronie. Zatem wykorzystanie tej formuły
do przechowywania środków użytkowników niepłatniczych usług kantorowych
internetowych jest w pełni uzasadnione. Wszelkie inne formy takiego rachunku, dla
skuteczności ochrony zgromadzonych na nim środków, wymagałyby
kompleksowego podejścia regulacyjnego do całości działalności kantorów
internetowych wraz z wprowadzeniem uprawnień nadzorczych oraz kontrolnych,
co sprowadza się do powielenia rozwiązań, jakie już obecnie funkcjonują w stosunku
do MIP oraz KIP (uprawnionych do prowadzenia rachunków płatniczych). Powyższe
wynika wprost z konieczności umożliwienia skutecznego nadzoru nad realizacją
przez kantory internetowe obowiązków związanych z ochroną środków klientów.
Ad. 6. Powyższe pytanie odnosi się zapewne do publikacji Europejskiego Urzędu
Nadzoru Bankowego (EUNB) pt. „Report on the peer review on authorisation under
PSD2” z 11 stycznia 2023 roku (EBA/REP/2023/01), w którym wskazano m.in.
czynniki mające wpływ na długość procesu udzielania zezwolenia. Obejmowały one:
1) czas na koordynację pomiędzy różnymi wyspecjalizowanymi komórkami
właściwego organu nadzoru lub z innymi organami zaangażowanymi w ocenę
wniosków;
2) trudności, jakie napotykają wnioskodawcy w uzyskaniu ubezpieczenia od
odpowiedzialności zawodowej w związku z zamiarem świadczenia usługi
inicjowania transakcji płatniczej lub dostępu do informacji o rachunku;
3) istotne zmiany w organizacji lub strukturze właścicielskiej wnioskodawcy w
procesie udzielania zezwolenia, które wymagają aktualizacji przedłożonych
informacji, które wymagają analizy i weryfikacji.
W odniesieniu do wniosków licencyjnych KIP należy w szczególności zwrócić uwagę
na to, że właściwe organy nadzoru w niektórych państwach członkowskich nie
zezwalają na wprowadzanie takich zmian w toku postępowań licencyjnych. Oznacza
to, że w takim przypadku wnioskodawca powinien wystąpić z nowym wnioskiem.
Natomiast w Polsce, zgodnie z przyjętą praktyką nadzorczą i z uwagi na przepisy
ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z
2024 r. poz. 572), według których prowadzone są postępowania licencyjne
krajowych instytucji płatniczych, gdy wnioskodawca dokonuje istotnych zmian w
-- 3 of 4 --
4/4
toku postępowania licencyjnego w dokumentacji licencyjnej (np. zmiany w składzie
zarządu, właścicielskie czy zakresu usług płatniczych objętych wnioskiem) nie jest
zobligowany do wystąpienia z nowym wnioskiem o zezwolenie, na co wprost
wskazano w tym raporcie. W efekcie KNF jest zobligowany do ponownego
przeanalizowania obszarów, które uległy zmianie, w tym dokonania pełnej oceny
rękojmi nowo powołanych osób czy też nowych wspólników.
Na długość prowadzenia postępowania wpływa także jakość przedkładanej przez
wnioskodawców dokumentacji. W celu pomocy wnioskodawcom w przygotowaniu
kompletnych pod względem formalnym i merytorycznym wniosków, UKNF
przygotował i umieścił na swojej stronie internetowej interaktywne formularze
wniosku o zezwolenie i zmianę zezwolenia na świadczenie usług płatniczych w
charakterze KIP1, zawierające objaśnienia, w jaki sposób należy uzupełnić dany
wniosek.
Również w przypadku MIP przygotowane zostały formularze wniosków o wpis,
zmianę wpisu i wykreślenie MIP, które są dostępne na stronie internetowej KNF2. Te
postępowania trwają zdecydowanie krócej, niemniej i w tym przypadku UKNF
praktycznie za każdym razem zmuszony jest występować o uzupełnienie wniosków,
co powoduje, iż czas na uzyskanie wpisu przez wnioskodawcę wykracza poza
przewidziane ustawą 3 miesiące.
Z perspektywy doświadczeń nadzorczych KNF wynika, że jednym z czynników
wpływających na długość postępowań jest także niedostateczny poziom
zrozumienia specyfiki świadczenia poszczególnych usług płatniczych, co jest w
szczególności widoczne w przypadku MIP.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jurand Drop
podsekretarz stanu
1https://www.knf.gov.pl/komunikacja/wnioski_formularze?pageSize=10&category=Instytucja+p%C5
%82atnicza&searchText=
2https://www.knf.gov.pl/komunikacja/wnioski_formularze?pageSize=10&category=Ma%C5%82a+in
stytucja+p%C5%82atnicza&
-- 4 of 4 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 23 stycznia 2025 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 7159
Znak sprawy: FN9.054.1.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7159 Pana Posła Dariusza Mateckiego w sprawie
wpływu przepisów mających na celu uregulowanie działalności tzw. kantorów
internetowych, procedowanych w ramach projektu ustawy o rynku kryptoaktywów
(UC2), uprzejmie przekazuję poniższe stanowisko.
Ad. 1. Urząd Komisji Nadzoru Finansowego (UKNF) w dniu 27 września 2024 r.
wystąpił do Ministerstwa Finansów (MF) z prośbą o pilne uregulowanie działalności
podmiotów świadczących usługi bezgotówkowej wymiany walut, czyli tzw.
internetowych kantorów walutowych, dalej: „kantor internetowy”, których
działalność nie była do tej pory objęta nadzorem Komisji Nadzoru Finansowego
(KNF), uznając przy tym, że utrzymywanie sytuacji, w której podmioty tego typu
świadczą usługi na rynku finansowym, nie podlegając stosownemu nadzorowi, może
narażać ich klientów na potencjalne straty finansowe. W rezultacie, przychylając się
do prośby KNF, a także podzielając przedstawioną argumentację, MF zdecydowało
się włączyć proponowaną przez KNF regulację do procedowanego już projektu
ustawy o rynku kryptoaktywów, poprzez zmianę ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. –
Prawo dewizowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 1131). Przyjęte podejście potwierdza także
wystąpienie Rzecznika Praw Obywatelskich (RPO) z dnia 24 października 2024 r.,
sygnalizujące napływanie do RPO kolejnych, niepokojących sygnałów o
nieprawidłowościach w funkcjonowaniu niektórych internetowych kantorów
walutowych.
Projektowane zmiany mają więc na celu zaadresowanie jedynie najpilniejszych
kwestii związanych z prowadzeniem działalności przez podmioty świadczące usługi
bezgotówkowej wymiany walut, służących ochronie konsumentów.
Ad. 2. Nieregulowana dotychczas działalność kantorów internetowych dotyczy
modelu, w którym na rachunek własny przedsiębiorcy prowadzącego kantor
-- 1 of 4 --
2/4
internetowy przyjmowane są środki pieniężne klienta w jednej walucie, a następnie
dokonywane są „przelewy zwrotne” do tego samego klienta z rachunku własnego
kantoru internetowego prowadzonego w innej walucie – w kwocie odpowiadającej
stosowanemu przez dany podmiot kursowi wymiany walut. Działalność taka nie
może być zakwalifikowana jako działalność w zakresie usług płatniczych w
rozumieniu przepisów ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (Dz.
U. z 2024 r. poz. 30, 731, 1222), dalej: „u.u.p.”, gdyż nie występuje element
pośrednictwa przy dokonywaniu transferów pieniężnych pomiędzy płatnikiem a
odbiorcą. Natomiast rachunki służące do przyjmowania wpłat i ich wypłat są
rachunkami własnymi kantoru internetowego i co do zasady nie spełniają definicji
rachunku płatniczego określonego w u.u.p. prowadzonego na rzecz klientów
kantoru internetowego tak długo, jak długo nie służą do wykonywania transakcji
płatniczych (np. przelewów do odbiorcy innego niż posiadacz rachunku płatniczego).
Działalność taka może być prowadzona m.in. jako tzw. działalność hybrydowa
krajowych instytucji płatniczych (KIP) oraz małych instytucji płatniczych (MIP).
Mogą ją również prowadzić biura usług płatniczych (BUP). Jest ona wykonywana
obok działalności płatniczej i w tym zakresie nie podlega nadzorowi KNF.
Nie posiadamy analiz na temat rynku podmiotów świadczących usługi internetowej
wymiany walut, a wiedza o tej działalności prowadzonej jako nienadzorowana
działalność dodatkowa przez niebankowych dostawców usług płatniczych jest
ograniczona.
