Interpelacja nr 7150
Interpelacja w sprawie polityki energetycznej rządu
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (100%)
Infrastruktura i Transport (55%)
Cyfryzacja i Technologie (45%)
Edukacja i Szkolnictwo (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie polityki energetycznej rządu
Interpelacja nr 7150
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie polityki energetycznej rządu
Zgłaszający: Filip Kaczyński
Data wpływu: 27-12-2024
Szanowny Panie Premierze!
Do mojego biura poselskiego napływa coraz więc zaniepokojonych głosów mieszkańców. Niestety dla posiadaczy kotłów gazowych przyszłość nie pozostawia żadnych złudzeń. Zgodnie z tzw. dyrektywą budynkową UE już w 2027 roku ceny gazu mogą gwałtownie wzrosnąć, dodatkowo od 1 stycznia 2030 roku w nowych budynkach nie będzie można montować kotłów gazowych oraz co najważniejsze w 2040 roku wprowadzony zostanie całkowity zakaz używania paliw kopalnych do ogrzewania domu.
Panie Premierze, minął rok od tej wiadomości, z którą nic kompletnie nie zrobiono. Nie blokuje się europejskich wymogów, które doprowadzą polskie społeczeństwo do ruiny. Polacy zmuszani są do zaciągania kredytów na modernizację domów. Nie ma przygotowanej kompleksowej osłony dla odbiorców końcowych w dłuższej perspektywie czasowej. Z problemem wzrostu cen zmierzyć się będą musiały także jednostki samorządu terytorialnego. Pokrzywdzeni w znacznym stopniu są również przedsiębiorcy, którzy dostają rachunki grozy.
Utopijne dofinansowania do wymiany źródeł ogrzewania na bardziej przyjazne środowisku wpędziło grono Polaków w ślepy zaułek. Jaką możemy mieć pewność, iż za jakiś czas UE nie wprowadzi potężnych kar finansowych lub wywłaszczeń dla tych, których najprościej w świecie nie stać na ciągłe spełnianie coraz to nowych unijnych wymogów?
Oskarżacie poprzedniego prezesa Orlenu Daniela Obajtka o to, że dokonał rzeczy wydawałoby się niemożliwej, całkowicie zrezygnował z ropy i gazu ziemnego z Rosji w związku z agresją tego kraju na Ukrainę. Przypomnę, że jeszcze w 2015 roku dostawy ropy z Federacji Rosyjskiej stanowiły aż 90% polskiego importu. Po niecałych 7 latach rządów byliśmy w stanie obyć się bez rosyjskiego surowca, bez negatywnych konsekwencji dla polskiej gospodarki. Kierowany przez Daniela Obajtka zarząd Orlenu, ma także ponieść odpowiedzialność za to, że rozpoczął realizację dwóch wielkich inwestycji, które będą miały wpływ na zmianę struktury polskiego miksu energetycznego. Budowa wielkich farm wiatrowych na Bałtyku o łącznej mocy 5,2 GW miała stanowić ponad 25% mocy OZE w naszym kraju. Przygotowano także inicjatywę budowy małych reaktorów atomowych tzw. SMR, m.in. w podoświęcimskich Stawach Monowskich. Czy inwestycje te są zagrożone?
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie są prognozy zmiany cen gazu w latach 2025-2028?
Czy rząd przewiduje natychmiastowe odmrożenie programu „Czyste Powietrze”?
Czy w nowej odsłonie programu „Czyste Powietrze”, pod presją kolejnych dyrektyw UE, gospodarstwa domowe, które otrzymały dofinansowanie będą mogły ponownie ubiegać się o dotacje na pompy ciepła, grzejniki elektryczne czy kotły na biomasę?
Kto będzie ponosił koszty związane z wymianą całych paneli słonecznych lub samych ogniw, które po paru latach użytkowania tracą na wydajności? W jaki sposób i gdzie będzie odbywać się ich utylizacja?
Dlaczego rząd zdecydował, iż kosztem wydatków inwestycyjnych, spółka Orlen SA musiała sfinansować zamrożenie cen energii, gazu i ciepła w 2024 roku?
Na jakim etapie jest powstanie małego reaktora modułowego w podoświęcimskich Stawach Monowskich?
Z wyrazami szacunku
Filip Kaczyński
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 7150
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie polityki energetycznej rządu
Zgłaszający: Filip Kaczyński
Data wpływu: 27-12-2024
Szanowny Panie Premierze!
Do mojego biura poselskiego napływa coraz więc zaniepokojonych głosów mieszkańców. Niestety dla posiadaczy kotłów gazowych przyszłość nie pozostawia żadnych złudzeń. Zgodnie z tzw. dyrektywą budynkową UE już w 2027 roku ceny gazu mogą gwałtownie wzrosnąć, dodatkowo od 1 stycznia 2030 roku w nowych budynkach nie będzie można montować kotłów gazowych oraz co najważniejsze w 2040 roku wprowadzony zostanie całkowity zakaz używania paliw kopalnych do ogrzewania domu.
Panie Premierze, minął rok od tej wiadomości, z którą nic kompletnie nie zrobiono. Nie blokuje się europejskich wymogów, które doprowadzą polskie społeczeństwo do ruiny. Polacy zmuszani są do zaciągania kredytów na modernizację domów. Nie ma przygotowanej kompleksowej osłony dla odbiorców końcowych w dłuższej perspektywie czasowej. Z problemem wzrostu cen zmierzyć się będą musiały także jednostki samorządu terytorialnego. Pokrzywdzeni w znacznym stopniu są również przedsiębiorcy, którzy dostają rachunki grozy.
Utopijne dofinansowania do wymiany źródeł ogrzewania na bardziej przyjazne środowisku wpędziło grono Polaków w ślepy zaułek. Jaką możemy mieć pewność, iż za jakiś czas UE nie wprowadzi potężnych kar finansowych lub wywłaszczeń dla tych, których najprościej w świecie nie stać na ciągłe spełnianie coraz to nowych unijnych wymogów?
Oskarżacie poprzedniego prezesa Orlenu Daniela Obajtka o to, że dokonał rzeczy wydawałoby się niemożliwej, całkowicie zrezygnował z ropy i gazu ziemnego z Rosji w związku z agresją tego kraju na Ukrainę. Przypomnę, że jeszcze w 2015 roku dostawy ropy z Federacji Rosyjskiej stanowiły aż 90% polskiego importu. Po niecałych 7 latach rządów byliśmy w stanie obyć się bez rosyjskiego surowca, bez negatywnych konsekwencji dla polskiej gospodarki. Kierowany przez Daniela Obajtka zarząd Orlenu, ma także ponieść odpowiedzialność za to, że rozpoczął realizację dwóch wielkich inwestycji, które będą miały wpływ na zmianę struktury polskiego miksu energetycznego. Budowa wielkich farm wiatrowych na Bałtyku o łącznej mocy 5,2 GW miała stanowić ponad 25% mocy OZE w naszym kraju. Przygotowano także inicjatywę budowy małych reaktorów atomowych tzw. SMR, m.in. w podoświęcimskich Stawach Monowskich. Czy inwestycje te są zagrożone?
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie są prognozy zmiany cen gazu w latach 2025-2028?
Czy rząd przewiduje natychmiastowe odmrożenie programu „Czyste Powietrze”?
Czy w nowej odsłonie programu „Czyste Powietrze”, pod presją kolejnych dyrektyw UE, gospodarstwa domowe, które otrzymały dofinansowanie będą mogły ponownie ubiegać się o dotacje na pompy ciepła, grzejniki elektryczne czy kotły na biomasę?
Kto będzie ponosił koszty związane z wymianą całych paneli słonecznych lub samych ogniw, które po paru latach użytkowania tracą na wydajności? W jaki sposób i gdzie będzie odbywać się ich utylizacja?
Dlaczego rząd zdecydował, iż kosztem wydatków inwestycyjnych, spółka Orlen SA musiała sfinansować zamrożenie cen energii, gazu i ciepła w 2024 roku?
Na jakim etapie jest powstanie małego reaktora modułowego w podoświęcimskich Stawach Monowskich?
Z wyrazami szacunku
Filip Kaczyński
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Miłosz Motyka
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
10%
Konkretność
90%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
9
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.2 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11778 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
BM-WP.050.2.2025.MK
3573384.14285196.11531762
Warszawa, 03-02-2025
BM-WP.050.2.2025.DI
$Id_pisma
Warszawa, $Data
Dotyczy: interpelacji Posła Filipa Kaczyńskiego w sprawie polityki energetycznej rządu
(znak: K10INT7150)
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
proszę o przyjęcie poniższych informacji, zawartych w odpowiedzi na pytania interpelacji,
przygotowane we współpracy z Ministrem Przemysłu (odp. na pytanie 1 i 6) oraz
Ministrem Aktywów Państwowych (częściowa odp. na pyt nr 5).
