Interpelacja w sprawie deklaracji podwyższenia kwoty renty socjalnej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7104
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie deklaracji podwyższenia kwoty renty socjalnej
Zgłaszający: Daniel Milewski
Data wpływu: 23-12-2024
Szanowna Pani Minister,
renta socjalna to rodzaj świadczenia, którego celem jest zrekompensowanie świadczeniobiorcy braku możliwości nabycia uprawnień do pobierania świadczeń z systemu ubezpieczeń społecznych, ponieważ całkowita niezdolność świadczeniobiorcy do pobierania tych świadczeń powstała przed jego wejściem na rynek pracy. Osoby ubiegające się o rentę socjalną muszą jednak spełniać określone warunki.
W związku z powyższym zwracam się uprzejmie z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie zmiany w ramach obywatelskiego projektu ustawy proponuje ministerstwo, tak aby pozytywnie wpłynąć na wysokość renty socjalnej?
Jakie są kryteria przyznawania nowego świadczenia wspierającego i czy jest ono wystarczające, aby zaspokoić daleko idące potrzeby osób z niepełnosprawnościami?
Czy ministerstwo przewiduje dodatkowe formy wsparcia dla osób, które nie będą spełniać warunków przyznania świadczenia wspierającego?
Jakie są plany dotyczące dalszego rozwoju i dostępności świadczenia wspierającego w kolejnych latach, szczególnie po jego pełnym wdrożeniu w 2026 roku?
Jakie kroki są podejmowane w celu ułatwienia osobom z niepełnosprawnościami przejścia procesu składania wniosków o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia?
Proszę o podanie ostatecznego terminu podwyższenia renty socjalnej w wysokości zgodnej z obietnicami z pakietu zobowiązań zaprezentowanego przez premiera Donalda Tuska.
Z poważaniem
Daniel Milewski
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Sekretarz stanu Łukasz Krasoń
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7758 znakówinfo@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.760.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7104 Posła na Sejm RP, Pana Daniela Milewskiego proszę
przyjąć poniższe informacje..
Na wstępie należy podkreślić, że projekt ustawy z dnia 27 września 2024 r. o zmianie ustawy
o rencie socjalnej oraz niektórych innych ustaw1, był projektem obywatelskim, za którego
uchwaleniem głosowało 411 posłów, 10 było przeciw, a 7 wstrzymało się od głosu. Ustawa
weszła w życie 1 stycznia 2025 r., wprowadzając dodatek dopełniający w wysokości 2520 zł.,
przysługujący osobie uprawnionej do renty socjalnej, będącej całkowicie niezdolną do pracy
oraz do samodzielnej egzystencji. Wypłata dodatków dopełniających rozpocznie się w maju
2025 r.
Osoby pobierające rentę socjalną mogą uzyskać wsparcie w postaci nowego świadczenia
wspierającego, dedykowanego osobom z niepełnosprawnościami. Warunki nabywania
prawa do świadczenia oraz zasady jego przyznawania i wypłacania określają przepisy ustawy
z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym2. Zgodnie z nimi, świadczenie przysługuje
osobie w wieku od ukończenia 18. roku życia. posiadającej odpowiednie orzeczenie
potwierdzające niepełnosprawność oraz decyzję ustalającą odpowiedni poziom potrzeby
wsparcia, w której potrzebę wsparcia określono na poziomie od 70 do 100 punktów. Decyzję
ustalającą poziom potrzeby wsparcia wydaje wojewódzki zespół do spraw orzekania
o niepełnosprawności na wniosek osoby niepełnosprawnej, jej przedstawiciela ustawowego
(np. opiekuna prawnego) albo, za ich zgodą, na wniosek ośrodka pomocy społecznej lub
centrum usług społecznych. Wysokość tego świadczenia jest powiązana z wysokością renty
socjalnej i wynosi od 40% do 220% renty socjalnej, w zależności od poziomu potrzeby
wsparcia, czyli liczby punktów przyznanych w decyzji wydanej przez wojewódzki zespół do
spraw orzekania o niepełnosprawności. Świadczenie wspierające przysługuje bez względu
na dochody (brak kryterium dochodowego), a także niezależnie od innych form wsparcia
otrzymywanych przez osoby z niepełnosprawnościami.
Realizacją zadań związanych z przyjmowaniem i rozpatrywaniem wniosków oraz ustalaniem
prawa do świadczenia wspierającego zajmuje się Zakład Ubezpieczeń Społecznych na
wniosek złożony w formie elektronicznej przez dorosłą osobę z niepełnosprawnościami lub
osobę upoważnioną do jej reprezentowania.
