Interpelacja w sprawie wprowadzenia tzw. urlopu dla przedsiębiorców oraz jego wpływu na system ubezpieczeń społecznych oraz sektor małych przedsiębiorstw
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7128
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie wprowadzenia tzw. urlopu dla przedsiębiorców oraz jego wpływu na system ubezpieczeń społecznych oraz sektor małych przedsiębiorstw
Zgłaszający: Daniel Milewski
Data wpływu: 23-12-2024
Szanowny Panie Ministrze,
Ministerstwo Rozwoju i Technologii wprowadziło rozwiązanie pn. urlop dla przedsiębiorców, nazywane też wakacjami składkowymi. Umożliwia ono osobom prowadzącym działalność gospodarczą uzyskanie zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne przez jeden miesiąc w roku. Rozwiązanie to jest skierowane do przedsiębiorców wpisanych do CEIDG, zatrudniających do 9 osób i osiągających przychód poniżej 2 mln euro rocznie. Jego skutki finansowe dla budżetu państwa do 2034 roku mogą wynieść nawet 20,4 mld zł. Wprowadzenie ulgi miało na celu wsparcie mikroprzedsiębiorstw, ograniczenie liczby zamykanych działalności oraz zmniejszenie „szarej strefy”.
W związku z powyższym zwracam się uprzejmie z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie dokładne analizy i symulacje finansowe przeprowadzono w celu oszacowania długoterminowych kosztów „wakacji składkowych” dla budżetu państwa, szczególnie w kontekście możliwych zmian gospodarczych w latach 2024-2034?
Czy przeprowadzono szczegółowe badania dotyczące wpływu „wakacji składkowych” na płynność finansową Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (FUS) oraz na poziom świadczeń socjalnych dla obecnych i przyszłych świadczeniobiorców?
Jakie kryteria będą stosowane w kampanii informacyjnej skierowanej do przedsiębiorców, aby zapewnić im pełne zrozumienie konsekwencji finansowych związanych z przerwą w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne?
W jaki sposób będzie monitorowany rzeczywisty wpływ „urlopu składkowego” na liczbę zawieszonych lub zamkniętych działalności gospodarczych oraz na wielkość tzw. szarej strefy? Czy planowane są szczegółowe raporty okresowe i oceny skuteczności tego rozwiązania?
Czy w przypadku wyraźnego wzrostu liczby osób korzystających z „wakacji składkowych” ministerstwo przewiduje możliwość wprowadzenia jakichkolwiek limitów lub dodatkowych warunków wobec przedsiębiorców?
Jakie dokładnie kryteria ewaluacyjne oraz wskaźniki będą stosowane przez ZUS w ramach raportowania ocen i efektów programu „wakacji składkowych”?
Jakie działania zostaną podjęte, jeśli okaże się, że program nie przynosi oczekiwanych rezultatów?
Jakie plany posiada ministerstwo na wypadek zaobserwowania ewentualnych nadużyć systemowych lub prób niewłaściwego korzystania z „urlopu dla przedsiębiorców,” szczególnie w kontekście firm zbliżających się do limitu zatrudnienia czy dochodów?
Z poważaniem
Daniel Milewski
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Sekretarz stanu Michał Jaros
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
15019 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPG-VI.054.1.2025
Warszawa, 16 stycznia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 7128
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpretację nr 7128 z 30 grudnia 2024 r. Pana Posła Daniela
Milewskiego w sprawie wprowadzenia tzw. urlopu dla przedsiębiorców oraz jego wpływu
na system ubezpieczeń społecznych oraz sektor małych przedsiębiorstw proszę przyjąć
poniższe wyjaśnienia.
