Interpelacja nr 7095
Interpelacja w sprawie koordynacji działań Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie oraz Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe w zwalczaniu zagrożeń powodziowych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie koordynacji działań Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie oraz Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe w zwalczaniu zagrożeń powodziowych
Interpelacja nr 7095
do ministra infrastruktury, ministra klimatu i środowiska
w sprawie koordynacji działań Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie oraz Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe w zwalczaniu zagrożeń powodziowych
Zgłaszający: Małgorzata Wassermann
Data wpływu: 20-12-2024
Szanowna Pani Minister, Szanowny Panie Ministrze,
pozwalam sobie zwrócić się łącznie do Pani Minister oraz Pana Ministra w sprawie koordynacji działań Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie oraz Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe w zwalczaniu zagrożeń powodziowych.
W toku prac poselskich zostałam poinformowana o niepokojącej sytuacji związanej z zagrożeniem powodziowym, związanym ze stanem potoku Roztoczanka, na terenie gminy Gródek nad Dunajcem, a w szczególności w miejscowości Roztoka-Brzeziny. Jak zostało mi przekazane, stan ww. potoku jest monitorowany przez PGW Wody Polskie, Nadzór Wodny w Nowym Sączu, który to podejmuje stosowne działania mające powstrzymać tenże potok od występowania z brzegów, a to poprzez udrożnienia, zasypy wyrw, lokalne ubezpieczenia skarp, a także regularne wycinki przerostów i dbanie o stan koryta. Jednakże, jak zaznacza samo PGW Wody Polskie w odpowiedziach na wystąpienia mieszkańców ww. gminy, czynnikiem tworzącym zagrożenie powodziowe jest nie tylko ukształtowanie samej zlewni potoku, ale także prowadzona na dużą skalę wycinka lasów na obszarze tejże zlewni, co powoduje pozostawienie dużych, niezabezpieczonych przed spływem wody powierzchni oraz tworzenie nowych dróg zrywkowych. Brak jest również stosownego uporządkowania terenów po wycinkach, co z kolej prowadzi do zalegania w potoku stert gałęzi, konarów oraz karczy, niesionych wodami opadowymi, a które to powodują tzw. przetamowania.
PGW Wody Polskie, zaznaczając iż prowadzone przy potoku Roztoczanka prace nie są w stanie zapewnić pełnego zabezpieczenia przed wszystkimi nagłymi scenariuszami pogodowymi, związanymi z intensywnością opadów i powodziami błyskawicznymi, podkreśla jednakże wpływ działalności, która winna być stosownie nadzorowana przez PGL Lasy Państwowe i uwyraźnia w wyrażanych stanowiskach konieczność podejmowania kompleksowych działań przez wszystkie odpowiedzialne w sprawie podmioty, a to w celu ograniczenia do absolutnego minimum ilości czynników mogących doprowadzić do poważnego zagrożenia powodziowego.
Mając na uwadze powyższe, zwracam się do Pani Minister oraz Pana Ministra z pytaniem odnośnie do możliwości wprowadzenia regulacji prawnych i rozwiązań, które pozwolą na lepszą koordynację działań Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie oraz Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe w przypadku zaistnienia podobnych zagrożeń.
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska wspólnie z Ministerstwem Infrastruktury podejmują, lub planują podjąć działania, które pomogą w lepszym i skuteczniejszym współdziałaniu ww. podmiotów?
Czy rozważane są wspólne kroki w kwestiach lepszego monitorowania gospodarki wodnej na terenach przynależnych do PGL Lasy Państwowe, bądź realizacji konkretnych inwestycji wycelowanych w ograniczenie zagrożeń powodziowych w ramach prowadzenia gospodarki leśnej?
Z wyrazami szacunku
Małgorzata Wassermann
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 7095
do ministra infrastruktury, ministra klimatu i środowiska
w sprawie koordynacji działań Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie oraz Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe w zwalczaniu zagrożeń powodziowych
Zgłaszający: Małgorzata Wassermann
Data wpływu: 20-12-2024
Szanowna Pani Minister, Szanowny Panie Ministrze,
pozwalam sobie zwrócić się łącznie do Pani Minister oraz Pana Ministra w sprawie koordynacji działań Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie oraz Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe w zwalczaniu zagrożeń powodziowych.
