Interpelacja w sprawie nieudolności wymiaru sprawiedliwości w walce z drogowymi bandytami
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7121
do ministra sprawiedliwości
w sprawie nieudolności wymiaru sprawiedliwości w walce z drogowymi bandytami
Zgłaszający: Janusz Cieszyński
Data wpływu: 22-12-2024
Szanowny Panie Ministrze,
TVN24 informuje, że podczas procesu drogowego mordercy łódzkiego adwokata P. K. doszło do bulwersującej sytuacji, w której sąd działa na korzyść przestępcy. Decyzją sędziego z materiału dowodowego wykluczono bowiem dane z tzw. czarnej skrzynki pojazdu, które pozwalają na sprawdzenie informacji dotyczących jazdy z momentu wypadku. Zgodnie z informacjami TVN24, podejmując tę decyzję, sąd działał na wniosek adwokata mordercy, który powoływał się na ekspertyzę wskazującą na możliwość wystąpienia błędów w odczycie z "czarnej skrzynki", przy czym sam jej autor w rozmowie z dziennikarzem wskazał, że pomimo pewnych wad "czarne skrzynki" stanowią wiarygodny dowód w sprawach o przestępstwa drogowe.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jak Ministerstwo Sprawiedliwości planuje poprawić jakość zrozumienia przez sądy technicznych aspektów funkcjonowania rejestratorów montowanych w pojazdach?
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości zamierza poinformować Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych o działaniach sądu, które mogły mieć korzystne skutki dla drogowego mordercy P. K.?
Z wyrazami szacunku
Janusz Cieszyński
Podsekretarz stanu Dariusz Mazur
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5763 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Dariusz Mazur
BK-VII.0520.442.2024
Warszawa, 06 lutego 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7121 złożoną do Ministra Sprawiedliwości przez Pana
posła Janusza Cieszyńskiego w sprawie nieudolności wymiaru sprawiedliwości w walce
z drogowymi bandytami, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Ministerstwo Sprawiedliwości pod kierunkiem Ministra Adama Bodnara jest aktywnie
zaangażowane w przygotowanie zmiany prawa, która ma zapewnić maksymalną
skuteczność państwa w walce z przestępczością na polskich drogach. W wyniku pracy
międzyresortowego zespołu zostały przygotowane kompleksowe rozwiązania
ukierunkowane na realne podniesienie bezpieczeństwa na drogach. Projekt ustawy
o zmianie niektórych ustaw w związku z poprawą bezpieczeństwa ruchu drogowego został
20 stycznia 2025 r. wpisany do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady
Ministrów. Z założeniami projektu można się zapoznać pod tym adresem:
https://www.gov.pl/web/premier/projekt-ustawy-o-zmianie-niektorych-ustaw-w-
zwiazku-z-poprawa-bezpieczenstwa-ruchu-drogowego
Ad 1
W odniesieniu do pytania o działania na rzecz poprawy „zrozumienia przez sądy
technicznych aspektów funkcjonowania rejestratorów montowanych w pojazdach”,
na wstępie należy zaznaczyć, że w obecnym stanie prawnym istnieją rozwiązania, które
-- 1 of 4 --
2
zostały przewidziane na wypadek sytuacji wymagających zasięgnięcia przez sąd
specjalistycznej wiedzy w ramach określonego postępowania.
Z godnie z art. 193 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego
(Dz. U. z 2024 r. poz. 37, dalej: k.p.k.), jeżeli stwierdzenie okoliczności mających istotne
znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy wymaga wiadomości specjalnych, zasięga się opinii
biegłego albo biegłych. W celu wydania opinii można też zwrócić się do instytucji
naukowej lub specjalistycznej (art. 193 § 2 k.p.k.).
Ponadto w razie potrzeby sąd może wprowadzić zmiany co do zakresu ekspertyzy
lub postawionych pytań oraz stawiać pytania dodatkowe (art. 198 § 3 k.p.k.), a jeżeli
opinia jest niepełna lub niejasna albo gdy zachodzi sprzeczność w samej opinii lub między
różnymi opiniami w tej samej sprawie, można wezwać ponownie tych samych biegłych
lub powołać innych (art. 201 k.p.k.).
Podobne przepisy funkcjonują na gruncie ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks
postępowania cywilnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 1568, dalej: k.p.c.). Zgodnie z art. 278 § 1
k.p.c. w przypadkach wymagających wiadomości specjalnych sąd po wysłuchaniu
wniosków stron co do liczby biegłych i ich wyboru może wezwać jednego lub kilku biegłych
w celu zasięgnięcia ich opinii.
Niezależnie od powyższych uregulowań, na podstawie art. 82a § 1 ustawy z dnia 27 lipca
2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 334, dalej: u.s.p.),
sędziowie są zobowiązani, aby stale podnosić kwalifikacje zawodowe. Dodatkowo
sędziowie są zobowiązani uczestniczyć, w miarę możliwości corocznie, w szkoleniu
i doskonaleniu zawodowym organizowanym przez Krajową Szkołę Sądownictwa
i Prokuratury lub w innych formach doskonalenia zawodowego, w celu uzupełnienia
specjalistycznej wiedzy i umiejętności zawodowych (82a § 3 u.s.p.).
Krajowa Szkoła Sądownictwa i Prokuratury jest jedyną w Polsce centralną instytucją,
której celem zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole
-- 2 of 4 --
3
Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. z 2022 r. poz. 217) jest kształcenie i doskonalenie
zawodowe kadr sądów powszechnych i prokuratury. W tym zakresie, stosownie
do §30 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r.
Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 867), prezesi sądów
współpracują z Krajową Szkołą Sądownictwa i Prokuratury w zakresie szkolenia
wstępnego i ustawicznego oraz organizują szkolenia dla sędziów, asesorów sądowych,
referendarzy sądowych, asystentów sędziów, kuratorów sądowych, specjalistów
opiniodawczego zespołu sądowych specjalistów i ławników.
Ad 2
Minister Sprawiedliwości, jako organ władzy publicznej może działać wyłącznie na
podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP). Zgodnie z art. 9a § 2 w zw. z art. 8
pkt 2 u.s.p., Minister Sprawiedliwości sprawuje zewnętrzny nadzór nad działalnością
administracyjną sądów powszechnych. Zakres tego nadzoru wyznacza art. art. 37g § 2
u.s.p.
Minister Sprawiedliwości nie ma uprawnienia w szczególności do występowania w imieniu
i na rzecz stron w konkretnych postępowaniach przed sądami powszechnymi, nie może
ingerować w przebieg postępowań sądowych, nie ma też uprawnień do sprawowania
bieżącej ani okresowej kontroli toku postępowania w sprawach indywidualnych. Ponadto
nie dysponuje wglądem do akt postępowań sądowych.
Sfera orzekania jest objęta niezawisłością sędziowską. Orzeczenia niezależnych sądów
podlegają kontroli wyłącznie sądów drugiej instancji, rozpatrujących środki odwoławcze
(kontrola instancyjna). W szczególnych, przewidzianych w ustawie przypadkach, kontroli
tej dokonuje również Sąd Najwyższy. Działalność stricte orzecznicza, polegająca
na prowadzeniu postępowania dowodowego i ocenie dowodów, czynieniu ustaleń
faktycznych, interpretacji przepisów prawa oraz ich ostatecznym zastosowaniu, z uwagi
na konstytucyjną zasadę niezawisłości sędziowskiej w orzekaniu, co do zasady nie podlega
ocenie w kontekście odpowiedzialności dyscyplinarnej. Z tego powodu ocena
-- 3 of 4 --
4
podniesionego w interpelacji zarzutu jest zastrzeżona do wyłącznej kompetencji sądu
wyższej instancji.
Z wyrazami szacunku
Dariusz Mazur
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 4 --