1. Jakie są prognozy zmiany cen gazu w latach 2025-2028?
Średnia ważona wolumenem cena gazu ziemnego dla instrumentów terminowych z
dostawą w 2025 r. zawartych do dnia 9 stycznia 2025 r. na Towarowej Giełdzie Energii
wynosi 200,23zł/MWh. Należy przy tym zaznaczyć, że w 2025 r. prowadzone będą
notowania instrumentów z dostawą w 2025 r. – instrumentów sezonowych, kwartalnych,
miesięcznych oraz tygodniowych. Ponadto, na Towarowej Giełdzie Energii odbywa się
handel na rynku dnia bieżącego gazu oraz rynku dnia następnego gazu. W wyniku
przytoczonych powyżej transakcji średnia cena gazu ziemnego w transakcjach
dotyczących 2025 r. zawartych na Towarowej Giełdzie Energii może ulec zmianie. W dniu
3 stycznia 2025 r. średnia ważona wolumenem cena gazu ziemnego dla instrumentów
terminowych z dostawą na 2026 rok (GAS_BASE_Y-26) oraz na 2027 rok (GAS_BASE_Y-
27) wyniosła odpowiednio 188,38 zł i 162,10 zł. Należy przy tym zaznaczyć, że cena
wskazanych instrumentów ulegać będzie zmianie, zgodnie z popytem i podażą wskazanych
instrumentów na giełdzie. Na Towarowej Giełdzie Energii nie są obecnie notowane
instrumenty z dostawą gazu ziemnego w 2028 r.
2. Czy rząd przewiduje natychmiastowe odmrożenie programu "Czyste Powietrze"?
Wszystkie złożone dotychczas wnioski w Programie „Czyste Powietrze” są nadal
rozpatrywane. Mieszkańcy, którzy nie zdążyli złożyć wniosku przed czasowym
wstrzymaniem naboru a są w trakcie inwestycji lub ją zakończyli będą mieli możliwość
skorzystania z dofinansowania w ramach nowej odsłony Programu. NFOŚiGW przygotuje
specjalne rozwiązanie, które uwzględni dłuższy okres kwalifikowalności kosztów (od 28
maja 2024 r.).
-- 1 of 4 --
2
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej intensywnie pracuje nad
tym, żeby nowe „Czyste Powietrze” zadebiutowało 31 marca 2025 r.
3. Czy w nowej odsłonie programu "Czyste Powietrze", pod presją kolejnych dyrektyw
UE, gospodarstwa domowe, które otrzymały dofinansowanie będą mogły ponownie
ubiegać się o dotacje na pompy ciepła, grzejniki elektryczne czy kotły na biomasę?
Priorytetem Programu „Czyste Powietrze” jest wymiana pozaklasowych i nieefektywnych
źródeł ogrzewania w celu poprawy jakości powietrza. Jest to również warunek pozyskania
dofinansowania na nowe źródło ogrzewania.
Zgodnie z danymi zawartymi w Centralnej Bazie Emisyjności Budynków na koniec 2024 r.
udział budynków wyłącznie ze źródłami centralnego ogrzewania na paliwa stałe poniżej kl.
5 wynosi około 2,25 mln budynków, co stanowi około 37 % wszystkich budynków
jednorodzinnych w Polsce. Priorytetem jest więc wymiana ogrzewania w tych budynkach.
Niezależnie od powyższego, dla budynków jednorodzinnych, w których źródło ciepła
spełnia wymagania w zakresie efektywności energetycznej i emisji zanieczyszczeń,
możliwe jest uzyskanie dofinansowania z programu „Czyste Powietrze” na
przeprowadzenie termomodernizacji budynku.
4. Kto będzie ponosił koszty związane z wymianą całych paneli słonecznych lub samych
ogniw, które po paru latach użytkowania tracą na wydajności? W jaki sposób i gdzie
będzie odbywać się ich utylizacja?
Zgodnie z art. 18 i 19 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym
i elektronicznym (Dz. U. z 2024 r. poz. 573) wprowadzający sprzęt jest obowiązany do
zorganizowania i sfinansowania zagospodarowania zużytego sprzętu powstałego ze
sprzętu wprowadzonego przez niego do obrotu, przy czym wymagania te są zróżnicowane
w zależności od tego, czy sprzęt wprowadzany jest przeznaczony dla gospodarstw
domowych, czy użytkowników innych niż gospodarstwa domowe.