W toku prac poselskich zostałam poinformowana o niepokojącej sytuacji związanej z zagrożeniem powodziowym, związanym ze stanem potoku Roztoczanka, na terenie gminy Gródek nad Dunajcem, a w szczególności w miejscowości Roztoka-Brzeziny. Jak zostało mi przekazane, stan ww. potoku jest monitorowany przez PGW Wody Polskie, Nadzór Wodny w Nowym Sączu, który to podejmuje stosowne działania mające powstrzymać tenże potok od występowania z brzegów, a to poprzez udrożnienia, zasypy wyrw, lokalne ubezpieczenia skarp, a także regularne wycinki przerostów i dbanie o stan koryta. Jednakże, jak zaznacza samo PGW Wody Polskie w odpowiedziach na wystąpienia mieszkańców ww. gminy, czynnikiem tworzącym zagrożenie powodziowe jest nie tylko ukształtowanie samej zlewni potoku, ale także prowadzona na dużą skalę wycinka lasów na obszarze tejże zlewni, co powoduje pozostawienie dużych, niezabezpieczonych przed spływem wody powierzchni oraz tworzenie nowych dróg zrywkowych. Brak jest również stosownego uporządkowania terenów po wycinkach, co z kolej prowadzi do zalegania w potoku stert gałęzi, konarów oraz karczy, niesionych wodami opadowymi, a które to powodują tzw. przetamowania.
PGW Wody Polskie, zaznaczając iż prowadzone przy potoku Roztoczanka prace nie są w stanie zapewnić pełnego zabezpieczenia przed wszystkimi nagłymi scenariuszami pogodowymi, związanymi z intensywnością opadów i powodziami błyskawicznymi, podkreśla jednakże wpływ działalności, która winna być stosownie nadzorowana przez PGL Lasy Państwowe i uwyraźnia w wyrażanych stanowiskach konieczność podejmowania kompleksowych działań przez wszystkie odpowiedzialne w sprawie podmioty, a to w celu ograniczenia do absolutnego minimum ilości czynników mogących doprowadzić do poważnego zagrożenia powodziowego.
Mając na uwadze powyższe, zwracam się do Pani Minister oraz Pana Ministra z pytaniem odnośnie do możliwości wprowadzenia regulacji prawnych i rozwiązań, które pozwolą na lepszą koordynację działań Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie oraz Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe w przypadku zaistnienia podobnych zagrożeń.
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska wspólnie z Ministerstwem Infrastruktury podejmują, lub planują podjąć działania, które pomogą w lepszym i skuteczniejszym współdziałaniu ww. podmiotów?
Czy rozważane są wspólne kroki w kwestiach lepszego monitorowania gospodarki wodnej na terenach przynależnych do PGL Lasy Państwowe, bądź realizacji konkretnych inwestycji wycelowanych w ograniczenie zagrożeń powodziowych w ramach prowadzenia gospodarki leśnej?
Z wyrazami szacunku
Małgorzata Wassermann
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
10%
Konkretność
90%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.4 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11390 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.050.2.2024
3564544.14207246.11464602
Warszawa, 22-01-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posłanki Małgorzaty Wassermann w sprawie koordynacji
działań Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie oraz Państwowego
Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe w zwalczaniu zagrożeń powodziowych,
K10INT7095, przekazuję poniższe informacje w zakresie właściwości ministra właściwego
ds. środowiska:
Lasy pełnią w środowisku niezwykle ważne funkcje regulacyjne, zaopatrzeniowe, a także
kulturowe. Trzeba jednak podkreślić, że priorytetem działań z zakresu gospodarki leśnej
prowadzonych na terenach górskich i podgórskich jest usługa regulacyjna, w ramach której
lasy pełnią głównie funkcję glebochronną i wodochronną. Oddziaływanie to polega
na ochronie stosunków wodnych na danym terenie, stabilizacji brzegów rzek, ochronie
przeciwpowodziowej, a także zatrzymywaniu zanieczyszczeń spływających z terenów
przylegających do zbiorników wodnych i cieków. Podejmowanie aktywnych działań
polegających na przebudowie i odnawianiu osłabionych drzewostanów i podnoszeniu w ten
sposób ich stabilności ma kluczowe znaczenie dla utrzymania wodochronnej roli lasów. Lasy
w kontekście gospodarki wodnej odgrywają jednocześnie dwie role. Z jednej strony
charakteryzuje je zdolność do retencji (zatrzymywania) wody opadowej, z drugiej zaś,
poprzez trwałe pokrycie terenu, drzewa, krzewy, martwe drewno, roślinność oraz ściółka
leśna zwiększają szorstkość powierzchni i dzięki temu przyczyniają się do wolniejszego
spływu wód opadowych. Dzięki zdolności retencji i zwiększaniu szorstkości powierzchni
lasy skutecznie regulują bilans wodny zlewni. Poza koronami znaczna część opadu jest
zatrzymywana przez krzewy i roślinność zielną, martwe drewno, a także glebę.