W grudniu 2024 r. wszyscy przedsiębiorcy mogli, po raz pierwszy, skorzystać z instytucji
tzw. wakacji składowych. Są one skierowane do przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną,
która prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów ustawy
z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców lub innych przepisów szczególnych, jeżeli
spełnia następujące warunki:
1) w miesiącu kalendarzowym poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku miał zgłoszonych
do ubezpieczeń emerytalnego, rentowego i wypadkowego lub ubezpieczenia zdrowotnego
nie więcej niż dziesięciu ubezpieczonych;
2) w ostatnich 2 latach kalendarzowych poprzedzających rok złożenia wniosku nie
osiągnął przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej lub w co najmniej jednym
roku z 2 ostatnich lat kalendarzowych poprzedzających rok złożenia wniosku osiągnął
roczny przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej nieprzekraczający
równowartości w złotych 2 milionów euro;
3) jako ubezpieczony w roku kalendarzowym poprzedzającym rok złożenia wniosku oraz
w okresie od początku roku kalendarzowego złożenia wniosku do dnia złożenia tego
wniosku nie wykonywał pozarolniczej działalności gospodarczej na rzecz byłego
pracodawcy, na rzecz którego w roku kalendarzowym rozpoczęcia działalności
gospodarczej lub w poprzednim roku kalendarzowym wykonywał w ramach stosunku
pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres wykonywanej
działalności gospodarczej;
4) w miesiącu kalendarzowym poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku jako
ubezpieczony podlegał ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu
z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.
-- 1 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Istotą rozwiązania jest możliwość uzyskania zwolnienia z opłacania składek na własne
ubezpieczenia społeczne: emerytalne, rentowe, wypadkowe i jeżeli wcześniej zostało
zadeklarowane jego opłacanie – chorobowe oraz Fundusz Pracy i Fundusz
Solidarnościowy w jednym, wybranym przez siebie, miesiącu kalendarzowy w każdym
roku.
Zwolnienie z opłacenia składek obejmuje składki ustalane od najniższej podstawy
wymiaru, która obowiązuje osobę prowadzącą działalność i jest udzielane w ramach
pomocy de minimis. Ulga nie dotyczy składki zdrowotnej ani składek, które przedsiębiorca
ma obowiązek opłacać za inne osoby, np.: pracowników, zleceniobiorców czy
współpracowników.
Składki objęte zwolnieniem zostaną sfinansowane z budżetu państwa co oznacza, że będą
one wliczone do przyszłej emerytury czy renty osoby prowadzącej działalność oraz, że
osoba ta będzie miała uprawnienia do świadczeń z ubezpieczeń społecznych.
Wnioski o wakacje składkowe składane są tylko przez internet na profilu płatnika
w e-ZUS / PUE ZUS na miesiąc przed wybranym miesiącem zwolnienia, czyli jeżeli
przedsiębiorca chce skorzystać z ulgi w lutym 2025 r., to musi złożyć najpóźniej wniosek
w styczniu.
Należy pamiętać, że rozwiązanie uwzględnia obecne możliwości finansowe państwa,
a także zasady sprawiedliwości społecznej, w tym udział innych grup społecznych
w utrzymaniu systemu zabezpieczenia społecznego w Polsce.
Podkreślenia wymaga fakt, że wakacje składkowe są rozwiązaniem dobrowolnym
i przedsiębiorca nie musi z niego skorzystać. Nowa instytucja cieszy się jednak dużą
popularnością. W listopadzie 2024 r. złożono ponad 1,325 mln wniosków o wakacje
składkowe (za grudzień 2024 r.).
Pytanie 1: Jakie dokładne analizy i symulacje finansowe przeprowadzono w celu oszacowania
długoterminowych kosztów „wakacji składkowych” dla budżetu państwa, szczególnie
w kontekście możliwych zmian gospodarczych w latach 2024-2034?
Projektując zmiany szacowaliśmy, że roczny koszt wakacji składkowych w 2024 r. będzie
wynosił ok. 1,64 mld zł przy założeniu, że z rozwiązania skorzysta rocznie ok. 1,7 mln
przedsiębiorców.
