Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 09 stycznia 2025 r.
znak sprawy: DŻW.zch.058.1.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji nr 7097 w sprawie regulacji dotyczących szacowania szkód
wyrządzonych przez zwierzynę leśną oraz funkcjonowania komisji odwoławczych
Lasów Państwowych
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7097 z 30 grudnia 2024 r. Pana Dariusza
Mateckiego, Posła na Sejm RP, w sprawie regulacji dotyczących szacowania szkód
wyrządzonych przez zwierzynę leśną oraz funkcjonowania komisji odwoławczych
Lasów Państwowych, uprzejmie informuję, co następuje.
Zasady odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez zwierzęta dziko żyjące oraz
sposób ich szacowania określają:
1) w odniesieniu do gatunków zwierząt łownych - ustawa Prawo łowieckie1
oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie w sprawie szczegółowych
warunków szacowania szkód w uprawach i płodach rolnych2;
2) w odniesieniu do gatunków objętych ochroną - ustawa o ochronie przyrody3
oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie w sprawie szacowania szkód
wyrządzonych przez niektóre gatunki zwierząt objęte ochroną gatunkową4.
1 Ustawa z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1082).
2 Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 kwietnia 2019 r. w sprawie szczegółowych
warunków szacowania szkód w uprawach i płodach rolnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 776).
3 Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2024 r. poz. 1478).
4 Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie szacowania szkód wyrządzonych przez
niektóre gatunki zwierząt objęte ochroną gatunkową (Dz. U. z 2024 r. poz. 1785).

-- 1 of 3 --

Zasady dotyczące prawa pierwokupu i prawa nabycia gruntów rolnych od rolników
przez Lasy Państwowe określone zostały w ustawie o lasach5
Zgodnie z art. 28 ustawy o działach administracji rządowej6 ochrona przyrody,
leśnictwo i łowiectwo należą do działu administracji rządowej „środowisko”. Tym
samym właściwym do udzielenia odpowiedzi na zadane w interpelacji pytania jest
Minister Klimatu i Środowiska - kierujący działem administracji rządowej
„środowisko”, co wynika bezpośrednio z rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w
sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Klimatu i Środowiska7.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) Ustawa z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz. U. z 2023 r. poz.
1082).
(2) Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2024 r. poz.
1478).
(3) Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2024 r. poz. 530, z późn.
zm.).
(4) Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z
2024 r. poz. 1370, z późn. zm).
(5) Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 kwietnia 2019 r. w sprawie
szczegółowych warunków szacowania szkód w uprawach i płodach rolnych
(Dz. U. z 2019 r. poz. 776).
(6) Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie szacowania szkód
wyrządzonych przez niektóre gatunki zwierząt objęte ochroną gatunkową
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1785).
(7) Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia z dnia 19 grudnia 2023 r. w
sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Klimatu i Środowiska (Dz.
U. poz. 2726).
5 Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2024 r. poz. 530, z późn. zm.).
6 Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2024 r. poz.
1370, z późn. zm).
7 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia z dnia 19 grudnia 2023 r. w sprawie
szczegółowego zakresu działania Ministra Klimatu i Środowiska (Dz. U. poz. 2726).