Susze, które wystąpiły przed katastrofalnymi opadami, znacząco osłabiły zdolność gleb
do absorpcji wody. Przy wysokich opadach deszczu także w zlewniach leśnych może zostać
uruchomiona faza spływu powierzchniowego, która jest odpowiedzialna za szybki odpływ
wody do koryt rzek i gwałtowne wezbrania. Szacuje się, że w przypadku niżu Boris, który
był przyczyną obfitych opadów deszczu w ubiegłym roku, opady (bezpośrednia przyczyna
powodzi) przekroczyły objętość 400 mm/1 m2 w ciągu 3-4 dni. Były zatem ponad 10-
krotnie większe niż wartości przyjmowane za ekstremalne.
Realizowane przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe projekty retencyjne
są największymi w Europie przedsięwzięciami związanymi z małą retencją w lasach. Warto
podkreślić, że do 2029 r. PGL Lasy Państwowe planują przeznaczyć ponad 1,1 mld złotych
na działania związane z retencją wodną, ochroną gatunków i siedlisk, w tym w szczególności
mokradeł, a także ochroną lasów przed pożarami.
Zabiegi prowadzone w lasach Nadleśnictwa Stary Sącz w zlewni potoku Roztoczanka
wykonywane są w oparciu o wskazówki gospodarcze zawarte w obowiązującym planie
urządzenia lasu sporządzonym na lata 2016-2025 i zatwierdzonym przez Ministra
Środowiska w dniu 18 kwietnia 2017 r. Przyległe do cieku drzewostany pełnią funkcje
-- 1 of 2 --
glebochronne i wodochronne, a prowadzona w nich gospodarka leśna uwzględnia pełnienie
ww. funkcji. Wyznaczone i wykonane cięcia pielęgnacyjne, odnowieniowe lub przygodne
w tych drzewostanach wynikają z potrzeb hodowlanych oraz sanitarnych na gruncie i mają
na celu popieranie drzew najlepszych (przyszłościowych), inicjowanie bądź odsłanianie
młodego pokolenia (zachowanie trwałości lasu), jak również utrzymanie właściwego stanu
sanitarnego lasu.
Zagadnienia związane ze szkodami powodowanymi przez potok Roztoczanka są od kilku lat
monitorowane przez Regionalną Dyrekcję Lasów Państwowych w Krakowie i Nadleśnictwo
Stary Sącz. Tereny w zarządzie PGL LP to tylko fragment powierzchni zlewni potoku,
która tworzona jest zarówno przez grunty leśne „państwowe”, jaki i przez pola, łąki
i lasy stanowiące inną własność. Powierzchnia gruntów zarządzanych przez Nadleśnictwo
pokrytych lasami i mających zgodnie z ewidencją gruntów kategorię las to ok. 148 ha
stanowiących ok. 24 % łącznej powierzchni zlewni przedmiotowego potoku (ok. 607 ha).