Na podstawie obliczeń Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) przyjęto, że łączne,
maksymalne skutki finansowe wakacji składkowych w latach 2024-2034 mogą wynieść
ok. 20,4 mld zł. Szacunki oparte były na wynikach z przeliczenia kohortowego modelu
prognostycznego FUS21, w którym uwzględnione zostały pełne dane o osobach
prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą w 2022 r. Pomocniczo wykorzystano
również dane o osobach prowadzących małą działalność gospodarczą, które opłaciły
składki na ubezpieczenia społeczne. W szacunkach przyjęto stałe (obowiązujące obecnie)
stopy procentowe składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy odpowiednio na
poziomie 1% oraz na poziomie 1,45%. Obliczenia wykonano dla osób prowadzących
pozarolniczą działalność gospodarczą, w rozumieniu ustawy – Prawo przedsiębiorców,
którzy opłacają składki na własne ubezpieczenie oraz za co najwyżej 9 pracowników.
Obliczenia zakładały, że wszyscy uprawnieni skorzystają z rozwiązania oraz, że
przedsiębiorcy będą odprowadzać składki na ubezpieczenia społeczne od najniższej
wymaganej podstawy wymiaru składek dla danej grupy ubezpieczonych.
-- 2 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
W rzeczywistości, jak wskazano wyżej, z wakacji składkowych skorzystało nieco mniej
przedsiębiorców.
Pytanie 2: Czy przeprowadzono szczegółowe badania dotyczące wpływu wakacji składkowych
na płynność finansową Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (FUS) oraz na poziom świadczeń
socjalnych dla obecnych i przyszłych świadczeniobiorców?
ZUS dokonał analizy wpływu wakacji składkowych na płynność finansową Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych (FUS). Z przeprowadzonej analizy wynika, że ubytek składek
z tytułu zwolnienia z ich opłacania przez jeden miesiąc w roku, nie zagraża płynności FUS
oraz terminowej wypłacie świadczeń.
Zakład nie badał szczegółowo wpływu wakacji składkowych na poziom świadczeń
socjalnych (przyjmując, że pytanie Pana Posła dotyczyło świadczeń z ubezpieczeń społecznych)
dla obecnych i przyszłych świadczeniobiorców.
Pytanie 3: Jakie kryteria będą stosowane w kampanii informacyjnej skierowanej do
przedsiębiorców, aby zapewnić im pełne zrozumienie konsekwencji finansowych związanych
z przerwą w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne?
Ministerstwo Rozwoju i Technologii oraz ZUS prowadzą ciągłą działalność informacyjną,
zarówno w mediach tradycyjnych, jak i internetowych, przedstawiając zalety skorzystania
z wakacji składkowych, procedurę składania i rozpatrywania wniosków oraz konsekwencje
przyznania ulgi. Szczegółowe informacje można znaleźć np. na stronie:
https://www.biznes.gov.pl/pl/portal/ou710.
Pytanie 4: W jaki sposób będzie monitorowany rzeczywisty wpływ „urlopu składkowego” na
liczbę zawieszonych lub zamkniętych działalności gospodarczych oraz na wielkość tzw. szarej
strefy? Czy planowane są szczegółowe raporty okresowe i oceny skuteczności tego
rozwiązania?
Pytanie 7: Jakie działania zostaną podjęte, jeśli okaże się, że program nie przynosi
oczekiwanych rezultatów?
Funkcjonowanie wakacji składkowych będzie miało bezpośredni wpływ na najmniejszych
przedsiębiorców i przyczyni się do poprawy warunków oraz zmniejszenie kosztów
prowadzenia działalności gospodarczej. Dlatego zakłada się, że nastąpi ograniczenie skali
zawieszania i zamykania działalności gospodarczych oraz zmniejszenie tzw. szarej strefy.
Nie wydaje się zatem zasadne dokonywanie obecnie, tj. na etapie zaledwie
kilkumiesięcznego funkcjonowania ulgi, szczegółowej oceny skuteczności tego
rozwiązania. Ewaluacja efektów wakacji składkowych będzie dokonana na bieżącą,
w ramach sprawozdawczości prowadzonej przez ZUS.
Zakres ewentualnych działań legislacyjnych będzie dostosowany do osiągniętych skutków
funkcjonowania ulgi.
Pytanie 5: Czy w przypadku wyraźnego wzrostu liczby osób korzystających z wakacji
składkowych Ministerstwo przewiduje możliwość wprowadzenia jakichkolwiek limitów lub
dodatkowych warunków wobec przedsiębiorców?
