Interpelacja w sprawie liczby wszczętych postępowań przygotowawczych dotyczących działań na szkodę interesu publicznego (art. 231 k.k.) w okresie od 1 stycznia 2024 r. do 15 grudnia 2024 r., gdzie osobą podejrzaną lub podejrzewaną jest funkcjonariusz publiczny
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7114
do ministra sprawiedliwości
w sprawie liczby wszczętych postępowań przygotowawczych dotyczących działań na szkodę interesu publicznego (art. 231 k.k.) w okresie od 1 stycznia 2024 r. do 15 grudnia 2024 r., gdzie osobą podejrzaną lub podejrzewaną jest funkcjonariusz publiczny
Zgłaszający: Urszula Pasławska
Data wpływu: 20-12-2024
Na mocy art. 14 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art. 192 Regulaminu Sejmu RP, zwracam się z interpelacją poselską w sprawie liczby wszczętych postępowań przygotowawczych dotyczących działań na szkodę interesu publicznego (art. 231 kk) w okresie od 1 stycznia 2024 r. do 15 grudnia 2024 r., gdzie osobą podejrzaną lub podejrzewaną jest funkcjonariusz publiczny.
Jak wspomniano powyżej, chodzi o przestępstwa z artykułu 231 Kodeksu karnego, który dotyczy nadużycia uprawnień przez funkcjonariuszy publicznych. Zgodnie z tym przepisem funkcjonariusz publiczny, który przekracza swoje uprawnienia lub nie dopełnia obowiązków działając na szkodę interesu publicznego lub prywatnego, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Jeżeli jednak działa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, kara wynosi od roku do nawet 10 lat pozbawienia wolności. Przestępstwo ścigane jest z urzędu, jednak przedawnienie może nastąpić już po upływie pięciu lat od momentu popełnienia czynu, co może rodzić obawy o skuteczność ukarania sprawców.
W obliczu licznych przypadków korupcji i nadużyć, jakie ujawniono w administracji publicznej za rządów poprzedniej władzy, niezbędne jest podjęcie zdecydowanych i skutecznych działań w celu ochrony interesu publicznego. W takich sytuacjach kluczowe znaczenie ma nie tylko efektywność organów ścigania, ale także terminowość podejmowanych działań. Istotnym problemem, który często utrudnia skuteczne rozliczanie nadużyć, jest brak odpowiedzialności i przejrzystości w środowisku sędziowskim. Wiele spraw ciągnie się latami z powodu opieszałości sądów lub niewystarczającej determinacji w wyciąganiu konsekwencji wobec osób, które dopuściły się nadużycia władzy. Tego rodzaju przypadki, jeśli pozostają nieukarane, pogłębiają kryzys zaufania społecznego do wymiaru sprawiedliwości.
Zwracam się zatem z interpelacją poselską o informację w sprawie liczby wszczętych i przygotowywanych w okresie 1 stycznia - 15 grudnia 2024 r. postępowań o przestępstwa urzędnicze w administracji publicznej z uwzględnieniem jednostek samorządu terytorialnego. Tylko szybka reakcja pozwala nie tylko na pociągnięcie sprawców do odpowiedzialności karnej, ale również na odbudowę zaufania obywateli do instytucji państwowych.
Niniejszym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Ile postępowań dotyczących przestępstw urzędniczych, czyli z artykułu 231 Kodeksu karnego, zostało wszczętych w okresie od 1 stycznia do 15 grudnia 2024 roku?
Ile obecnie toczy się postępowań „w sprawie”, a ile „przeciwko" konkretnym podejrzanym?
Ile z nich dotyczy przestępstw urzędniczych w jednostkach samorządu terytorialnego?
Jakie działania podejmuje Ministerstwo Sprawiedliwości w celu zapobiegania przedawnieniom tych spraw?
Jakie są plany resortu oraz prokuratury w zakresie zwiększenia efektywności działań w dziedzinie przestępstw urzędniczych – określonych w art. 231 kk.?
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad zmianami legislacyjnymi, które wprowadzą procedury i mechanizmy usprawniające zwalczanie przestępczości urzędniczej, czyli przyspieszą proces ścigania przestępstw i/lub wydłużą okres przedawnienia?
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad wprowadzeniem skutecznych mechanizmów kontroli i rozliczania także w wymiarze sprawiedliwości? To kluczowe, aby państwo mogło skutecznie przeciwdziałać wszelkim formom nadużycia władzy.
Z wyrazami szacunku
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6425 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.441.2024
Warszawa, 20 stycznia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedź na interpelację nr 7114 złożoną do Ministra Sprawiedliwości
przez Panią posłankę Urszulę Pasławską w sprawie liczby wszczętych postępowań
przygotowawczych dotyczących działań na szkodę interesu publicznego (art. 231 k.k.)
w okresie od 1 stycznia 2024 r. do 15 grudnia 2024 r., gdzie osobą podejrzaną
lub podejrzewaną jest funkcjonariusz publiczny.
Ad 1 - 3
Zgodnie z informacjami, które przygotowała Prokuratura Krajowa, od 1 stycznia 2024 r.
do 15 grudnia 2024 r. w powszechnych jednostkach organizacyjnych prokuratury
zarejestrowano 21 802 spraw o przestępstwa z art. 231 k.k. Wszczęto 4 260 postępowań
przygotowawczych, z których 3 837 na dzień 7 stycznia 2025 r. pozostawało w toku.
Funkcjonalność systemu informatycznego prokuratury nie pozwala na przeszukanie bazy
danych według kryterium miejsca zatrudnienia osoby podejrzanej (np. w jednostkach
samorządu terytorialnego). Z systemu nie można również wygenerować danych
dotyczących liczby postępowań znajdujących się w poszczególnych fazach – in rem
lub ad personam.
-- 1 of 4 --
2
Ad 4-6
Ministerstwo Sprawiedliwości pod kierunkiem Ministra Adama Bodnara stale prowadzi
działania, nie tylko legislacyjne, zmierzające do usprawnienia wymiaru sprawiedliwości,
w tym zmniejszenia zaległości i przyspieszenia rozpoznawania spraw m.in.:
1. w trakcie uzgodnień międzyresortowych, opiniowania i konsultacji publicznych
znajduje się przygotowany w Ministerstwie Sprawiedliwości, w oparciu o prace
Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego, projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks
karny, ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw
(UD153). Celem projektu jest przywrócenie zasad praworządności w obszarze
prawa penalnego. Ma on również doprowadzić do modyfikacji
lub wyeliminowania regulacji najbardziej kontrowersyjnych, naruszających
standard racjonalnego oraz zgodnego z Konstytucją RP tworzenia prawa. Jedną
z konkretnych zmian, mających na celu usprawnienie postępowań karnych, a tym
samym zapobieżenie przedawnieniu, jest nowelizacja art. 387 art. 387 § 2 k.p.k.,
sprowadzająca się do usunięcia wymogu udzielenia zgody przez prokuratora
na uwzględnienie przez sąd wniosku o dobrowolne poddanie się karze przez
oskarżonego i przywrócenie warunku polegającego na braku sprzeciwu:
treść projektu - https://legislacja.gov.pl/projekt/12390959
2. w listopadzie 2024 r. Minister Sprawiedliwości Adam Bodnar przedstawił
10 filarów programu „Sprawne sądy”. To kluczowe propozycje zmian
organizacyjnych, legislacyjnych i kadrowych, które odpowiadają na potrzeby
dotyczące tempa prac i efektywności wymiaru sprawiedliwości. Reformy obejmą
m.in. obszar mediacji, biegłych sądowych, digitalizacji, spraw frankowych