W dniu 29 listopada 2024 r. została przeprowadzona kolejna lustracja gruntów przyległych
do potoku Roztoczanka w celu weryfikacji stanu zagospodarowania potoku i jego
okolic. W poszczególnych wydzieleniach wskazówki gospodarcze związane z pozyskaniem
drewna wykonywane były jednokrotnie. Prowadzone zabiegi nie doprowadziły
do powstania miejsc pozbawionych drzew. Wzdłuż potoku nie stwierdzono występowania
na terenach zarządzanych przez Nadleśnictwo miejsc po wywróconych drzewach, których
karpy mogłyby się stoczyć do koryta potoku i stanowić przyczynę wezbrania wód
i wylewania potoku. Zgodnie z zawieranymi umowami na wykonywanie prac z zakresu usług
gospodarki leśnej, wykonawca prac zobowiązany jest do zwrotu powierzchni, na których
prowadzone były cięcia, po uprzednim jej uporządkowaniu. Na terenach zlewni potoku
Roztoczanka, będących w zarządzie Nadleśnictwa w ostatnich latach nie wykonywano
żadnych nowych szlaków zrywkowych czy dróg leśnych. W trakcie lustracji terenów wzdłuż
koryta potoku Roztoczanka bezpośrednio przylegających do gruntów zarządzanych przez
Lasy Państwowe, jak również innych własności stwierdzono, że ciek ma zarośnięte brzegi
miejscowo podmywane. W sąsiedztwie terenów zarządzanych przez Nadleśnictwo Stary
Sącz przepływ wody nie jest blokowany czy tamowany. W części potoku (poza
gruntami Lasów Państwowych) obserwowane są żeremia bobrowe tamujące wodę oraz
ślady bytowania bobrów w postaci ściętych drzew i krzewów na brzegach potoku. Droga
do zabytkowej osady młyńskiej prowadzi przez prowizoryczny mostek o niewielkim świetle,
który może być zatamowany przez płynące fragmenty drewna w przypadku nagłych
i intensywnych spływów wód opadowych.
Sposób zagospodarowania lasu przez Nadleśnictwo (brak stosowania rębni zupełnych
i częściowych) nie prowadzi do powstania dużych otwartych powierzchni po cięciach.
Na przedmiotowym terenie nie wykonano w ostatnich latach żadnych nowych szlaków
zrywkowych. Reasumując, insynuowanie, że prace gospodarcze prowadzone przez
Nadleśnictwo Stary Sącz, są przyczyną zalewania okolicznych terenów, nie jest uprawnione.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 2 of 2 --
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-4.054.7.2025.WP
Warszawa, 14 lutego 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7095 Poseł na Sejm RP Pani Małgorzaty Wassermann,
w sprawie koordynacji działań Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie oraz
Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe w zwalczaniu zagrożeń
powodziowych przekazuję poniżej informacje w zakresie właściwości ministra właściwego
ds. gospodarki wodnej.
Odnosząc się do zagrożeń powodziowych związanych ze stanem potoku Roztoczanka
w m. Roztoka-Brzeziny gm. Gródek nad Dunajcem, przedstawiam poniżej informacje
przekazane przez jednostkę podległą – Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie
(PGW WP). Ze względu na ukształtowanie (zlewnia o małej powierzchni i dużym
nachyleniu stoków) oraz zagospodarowanie terenu (znaczna powierzchnia zalesionych
stoków) nie jest możliwe zapewnienie pełnego zabezpieczenia zlewni potoku
Roztoczanka, w szczególności przed tzw. powodziami błyskawicznymi związanymi
z wystąpieniem nagłych, bardzo intensywnych opadów. W przypadku ww. zlewni jest
wskazane podjęcie przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe działań
pozwalających na maksymalne opóźnienie odpływu jak największej ilości wody z górnych
partii zlewni do potoku, co pozwoli na wydłużenie czasu przejścia fali wezbraniowej oraz
obniżenie wielkości przepływu podczas jej kulminacji (spłaszczenie fali).
W związku z powyższym, PGW WP poinformowało, że na początku 2024 r. Regionalny
Zarząd Gospodarki Wodnego w Krakowie poparł inicjatywę Małopolskiej Agencji Rozwoju
Regionalnego S.A. w Krakowie dotyczącą realizacji (m.in. w zlewni potoku Roztoczanka)
transgranicznego projektu Flash Flood Prediction and Prevention System (FLOPRES),
realizowanego w ramach programu LIFE 2022, podprogram: „Adaptacja do zmiany
klimatu”. Celem projektu jest dostarczenie narzędzi umożliwiających wprowadzenie
zintegrowanego rozwiązania wspierającego modelowanie powodzi, prognozowanie,
wczesne ostrzeganie oraz analizę danych multimodalnych. Ponadto projekt ma na celu
zwiększenie świadomości społeczeństwa i zainteresowanych stron w zakresie rozwiązań
opartych na naturze, które pomagają w adaptacji do zmian klimatycznych. Przygotowane
w ramach projektu narzędzia mają m.in. ułatwić określenie wpływu zmian
w zagospodarowaniu przestrzennym (w tym zmian wynikających z prowadzonej
gospodarki leśnej) na wielkości i czasy spływu wody do odbiornika (potok Roztoczanka).
