Interpelacja nr 7152
Interpelacja w sprawie dofinansowania przez budżet państwa kosztów utylizacji odpadów ponoszonych przez samorządy
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (100%)
Klimat, Energia i Środowisko (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie dofinansowania przez budżet państwa kosztów utylizacji odpadów ponoszonych przez samorządy
Interpelacja nr 7152
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie dofinansowania przez budżet państwa kosztów utylizacji odpadów ponoszonych przez samorządy
Zgłaszający: Andrzej Kryj
Data wpływu: 27-12-2024
Uprzejmie informuję, iż do mojego biura wpłynęło pismo starosty pińczowskiego, w którym opisuje problem porzucanych odpadów, z jakim borykają się samorządy terytorialne, zwłaszcza w kontekście odpadów niebezpiecznych, których utylizacja jest bardzo kosztowna. Z niniejszej korespondencji wynika, że ilość porzucanych odpadów jest tak duża, że samorządy nie są w stanie udźwignąć kosztów ich utylizacji w ramach własnych budżetów.
Nadmieniam, że starosta pińczowski wystosował w tej sprawie pismo do Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Kielcach z prośbą o pomoc. Otrzymana odpowiedź wskazywała, że nie ma możliwości udzielenia wsparcia w formie dotacji. Jedyna możliwość do pozyskania wsparcia to „pożyczka do 100% kosztów kwalifikowanych (utylizacja odpadów), oprocentowanie zmienne wg stopy redyskonta weksli nie mniej niż 3%, bez możliwości umorzenia”.
Mając na względzie zdrowie i życie obywateli oraz prawidłowe funkcjonowanie jednostek samorządu terytorialnego proszę o wskazanie czy problem wysokich kosztów utylizacji porzucanych odpadów, szczególnie niebezpiecznych, jest znany ministerstwu? Czy została rozpoznana skala tego zjawiska? Proszę również o udzielenie odpowiedzi na pytanie: Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi prace legislacyjne zmierzające do zmiany aktualnie obowiązujących przepisów, które umożliwią udzielenie wsparcia jednostkom samorządu terytorialnego w przedmiotowej kwestii?
Interpelacja nr 7152
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie dofinansowania przez budżet państwa kosztów utylizacji odpadów ponoszonych przez samorządy
Zgłaszający: Andrzej Kryj
Data wpływu: 27-12-2024
Uprzejmie informuję, iż do mojego biura wpłynęło pismo starosty pińczowskiego, w którym opisuje problem porzucanych odpadów, z jakim borykają się samorządy terytorialne, zwłaszcza w kontekście odpadów niebezpiecznych, których utylizacja jest bardzo kosztowna. Z niniejszej korespondencji wynika, że ilość porzucanych odpadów jest tak duża, że samorządy nie są w stanie udźwignąć kosztów ich utylizacji w ramach własnych budżetów.
Nadmieniam, że starosta pińczowski wystosował w tej sprawie pismo do Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Kielcach z prośbą o pomoc. Otrzymana odpowiedź wskazywała, że nie ma możliwości udzielenia wsparcia w formie dotacji. Jedyna możliwość do pozyskania wsparcia to „pożyczka do 100% kosztów kwalifikowanych (utylizacja odpadów), oprocentowanie zmienne wg stopy redyskonta weksli nie mniej niż 3%, bez możliwości umorzenia”.
Mając na względzie zdrowie i życie obywateli oraz prawidłowe funkcjonowanie jednostek samorządu terytorialnego proszę o wskazanie czy problem wysokich kosztów utylizacji porzucanych odpadów, szczególnie niebezpiecznych, jest znany ministerstwu? Czy została rozpoznana skala tego zjawiska? Proszę również o udzielenie odpowiedzi na pytanie: Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi prace legislacyjne zmierzające do zmiany aktualnie obowiązujących przepisów, które umożliwią udzielenie wsparcia jednostkom samorządu terytorialnego w przedmiotowej kwestii?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
6.9 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5948 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-SGO.050.1.2025.KD
3577269.14222122.11474738
Warszawa, 23-01-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
nawiązując do interpelacji poselskiej z dnia 8 stycznia 2024 r. Posła Andrzeja Kryja
w sprawie dofinansowania przez budżet państwa kosztów unieszkodliwiania
odpadów ponoszonych przez samorządy, K10INT7152, uprzejmie informuję.
Resort klimatu i środowiska zdaje sobie sprawę jak trudnym i nierzadko budzącym
obawy lokalnych społeczności jest problem nielegalnie nagromadzonych odpadów,
zwłaszcza niebezpiecznych. Jak również z jakimi problemami borykają się jednostki
samorządu terytorialnego w związku z nagromadzonymi odpadami. Warto również
podkreślić, że jednym z priorytetów obecnego Rządu jest zajęcie się zjawiskiem
miejsc nielegalnego gromadzenia odpadów, co znalazło odzwierciedlenie
w umowie koalicyjnej. Jednym z pierwszych działań było utworzenie na początku
2024 r. przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska zestawienia
wyselekcjonowanych miejsc porzucenia/nielegalnego zdeponowania odpadów,
które mogą zagrażać lokalnej społeczności. Jednocześnie należy wskazać, że
zestawienie to stanowi zbiór dokumentów, który objęty jest klauzulą „zastrzeżone”
ze względu m.in. na postępowania prowadzone przez policję i prokuraturę.
W związku z powyższym nie ma możliwości udostępnienia informacji dotyczących
miejsc zawartych w zestawieniu.
Natomiast odnosząc się do problemów finansowych informuję, że organy
samorządowe w kierowanych do resortu klimatu i środowiska postulatach
wskazywały, że problemem w realizacji usuwania odpadów są zbyt małe środki
finansowe na przedsięwzięcia usuwania odpadów, pomimo utworzenia przez
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW)
odpowiedniego programu. W ramach trwającego naboru wniosków w programie
priorytetowym NFOŚiGW „Usuwanie porzuconych odpadów”, dostępna jest
jedynie jedna forma dofinansowania - pożyczka do 100 % kosztów kwalifikowanych
(obecnie NFOŚiGW nie dysponuje wystarczającymi środkami dla sfinansowania
kompleksowych długotrwałych działań związanych z usuwaniem porzuconych
odpadów).
Dlatego też wychodząc naprzeciw problemowi finansowemu w kwietniu 2024 r.
resort klimatu i środowiska rozpoczął prace legislacyjne nad stworzeniem podstawy
-- 1 of 3 --
prawnej do przekazania organom administracji środków z rezerwy celowej budżetu
państwa na usuwanie odpadów, o którym mowa w art. 26a ustawy z dnia 14
grudnia 2012 r.1 o odpadach (art. 26a jest przepisem szczególnym pozwalającym
organom administracji do podjęcia się usunięcia nielegalnie nagromadzonych
odpadów w przypadku, gdy ze względu na zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi
lub środowiska konieczne jest ich niezwłoczne usunięcie). Rezultatem
wspomnianych prac jest uchwalona w dniu 21 listopada 2024 r. ustawa o zmianie
ustawy o odpadach oraz ustawy o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych
innych ustaw2, która wprowadza do ustawy o odpadach (art. 226b) ww. podstawę
prawną do przekazywania środków z rezerwy celowej. Jednak przepis ten ma
charakter epizodyczny, który obowiązuje w latach 2025 - 2027 i ma on stanowić
uzupełniające źródło finansowania realizacji zadania, o którym mowa w art. 26a
ustawy o odpadach, w przypadku dostępności środków z rezerwy celowej.
W ramach podjętych działań przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska w ustawie
budżetowej zabezpieczono środki finansowe z rezerwy celowej budżetu państwa
na 2025 r. w wysokości 200 mln zł na dofinansowanie działań administracji
polegających na usuwaniu nielegalnie zdeponowanych odpadów. Środki te są
ograniczone i powinny być wydatkowane z uwzględnieniem stopnia zagrożenia
powodowanego przez odpady, w tym odpady niebezpieczne, dla życia i zdrowia
ludzi, środowiska oraz dla infrastruktury, w tym infrastruktury krytycznej.
Niemniej jednak trzeba mieć na uwadze, że docelowym źródłem finansowania
zadania usuwania odpadów, o którym mowa w art. 26a ustawy o odpadach
powinno być nadal dofinansowanie ze środków NFOŚiGW. W ramach 3-letniego
okresu obowiązywania wprowadzonego przepisu należy podjąć działania w celu
umożliwienia wykorzystania aktualnych źródeł dochodów NFOŚiGW, które
w chwili obecnej nie są wydatkowane tylko na cele związane z ochroną środowiska
i uzyskanie nowych środków finansowych m.in. na program „Usuwanie
porzuconych odpadów”.
Dodatkowo informuję, że koordynatorami procesu przekazywania środków
rezerwy celowej budżetu państwa na usuwanie nielegalnie nagromadzonych
odpadów są poszczególni wojewodowie. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia
27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych3 to wojewoda jako dysponent części
budżetowej w województwie może wystąpić o środki z rezerwy celowej dla
jednostek samorządu terytorialnego z na usuwanie porzuconych odpadów do
Ministerstwa Finansów. Dlatego też organy administracji zainteresowane środkami
z rezerwy celowej na 2025 r. powinny kierować się instrukcjami, które otrzymają
od poszczególnych wojewodów.
Na koniec pragnę poinformować, że mając na uwadze skalę nadal stwierdzanych
w gospodarce odpadami nieprawidłowości oraz zagrożenia, jakie mogą one
powodować, dlatego resort klimatu i środowiska rozważa, w ramach przyszłych
prac legislacyjnych, wprowadzenie dalszych rozwiązań, w tym o charakterze
legislacyjnym, które miałyby na celu zarówno usprawnienie usuwania nielegalnie
1 Dz.U. z 2023 r. poz. 1587, z późn. zm.
2 Dz.U. 2024 poz. 1834
3 Dz.U. z 2024 r. poz. 1530, z późn. zm.
-- 2 of 3 --
nagromadzonych odpadów, ale przede wszystkim zminimalizowanie powstawania
ich w przyszłości.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
- Departament Spraw Parlamentarnych, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-SGO.050.1.2025.KD
3577269.14222122.11474738
Warszawa, 23-01-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
nawiązując do interpelacji poselskiej z dnia 8 stycznia 2024 r. Posła Andrzeja Kryja
w sprawie dofinansowania przez budżet państwa kosztów unieszkodliwiania
odpadów ponoszonych przez samorządy, K10INT7152, uprzejmie informuję.
Resort klimatu i środowiska zdaje sobie sprawę jak trudnym i nierzadko budzącym
obawy lokalnych społeczności jest problem nielegalnie nagromadzonych odpadów,
zwłaszcza niebezpiecznych. Jak również z jakimi problemami borykają się jednostki
samorządu terytorialnego w związku z nagromadzonymi odpadami. Warto również
podkreślić, że jednym z priorytetów obecnego Rządu jest zajęcie się zjawiskiem
miejsc nielegalnego gromadzenia odpadów, co znalazło odzwierciedlenie
w umowie koalicyjnej. Jednym z pierwszych działań było utworzenie na początku
2024 r. przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska zestawienia
wyselekcjonowanych miejsc porzucenia/nielegalnego zdeponowania odpadów,
które mogą zagrażać lokalnej społeczności. Jednocześnie należy wskazać, że
zestawienie to stanowi zbiór dokumentów, który objęty jest klauzulą „zastrzeżone”
ze względu m.in. na postępowania prowadzone przez policję i prokuraturę.
W związku z powyższym nie ma możliwości udostępnienia informacji dotyczących
miejsc zawartych w zestawieniu.
Natomiast odnosząc się do problemów finansowych informuję, że organy
samorządowe w kierowanych do resortu klimatu i środowiska postulatach
wskazywały, że problemem w realizacji usuwania odpadów są zbyt małe środki
finansowe na przedsięwzięcia usuwania odpadów, pomimo utworzenia przez
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW)
odpowiedniego programu. W ramach trwającego naboru wniosków w programie
priorytetowym NFOŚiGW „Usuwanie porzuconych odpadów”, dostępna jest
jedynie jedna forma dofinansowania - pożyczka do 100 % kosztów kwalifikowanych
(obecnie NFOŚiGW nie dysponuje wystarczającymi środkami dla sfinansowania
kompleksowych długotrwałych działań związanych z usuwaniem porzuconych
odpadów).
Dlatego też wychodząc naprzeciw problemowi finansowemu w kwietniu 2024 r.
resort klimatu i środowiska rozpoczął prace legislacyjne nad stworzeniem podstawy
-- 1 of 3 --
prawnej do przekazania organom administracji środków z rezerwy celowej budżetu
państwa na usuwanie odpadów, o którym mowa w art. 26a ustawy z dnia 14
grudnia 2012 r.1 o odpadach (art. 26a jest przepisem szczególnym pozwalającym
organom administracji do podjęcia się usunięcia nielegalnie nagromadzonych
odpadów w przypadku, gdy ze względu na zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi
lub środowiska konieczne jest ich niezwłoczne usunięcie). Rezultatem
wspomnianych prac jest uchwalona w dniu 21 listopada 2024 r. ustawa o zmianie
ustawy o odpadach oraz ustawy o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych
innych ustaw2, która wprowadza do ustawy o odpadach (art. 226b) ww. podstawę
prawną do przekazywania środków z rezerwy celowej. Jednak przepis ten ma
charakter epizodyczny, który obowiązuje w latach 2025 - 2027 i ma on stanowić
uzupełniające źródło finansowania realizacji zadania, o którym mowa w art. 26a
ustawy o odpadach, w przypadku dostępności środków z rezerwy celowej.
W ramach podjętych działań przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska w ustawie
budżetowej zabezpieczono środki finansowe z rezerwy celowej budżetu państwa
na 2025 r. w wysokości 200 mln zł na dofinansowanie działań administracji
polegających na usuwaniu nielegalnie zdeponowanych odpadów. Środki te są
ograniczone i powinny być wydatkowane z uwzględnieniem stopnia zagrożenia
powodowanego przez odpady, w tym odpady niebezpieczne, dla życia i zdrowia
ludzi, środowiska oraz dla infrastruktury, w tym infrastruktury krytycznej.
Niemniej jednak trzeba mieć na uwadze, że docelowym źródłem finansowania
zadania usuwania odpadów, o którym mowa w art. 26a ustawy o odpadach
powinno być nadal dofinansowanie ze środków NFOŚiGW. W ramach 3-letniego
okresu obowiązywania wprowadzonego przepisu należy podjąć działania w celu
umożliwienia wykorzystania aktualnych źródeł dochodów NFOŚiGW, które
w chwili obecnej nie są wydatkowane tylko na cele związane z ochroną środowiska
i uzyskanie nowych środków finansowych m.in. na program „Usuwanie
porzuconych odpadów”.
Dodatkowo informuję, że koordynatorami procesu przekazywania środków
rezerwy celowej budżetu państwa na usuwanie nielegalnie nagromadzonych
odpadów są poszczególni wojewodowie. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia
27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych3 to wojewoda jako dysponent części
budżetowej w województwie może wystąpić o środki z rezerwy celowej dla
jednostek samorządu terytorialnego z na usuwanie porzuconych odpadów do
Ministerstwa Finansów. Dlatego też organy administracji zainteresowane środkami
z rezerwy celowej na 2025 r. powinny kierować się instrukcjami, które otrzymają
od poszczególnych wojewodów.
Na koniec pragnę poinformować, że mając na uwadze skalę nadal stwierdzanych
w gospodarce odpadami nieprawidłowości oraz zagrożenia, jakie mogą one
powodować, dlatego resort klimatu i środowiska rozważa, w ramach przyszłych
prac legislacyjnych, wprowadzenie dalszych rozwiązań, w tym o charakterze
legislacyjnym, które miałyby na celu zarówno usprawnienie usuwania nielegalnie
1 Dz.U. z 2023 r. poz. 1587, z późn. zm.
2 Dz.U. 2024 poz. 1834
3 Dz.U. z 2024 r. poz. 1530, z późn. zm.
-- 2 of 3 --
nagromadzonych odpadów, ale przede wszystkim zminimalizowanie powstawania
ich w przyszłości.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
- Departament Spraw Parlamentarnych, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --