Interpelacja w sprawie zaniechania realizacji programu rozwoju najmu społecznego oraz mieszkalnictwa wspomaganego pod nazwą "Mieszkanie, praca, społeczność" na lata 2024-2030
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7112
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie zaniechania realizacji programu rozwoju najmu społecznego oraz mieszkalnictwa wspomaganego pod nazwą "Mieszkanie, praca, społeczność" na lata 2024-2030
Zgłaszający: Agnieszka Ścigaj, Grzegorz Puda
Data wpływu: 20-12-2024
Szanowny Panie Premierze,
zgodnie z uchwałą nr 209 Rady Ministrów z dnia z dnia 7 listopada 2023 r. przyjęto rządowy program rozwoju najmu społecznego oraz mieszkalnictwa wspomaganego pod nazwą „Mieszkanie, praca, społeczność” na lata 2024-2030. Głównym celem programu jest wzmacnianie poziomu integracji społecznej osób i rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej przez kompleksowy system wsparcia w obszarze mieszkaniowym, zawodowym i społecznym.
W ramach celu głównego programu rozwoju najmu społecznego oraz mieszkalnictwa wspomaganego pod nazwą „Mieszkanie, praca, społeczność” na lata 2024-2030 wyznaczono następujące cele szczegółowe:
1) zwiększenie zasobu dostępnych cenowo mieszkań na wynajem społeczny pozostających w dyspozycji samorządów lokalnych,
2) zwiększanie dostępności dla osób i rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej do kompleksowych usług w zakresie mieszkalnictwa społecznego, rynku pracy, edukacji i innych usług społecznych,
3) zwiększenie poziomu aktywności zawodowej i społecznej osób i rodzin objętych wsparciem,
4) zwiększenie efektywności współpracy międzysektorowej w obszarze mieszkalnictwa, rynku pracy oraz spraw społecznych.
Ponadto program rozwoju najmu społecznego oraz mieszkalnictwa wspomaganego pod nazwą „Mieszkanie, praca, społeczność” na lata 2024-2030 został zaprojektowany w taki sposób, aby był komplementarny m.in. z:
1) Narodowym Programem Mieszkaniowym,
2) Krajową Polityką Miejską 2030,
3) Strategią Rozwoju Kapitału Ludzkiego 2030,
4) Strategią Rozwoju Kapitału Społecznego (współdziałanie, kultura, kreatywność) 2030 (SRKS),
5) Strategią na rzecz Osób z Niepełnosprawnościami 2021-2030,
6) Strategią Demograficzną 2040,
7) Krajowym Programem Rozwoju Ekonomii Społecznej do 2030 roku. Ekonomia Solidarności Społecznej (KPRES),
8) Strategią Rozwoju Usług Społecznych – polityką publiczną do roku 2030 (z perspektywą do 2035 r.),
9) Krajowym Programem Przeciwdziałania Ubóstwu i Wykluczeniu Społecznemu. (Aktualizacja 2021-2027, polityka publiczna z perspektywą do roku 2030).
Odwiedzając stronię https://wzajemniepotrzebni.pl/aktualnosci/, moją uwagę zwrócił fakt, że ostatni wpis datowany jest na 12 lutego 2024 r. i dotyczy on ogłoszenia konkursu na usługi dla SAN w ramach EFS+. Mając to na uwadze, zastanawiam się, czy wzmacnianie poziomu integracji społecznej osób i rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej nie zalicza się do celów Pana rządu, czy też cel ten jest realizowany w inny sposób.
Mając na uwadze powyższe, zwracam się do Pana z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy główny cel programu rozwoju najmu społecznego oraz mieszkalnictwa wspomaganego pod nazwą „Mieszkanie, praca, społeczność” na lata 2024-2030 zalicza się do celów Pana rządu, czy też nie?
2. Jeśli ww. główny cel programu rozwoju najmu społecznego oraz mieszkalnictwa wspomaganego pod nazwą „Mieszkanie, praca, społeczność” na lata 2024-2030 zalicza się do celów Pana rządu, to proszę o informację, w jaki sposób cel ten jest realizowany, a w szczególności:
1) jakie są priorytety oraz planowane działania w zakresie polityki mieszkaniowej,
2) czy w 2025 r. NGO oraz SAN będą mogły korzystać z funduszu dopłat na remonty i adaptacje pustostanów.
3. Jeśli natomiast wzmacnianie poziomu integracji społecznej osób i rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej nie zalicza się do celów Pana rządu, to proszę o wyjaśnienie, jakie argumenty leżą u podstaw takiego stanu rzeczy.
Sekretarz stanu Michał Jaros
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (6)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (16)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
27624 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DM-II.054.1.2025
Warszawa, 17 marca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację o numerze 7112 posłów: Agnieszki Ścigaj oraz
Grzegorza Pudy w sprawie zaniechania realizacji programu rozwoju najmu społecznego
oraz mieszkalnictwa wspomaganego pod nazwą "Mieszkanie, praca, społeczność" na lata
2024-2030.
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację o numerze 7112 posłów: Agnieszki Ścigaj oraz Grzegorza
Pudy w sprawie zaniechania realizacji programu rozwoju najmu społecznego oraz
mieszkalnictwa wspomaganego pod nazwą "Mieszkanie, praca, społeczność" na lata 2024-
2030, przedstawiam następujące informacje.
Wskazana w interpelacji uchwała nr 209 Rady Ministrów z dnia 7 listopada 2023 r. (data
ogłoszenia w Monitorze Polskim: 24.11.2023 r.), w której przyjęto Rządowy Program
rozwoju najmu społecznego oraz mieszkalnictwa wspomaganego pn. „Mieszkanie, praca,
społeczność” na lata 2024-2030, (dalej: „Program”) została powierzona do wykonania
Minister Agnieszce Ścigaj. Obecnie kształt Programu wymagałby istotnej korekty
w związku z prowadzonymi od tamtej pory pracami w obszarach związanych z jego
zakresem: m.in. nowelizacji ustawy o pomocy społecznej, zmiany przepisów
o mieszkaniach chronionych (obecnie treningowych i wspomaganych), nowelizacji ustawy
o ekonomii społecznej (istotnego elementu przedmiotowego Programu) oraz
procedowanego obecnie w MRiT projektu ustawy dot. rozwoju mieszkalnictwa
społecznego.
Na podstawie posiadanych informacji archiwalnych informuję także, że wskazany przez
posłów odnośnik do strony projektu „Wzajemnie potrzebni”, dotyczy informacji nt.
przebiegu i ewaluacji projektu pilotażowego przeprowadzonego przez KPRM w roku 2023,
na zasadzie zadania powierzonego operatorowi projektu. Projekt zakończył się
31.12.2023 r., a jego realizator nie ma obowiązku aktualizacji informacji nt. zakończonego
zadania.
W odniesieniu do pytania o środki dostępne dla społecznych agencji najmu (SAN),
informuję, że przepisy o środkach z Funduszu Dopłat BGK, dostępnych dla SAN na
remonty i adaptacje pustostanów nie zostały zmienione, zatem powstające SAN-y (po
uzyskaniu upoważnienia od gminy, z którą współpracują), mogą z nich korzystać w miarę
dostępnych w Funduszu środków.
-- 1 of 8 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Nadmieniam, że obecnie w KPRM realizowany jest, we współpracy z interdyscyplinarnym
zespołem OECD, projekt z instrumentu pomocy technicznej TSI2023 „Reforma
mieszkalnictwa”, który ma w pierwszym półroczu 2025 r. wypracować rekomendacje do
niezbędnych zmian, które pozwoliłyby zwiększać zasób lokalowy na potrzeby zwiększenia
dostępu do mieszkań wspomaganych (dla osób w kryzysie bezdomności lub zagrożonych
bezdomnością, starszych, niepełnosprawnych, absolwentów pieczy zastępczej,
uchodźców), najmu społecznego i na potrzeby procesów deinstytucjonalizacji.