-- 3 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Ministerstwo Rozwoju i Technologii obecnie nie planuje wprowadzenia jakichkolwiek
limitów lub dodatkowych warunków wobec przedsiębiorców korzystających z wakacji
składkowych. Środki na pokrycie wydatków związanych z funkcjonowaniem wakacji
składkowych są zabezpieczone w budżecie państwa.
Pytanie 6: Jakie dokładnie kryteria ewaluacyjne oraz wskaźniki będą stosowane przez ZUS
w ramach raportowania ocen i efektów programu wakacji składkowych?
ZUS może przygotować zestawienia oraz raporty w żądanym układzie, jednak ich zakres
jest ograniczony do danych przekazywanych do ZUS przez płatników składek
i ewidencjonowanych na ich kontach.
Należy zwrócić jednocześnie uwagę, że, jak już wspomniano, przeprowadzenie oceny
efektów wprowadzenia wakacji składkowych i ewaluacji w tym zakresie, nie jest możliwe,
ani zasadne biorąc pod uwagę, że ze zwolnienia z opłacania składek przedsiębiorcy mogli
skorzystać jak dotąd jedynie za miesiące grudzień 2024 i styczeń 2025 r.
Pytanie 8: Jakie plany posiada Ministerstwo na wypadek zaobserwowania ewentualnych
nadużyć systemowych lub prób niewłaściwego korzystania z „urlopu dla przedsiębiorców,”
szczególnie w kontekście firm zbliżających się do limitu zatrudnienia czy dochodów?
Każdy przedsiębiorca, który spełnia kryteria wynikające z ustawy (m.in. w zakresie limitu:
zgłoszonych do ubezpieczeń osób, przychodu czy otrzymanej pomocy de minimis) może
skorzystać z ulgi. ZUS na bieżąco rozstrzyga wnioski o zwolnieniu z opłacenia składek
i informuje o tym płatnika za pomocą e- ZUS/ PUE ZUS. Rozstrzygnięcie, które w całości
uwzględnia wniosek, nie wymaga wydania decyzji. W innym wypadku ZUS przeprowadza
postępowanie, które może skończyć się koniecznością wydania decyzji, w tym decyzji
częściowej o zwolnieniu z opłacenia składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne.
Wszystkie rozstrzygnięcia podejmowane są w oparciu o przepisy ustawy o systemie
ubezpieczeń społecznych i Kodeksu postepowania administracyjnego. Obecnie
Ministerstwo nie zaobserwowało nadużyć systemowych lub prób niewłaściwego
korzystania z wakacji składkowych. Ewentualna potrzeba podjęcia działań będzie
analizowana, jeżeli pojawią się jakieś nieprawidłowości.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych KPRM
-- 4 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia
27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych
osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE
(Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z późn. zm.), zwanego dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Rozwoju i Technologii
z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa, e-mail:
kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na ePUAP:
/MRPiT/SkrytkaESP, adres do doręczeń elektronicznych: AE:PL-68477-29007-EFSHR-
25. Wykonującym obowiązki administratora jest dyrektor Departamentu Prawa
Gospodarczego i Analiz.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych, a także
przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować z Inspektorem Ochrony
Danych w MRiT wysyłając informację na skrzynkę: iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO tj. w
celu wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na podstawie
Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu
mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907), oraz w związku z § 162 uchwały Nr
190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. - Regulamin pracy Rady Ministrów
(M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 193 uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30
lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z 2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi
na interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub
działające na zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach, które
wynikają z przepisów powszechnie obowiązującego prawa (np. na żądanie sądów,
urzędów skarbowych, Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT
przetwarzają dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister Rozwoju i
Technologii (np. podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy systemów
informatycznych i usług IT oraz telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi
i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji celu ich
przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one zebrane, a następnie –
w przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o
narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas
określony w tych przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji
lub profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do organizacji
międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu
następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art. 15
RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub
nieaktualne, zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu w Ministerstwie
Rozwoju i Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje Pani/Panu prawo
wniesienia skargi do organu nadzorczego właściwego w sprawach ochrony danych
osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, ul. Stawki 2, 00-193
Warszawa.
-- 5 of 5 --