-- 2 of 3 --

Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

-- 3 of 3 --

Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.050.198.2024.RB
3565022.14188544.11480724
Warszawa, 24-01-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posła Dariusza Mateckiego w sprawie regulacji dotyczących
szacowania szkód wyrządzonych przez zwierzynę leśną oraz funkcjonowania komisji
odwoławczych Lasów Państwowych, K10INT7097 przekazuję poniższe informacje:
1. Czy Komisja Odwoławcza Lasów Państwowych może zarządzać szacowanie szkód
zgodnie z art. 139 Kodeksu postępowania administracyjnego? Czy taka praktyka
jest zgodna z przepisami, zwłaszcza w sytuacji, gdy Komisja Odwoławcza
powołana przez Nadleśnictwo obniża wartość szkody oszacowanej przez pierwszą
Komisję?
W przypadku niezadowolenia z wysokości wyliczonego odszkodowania zawartego
w protokole szacowania szkód łowieckich przygotowanego przez dzierżawcę lub zarządcę
obwodu łowieckiego i złożenia odwołania do nadleśniczego lub dyrektora RDLP, komisja
odwoławcza ma obowiązek do ponownego, rzetelnego i obiektywnego oszacowania szkody
na podstawie zgromadzonych dowodów i procedur przewidzianych w przepisach.
Zgodnie z interpretacją zawartą w publikacji „Odpowiedzialność za szkody łowieckie” D.
Danecka, W. Radecki, Warszawa 2022 r.: Kwestią, która budzi wątpliwości w praktyce, jest
problematyka stosowania art. 139 k.p.a. w odniesieniu do postępowania odwoławczego
przed nadleśniczym PGL LP. Przepis ten przewiduje, że organ odwoławczy nie może wydać
decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba, że zaskarżona decyzja rażąco narusza
prawo lub rażąco narusza interes społeczny. W przepisie tym wyrażona została zasada
reformationis in peius. (…).

-- 1 of 6 --

W pierwszej kolejności należy wskazać, że art. 139 k.p.a. znajduje zastosowanie w przypadku
postępowania odwoławczego przed nadleśniczym PGL LP bądź dyrektorem RDLP. Trzeba
jednak podkreślić, że wyrażony tym przepisie zakaz wydania decyzji na niekorzyść strony
w postępowaniu odwoławczym nie ma bezwzględnego charakteru. Zasada ta wyraża się
przede wszystkim w tym, że organ odwoławczy nie może pogarszać sytuacji prawnej strony
odwołującej się, która została określona ją organu pierwszej instancji. (…)
Odstępstwa od zakazu reformationis in peius zostały wskazane art. 139 k.p.a. Zakaz ten nie
znajduje zastosowania wówczas, gdy zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco
narusza interes społeczny. Dopuszczalność pogorszenia sytuacji prawnej strony odwołującej
się jest zatem uzasadniona ze względu na ochronę (obiektywnego) porządku prawnego
(zasada praworządności) i interesu społecznego". Zdaniem NSA zasada ta nie oznacza
nakazu orzekania na korzyść strony odwołującej (Wyrok NSA z 25.05.2016 r., 1 OSK
759/15). Organ odwoławczy, rozstrzygając sprawę na niekorzyść strony odwołującej się, ma
obowiązek wykazać w uzasadnieniu swej decyzji powody, dla których przyjął, iż
rozstrzygnięcie takie jest dopuszczone w świetle art. 139 k.p.a." (Wyrok NSA z 6.02.1989 r.,
IV SA 1101/88, wyrok NSA 11.01.2018 r., II OSK 1159/17). Rozstrzygając sprawę na
niekorzyść odwołującego się, organ odwoławczy musi wskazać w uzasadnieniu swej decyzji,
że w sprawie wystąpił stan, o którym mowa w art. 139 k.p.a.
2. Czy Koła Łowieckie są zobowiązane do wystawiania protokołu szacowania szkód
w dniu dokonania szacunku lub dostarczenia go w ciągu trzech dni? Czy istnieją
przepisy, które określają, że taki dokument powinien zawierać również źródło
cen?
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, protokół oględzin lub protokół ostatecznego
szacowania szkody powinien być przygotowany niezwłocznie.
Wzory protokołów oględzin i ostatecznego szacowania szkód łowieckich przez dzierżawców
lub zarządców obwodów łowieckich określa rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16
kwietnia 2019 r. w sprawie szczegółowych warunków szacowania szkód w uprawach
i płodach rolnych (Dz. U. poz. 776).
Wzór protokołu ostatecznego szacowania szkody, w którym wyliczona jest wartość
odszkodowania wskazuje, że odszkodowanie wylicza się w oparciu o cenę rynką lub skupu
danego płodu rolnego. Zgodnie z ww. rozporządzeniem co do zasady stosowana jest cena
rynkowa, a jeśli skup nie jest prowadzony należy stosować cenę rynkową z dnia ostatecznego
szacowania szkody. Przepisy nie określają obowiązku zawierania w protokołach dodatkowej
informacji o źródłach cen.

-- 2 of 6 --

3. Czy możliwe jest wprowadzenie zasady, że Nadleśnictwa przy rozpatrywaniu
spraw dotyczących szkód u rolników powinny wymagać złożenia przez rolnika
oświadczenia, iż postępowanie dotyczy jego uprawy? Czy takie rozwiązanie
wpłynęłoby na usprawnienie procedur?
Wprowadzenie obowiązku składania oświadczenia przez rolnika, że postępowanie
w sprawie szacowania szkód dot. upraw położonych na jego gruncie jest możliwe i mogłoby
usprawnić procedury w zakresie szacowania pod warunkiem, że nie będzie to zbyt uciążliwe
dla zainteresowanych stron. Konieczna jest analiza praktyczności tego rozwiązania oraz
ocena rzeczywistego wpływu takiego rozwiązania na proces rozpatrywania szkód.
Należy także zaznaczyć, że wprowadzenie wymogu złożenia dodatkowego dokumentu do
wniosku o szacowanie szkód może być postrzegane przez niektóre osoby jako nadmierne
obciążenie, zwłaszcza w przypadku szkód, które dotyczą niewielkiego areału. Natomiast,
w przypadku złożenia przez rolnika oświadczenia niezgodnego z rzeczywistością, może to
prowadzić do komplikacji prawnych i przedłużenia procedur w miejsce ich uproszczenia.
4. Czy istnieje możliwość wprowadzenia obowiązku, aby przy opiniowaniu obwodów
łowieckich uwzględniana była rubryka dotycząca liczby spraw sądowych danego
Koła oraz jego kondycji finansowej?
Ocena dotychczasowego dzierżawcy obwodu łowieckiego, który ubiega się o dalszą
dzierżawę obwodu łowieckiego, odbywa się w oparciu o kryterium, które dotyczy ww.
postulatu.
Kryterium wskazane w rozporządzeniu Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 18 stycznia
2021 r. w sprawie trybu składania i rozpatrywania wniosków o dzierżawę obwodów
łowieckich oraz kryteriów oceny tych wniosków i wnioskodawców (Dz. U. z 2021 r. poz. 139)
zakłada, że przy wyłanianiu dzierżawcy obwodu łowieckiego pod uwagę bierze się stosunek
zasądzonych przez sąd świadczeń pieniężnych za szkody w płodach i uprawach rolnych
spowodowane przez zwierzynę do wszystkich świadczeń pieniężnych wypłaconych tytułem
odszkodowań za szkody w płodach i uprawach rolnych spowodowane przez zwierzynę na
obszarze obwodów łowieckich dzierżawionych przez nowego dzierżawcę (średnia wyrażona
w procentach ze wszystkich obwodów łowieckich z ostatnich trzech łowieckich lat
gospodarczych albo ze wszystkich łowieckich lat gospodarczych, jeżeli nowy dzierżawca
dzierżawi obwód łowiecki przez okres krótszy niż trzy łowieckie lata gospodarcze).
Mimo, że kryterium nie określa wprost liczby spraw sądowych danego koła wydaje się, że
wskazana wyżej metoda uwzględnienia spraw sądowych lepiej odzwierciedla rzeczywistość.

-- 3 of 6 --

Nie widzimy potrzeby uwzględniania kondycji finansowej dzierżawców jako kolejnego
kryterium mające na celu wyłonienie dzierżawcy obwodu łowieckiego.
5. Czy Ministerstwo rozważa zmiany legislacyjne, które umożliwiłyby szacowanie
szkód w uprawach przez niezależne organy, takie jak firmy ubezpieczeniowe? Czy
takie rozwiązanie, z zachowaniem podziału wynagrodzenia (80% dla firm
ubezpieczeniowych, 20% dla Kół Łowieckich), wpłynęłoby na zmniejszenie
konfliktów pomiędzy Kołami Łowieckimi a rolnikami oraz odciążyło
Nadleśnictwa?
W odpowiedzi na pytanie dotyczące ewentualnych zmian legislacyjnych, które umożliwiłyby
szacowanie szkód w uprawach przez niezależne podmioty, takie jak firmy ubezpieczeniowe,
chcemy podkreślić, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska na bieżąco analizuje potrzeby
rynku oraz wnioski płynące z praktyki szacowania szkód. Zwiększenie roli firm
ubezpieczeniowych w procesie szacowania szkód mogłoby przynieść pewne korzyści, w tym
poprawę efektywności i obiektywności w ocenie szkód, zwłaszcza w kontekście ich
ewentualnego wpływu na łagodzenie istniejących konfliktów w tym zakresie pomiędzy
rolnikami a dzierżawcami obwodów łowieckich. Obecnie kompetencje w zakresie
szacowania szkód w uprawach, wynikających z działalności określonych gatunków zwierząt
łownych, są przypisane przede wszystkim do przedstawicieli dzierżawców lub zarządców
obwodów łowieckich. Wprowadzenie zewnętrznych podmiotów, takich jak firmy
ubezpieczeniowe, w proces szacowania szkód łowieckich mogłoby z jednej strony zapewnić
większą niezależność, z drugiej jednak, wymagałoby odpowiednich regulacji prawnych,
precyzyjnych ustaleń dotyczących odpowiedzialności i procedur. Firmy ubezpieczeniowe,
jako podmioty specjalizujące się w ocenie ryzyka i szacowaniu szkód, mogłyby również
bardziej obiektywnie podchodzić do kwestii rekompensat, co z kolei mogłoby poprawić
relacje między stronami. Jednak mając na uwadze, skalę tego zjawiska – szkody łowieckie
występują w całym kraju – wymagałoby to znacznych nakładów środków finansowych
związanych z obsługą wyrządzonych szkód przez firmy ubezpieczeniowe, odpowiedniego
zaplecza kadrowego oraz przeszkolenia w tym zakresie.
Informuję, że obecnie nie są prowadzone prace legislacyjne mające na celu zmiany
w systemie szacowania szkód łowieckich, jednak problematyka ta podlega stałej analizie.

-- 4 of 6 --

6. Proszę o szczegółowe wyjaśnienie przepisów art. 37a dotyczącego prawa
pierwokupu i prawa nabycia gruntów rolnych od rolników przez Lasy Państwowe.
Jakie procedury regulują te kwestie i jakie są intencje prawne stojące za
wprowadzeniem tych zapisów.
Odnosząc się do pytania dot. kwestii pierwokupu i prawa nabycia gruntów rolnych
od rolników przez Lasy Państwowe zasady zostały określone w ustawie z dnia 28 września
1991 r. o lasach (Dz.U. z 2024 r. poz. 530 z późn. zm.). Zgodnie ze wskazaną wyżej ustawą
Skarbowi Państwa, reprezentowanemu przez Lasy Państwowe, przysługuje prawo
pierwokupu i prawo nabycia gruntów oznaczonych jako las w ewidencji gruntów i budynków;
przeznaczonych do zalesienia określonego w miejscowym planie zagospodarowania
przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; gruntów
o którym mowa w art. 3, objętego uproszczonym planem urządzenia lasu lub decyzją, o której
mowa w art. 19 ust. 3. Nadleśniczy jako kierownik jednostki organizacyjnej Lasów
Państwowych może nabyć las lub grunt przeznaczony do zalesienia w szczególności
w przypadku:
1) jego bezpośredniej przyległości do gruntu pozostającego w zarządzie Lasów
Państwowych;
2) zniesienia współwłasności lasu, gruntu przeznaczonego do zalesienia lub innego
gruntu lub nieruchomości;
3) regulacji przebiegu granicy polno-leśnej.
Intencją ustawodawcy do wprowadzenia przepisów dot. wprowadzenia zasady pierwokupu
określonych gruntów przez PGL LP było ograniczenie możliwości wykupowania gruntów
leśnych lub gruntów, które mogą być przeznaczone do zalesienia przez cudzoziemców,
co w konsekwencji przyczynia się również do utrzymania lesistości naszego kraju na
stabilnym poziomie z wyraźną tendencją wzrostową.
Podkreślić także należy, że prawo pierwokupu i prawo nabycia gruntów rolnych występuje
tylko w odniesieniu do Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu

-- 5 of 6 --

Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

-- 6 of 6 --