W ramach realizacji ww. obowiązku wprowadzający sprzęt elektryczny i elektroniczny są
obowiązani do osiągania poziomów zbierania, odzysku oraz przygotowania do ponownego
użycia i recyklingu zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, zgodnie z art. 20
oraz 21 ww. ustawy. Dodatkowo, w celu zagwarantowania wykonania powyższego
obowiązku wprowadzający sprzęt jest obowiązany do zawarcia umowy z zakładem
przetwarzania. Przepisy te stanowią podstawę systemu zagospodarowania zużytego
sprzętu.
Wprowadzający sprzęt, który nie wykonał obowiązku osiągnięcia minimalnego rocznego
poziomu zbierania zużytego sprzętu, poziomu odzysku lub poziomu przygotowania do
ponownego użycia i recyklingu zużytego sprzętu, jest obowiązany do wniesienia opłaty
produktowej, obliczanej oddzielnie dla każdej grupy sprzętu.
Zgodnie z art. 46 ww. ustawy demontaż zużytego sprzętu oraz przygotowanie do
ponownego użycia zużytego sprzętu oraz odpadów powstałych po demontażu zużytego
sprzętu prowadzi się wyłącznie w zakładzie przetwarzania. Dodatkowo, zakazuje się
unieszkodliwiania zużytego sprzętu przed poddaniem go przetwarzaniu.
Warto również podkreślić, że branża fotowoltaiczna dostrzega zagadnienie przyszłego
zagospodarowania zużytych paneli fotowoltaicznych. W grudniu 2021 r. podpisane
zostało Porozumienie o współpracy na rzecz rozwoju sektora fotowoltaiki, którego
sygnatariuszami są przedstawiciele administracji rządowej, inwestorów, podmiotów
-- 2 of 4 --
3
uczestniczących w łańcuchu dostaw dla sektora fotowoltaiki, organizacji otoczenia
biznesu, instytucji finansowych i ubezpieczeniowych oraz przedstawiciele świata nauki. W
ramach ww. porozumienia przewiduje się również podejmowanie działań na rzecz
realizacji planu przetwarzania zużytych modułów fotowoltaicznych po okresie ich
eksploatacji oraz opracowanie metod oceny zużycia materiałów i wytworzonej energii w
pełnym cyklu życia urządzeń związanych z fotowoltaiką (od wytworzenia po recykling).
Warto wskazać, że zużyte panele fotowoltaiczne stanowią odpady wartościowe pod
względem odzysku materiałowego.
Badania udowadniają, że wysokiej jakości ogniwa słoneczne mogą być użytkowane nawet
przez 40 lat. Głównym czynnikiem decydującym o efektywności paneli fotowoltaicznych
są ogniwa, z których moduł został wykonany.
Należy wspomnieć o roli polskich specjalistów i naukowców pracujących nad
zautomatyzowaniem procesu recyklingu paneli przy wykorzystaniu sztucznej inteligencji.
Polskie rozwiązanie w ramach współpracy uczelni i biznesu zakłada powstanie pierwszej w
Polsce instalacji do recyklingu paneli fotowoltaicznych wykorzystujących sztuczną
inteligencję (AIoT – ang. Artificial Intelligence of Things). AIoT ma zapewniać możliwość
komunikacji między maszynami. Dzięki temu odpowiednio przygotowany sprzęt będzie w
stanie samodzielnie określić rodzaj panelu, który ma być poddany recyklingowi i wybrać
odpowiednio dobraną sekwencję odzyskiwania różnych elementów. Rozwiązanie ma
pozwolić na oddzielenie i ponowne wykorzystanie większości materiałów, z których
zbudowany jest panel, ale przede wszystkim cennych pierwiastków – krzemu, miedzi i
srebra. Wykorzystanie takiej technologii pozwala na zoptymalizowanie czasu i kosztów
procesu. Obecnie spółka realizująca projekt ma pozwolenie na przetwarzanie w ten
sposób maksymalnie 2 tysięcy ton paneli rocznie, ale po pierwszym roku działania
instalacji planuje zwiększyć tę ilość czterokrotnie – do 8 tysięcy ton.
5. Dlaczego rząd zdecydował, iż kosztem wydatków inwestycyjnych, spółka Orlen S.A.
musiała sfinansować zamrożenie cen energii, gazu i ciepła w 2024 roku?
Odnosząc się do obowiązujących przepisów, należy podkreślić, że w 2024 r. zasady i tryb
odprowadzania gazowych odpisów lub składek na Fundusz Wypłaty Różnicy Ceny
(FWRC) regulowała ustawa z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych
odbiorców paliw gazowych w 2023 r. oraz w 2024 r. w związku z sytuacją na rynku gazu.
Pierwotnie ustawa odnosiła się jedynie do roku 2023, a jej wnioskodawcą był Minister
Klimatu i Środowiska. Ustawa z dnia 7 grudnia 2023 r. o zmianie ustaw w celu wsparcia
odbiorców energii elektrycznej, paliw gazowych i ciepła, zgodnie z którą funkcjonowanie
szczególnych rozwiązań w zakresie cen gazu przedłużono na rok 2024, była projektem
poselskim.
Niezależnie od powyższego należy zwrócić uwagę, że przepisy przedmiotowej ustawy nie
odnoszą się bezpośrednio do ORLEN, ale określają, że do przekazywania gazowych
odpisów lub składek na FWRC zobligowane jest przedsiębiorstwo wydobywające gaz
ziemny. Żaden przepis przedmiotowej ustawy nie wskazuje bezpośrednio spółki ORLEN,
jako podmiotu finansującego mrożenie cen energii, gazu i ciepła w 2024 roku.
Należy również domniemywać, że źródłem rozwiązania obejmującego finansowanie
wsparcia odbiorców energii elektrycznej, paliw gazowych oraz ciepła ze środków
zgromadzonych ze składki gazowej jest rozporządzenie (UE) 2022/1854 z dnia 6
października 2022 r. w sprawie interwencji w sytuacji nadzwyczajnej w celu rozwiązania
-- 3 of 4 --
4
problemu wysokich cen energii. Celem tego rozporządzenia było ustalenie ram prawnych
dla interwencji państw członkowskich w zwykłe mechanizmy rynkowe wpływające na
kształtowanie się cen energii elektrycznej. Co więcej rozporządzenie ustalało również
ramy prawne dla ograniczania nadzwyczajnych przychodów, które przedsiębiorstwa
energetyczne odnotowywały w związku z kryzysem energetycznym zapoczątkowanym we
wrześniu 2021 r. Rozporządzenie to wprost wskazuje, że działalność w obszarze gazu
ziemnego podlegała obowiązkowej składce solidarnościowej bądź równoważnemu
środkowi. Jednocześnie rozporządzenie jednoznacznie wskazuje, że środki uzyskane z
tytułu składki powinny zostać przeznaczone m.in. na wsparcie finansowe dla końcowych
odbiorców energii, a w szczególności dla gospodarstw domowych.
6. Na jakim etapie jest powstanie małego reaktora modułowego w podoświęcimskich
Stawach Monowskich?
Według posiadanych przez Ministerstwo Przemysłu informacji OSGE (ORLEN Synthos
Green Energy) prowadzi stopniowo działania w celu budowy SMR-ów (Small Modular
Reactors) w Polsce w oparciu o technologię reaktora GE Hitachi Nuclear Energy BWRX-
300. Inwestycje w budowę reaktorów SMR znalazły się wśród głównych kierunków
Strategii Orlen 2035 zaprezentowanej w styczniu br.
Obecnie OSGE prowadzi działania zarówno w Polsce jak i na arenie międzynarodowej
związane z przygotowaniem projektów do realizacji, w tym związane z procedurami
środowiskowymi. W szczególności w odniesieniu do projektu budowy elektrowni jądrowej
w lokalizacji Stawy Monowskie należy zauważyć, że Generalny Dyrektor Ochrony
Środowiska (GDOŚ) wydał postanowienie określające wymagania dotyczące zakresu
raportu środowiskowego dla budowy małej modułowej elektrowni jądrowej (SMR) w
Stawach Monowskich w Małopolsce.
Wydanie postanowienia przez GDOŚ umożliwia BWRX-300 Stawy Monowskie – spółce
celowej OSGE - rozpoczęcie w tej lokalizacji badań środowiskowych i lokalizacyjnych,
niezbędnych do opracowania Raportu Oceny Oddziaływania na Środowisko.
Szczegółowe informacje na temat stopnia zaawansowania realizacji inwestycji w Stawach
Monowskich można uzyskać bezpośrednio od inwestora – Spółki BWRX-300 Stawy
Monowskie.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Miłosz Motyka
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
Pani Marzena Czarnecka, Minister Przemysłu
Pan Jakub Jaworowski, Minister Aktywów Państwowych
-- 4 of 4 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
BM-WP.050.2.2025.MK
3573384.14285196.11531762
Warszawa, 03-02-2025
BM-WP.050.2.2025.DI
$Id_pisma
Warszawa, $Data
Dotyczy: interpelacji Posła Filipa Kaczyńskiego w sprawie polityki energetycznej rządu
(znak: K10INT7150)
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
proszę o przyjęcie poniższych informacji, zawartych w odpowiedzi na pytania interpelacji,
przygotowane we współpracy z Ministrem Przemysłu (odp. na pytanie 1 i 6) oraz
Ministrem Aktywów Państwowych (częściowa odp. na pyt nr 5).
1. Jakie są prognozy zmiany cen gazu w latach 2025-2028?
Średnia ważona wolumenem cena gazu ziemnego dla instrumentów terminowych z
dostawą w 2025 r. zawartych do dnia 9 stycznia 2025 r. na Towarowej Giełdzie Energii
wynosi 200,23zł/MWh. Należy przy tym zaznaczyć, że w 2025 r. prowadzone będą
notowania instrumentów z dostawą w 2025 r. – instrumentów sezonowych, kwartalnych,
miesięcznych oraz tygodniowych. Ponadto, na Towarowej Giełdzie Energii odbywa się
handel na rynku dnia bieżącego gazu oraz rynku dnia następnego gazu. W wyniku
przytoczonych powyżej transakcji średnia cena gazu ziemnego w transakcjach
dotyczących 2025 r. zawartych na Towarowej Giełdzie Energii może ulec zmianie. W dniu
3 stycznia 2025 r. średnia ważona wolumenem cena gazu ziemnego dla instrumentów
terminowych z dostawą na 2026 rok (GAS_BASE_Y-26) oraz na 2027 rok (GAS_BASE_Y-
27) wyniosła odpowiednio 188,38 zł i 162,10 zł. Należy przy tym zaznaczyć, że cena
wskazanych instrumentów ulegać będzie zmianie, zgodnie z popytem i podażą wskazanych
instrumentów na giełdzie. Na Towarowej Giełdzie Energii nie są obecnie notowane
instrumenty z dostawą gazu ziemnego w 2028 r.
2. Czy rząd przewiduje natychmiastowe odmrożenie programu "Czyste Powietrze"?
Wszystkie złożone dotychczas wnioski w Programie „Czyste Powietrze” są nadal
rozpatrywane. Mieszkańcy, którzy nie zdążyli złożyć wniosku przed czasowym
wstrzymaniem naboru a są w trakcie inwestycji lub ją zakończyli będą mieli możliwość
skorzystania z dofinansowania w ramach nowej odsłony Programu. NFOŚiGW przygotuje
specjalne rozwiązanie, które uwzględni dłuższy okres kwalifikowalności kosztów (od 28
maja 2024 r.).
-- 1 of 4 --
2
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej intensywnie pracuje nad
tym, żeby nowe „Czyste Powietrze” zadebiutowało 31 marca 2025 r.
3. Czy w nowej odsłonie programu "Czyste Powietrze", pod presją kolejnych dyrektyw
UE, gospodarstwa domowe, które otrzymały dofinansowanie będą mogły ponownie
ubiegać się o dotacje na pompy ciepła, grzejniki elektryczne czy kotły na biomasę?
Priorytetem Programu „Czyste Powietrze” jest wymiana pozaklasowych i nieefektywnych
źródeł ogrzewania w celu poprawy jakości powietrza. Jest to również warunek pozyskania
dofinansowania na nowe źródło ogrzewania.
Zgodnie z danymi zawartymi w Centralnej Bazie Emisyjności Budynków na koniec 2024 r.
udział budynków wyłącznie ze źródłami centralnego ogrzewania na paliwa stałe poniżej kl.
5 wynosi około 2,25 mln budynków, co stanowi około 37 % wszystkich budynków
jednorodzinnych w Polsce. Priorytetem jest więc wymiana ogrzewania w tych budynkach.
Niezależnie od powyższego, dla budynków jednorodzinnych, w których źródło ciepła
spełnia wymagania w zakresie efektywności energetycznej i emisji zanieczyszczeń,
możliwe jest uzyskanie dofinansowania z programu „Czyste Powietrze” na
przeprowadzenie termomodernizacji budynku.
4. Kto będzie ponosił koszty związane z wymianą całych paneli słonecznych lub samych
ogniw, które po paru latach użytkowania tracą na wydajności? W jaki sposób i gdzie
będzie odbywać się ich utylizacja?
Zgodnie z art. 18 i 19 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym
i elektronicznym (Dz. U. z 2024 r. poz. 573) wprowadzający sprzęt jest obowiązany do
zorganizowania i sfinansowania zagospodarowania zużytego sprzętu powstałego ze
sprzętu wprowadzonego przez niego do obrotu, przy czym wymagania te są zróżnicowane
w zależności od tego, czy sprzęt wprowadzany jest przeznaczony dla gospodarstw
domowych, czy użytkowników innych niż gospodarstwa domowe.
W ramach realizacji ww. obowiązku wprowadzający sprzęt elektryczny i elektroniczny są
obowiązani do osiągania poziomów zbierania, odzysku oraz przygotowania do ponownego
użycia i recyklingu zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, zgodnie z art. 20
oraz 21 ww. ustawy. Dodatkowo, w celu zagwarantowania wykonania powyższego
obowiązku wprowadzający sprzęt jest obowiązany do zawarcia umowy z zakładem
przetwarzania. Przepisy te stanowią podstawę systemu zagospodarowania zużytego
sprzętu.
Wprowadzający sprzęt, który nie wykonał obowiązku osiągnięcia minimalnego rocznego
poziomu zbierania zużytego sprzętu, poziomu odzysku lub poziomu przygotowania do
ponownego użycia i recyklingu zużytego sprzętu, jest obowiązany do wniesienia opłaty
produktowej, obliczanej oddzielnie dla każdej grupy sprzętu.
Zgodnie z art. 46 ww. ustawy demontaż zużytego sprzętu oraz przygotowanie do
ponownego użycia zużytego sprzętu oraz odpadów powstałych po demontażu zużytego
sprzętu prowadzi się wyłącznie w zakładzie przetwarzania. Dodatkowo, zakazuje się
unieszkodliwiania zużytego sprzętu przed poddaniem go przetwarzaniu.
Warto również podkreślić, że branża fotowoltaiczna dostrzega zagadnienie przyszłego
zagospodarowania zużytych paneli fotowoltaicznych. W grudniu 2021 r. podpisane
zostało Porozumienie o współpracy na rzecz rozwoju sektora fotowoltaiki, którego
sygnatariuszami są przedstawiciele administracji rządowej, inwestorów, podmiotów
-- 2 of 4 --
3
uczestniczących w łańcuchu dostaw dla sektora fotowoltaiki, organizacji otoczenia
biznesu, instytucji finansowych i ubezpieczeniowych oraz przedstawiciele świata nauki. W
ramach ww. porozumienia przewiduje się również podejmowanie działań na rzecz
realizacji planu przetwarzania zużytych modułów fotowoltaicznych po okresie ich
eksploatacji oraz opracowanie metod oceny zużycia materiałów i wytworzonej energii w
pełnym cyklu życia urządzeń związanych z fotowoltaiką (od wytworzenia po recykling).
Warto wskazać, że zużyte panele fotowoltaiczne stanowią odpady wartościowe pod
względem odzysku materiałowego.
Badania udowadniają, że wysokiej jakości ogniwa słoneczne mogą być użytkowane nawet
przez 40 lat. Głównym czynnikiem decydującym o efektywności paneli fotowoltaicznych
są ogniwa, z których moduł został wykonany.
Należy wspomnieć o roli polskich specjalistów i naukowców pracujących nad
zautomatyzowaniem procesu recyklingu paneli przy wykorzystaniu sztucznej inteligencji.
Polskie rozwiązanie w ramach współpracy uczelni i biznesu zakłada powstanie pierwszej w
Polsce instalacji do recyklingu paneli fotowoltaicznych wykorzystujących sztuczną
inteligencję (AIoT – ang. Artificial Intelligence of Things). AIoT ma zapewniać możliwość
komunikacji między maszynami. Dzięki temu odpowiednio przygotowany sprzęt będzie w
stanie samodzielnie określić rodzaj panelu, który ma być poddany recyklingowi i wybrać
odpowiednio dobraną sekwencję odzyskiwania różnych elementów. Rozwiązanie ma
pozwolić na oddzielenie i ponowne wykorzystanie większości materiałów, z których
zbudowany jest panel, ale przede wszystkim cennych pierwiastków – krzemu, miedzi i
srebra. Wykorzystanie takiej technologii pozwala na zoptymalizowanie czasu i kosztów
procesu. Obecnie spółka realizująca projekt ma pozwolenie na przetwarzanie w ten
sposób maksymalnie 2 tysięcy ton paneli rocznie, ale po pierwszym roku działania
instalacji planuje zwiększyć tę ilość czterokrotnie – do 8 tysięcy ton.
5. Dlaczego rząd zdecydował, iż kosztem wydatków inwestycyjnych, spółka Orlen S.A.
musiała sfinansować zamrożenie cen energii, gazu i ciepła w 2024 roku?
Odnosząc się do obowiązujących przepisów, należy podkreślić, że w 2024 r. zasady i tryb
odprowadzania gazowych odpisów lub składek na Fundusz Wypłaty Różnicy Ceny
(FWRC) regulowała ustawa z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych
odbiorców paliw gazowych w 2023 r. oraz w 2024 r. w związku z sytuacją na rynku gazu.
Pierwotnie ustawa odnosiła się jedynie do roku 2023, a jej wnioskodawcą był Minister
Klimatu i Środowiska. Ustawa z dnia 7 grudnia 2023 r. o zmianie ustaw w celu wsparcia
odbiorców energii elektrycznej, paliw gazowych i ciepła, zgodnie z którą funkcjonowanie
szczególnych rozwiązań w zakresie cen gazu przedłużono na rok 2024, była projektem
poselskim.
Niezależnie od powyższego należy zwrócić uwagę, że przepisy przedmiotowej ustawy nie
odnoszą się bezpośrednio do ORLEN, ale określają, że do przekazywania gazowych
odpisów lub składek na FWRC zobligowane jest przedsiębiorstwo wydobywające gaz
ziemny. Żaden przepis przedmiotowej ustawy nie wskazuje bezpośrednio spółki ORLEN,
jako podmiotu finansującego mrożenie cen energii, gazu i ciepła w 2024 roku.
Należy również domniemywać, że źródłem rozwiązania obejmującego finansowanie
wsparcia odbiorców energii elektrycznej, paliw gazowych oraz ciepła ze środków
zgromadzonych ze składki gazowej jest rozporządzenie (UE) 2022/1854 z dnia 6
października 2022 r. w sprawie interwencji w sytuacji nadzwyczajnej w celu rozwiązania
-- 3 of 4 --
4
problemu wysokich cen energii. Celem tego rozporządzenia było ustalenie ram prawnych
dla interwencji państw członkowskich w zwykłe mechanizmy rynkowe wpływające na
kształtowanie się cen energii elektrycznej. Co więcej rozporządzenie ustalało również
ramy prawne dla ograniczania nadzwyczajnych przychodów, które przedsiębiorstwa
energetyczne odnotowywały w związku z kryzysem energetycznym zapoczątkowanym we
wrześniu 2021 r. Rozporządzenie to wprost wskazuje, że działalność w obszarze gazu
ziemnego podlegała obowiązkowej składce solidarnościowej bądź równoważnemu
środkowi. Jednocześnie rozporządzenie jednoznacznie wskazuje, że środki uzyskane z
tytułu składki powinny zostać przeznaczone m.in. na wsparcie finansowe dla końcowych
odbiorców energii, a w szczególności dla gospodarstw domowych.
6. Na jakim etapie jest powstanie małego reaktora modułowego w podoświęcimskich
Stawach Monowskich?
Według posiadanych przez Ministerstwo Przemysłu informacji OSGE (ORLEN Synthos
Green Energy) prowadzi stopniowo działania w celu budowy SMR-ów (Small Modular
Reactors) w Polsce w oparciu o technologię reaktora GE Hitachi Nuclear Energy BWRX-
300. Inwestycje w budowę reaktorów SMR znalazły się wśród głównych kierunków
Strategii Orlen 2035 zaprezentowanej w styczniu br.
Obecnie OSGE prowadzi działania zarówno w Polsce jak i na arenie międzynarodowej
związane z przygotowaniem projektów do realizacji, w tym związane z procedurami
środowiskowymi. W szczególności w odniesieniu do projektu budowy elektrowni jądrowej
w lokalizacji Stawy Monowskie należy zauważyć, że Generalny Dyrektor Ochrony
Środowiska (GDOŚ) wydał postanowienie określające wymagania dotyczące zakresu
raportu środowiskowego dla budowy małej modułowej elektrowni jądrowej (SMR) w
Stawach Monowskich w Małopolsce.
Wydanie postanowienia przez GDOŚ umożliwia BWRX-300 Stawy Monowskie – spółce
celowej OSGE - rozpoczęcie w tej lokalizacji badań środowiskowych i lokalizacyjnych,
niezbędnych do opracowania Raportu Oceny Oddziaływania na Środowisko.
Szczegółowe informacje na temat stopnia zaawansowania realizacji inwestycji w Stawach
Monowskich można uzyskać bezpośrednio od inwestora – Spółki BWRX-300 Stawy
Monowskie.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Miłosz Motyka
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
Pani Marzena Czarnecka, Minister Przemysłu
Pan Jakub Jaworowski, Minister Aktywów Państwowych
-- 4 of 4 --