Świadczenie wspierające jest wprowadzane etapowo. W pierwszym roku obowiązywania
ustawy (2024) było dostępne dla osób niepełnosprawnych z najwyższym ustalonym
poziomem potrzeb wsparcia (przedział od 87 do 100 punktów w skali). Od 1 stycznia 2025 r.
jest dostępne także dla osób z niepełnosprawnościami ze średnim poziomem potrzeby
1 Dz. U. poz. 1615.
2 Dz. U. z 2023 r. poz. 1429.
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
wsparcia (od 78 do 86 punktów), zaś od 1 stycznia 2026 r. zostanie udostępnione także
osobom niepełnosprawnym z poziomem potrzeby wsparcia od 70 do 77 punktów.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, po upływie roku od dnia wejścia
ustawy o świadczeniu wspierającym w życie, dokona przeglądu stosowania jej przepisów,
celem przedstawienia rekomendacji Radzie Ministrów w przedmiocie ewentualnego
podjęcia działań korygujących w systemie udzielania świadczenia wspierającego lub
w innych systemach wykorzystujących ustalanie poziomu potrzeby wsparcia.
Ponadto warto dodać, że wyrównywaniu szans osób niepełnosprawnych w codziennym
funkcjonowaniu służą także środki Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób
Niepełnosprawnych (PFRON), który pełni rolę narzędzia finansowania polskiego systemu
rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych. Zakres tej pomocy określają
przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz
zatrudnianiu osób niepełnosprawnych3. Na jej podstawie, osobie niepełnosprawnej –
w rozumieniu ww. ustawy - może być finansowane, w części lub całości, np. zaopatrzenie
w sprzęt rehabilitacyjny, przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze, przyznawane
osobom niepełnosprawnym na podstawie odrębnych przepisów, likwidacja barier
funkcjonalnych (architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych) - w związku
z indywidualnymi potrzebami wynikającymi z niepełnosprawności. Poza tym , w myśl ustawy
o świadczeniach rodzinnych, osobie z niepełnosprawnością może zostać przyznany zasiłek
pielęgnacyjny w wysokości 215,84 zł miesięcznie, który przysługuje - niezależnie od dochodu
- niepełnosprawnemu dziecku, osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia,
jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, oraz osobie,
która ukończyła 75 lat. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej
w wieku powyżej 16. roku życia, legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu
niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała u niej przed ukończeniem 21. roku
życia.
Nadmieniam, że osoby znajdujące się w trudnej sytuacji życiowej i dochodowej mogą
korzystać ze wsparcia w ramach systemu pomocy społecznej, która jest instytucją polityki
społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie
trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne
uprawnienia, zasoby i możliwości. Rolą pomocy społecznej jest zatem w pierwszej kolejności
wspieranie osoby (rodziny) w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia potrzeb bytowych,
tak by stała się ona samowystarczalna. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być
odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, zaś potrzeby osób i rodzin
korzystających ze wsparcia powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mogą
zostać zaspokojone z pomocy społecznej. Wśród przesłanek umożliwiających uzyskanie
pomocy są miedzy innymi niepełnosprawność oraz długotrwała lub ciężka choroba.
W systemie pomocy społecznej występują różnorodne świadczenia o charakterze
pieniężnym (zasiłki) i niepieniężnym (np. usługi opiekuńcze, pobyt i usługi w ośrodkach
wsparcia, poradnictwo specjalistyczne). Przyznanie prawa do świadczenia pieniężnego
z pomocy społecznej uzależnione jest od spełniania kryteriów dochodowych. Kwoty
kryteriów dochodowych w pomocy społecznej podlegają okresowej weryfikacji. Od
1 stycznia 2025 r. kryteria dochodowe w pomocy społecznej wynoszą dla osoby samotnie
gospodarującej 1010 zł, a dla osoby w rodzinie 823 zł.
W każdym przypadku o tym, czy dana osoba (rodzina) kwalifikuje się do otrzymania
świadczeń z pomocy społecznej (oraz o zakresie i formie wsparcia) decyduje kierownik
3 Dz. U. z 2024 r., poz. 44 ze zm.
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
ośrodka pomocy społecznej na podstawie informacji zebranych podczas rodzinnego
wywiadu środowiskowego, przeprowadzanego przez pracownika socjalnego, a osobie
niezadowolonej z podjętej decyzji przysługuje prawo odwołania do samorządowego
kolegium odwoławczego.
Świadczenia z systemu pomocy społecznej udzielane są, co do zasady, na wniosek osoby
zainteresowanej ich otrzymaniem. Sytuacja każdej osoby lub rodziny wymagającej wsparcia
rozpatrywana jest indywidualnie, a pomoc powinna być dostosowywana do
zdiagnozowanych potrzeb, wynikających z trudnej sytuacji, w której osoba lub rodzina się
znajduje.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --