Interpelacja w sprawie wzrostu importu cementu
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7134
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie wzrostu importu cementu
Zgłaszający: Adam Dziedzic, Henryk Smolarz
Data wpływu: 23-12-2024
Szanowna Pani Minister,
w ostatnich latach w Polsce obserwuje się znaczny wzrost importu cementu zza wschodniej granicy. Od 2019 r. do 2023 r. import cementu z Ukrainy do Polski wzrósł o ponad 1500 procent. W 2023 r. z Ukrainy do Polski przyjechało prawe 340 tys. ton cementu. W tym roku import ma sięgnąć powyżej miliona ton cementu. Wzrost importu cementu z Ukrainy to zjawisko, które może mieć długoterminowe konsekwencje dla polskiego rynku budowlanego i cementowego, a jednym z ryzyk związanych z tym zjawiskiem jest wpływ na krajowych producentów cementu, w tym potencjalne zamykanie zakładów i zwolnienia. Nadmieniam, że Polska jest trzecim producentem cementu w Europie.
Cement jest jednym z najbardziej energochłonnych i emisjogennych materiałów budowlanych, a emisje CO2 pochodzą głównie z procesu produkcji, w tym z wypalania wapna w piecach obrotowych. Ukraina nie jest objęta tym samym systemem handlu emisjami, który obowiązuje w UE, co oznacza, że jej producenci cementu nie muszą płacić za emisje CO2 w takim zakresie jak zakłady cementowe w Unii Europejskiej. To powoduje, że ich koszt produkcji cementu jest niższy, ponieważ nie muszą oni uwzględniać w cenie cementu kosztów zakupu praw do emisji.
CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) to nowy mechanizm UE, który ma na celu wyrównanie warunków konkurencyjnych między produktami produkowanymi w UE, gdzie obowiązują restrykcyjne przepisy dotyczące emisji CO2, a tymi importowanymi spoza UE, które nie muszą spełniać tych samych standardów. CBAM nakłada opłaty na import towarów takich jak stal, cement, nawozy, aluminium i inne produkty o dużym śladzie węglowym, które pochodzą z krajów spoza UE.
Na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. 2024 poz. 907) oraz art. 191 Regulaminu Sejmu RP przyjętego uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. (t.j. M.P. 2022 poz. 1204 z późn. zm.) proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy w Ministerstwie Klimatu i Środowiska podejmowane są działania mające wsparcie dla technologii CCS ze środków pochodzących z opłat w ramach mechanizmu CBAM?
Jaka jest wysokość opłat za import cementu, które nałożył minister klimatu i środowiska od początku 2024 roku w ramach polityki klimatycznej?
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4177 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DPN-WZE.050.2.2025.ES
3563610.14140673.11387981
Warszawa, 09-01-2025
Dotyczy: Interpelacji Posłów Adama Dziedzica oraz Henryka Smolarza w sprawie wzrostu
importu cementu, K10INT7134
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji Posłów Adama Dziedzica oraz Henryka Smolarza w sprawie
wzrostu importu cementu, K10INT7134, poniżej przekazuję odpowiedź na dwa zapytania
Panów Posłów.
1. Czy w Ministerstwie Klimatu i Środowiska podejmowane są działania mające
wsparcie dla technologii CCS ze środków pochodzących z opłat w ramach
mechanizmu CBAM?
Rząd RP stoi na stanowisku, że wdrożenie technologii wychwytu, transportu i składowania
CO2 „CCS” (ang. Carbon Capture and Storage) jest kluczowym rozwiązaniem w procesie
transformacji energetycznej Polski jak i dekarbonizacji przemysłu cementowego. W związku
z tym, Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje rozwój technologii CCS poprzez m.in.
przygotowanie mechanizmów wsparcia dla uczestników tego rynku, mając świadomość, że
kwestie finansowania technologii CCS są jedną z głównych barier w procesie rozwoju tego
rodzaju projektów. Jednocześnie, w przygotowanym przez Ministerstwo Liście intencyjnym
w sprawie rozwoju technologii wychwytu, transportu, składowania i wykorzystania dwutlenku
węgla w Polsce wskazano, że finansowanie projektów CCS powinno być oparte o różne
mechanizmy wsparcia, w szczególności instrumenty finansowe uwzględniające
wykorzystanie środków publicznych wraz z kapitałem prywatnym, zaś sygnatariusze Listu
będą prowadzić pracę nad przedstawieniem rozwiązań, które będą wsparciem dla
finansowania projektów CCS. Zwrócono przy tym uwagę na konieczność współpracy z
Komisją Europejską oraz innymi państwami członkowskimi Unii Europejskiej przy
pozyskiwaniu środków finansowych na rozwój technologii CCS przy realizacji wspólnych
projektów. Należy także wskazać, iż projekty inwestycji w łańcuch CCS mogą pozyskać
wsparcie z szeregu środków unijnych, w tym Funduszu Innowacyjnego i w przypadku
projektów stanowiących przedmiot wspólnego zainteresowania z funduszu CEF.
-- 1 of 2 --
Wsparcie technologii CCS ze środków pochodzących z opłat w ramach mechanizmu
wyrównywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 (CBAM)1 nie jest na razie
przedmiotem prac ministerstwa. Wynika to z faktu, że na forum UE nadal trwają dyskusje
dotyczące podziału środków CBAM pomiędzy budżet Unii Europejskiej oraz budżety
krajowe. Warto także podkreślić, że obecnie nie ma żadnych wpływów środków
finansowych z tytułu CBAM, o czym mowa poniżej.
2. Jaka jest wysokość opłat za import cementu, które nałożył Minister Klimatu
i Środowiska od początku 2024 roku w ramach polityki klimatycznej?
Minister Klimatu i Środowiska nie posiada uprawnień do nakładania opłat za import
cementu. Niemniej funkcje taką będzie wkrótce spełniał mechanizm CBAM, który ma
szanse chronić polski przemysł, w tym cementowy, tworząc warunki uczciwej konkurencji
dla producentów objętych europejskim system handlu emisjami (EU ETS).
Od 2026 roku importerzy sprowadzający towary objęte mechanizmem CBAM, w tym
cement, będą zobowiązani do zakupu certyfikatów CBAM odpowiadających ilości emisji
wbudowanych dotyczących importowanych wyrobów proporcjonalnie do stopniowego
wycofywania bezpłatnych uprawnień w ramach systemu EU ETS. Cena certyfikatów CBAM
będzie kalkulowana w oparciu o średniotygodniową cenę aukcyjną uprawnień EU ETS, co
zagwarantuje, że cena emisji wbudowanych w towary CBAM (w tym cement) będzie równa
cenie emisji dwutlenku węgla ponoszonej przez krajowych producentów.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM.
1 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 z dnia 10 maja 2023 r.
ustanawiające mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2
(Dz. UE L 130 z 15.05.2023, str. 52).
-- 2 of 2 --