Interpelacja w sprawie transparentności naboru na stanowiska publiczne na przykładzie powołania Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7157
do prezesa Rady Ministrów
w sprawie transparentności naboru na stanowiska publiczne na przykładzie powołania Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 28-12-2024
W programie rządu wśród „100 konkretów” znalazła się obietnica przeprowadzenia naborów na stanowiska publiczne w sposób transparentny, w oparciu o kompetencje, a nie znajomości rodzinne czy partyjne. Z tego względu zwracam uwagę na kontrowersje związane z procesem powołania Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, które budzą poważne wątpliwości co do realizacji tej deklaracji.
Według dostępnych informacji, w konkursie na stanowisko szefa małopolskiego sanepidu zwyciężyła dr n. med. Ewa Wiercińska, wskazana przez Głównego Inspektora Sanitarnego jako najlepsza kandydatka. Mimo tego wojewoda małopolski Krzysztof Jan Klęczar zarekomendował na to stanowisko Andrzeja Hawranka, radnego Krakowa z Platformy Obywatelskiej, który konkursu nie wygrał. Ostatecznie GIS, wbrew swoim wcześniejszym stanowiskom, powołał Hawranka na to stanowisko, co wywołało medialne i społeczne kontrowersje.
Powyższa sytuacja rodzi pytania o rzeczywistą transparentność procesu naboru na stanowiska publiczne oraz o wpływ politycznych rekomendacji na wyniki konkursów. Zgodnie z założeniami wspomnianego „konkretu” kluczowym kryterium wyboru powinna być kompetencja, a nie powiązania polityczne czy administracyjne.
W związku z powyższym, proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy rząd monitoruje przebieg naborów na stanowiska publiczne w celu zapewnienia ich zgodności z zasadą transparentności i oparcia o kompetencje kandydatów?
Jakie kroki podjęto, aby uniknąć sytuacji, w której wyłonienie kandydata odbywa się wbrew wynikom konkursu i wskazaniom merytorycznych instytucji, takich jak GIS?
Czy premier zamierza wyjaśnić okoliczności powołania Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, które budzą wątpliwości co do realizacji programu rządu w zakresie transparentności naborów?
Czy planowane są działania legislacyjne lub administracyjne, które zagwarantują, że podobne sytuacje nie będą miały miejsca w przyszłości?
Jak rząd zamierza budować zaufanie społeczne do procesów rekrutacyjnych na stanowiska publiczne, szczególnie w kontekście takich przypadków jak ten opisany powyżej?
Realizacja transparentnych naborów, w których decydują kompetencje, jest niezbędnym warunkiem budowy zaufania obywateli do instytucji publicznych i deklaracji programowych rządu. Dlatego konieczne jest wyjaśnienie wszelkich niejasności w tej sprawie.
szef Służby Cywilnej Anita Noskowska-Piątkowska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9042 znakówadres email: sekretariat.ssc@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
strona www: gov.pl/premier
gov.pl/sluzbacywilna
Anita Noskowska-Piątkowska
DSC.WAP.4510.1.2025
Warszawa, 13 lutego 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przekazuję odpowiedź na interpelację1 pana posła Dariusza Mateckiego (numer
7157), w sprawie transparentności naboru na stanowiska publiczne na przykładzie
powołania Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (MPWIS).
Odnosząc się do kwestii dot. naboru i obsadzenia stanowiska MPWIS, Ministerstwo
Zdrowia przekazało informację w tym zakresie. Państwowego wojewódzkiego inspektora
sanitarnego powołuje i odwołuje Główny Inspektor Sanitarny, za zgodą wojewody
właściwego ze względu na siedzibę państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego2.
Ministerstwo Zdrowia wyjaśniło, że decyzją Głównego Inspektora Sanitarnego, w ramach
zachowania i wzmocnienia transparentności przy obsadzaniu stanowisk państwowych
wojewódzkich inspektorów sanitarnych wprowadzono zarządzenie3 dot. zasad
prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego na ww. stanowiska. Zarządzenie przewiduje
powołanie komisji konkursowej. W komisji tej nie zasiada Główny Inspektor Sanitarny,
natomiast jedno z miejsc jest zagwarantowane dla przedstawiciela wojewody. Ponadto
przewiduje ono konieczność ogłoszenia i podania do wiadomości publicznej informacji
o postępowaniu kwalifikacyjnym na te stanowiska.
Ministerstwo Zdrowia poinformowało również, że konkurs na stanowisko MPWIS
ogłoszono 23 lipca 2024 r. Do udziału w tym postępowaniu zgłosiło się 8 kandydatów.