Informuję, iż według stanu na 7 stycznia 2025 roku, w rejestrze dostawców usług
płatniczych i wydawców pieniądza elektronicznego wpisanych jest 46 krajowych
instytucji płatniczych, 1 krajowa instytucja pieniądza elektronicznego, 185 małych
instytucji płatniczych oraz 966 biur usług płatniczych. Podmioty te są lub
potencjalnie mogą być dostawcami usług zastrzeżonych dla działalności wskazanej
w przepisach wprowadzanych przez art. 142 projektu ustawy o rynku
kryptoaktywów. Jednocześnie, zgodnie z informacjami posiadanymi przez UKNF,
taką nieuregulowaną działalność zidentyfikowano wśród kilkunastu KIP i MIP.
Ad. 3. Celem zgłoszenia przez UKNF pismem z 27 września 2024 roku propozycji
regulacji dotyczących kantorów internetowych było obserwowane rosnące ryzyko
związane z tego rodzaju działalnością.
Zaproponowana regulacja może mieć wpływ na podmioty prowadzące działalność
jako MIP (ze względu na ograniczenia dotyczące dopuszczalnej maksymalnej
wartości środków przechowywanych na rachunku przez MIP), przy czym za każdym
razem będzie to zależało od skali prowadzonej działalności w zakresie wymiany
walut. Zarówno KNF, jak i MF, nie dysponuje (wobec obecnego braku nadzoru nad
rynkiem kantorów internetowych) danymi potwierdzającymi, iż taki wpływ
faktycznie miałby miejsce.
Podmioty nie posiadające obecnie uprawnienia do prowadzenia rachunków
płatniczych, w tym BUP (które również nie są uprawnione do prowadzenia
rachunków płatniczych) będą musiały uzyskać wpis do rejestru jako MIP lub uzyskać
zezwolenie na prowadzenie działalności w charakterze KIP – wybór formy zależy od
skali prowadzonej lub planowanej działalności.
Niezależnie od dodatkowych wymogów nakładanych na przedsiębiorców
prowadzących kantory internetowe, niezbędne jest zapewnienie bezpieczeństwa
środków pieniężnych otrzymywanych przez te podmioty od klientów zlecających
wymianę walut. Tym samym wprowadzenie dodatkowych wymogów w stosunku do
tych podmiotów jest uzasadnione interesem społecznym.
-- 2 of 4 --
3/4
Aktualnie trudne jest oszacowanie ryzyka koncentracji działalności polegającej na
bezgotówkowej wymianie walut przez „duże podmioty”, jak KIP czy banki.
Projektowane przepisy nie ograniczają dostępu do rynku, a jedynie wprowadzają
nowe, zdecydowanie wyższe standardy prowadzenia przedmiotowej działalności.
Ad. 4. Należy zauważyć, że art. 158 przedmiotowego projektu ustawy przewiduje
3-miesięczny okres przejściowy, tj. od wejścia w życie ustawy, w którym podmioty
prowadzące działalność w zakresie usług bezgotówkowej wymiany walut i chcące
kontynuować działalność kantoru internetowego na nowych zasadach, będą
zobowiązane dostosować ją do nowych wymogów.
Jeżeli do dostosowania działalności do nowych wymogów niezbędne będzie
uzyskanie zezwolenia KNF albo wpis do rejestru prowadzonego przez KNF, możliwa
będzie kontynuacja działalności w zakresie usług bezgotówkowej wymiany walut na
dotychczasowych zasadach do czasu wydania przez KNF takiego zezwolenia, albo
dokonania takiego wpisu do rejestru, oczywiście pod warunkiem złożenia przed
upływem ww. terminu wniosku o wydanie zezwolenia lub wniosku o wpis.
Ad. 5. Rachunek płatniczy jest podstawową i najprostszą formą, w jakiej
przechowywane mogą być środki użytkowników usług płatniczych, przy
jednoczesnej ich (również podstawowej) ochronie. Zatem wykorzystanie tej formuły
do przechowywania środków użytkowników niepłatniczych usług kantorowych
internetowych jest w pełni uzasadnione. Wszelkie inne formy takiego rachunku, dla
skuteczności ochrony zgromadzonych na nim środków, wymagałyby
kompleksowego podejścia regulacyjnego do całości działalności kantorów
internetowych wraz z wprowadzeniem uprawnień nadzorczych oraz kontrolnych,
co sprowadza się do powielenia rozwiązań, jakie już obecnie funkcjonują w stosunku
do MIP oraz KIP (uprawnionych do prowadzenia rachunków płatniczych). Powyższe
wynika wprost z konieczności umożliwienia skutecznego nadzoru nad realizacją
przez kantory internetowe obowiązków związanych z ochroną środków klientów.
Ad. 6. Powyższe pytanie odnosi się zapewne do publikacji Europejskiego Urzędu
Nadzoru Bankowego (EUNB) pt. „Report on the peer review on authorisation under
PSD2” z 11 stycznia 2023 roku (EBA/REP/2023/01), w którym wskazano m.in.
czynniki mające wpływ na długość procesu udzielania zezwolenia. Obejmowały one:
1) czas na koordynację pomiędzy różnymi wyspecjalizowanymi komórkami
właściwego organu nadzoru lub z innymi organami zaangażowanymi w ocenę
wniosków;
2) trudności, jakie napotykają wnioskodawcy w uzyskaniu ubezpieczenia od
odpowiedzialności zawodowej w związku z zamiarem świadczenia usługi
inicjowania transakcji płatniczej lub dostępu do informacji o rachunku;
3) istotne zmiany w organizacji lub strukturze właścicielskiej wnioskodawcy w
procesie udzielania zezwolenia, które wymagają aktualizacji przedłożonych
informacji, które wymagają analizy i weryfikacji.
W odniesieniu do wniosków licencyjnych KIP należy w szczególności zwrócić uwagę
na to, że właściwe organy nadzoru w niektórych państwach członkowskich nie
zezwalają na wprowadzanie takich zmian w toku postępowań licencyjnych. Oznacza
to, że w takim przypadku wnioskodawca powinien wystąpić z nowym wnioskiem.
Natomiast w Polsce, zgodnie z przyjętą praktyką nadzorczą i z uwagi na przepisy
ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z
2024 r. poz. 572), według których prowadzone są postępowania licencyjne
krajowych instytucji płatniczych, gdy wnioskodawca dokonuje istotnych zmian w
-- 3 of 4 --
4/4
toku postępowania licencyjnego w dokumentacji licencyjnej (np. zmiany w składzie
zarządu, właścicielskie czy zakresu usług płatniczych objętych wnioskiem) nie jest
zobligowany do wystąpienia z nowym wnioskiem o zezwolenie, na co wprost
wskazano w tym raporcie. W efekcie KNF jest zobligowany do ponownego
przeanalizowania obszarów, które uległy zmianie, w tym dokonania pełnej oceny
rękojmi nowo powołanych osób czy też nowych wspólników.
Na długość prowadzenia postępowania wpływa także jakość przedkładanej przez
wnioskodawców dokumentacji. W celu pomocy wnioskodawcom w przygotowaniu
kompletnych pod względem formalnym i merytorycznym wniosków, UKNF
przygotował i umieścił na swojej stronie internetowej interaktywne formularze
wniosku o zezwolenie i zmianę zezwolenia na świadczenie usług płatniczych w
charakterze KIP1, zawierające objaśnienia, w jaki sposób należy uzupełnić dany
wniosek.
Również w przypadku MIP przygotowane zostały formularze wniosków o wpis,
zmianę wpisu i wykreślenie MIP, które są dostępne na stronie internetowej KNF2. Te
postępowania trwają zdecydowanie krócej, niemniej i w tym przypadku UKNF
praktycznie za każdym razem zmuszony jest występować o uzupełnienie wniosków,
co powoduje, iż czas na uzyskanie wpisu przez wnioskodawcę wykracza poza
przewidziane ustawą 3 miesiące.
Z perspektywy doświadczeń nadzorczych KNF wynika, że jednym z czynników
wpływających na długość postępowań jest także niedostateczny poziom
zrozumienia specyfiki świadczenia poszczególnych usług płatniczych, co jest w
szczególności widoczne w przypadku MIP.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jurand Drop
podsekretarz stanu
1https://www.knf.gov.pl/komunikacja/wnioski_formularze?pageSize=10&category=Instytucja+p%C5
%82atnicza&searchText=
2https://www.knf.gov.pl/komunikacja/wnioski_formularze?pageSize=10&category=Ma%C5%82a+in
stytucja+p%C5%82atnicza&
-- 4 of 4 --