Niezależnie od powyższych informacji przedstawiam działania pozostające we właściwości
MRPiPS oraz MRiT, które przyczyniają się do realizacji głównego celu programu.
W odpowiedzi na pytanie 1 dotyczące realizacji celu głównego powyższego programu,
w zakresie działań wspierających osoby w trudnej sytuacji życiowej w wymiarze
zawodowym i społecznym, jednym z aktywnych instrumentów polityki społecznej jest
wspieranie rozwoju ekonomii społecznej. Podmioty ekonomii społecznej (PES), łączą
działalność ekonomiczną z aktywnością społeczną w celu tworzenia miejsc pracy dla osób
zagrożonych wykluczeniem społecznym ich zawodowej i społecznej reintegracji, a także
świadczenia usług społecznych na rzecz społeczności lokalnej.
Rozwój ekonomii społecznej wspierany jest przede wszystkim przez finansowanie
tworzenia i utrzymania miejsc pracy w przedsiębiorstwach społecznych dla osób
zagrożonych wykluczeniem społecznym (np. osób z niepełnosprawnościami,
bezrobotnych, osób uzależnionych od alkoholu). Wsparcie to finansowane jest zarówno ze
środków Europejskiego Funduszu Społecznego+, za pośrednictwem Ośrodków Wsparcia
Ekonomii Społecznej, świadczących także wszechstronne wsparcie szkoleniowe
i doradcze, jak również ze środków Funduszu Pracy i Państwowego Funduszu Rehabilitacji
Osób Niepełnosprawnych, za pośrednictwem powiatowych urzędów pracy.
Ponadto podmioty ekonomii społecznej mogą rozwijać swoją działalność dzięki wsparciu
przeznaczonemu na budowanie sieci biznesowych, wspieranie samoorganizacji,
podnoszenie kompetencji kadry zarządzającej. Istotnym dopełnieniem powyższego
wsparcia są instrumenty zwrotne (np. pożyczki), skierowany do PES. Dzięki nim podmioty
te mogą finansować rozwój, inwestycje i bieżącą działalność. Wsparcia w tym zakresie
udzielają pośrednicy finansowi wybrani przez Bank Gospodarstwa Krajowego.
Ważną częścią sektora ekonomii społecznej są podmioty zatrudnienia socjalnego
(tj. centra i kluby integracji społecznej), których głównym zadaniem jest zapewnianie
kompleksowego wsparcia reintegracyjnego osobom zagrożonym wykluczeniem
społecznym. Jednostki te są tworzone i prowadzone zarówno przez PES, jak i przez
jednostki samorządu terytorialnego.
Zatrudnienie socjalne oraz przedsiębiorczość społeczna, wspierane są także w ramach
programów resortowych realizowanych przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej, np. w Programie Warto być Przedsiębiorstwem Społecznym!, czy też
Programie na rzecz Zatrudnienia Socjalnego. W 2025 r. na ich realizację przeznaczono
łącznie 27 mln zł.
Dzięki systemowym rozwiązaniom umożliwiającym wsparcie ekonomii społecznej, od
momentu wejścia w życie ustawy o ekonomii społecznej (tj. 30 października 2022 r.) blisko
1250 podmiotów ekonomii społecznej uzyskało status przedsiębiorstwa społecznego.
W tej grupie 38% podmiotów działa w celu reintegracji osób zagrożonych wykluczeniem
społecznym, 24% koncentruje się na realizowaniu usług społecznych, a 37% łączy oba te
cele.
-- 2 of 8 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Według szacunków opartych na sprawozdawczości PS za 2023 r. obecnie
w przedsiębiorstwach społecznych pracuje ok. 18,5 tys. pracowników, z których ok. 8,6
tys. to osoby zagrożone wykluczeniem społecznym. Ponadto w Polsce zarejestrowanych
jest ponad 220 centrów integracji społecznej oraz ponad 310 klubów integracji społecznej.
Według danych opracowanych przez GUS, ze wsparcia podmiotów zatrudnienia
socjalnego w 2023 r. skorzystało ponad 20 tys. osób.