Siedmiu z nich spełniło wymagania formalne i zostało zaproszonych do dalszego etapu
postępowania kwalifikacyjnego. Po zakończeniu procesu rekrutacyjnego Główny Inspektor
Sanitarny przekazał Wojewodzie Małopolskiemu informację o zakończeniu prac komisji
kwalifikacyjnej, która udzieliła rekomendacji trzem kandydatom z najwyższym wynikiem
1 2 stycznia 2025 r.
2 Art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
(Dz. U. z 2024 r. poz. 416).
3 W lipcu 2024 r.
-- 1 of 4 --
2
telefon: +48 22 694 75 66 adres: Al. Ujazdowskie 1/3
adres email: sekretariat.ssc@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
strona www: gov.pl/premier
gov.pl/sluzbacywilna
punktowym, w tym m. in. Panu Andrzejowi Hawrankowi, który jako jedyny spośród tych
kandydatów uzyskał wymaganą zgodę Wojewody. W związku z tym, Pan Andrzej
Hawranek z dniem 1 stycznia 2025 r. został powołany przez Głównego Inspektora
Sanitarnego na stanowisko MPWIS.
Odnosząc się natomiast do pozostałych kwestii poruszanych w interpelacji Pana Posła
Dariusza Mateckiego, przekazuję stanowisko wyłącznie w zakresie swojej właściwości4.
W kolejnych ustawach o służbie cywilnej5 zagwarantowano dostęp do korpusu służby
cywilnej na jednakowych zasadach. Zgodnie z przepisami nabór do służby cywilnej jest
otwarty i konkurencyjny, a kryteria ocen i wyboru kandydatów ustawodawca powiązał
ściśle z kompetencjami wymaganymi do zajmowania określonego stanowiska.
Obowiązująca ustawa o służbie cywilnej6 zachowuje te zasady w odniesieniu do stanowisk,
które nie są zaliczane do grupy wyższych stanowisk. Wyższe stanowiska w służbie cywilnej
nie są objęte obowiązkiem naboru, a pracowników na te stanowiska powołuje odpowiedni
organ7.
Najważniejsze instrumenty prawne, które mają zapewniać, że nabór do służby cywilnej jest
otwarty i konkurencyjny, to:
wymagania na stanowiska pracy muszą być zgodne z opisem stanowiska, a zatem
nie można ich ustalać ad hoc na etapie formułowania ogłoszenia o naborze,
wymagania muszą bezpośrednio wiązać się z zadaniami przypisanymi do
stanowiska pracy – wymagane może być to, co jest niezbędne do wykonywania
zadań albo to, co pozwala na optymalne ich wykonywanie,
obowiązek upublicznienia ogłoszenia o naborze w stałych, określonych
w przepisach ustawy miejscach – w tym w szczególności w Biuletynie Informacji
Publicznej urzędu i Kancelarii Prezesa Rady Ministrów (www.nabory.kprm.gov.pl),
nabór prowadzić może tylko komisja,
wyłonić do zatrudnienia można tylko kandydata, który spełnia wymagania
niezbędne i w największym stopniu spełnia wymagania dodatkowe, a więc
kandydaci wybierani są wyłącznie na podstawie kryteriów merytorycznych
4 Szef Służby Cywilnej jest centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach służby
cywilnej.
5 Odejścia od tej zasady dotyczyły tzw. wyższych stanowisk w służbie cywilnej i obejmowały okres
obowiązywania ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o służbie cywilnej oraz okres od 23 stycznia 2016 r.
do chwili obecnej.
6 Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 409).
7 Jest to efekt wejścia w życie ustawy z dnia 30 grudnia 2015 r. o zmianie ustawy o służbie cywilnej
oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r. poz. 34).
-- 2 of 4 --
3
telefon: +48 22 694 75 66 adres: Al. Ujazdowskie 1/3
adres email: sekretariat.ssc@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
strona www: gov.pl/premier
gov.pl/sluzbacywilna
(wymagań), a ponadto komisja ma obowiązek uzasadnić podejmowane
rozstrzygnięcia,
gwarancja przejrzystości naboru, której wyrazem jest obowiązek komisji, aby
sporządzić protokół, a także to, że co do zasady informacje na temat naboru są
informacją publiczną dostępną na wniosek,
obowiązek publikacji informacji o wyniku naboru – ustawa nakazuje, aby urząd,
który przeprowadził nabór, podał do publicznej wiadomości (w miejscach,
w których miał obowiązek opublikować ogłoszenie o naborze) imię i nazwisko
oraz miejsce zamieszkania wybranego kandydata.
Ustawa o służbie cywilnej nie reguluje natomiast kwestii związanych z samym przebiegiem
naboru, w tym selekcji i zasad korzystania z narzędzi selekcyjnych. W tym zakresie
pozostawia dyrektorowi generalnemu/kierownikowi urzędu (organizatorowi naboru)
pewien zakres swobody, ograniczony zasadą otwartości i konkurencyjności, a także
zakazem dyskryminacji w zatrudnieniu8 i służącymi jej realizacji wytycznymi9. Wytyczne te
służą realizacji następujących aspektów procesu naboru w służbie cywilnej:
obiektywizm w procesie naboru,
otwartość i konkurencyjność naboru,
sprawna organizacja procesu naboru,
wzrost skuteczności naborów,
zatrudnianie najlepszych kandydatów,
sprawne wprowadzanie nowych pracowników do pracy w urzędzie,
szybkie i efektywne wdrażanie nowo zatrudnionych osób do pracy.
Każdy urząd powinien wdrożyć wewnętrzny dokument, który określa procedurę naboru.
Powinien on zapewniać realizację wskazanych wyżej celów.
Wskazane instrumenty tworzą solidne podstawy do tego, aby nabór był oparty na
kompetencjach, otwartości i konkurencyjności. Ponadto zadaniem Szefa Służby Cywilnej
jest też czuwanie nad przestrzeganiem zasad służby cywilnej. W związku z tym monitoruję
ogłoszenia o naborze, a gdy występują w nich błędy, podejmuję interwencje. Inicjuję także
działania jako odpowiedź na sygnały o potencjalnych nieprawidłowościach w naborze,
głównie od uczestników tego procesu.
8 Art. 183a Kodeksu pracy.
9 Zarządzenie nr 6 SSC z 12 marca 2020 r. w sprawie standardów zarządzania zasobami ludzkimi
w służbie cywilnej oraz zarządzenie SSC nr 7 z 16 grudnia 2020 r. zmieniające zarządzenie w sprawie
standardów zarządzania zasobami ludzkimi w służbie cywilnej.
-- 3 of 4 --
4
telefon: +48 22 694 75 66 adres: Al. Ujazdowskie 1/3
adres email: sekretariat.ssc@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
strona www: gov.pl/premier
gov.pl/sluzbacywilna
Jako Szef Służby Cywilnej dbam o to, aby zapewnić możliwie największe zainteresowanie
pracą w służbie cywilnej. Zachęcam urzędy administracji rządowej, żeby stosowały
nowoczesne kanały komunikacji z kandydatami, żeby dbały o nich i do tego, aby
organizowały nabór w sposób maksymalnie przejrzysty i zrozumiały dla kandydatów.
Służba cywilna najczęściej nie może konkurować z sektorem prywatnym ofertą finansową,
ale ma dużo do zaoferowania w innych obszarach (np. stabilność zatrudnienia,
różnorodność zadań do realizacji, rozwój zawodowy). I tym chcemy przyciągnąć
kandydatów i kandydatki. Dlatego w najbliższym czasie rozpowszechnię wśród wszystkich
urzędów zalecenia dotyczące naboru, które w przystępny i praktyczny sposób przypomną,
jak prowadzić efektywnie nabór, z uwzględnieniem zasad otwartości i konkurencyjności.
Niebawem uruchomimy również spójny system elektronicznej rekrutacji dla wszystkich
1742 urzędów.
Dodatkowo kładę szczególny nacisk na kształtowanie i umacnianie właściwych postaw
etycznych wśród członków korpusu służby cywilnej. Zależy mi na tym, aby na co dzień
pamiętali o zaleceniach, jakie ich obowiązują w tym zakresie10 , rozumieli je oraz stosowali
w praktyce. Ogromną rolę odgrywają tu doradcy ds. etyki, których sieć funkcjonuje w
służbie cywilnej.
Z wyrazami szacunku
Anita Noskowska-Piątkowska
Szefowa Służby Cywilnej
/dokument podpisany elektronicznie/
10 Są one wyrażone w zarządzeniu Nr 70 Prezesa Rady Ministrów z dnia w sprawie wytycznych
w zakresie przestrzegania zasad służby cywilnej oraz w zakresie zasad etyki korpusu służby cywilnej.
-- 4 of 4 --