czy kwestię zwiększenia liczby etatów dla asystentów. W programie znajdują się
takie punkty jak „digitalizacja sądów”, „jeden asystent na dwóch sędziów”,
„wizytatorzy będą orzekać”, „podniesienie jakości procesów mediacji”,
„certyfikowani biegli sądowi” i „rozszerzenie funkcjonalności portalu
informacyjnego”. Komunikat Ministerstwa Sprawiedliwości w tej sprawie:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/10-filarow-ministerialnego-programu-
usprawnienia-dzialalnosci-sadow
-- 2 of 4 --
3
3. e-doręczenia. Od 1 stycznia 2025 r. adwokaci, radcy prawni, notariusze, doradcy
restrukturyzacyjni, doradcy podatkowi i rzecznicy patentowi mają obowiązek
posiadania adresu do e-Doręczeń wpisanego do bazy adresów elektronicznych
(BAE) i aktywacji e-skrzynek. Będą poprzez nie komunikować się nawzajem oraz
przesyłać pisma do tych urzędów, które wdrożyły już e-Doręczenia. W przypadku
sądów, trybunałów, komorników, prokuratury, organów ścigania i Służby
Więziennej będzie to możliwe od 1 października 2029 r. Dzięki tej usłudze
podmioty publiczne, obywatele i firmy będą mogli korzystać z wygodnych
i bezpiecznych doręczeń elektronicznych. Prawnie są one równoważne
tradycyjnej przesyłce poleconej za potwierdzeniem odbioru. System wdrażany
jest etapowo.
4. w Ministerstwie Sprawiedliwości przygotowano nowelizację Kodeksu
postępowania karnego, która pozwoli przesyłać dokumenty elektronicznie
w sprawach karnych i wykroczeniowych przez portal informacyjny. Rozwiązanie
znacząco zmniejszy wydatki sądów i przyspieszy postępowania. Projekt przepisów
2 stycznia 2025 r. został zamieszczony na stronie Rządowego Centrum
Legislacyjnego i trafił do konsultacji społecznych. Zaproponowane regulacje
sprawią, że prokuratorzy, pełnomocnicy sądowi (adwokaci lub radcy prawni)
oraz przedstawiciele Prokuratorii Generalnej będą mogli przesyłać do sądu pisma
za pośrednictwem portalu informacyjnego. Dotyczy to wniosków o sporządzenie
uzasadnienia wyroku, środków odwoławczych (apelacji i zażaleń), odpowiedzi
na środki odwoławcze i innych pism sporządzanych w postępowaniu
odwoławczym (UD 143):
https://legislacja.gov.pl/projekt/12393100
Ad 7
Na podstawie porozumienia z 9 sierpnia 2024 r. zawartego między Ministrem
Sprawiedliwości, Ministrem Finansów oraz Ministrem Spraw Wewnętrznych
i Administracji powołany został Zespół ekspertów ds. usprawnienia systemu ujawniania,
zabezpieczania i odzyskiwania mienia pochodzącego z przestępstw oraz ds. oceny
skuteczności przepisów regulujących gospodarowanie środkami publicznymi i mieniem
-- 3 of 4 --
4
Skarbu Państwa oraz penalizujących czyny związane ze sferą gospodarowania środkami
publicznych. Zadaniem zespołu jest przygotowanie projektu przepisów, mających na celu
stworzenie systemu odzyskiwania mienia pochodzącego z przestępstw. Jednym
z elementów budowy wspomnianego systemu jest implementacja dyrektywy 2024/1260
w sprawie odzyskiwania i konfiskaty mienia oraz przyjęcie wytycznych w przedmiocie
gospodarowania mieniem Skarbu Państwa. Ważna część wytycznych będzie poświęcona
procesom kontrolnym i mechanizmom działań pokontrolnych. Celem wytycznych będzie
między innymi ograniczenie nadużyć, do których może dochodzić w przypadku
organizowania przetargów i konkursów na finansowanie ze środków publicznych. Plan
prac Zespołu zakłada przyjęcie końcowego raportu z prac oraz projektu przepisów
w drugim kwartale 2025 r.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 4 --