Natomiast odnosząc się do kwestii wzmacniania poziomu integracji społecznej osób
i rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej w pierwszej kolejności uprzejmie
informuję, że na gruncie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U.
z 2024 r. poz. 1283), wsparcie w formie pobytu w mieszkaniu wspomaganym lub
treningowym, udzielane na podstawie art. 53 ww. ustawy nie stanowi zaspokojenia
potrzeb mieszkaniowych osób lub rodzin, określonych w przepisach ustawy z dnia 21
czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie
Kodeksu cywilnego. Ten rodzaj mieszkalnictwa nie służy zabezpieczeniu potrzeby
mieszkaniowej, a jedynie wsparciu w okresowym braku możliwości jego zabezpieczenia.
Pobyt w mieszkaniu wspomaganym i treningowym jest jednym ze świadczeń
niepieniężnych dostępnych w ramach systemu pomocy społecznej, wymienionych w 36
pkt 2 lit. n ustawy o pomocy społecznej, jednak nie stanowi instrumentu polityki
mieszkaniowej.
Wsparcie w formie pobytu w mieszkaniu treningowym lub wspomaganym przysługuje
osobom pełnoletnim, które ze względu na trudną sytuację życiową, wiek,
niepełnosprawność lub chorobę potrzebują pomocy w funkcjonowaniu w codziennym
życiu, ale nie wymagają usług w zakresie świadczonym przez jednostkę całodobowej
opieki. W szczególności: osobie z zaburzeniami psychicznymi, bezdomnej, opuszczającej
pieczę zastępczą w rozumieniu przepisów o wspieraniu rodziny i systemie pieczy
zastępczej, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, okręgowy ośrodek wychowawczy,
zakład poprawczy, schronisko dla nieletnich, a także cudzoziemcowi, który uzyskał
w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy, ochronę uzupełniającą lub zezwolenie na
pobyt czasowy udzielone w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1
lit. c lub d ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.
Prowadzenie i zapewnienie miejsc w mieszkaniach treningowych i wspomaganych jest
zadaniem własnym gminy – art. 17 ust. 1 pkt 12 ustawy, natomiast prowadzenie ww.
mieszkań dla osób z terenu więcej niż jednej gminy jest zadaniem własnym powiatu – art.
19 pkt 11 ww. ustawy. Zatem do zadań gmin i powiatów (o charakterze obowiązkowym)
należy rozwijanie oferty pomocowej na danym terenie.
Zgodnie z aktualnym stanem prawnym, mieszkania treningowe i wspomagane mogą być
prowadzone przez każdą jednostkę organizacyjną pomocy społecznej lub organizację
pozarządową, o której mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r.
o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, oraz podmiot, o którym mowa w art.
3 ust. 3 tej ustawy, prowadzące działalność w zakresie pomocy społecznej, pieczy
zastępczej lub integracji i reintegracji zawodowej i społecznej osób zagrożonych
wykluczeniem społecznym – na zasadach określonych w art. 25 ustawy o pomocy
społecznej. Dodatkowo ustawa o pomocy społecznej przewiduje również możliwość
prowadzenia mieszkań treningowych i wspomaganych przez inne podmioty niż gmina
i powiat oraz z wyłączeniem trybu zlecenia realizacji zadania publicznego z zakresu
pomocy społecznej.
Doświadczenia związane z realizowanym już procesem deinstytucjonalizacji usług
społecznych, m.in. w zakresie powstawania mieszkań treningowych i wspomaganych są
oczekiwanym procesem, bowiem z wielu analiz i badań naukowych wynika, że usługi
-- 3 of 8 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
społeczne organizowane w społeczności lokalnej i w środowisku zamieszkania przynoszą
pozytywne rezultaty i zadowolenie odbiorców. Dokument przygotowany w Ministerstwie
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pn. „Strategia rozwoju usług społecznych, polityka
publiczna do roku 2030 (z perspektywą do 2035 r.)” wskazuje cele i kierunki rozwoju usług
społecznych dla administracji centralnej i samorządowej. Stanowi on ramę dla procesu
deinstytucjonalizacji usług społecznych, w odniesieniu do aktualnych potrzeb społecznych.
Rozwój usług społecznych i proces ich deinstytucjonalizacji powinien odbywać się tam,
gdzie istnieją potrzeby społeczne, czyli na poziomie lokalnym. Kluczowym jest zatem,
opracowanie przez samorządy, lokalnych planów organizacji i realizacji usług społecznych
w formie zdeinstytucjonalizowanej, po uprzednim zdiagnozowaniu potrzeb m.in.
w zakresie tworzenia nowych mieszkań na terenie poszczególnych samorządów –
gminnych i powiatowych, a na wojewodach spoczywa obowiązek monitorowania realizacji
zadań z zakresu pomocy społecznej.
Natomiast celem głównym Strategii na rzecz Osób z Niepełnosprawnościami jest
włączenie osób z różnego rodzaju niepełnosprawnościami w życie społeczne i zawodowe,
a tym samym zagwarantowanie im praw określonych w Konwencji o prawach osób
niepełnosprawnych. Dokument uwzględnia postulaty środowiska osób z różnego rodzaju
niepełnosprawnościami i zakłada kompleksowe, horyzontalne oraz ponadsektorowe
podejście polityki publicznej do wsparcia osób z niepełnosprawnościami, uwzględniające
ich potrzeby w zakresie niezależnego życia i włączenia społecznego.
Zapisy dotyczące konkretnych działań w Strategii, w tym o charakterze legislacyjnym
i programowym, zostały poprzedzone diagnozą stanu faktycznego. Na tej podstawie
wskazano poniższe obszary priorytetowe Strategii:
1. Niezależne życie
2. Dostępność
3. Edukacja
4. Praca
5. Warunki życia i ochrona socjalna
6. Zdrowie
7. Budowanie świadomości
8. Koordynacja
Jednym z kluczowych działań w ramach priorytetu Niezależne życie jest działanie I.3.4.
Wdrożenie systemowej usługi mieszkalnictwa wspomaganego. Ponadto przewidziano do
realizacji działanie I. 3.5. Centra Opiekuńczo-Mieszkalne – Wspomagane Społeczności
Mieszkaniowe mające na celu rozwój obecnie istniejącej formy Centrów Opiekuńczo
Mieszkalnych w kierunku utworzenia nowych form bardziej ukierunkowanych na realizację
postanowień Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych (m.in. zmniejszenie liczby
mieszkańców) oraz na upodmiotowienie osób z niepełnosprawnościami, łącznie
z wprowadzeniem bardziej adekwatnej nazwy – Wspomagane Społeczności
Mieszkaniowe.
Warto w tym miejscu wspomnieć o kontynuacji realizacji Programu „Centra Opiekuńczo-
Mieszkalne”, finansowanego ze środków Funduszu Solidarnościowego. Program „Centra
opiekuńczo-mieszkalne” ma na celu stworzenie odpowiednich warunków dla jednostek
samorządu terytorialnego szczebla gminnego/powiatowego, pozwalających na tworzenie
i utrzymanie placówek pobytu osób niepełnosprawnych. Centra opiekuńczo-mieszkalne
-- 4 of 8 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
przeznaczone są dla dorosłych osób niepełnosprawnych z orzeczeniem o znacznym lub
umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27
sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych oraz orzeczeniem traktowanym na równi z orzeczeniem o znacznym
lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności) w rozumieniu ww. ustawy. Osoby
niepełnosprawne, obok różnorodnego wsparcia (w tym w zakresie potrzeb zdrowotnych,
pielęgnacyjnych, zapobiegania wtórnym powikłaniom, stymulowania i rozwijania
sprawności ruchowej, kompetencji poznawczych oraz społecznych), powinny mieć
zapewnioną możliwość niezależnego, samodzielnego i godnego funkcjonowania na miarę
swoich potrzeb. Wspólny pobyt uczestników w Centrum ma za zadanie wpłynąć
pozytywnie na procesy uspołecznienia i nawiązywania relacji interpersonalnych oraz
pozwolić na podejmowanie przez osoby niepełnosprawne aktywności na miarę
posiadanego potencjału i zasobów.
Stworzenie warunków w formie pobytu całodobowego lub dziennego jest szczególnie
ważne dla osób niepełnosprawnych, które nie mogą korzystać z usług w innych ośrodkach
wsparcia, a takiego wsparcia wymagają. Wdrożenie takich rozwiązań poprawia sytuację
osób niepełnosprawnych, dając im szansę na samodzielne i niezależne życie.
Zatem idea tworzenia Centrów również opiera się na przekonaniu o konieczności
uwzględnienia podmiotowości zgodnie z zasadami deinstytucjonalizacji wsparcia osoby
niepełnosprawnej, która powinna mieć prawo decydowania o rodzaju pomocy, z której
chce skorzystać, sposobie jej udzielenia oraz powinna mieć zagwarantowany odpowiedni
do jej potrzeb rodzaj standardu usług.
W ramach pakietu programów PFRON „Samodzielność – Aktywność – Mobilność!” (S-A-
M!) realizowane są działania dotyczące rehabilitacji społecznej, zawodowej i leczniczej
osób ze szczególnymi potrzebami wynikającymi z niepełnosprawności. Adresatami działań
są osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności. W ramach pakietu realizowane są
programy: „Samodzielność – Aktywność – Mobilność!” Mobilność osób
z niepełnosprawnością. Celem Programu „Samodzielność – Aktywność – Mobilność!”
Mobilność osób z niepełnosprawnością jest wzrost niezależności beneficjentów oraz
ułatwienie im aktywności społecznej lub zawodowej poprzez zapewnienie dostępu do
korzystania z samochodu osobowego. „Samodzielność – Aktywność – Mobilność!”
Wspomagane Społeczności Mieszkaniowe. Celem Programu „Samodzielność – Aktywność
– Mobilność!” Wspomagane Społeczności Mieszkaniowe jest stworzenie infrastruktury
Wspomaganych Społeczności Mieszkaniowych (WSM). WSM mają służyć zapewnieniu
niezależności osobom z niepełnosprawnościami w zakresie stylu życia i codziennych
czynności. WSM mają jednocześnie umożliwiać świadczenie całodobowych usług
wspomagających dostosowanych do indywidualnych potrzeb mieszkańców WSM.
Powstanie pierwszych domów planowane jest na 2025 r. Więcej informacji jest
dostępnych na stronie PFRON. „Samodzielność-Aktywność-Mobilność” Mieszkanie dla
Absolwenta Celem Programu „Samodzielność – Aktywność – Mobilność!” Mieszkanie dla
absolwenta jest wzrost niezależności beneficjentów oraz ułatwienie im aktywności
zawodowej i społecznej poprzez zapewnienie samodzielnego mieszkania spełniającego
indywidualne kryterium dostępności dla beneficjenta. Program jest realizowany przez
samorządy powiatowe, które przyjmą zaproszenie Państwowego Funduszu Rehabilitacji
Osób Niepełnosprawnych do jego realizacji.
W latach 2021-2023 zrealizowany został projekt pn. „Opracowanie projektu ustawy
wdrażającej Konwencję o prawach osób niepełnosprawnych o proponowanej nazwie:
Ustawa o wyrównywaniu szans osób z niepełnosprawnościami wraz z Oceną Skutków
Regulacji i uzasadnieniem, jak też propozycji zmian legislacyjnych podążających za nową
ustawą”, w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój 2014-2020, Osi
-- 5 of 8 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Priorytetowej II Efektywne polityki publiczne dla rynku pracy, gospodarki i edukacji,
Działania 2.6 Wysoka jakość polityki na rzecz włączenia społecznego i zawodowego osób
niepełnosprawnych, współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Społecznego.
Celem projektu było przygotowanie projektu nowej ustawy wdrażającej Konwencję
o prawach osób niepełnosprawnych w Polsce pn. Ustawa o wyrównywaniu szans osób
z niepełnosprawnościami. W ramach projektu przygotowano przepisy nieuwzględnione
w dotychczas obowiązujących aktach prawnych, wynikające z Konwencji i służące
wyrównywaniu szans osób z niepełnosprawnościami.
W tym miejscu warto dodać, że w ramach przeglądu śródokresowego programu Fundusze
Europejskie dla Rozwoju Społecznego (FERS) zgłoszona została propozycja realizacji
projektu pt. ,,Opracowanie skutecznego systemu wsparcia dla osób w kryzysie
bezdomności oraz osób nią zagrożonych”. Celem projektu jest poprawa i zwiększenie
efektywności systemu wsparcia dla osób w kryzysie bezdomności i zagrożonych
bezdomnością m.in. przez działania profilaktyczne dla osób, które otrzymały wyroki
eksmisyjne oraz deinstytucjonalizację usług poprzez rozwiązania mieszkaniowe. Obecnie
trwają prace koncepcyjne nad projektem.
Odnosząc się natomiast do realizacji polityki mieszkaniowej pozostającej we właściwości
MRiT, jej podstawowymi celami są zwiększenie dostępności mieszkań oraz poprawa
warunków mieszkaniowych.
W ramach pierwszego celu zainteresowaniem ze strony władz publicznych są
obejmowane przede wszystkim gospodarstwa domowe, które mają trudności
z samodzielnym zaspokojeniem własnych potrzeb mieszkaniowych w warunkach
rynkowych. Jeden z dwóch podstawowych kierunków działań służących realizacji tego
celu stanowi rozwój zasobu dostępnych mieszkań na wynajem. Kierunek ten jest
realizowany przede wszystkim poprzez rozwój społecznego budownictwa czynszowego,
w tym komunalnego.
Od czasu uchwalenia Narodowego Programu Mieszkaniowego program budownictwa
socjalnego i komunalnego (BSK) ulega stałej ewaluacji. Na skutek zwiększenia wysokości
bezzwrotnego wsparcia, uproszczenia procedur ubiegania się o środki z Funduszu Dopłat
zmiany zasad finansowania programu a także możliwości wykorzystania środków
z Krajowego Programu Odbudowy, program BSK cieszy się ogromnym zainteresowaniem
samorządów. Obecnie zapotrzebowanie wynikające ze złożonych wniosków
o finansowe wsparcie znacznie przewyższa środki finansowe zaplanowane w limitach
ustawowych.
Dlatego też celem Rządu, wyrażonym w procedowanym obecnie projekcie ustawy
o zmianie ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa oraz niektórych innych
ustaw (nr UA7 w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów; 27 lutego
2025 r. projekt został przyjęty przez SKRM), jest zagwarantowanie środków na jego
realizację. W ww. projekcie proponuje się podwyższenie w 2025 r. maksymalnego limitu
wydatków budżetu państwa, do wysokości których może zostać zasilony Fundusz Dopłat
z przeznaczeniem na program BSK, jak również określenie maksymalnych limitów
wydatków budżetowych na ten cel do 2030 r. – co pozwoli gminom na odpowiedzialne
planowanie inwestycji mieszkaniowych w kolejnych latach.
Zwiększone limity wydatków budżetowych na realizację programu BSK pozwolą również
na znaczne zwiększenie skali inwestycji w remonty gminnych pustostanów. Mając na
uwadze zdefiniowaną w ramach Narodowego Spisu Powszechnego 2021 r. liczbę
pustostany w zasobach gminnych (113 336 lokali), zakładając dalszy wzrost
zainteresowania beneficjentów programu BSK tego typu przedsięwzięciami (do minimum
-- 6 of 8 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
20% sumy udzielonego wsparcia w ramach programu w 2024 r.), zakłada się że
przeznaczenie do 2030 r. na remonty gminnych pustostanów kwoty 10 mld zł, pozwoli na
przywrócenie do użytkowania nawet 80 tys. lokali. Zatem można zakładać, że do 2030 r.
wyremontowane zostanie nawet 70% pustostanów gminnych według NSP 2021 r. Do
szacunków w tym zakresie wykorzystano średnią wysokość wsparcia z Funduszu Dopłat,
przypadającą na 1 lokal mieszkalny powstający w wyniku remontu pustostanu
komunalnego, w ramach przedsięwzięć zakwalifikowanych do finansowania w 2024 r.
(110- tys. zł). W 2024 r. zakwalifikowano 152 tego typu przedsięwzięcia, na łączną kwotę
wsparcia z FD w wysokości 112,7 mln zł, w ramach których powstaną 1 023 lokale
utworzone z gminnych pustostanów.
Odnosząc się do działalności społecznych agencji najmu (SAN), MRiT podkreśla, że
działalność SAN w kontekście realizacji polityki mieszkaniowej rządu na charakter
uzupełniający, wspierający zainteresowane współpracą z SAN gminy w zadaniu tworzenia
warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej. Według
informacji przekazanych przez gminy do końca 2024 r. umowy o współpracy z SAN
zawarło 12 gmin. Gminy są zobowiązane również do składania corocznych sprawozdań
o działalności SAN na ich terenie, w terminie do 31 stycznia roku następującego po roku
sprawozdawczym. Według najnowszych posiadanych przez Ministra Rozwoju
i Technologii danych, tj. danych za 2023 r., z zasobów SAN wynajmowanych było 66
mieszkań i domów jednorodzinnych. Zamieszkiwało w nich 127 osób.
Wspierając działalność SAN w ramach programu budownictwa socjalnego i komunalnego
umożliwiono ubieganie się przez gminy (współpracującej z SAN) o bezzwrotne granty na
pokrycie 80% kosztów inwestycji, polegającej na remoncie prywatnych pustostanów
mieszkaniowych lub nieużywanych części budynków mieszkalnych i przywrócenie ich na
rynek najmu. W ten sposób, tj. dzięki wsparciu budżetu państwa na cele najmu
społecznego, pozyskać można dodatkowy zasób lokali mieszkalnych. Wykonanie tego
zadania, jak już wspomniano w ramach współpracy z gminą powierzono SAN,
tj. podmiotom stanowiącym narzędzie gminnej polityki mieszkaniowej, rekomendowanym
do przywracania pustostanu do stanu ponownego użytkowania, a następnie zarządzania
ofertą niedrogiego najmu w ramach zasobu lokali mieszkalnych dla osób o niższych
dochodach z tzw. luki czynszowej.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
Do wiadomości: Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
-- 7 of 8 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia
27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych
osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE
(Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z późn. zm.), zwanego dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Rozwoju i Technologii
z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa, e-mail:
kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na ePUAP:
/MRPiT/SkrytkaESP, adres do doręczeń elektronicznych: AE:PL-68477-29007-EFSHR-
25. Wykonującym obowiązki administratora jest dyrektor Departamentu Mieszkalnictwa.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych, a także
przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować z Inspektorem Ochrony
Danych w MRiT wysyłając informację na skrzynkę: iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO tj. w
celu wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na podstawie
Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu
mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907), oraz w związku z § 162 uchwały Nr
190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. - Regulamin pracy Rady Ministrów
(M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 193 uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30
lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z 2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi
na interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub
działające na zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach, które
wynikają z przepisów powszechnie obowiązującego prawa (np. na żądanie sądów,
urzędów skarbowych, Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT
przetwarzają dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister Rozwoju i
Technologii (np. podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy systemów
informatycznych i usług IT oraz telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi
i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji celu ich
przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one zebrane, a następnie –
w przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o
narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas
określony w tych przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji
lub profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do organizacji
międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu
następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art. 15
RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub
nieaktualne, zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu w Ministerstwie
Rozwoju i Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje Pani/Panu prawo
wniesienia skargi do organu nadzorczego właściwego w sprawach ochrony danych
osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, ul. Stawki 2, 00-193
Warszawa.
-- 8 of 8 --