W opinii PGW WP, z uwagi na górski charakter wielu zlewni małych cieków występujących
w regionie Górnej Zachodniej Wisły, istotnym czynnikiem wpływającym na kształtowanie
-- 1 of 2 --
2
się powodzi jest racjonalnie prowadzona gospodarka leśna. Kluczowym jest
zharmonizowanie realizacji zarówno mało-, jak i wielkoskalowych projektów, których
celem jest zatrzymanie wody w zlewni (urządzanie lasów z maksymalnym wykorzystaniem
ich walorów wodochronnych, jak i plany zarządzania ryzykiem powodziowymi
przeciwdziałania skutkom suszy).
PGW WP poinformowało ponadto, że w ramach tworzenia planu przeciwdziałania
skutkom suszy oraz planów zarządzania ryzykiem powodziowym PGW WP
współpracowało z Państwowym Gospodarstwem Leśnym Lasy Państwowe m.in. przez
przeprowadzenie ankietyzacji, a także pozyskanie danych dotyczących realizowanych
przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe projektów dotyczących
zwiększania retencji. Ponadto zostały pozyskane dane do przeprowadzenia analizy
kosztów i korzyści. W związku z opracowywaną aktualizacją planu przeciwdziałania
skutkom suszy do współpracy w ramach zespołu eksperckiego zaproszono przedstawicieli
Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, którzy zadeklarowali wsparcie
procesu opracowywania ww. Planu. Zakładana współpraca w ramach projektu dotyczy
również przekazania dostępnych danych terenowych przez tę instytucję, które następnie
zostaną wykorzystane w pracach w zakresie aktualizacji planu przeciwdziałania skutkom
suszy.
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez PGW WP, aktualnie Regionalny Zarząd
Gospodarki Wodnej w Krakowie we własnym zakresie podejmuje rozmowy z Regionalną
Dyrekcją Lasów Państwowych w Krakowie, które mają na celu określenie możliwości
współpracy skutkującej maksymalizacją efektu prac, a w szczególności wypracowanie
dobrych praktyk przy planowaniu dalszych działań obu przedsiębiorstw związanych
z ochroną przeciwpowodziową oraz ograniczaniem skutków suszy.
Z poważaniem
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie.
Do wiadomości:
1. Pani Paulina Hennig-Kloska, Minister Klimatu i Środowiska (do sprawy
DLŁ-WNO.050.2.2024)
-- 2 of 2 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.050.2.2024
3564544.14207246.11464602
Warszawa, 22-01-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posłanki Małgorzaty Wassermann w sprawie koordynacji
działań Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie oraz Państwowego
Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe w zwalczaniu zagrożeń powodziowych,
K10INT7095, przekazuję poniższe informacje w zakresie właściwości ministra właściwego
ds. środowiska:
Lasy pełnią w środowisku niezwykle ważne funkcje regulacyjne, zaopatrzeniowe, a także
kulturowe. Trzeba jednak podkreślić, że priorytetem działań z zakresu gospodarki leśnej
prowadzonych na terenach górskich i podgórskich jest usługa regulacyjna, w ramach której
lasy pełnią głównie funkcję glebochronną i wodochronną. Oddziaływanie to polega
na ochronie stosunków wodnych na danym terenie, stabilizacji brzegów rzek, ochronie
przeciwpowodziowej, a także zatrzymywaniu zanieczyszczeń spływających z terenów
przylegających do zbiorników wodnych i cieków. Podejmowanie aktywnych działań
polegających na przebudowie i odnawianiu osłabionych drzewostanów i podnoszeniu w ten
sposób ich stabilności ma kluczowe znaczenie dla utrzymania wodochronnej roli lasów. Lasy
w kontekście gospodarki wodnej odgrywają jednocześnie dwie role. Z jednej strony
charakteryzuje je zdolność do retencji (zatrzymywania) wody opadowej, z drugiej zaś,
poprzez trwałe pokrycie terenu, drzewa, krzewy, martwe drewno, roślinność oraz ściółka
leśna zwiększają szorstkość powierzchni i dzięki temu przyczyniają się do wolniejszego
spływu wód opadowych. Dzięki zdolności retencji i zwiększaniu szorstkości powierzchni
lasy skutecznie regulują bilans wodny zlewni. Poza koronami znaczna część opadu jest
zatrzymywana przez krzewy i roślinność zielną, martwe drewno, a także glebę.
Susze, które wystąpiły przed katastrofalnymi opadami, znacząco osłabiły zdolność gleb
do absorpcji wody. Przy wysokich opadach deszczu także w zlewniach leśnych może zostać
uruchomiona faza spływu powierzchniowego, która jest odpowiedzialna za szybki odpływ
wody do koryt rzek i gwałtowne wezbrania. Szacuje się, że w przypadku niżu Boris, który
był przyczyną obfitych opadów deszczu w ubiegłym roku, opady (bezpośrednia przyczyna
powodzi) przekroczyły objętość 400 mm/1 m2 w ciągu 3-4 dni. Były zatem ponad 10-
krotnie większe niż wartości przyjmowane za ekstremalne.
Realizowane przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe projekty retencyjne
są największymi w Europie przedsięwzięciami związanymi z małą retencją w lasach. Warto
podkreślić, że do 2029 r. PGL Lasy Państwowe planują przeznaczyć ponad 1,1 mld złotych
na działania związane z retencją wodną, ochroną gatunków i siedlisk, w tym w szczególności
mokradeł, a także ochroną lasów przed pożarami.
Zabiegi prowadzone w lasach Nadleśnictwa Stary Sącz w zlewni potoku Roztoczanka
wykonywane są w oparciu o wskazówki gospodarcze zawarte w obowiązującym planie
urządzenia lasu sporządzonym na lata 2016-2025 i zatwierdzonym przez Ministra
Środowiska w dniu 18 kwietnia 2017 r. Przyległe do cieku drzewostany pełnią funkcje
-- 1 of 2 --
glebochronne i wodochronne, a prowadzona w nich gospodarka leśna uwzględnia pełnienie
ww. funkcji. Wyznaczone i wykonane cięcia pielęgnacyjne, odnowieniowe lub przygodne
w tych drzewostanach wynikają z potrzeb hodowlanych oraz sanitarnych na gruncie i mają
na celu popieranie drzew najlepszych (przyszłościowych), inicjowanie bądź odsłanianie
młodego pokolenia (zachowanie trwałości lasu), jak również utrzymanie właściwego stanu
sanitarnego lasu.
Zagadnienia związane ze szkodami powodowanymi przez potok Roztoczanka są od kilku lat
monitorowane przez Regionalną Dyrekcję Lasów Państwowych w Krakowie i Nadleśnictwo
Stary Sącz. Tereny w zarządzie PGL LP to tylko fragment powierzchni zlewni potoku,
która tworzona jest zarówno przez grunty leśne „państwowe”, jaki i przez pola, łąki
i lasy stanowiące inną własność. Powierzchnia gruntów zarządzanych przez Nadleśnictwo
pokrytych lasami i mających zgodnie z ewidencją gruntów kategorię las to ok. 148 ha
stanowiących ok. 24 % łącznej powierzchni zlewni przedmiotowego potoku (ok. 607 ha).
W dniu 29 listopada 2024 r. została przeprowadzona kolejna lustracja gruntów przyległych
do potoku Roztoczanka w celu weryfikacji stanu zagospodarowania potoku i jego
okolic. W poszczególnych wydzieleniach wskazówki gospodarcze związane z pozyskaniem
drewna wykonywane były jednokrotnie. Prowadzone zabiegi nie doprowadziły
do powstania miejsc pozbawionych drzew. Wzdłuż potoku nie stwierdzono występowania
na terenach zarządzanych przez Nadleśnictwo miejsc po wywróconych drzewach, których
karpy mogłyby się stoczyć do koryta potoku i stanowić przyczynę wezbrania wód
i wylewania potoku. Zgodnie z zawieranymi umowami na wykonywanie prac z zakresu usług
gospodarki leśnej, wykonawca prac zobowiązany jest do zwrotu powierzchni, na których
prowadzone były cięcia, po uprzednim jej uporządkowaniu. Na terenach zlewni potoku
Roztoczanka, będących w zarządzie Nadleśnictwa w ostatnich latach nie wykonywano
żadnych nowych szlaków zrywkowych czy dróg leśnych. W trakcie lustracji terenów wzdłuż
koryta potoku Roztoczanka bezpośrednio przylegających do gruntów zarządzanych przez
Lasy Państwowe, jak również innych własności stwierdzono, że ciek ma zarośnięte brzegi
miejscowo podmywane. W sąsiedztwie terenów zarządzanych przez Nadleśnictwo Stary
Sącz przepływ wody nie jest blokowany czy tamowany. W części potoku (poza
gruntami Lasów Państwowych) obserwowane są żeremia bobrowe tamujące wodę oraz
ślady bytowania bobrów w postaci ściętych drzew i krzewów na brzegach potoku. Droga
do zabytkowej osady młyńskiej prowadzi przez prowizoryczny mostek o niewielkim świetle,
który może być zatamowany przez płynące fragmenty drewna w przypadku nagłych
i intensywnych spływów wód opadowych.
Sposób zagospodarowania lasu przez Nadleśnictwo (brak stosowania rębni zupełnych
i częściowych) nie prowadzi do powstania dużych otwartych powierzchni po cięciach.
Na przedmiotowym terenie nie wykonano w ostatnich latach żadnych nowych szlaków
zrywkowych. Reasumując, insynuowanie, że prace gospodarcze prowadzone przez
Nadleśnictwo Stary Sącz, są przyczyną zalewania okolicznych terenów, nie jest uprawnione.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 2 of 2 --
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-4.054.7.2025.WP
Warszawa, 14 lutego 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7095 Poseł na Sejm RP Pani Małgorzaty Wassermann,
w sprawie koordynacji działań Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie oraz
Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe w zwalczaniu zagrożeń
powodziowych przekazuję poniżej informacje w zakresie właściwości ministra właściwego
ds. gospodarki wodnej.
Odnosząc się do zagrożeń powodziowych związanych ze stanem potoku Roztoczanka
w m. Roztoka-Brzeziny gm. Gródek nad Dunajcem, przedstawiam poniżej informacje
przekazane przez jednostkę podległą – Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie
(PGW WP). Ze względu na ukształtowanie (zlewnia o małej powierzchni i dużym
nachyleniu stoków) oraz zagospodarowanie terenu (znaczna powierzchnia zalesionych
stoków) nie jest możliwe zapewnienie pełnego zabezpieczenia zlewni potoku
Roztoczanka, w szczególności przed tzw. powodziami błyskawicznymi związanymi
z wystąpieniem nagłych, bardzo intensywnych opadów. W przypadku ww. zlewni jest
wskazane podjęcie przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe działań
pozwalających na maksymalne opóźnienie odpływu jak największej ilości wody z górnych
partii zlewni do potoku, co pozwoli na wydłużenie czasu przejścia fali wezbraniowej oraz
obniżenie wielkości przepływu podczas jej kulminacji (spłaszczenie fali).
W związku z powyższym, PGW WP poinformowało, że na początku 2024 r. Regionalny
Zarząd Gospodarki Wodnego w Krakowie poparł inicjatywę Małopolskiej Agencji Rozwoju
Regionalnego S.A. w Krakowie dotyczącą realizacji (m.in. w zlewni potoku Roztoczanka)
transgranicznego projektu Flash Flood Prediction and Prevention System (FLOPRES),
realizowanego w ramach programu LIFE 2022, podprogram: „Adaptacja do zmiany
klimatu”. Celem projektu jest dostarczenie narzędzi umożliwiających wprowadzenie
zintegrowanego rozwiązania wspierającego modelowanie powodzi, prognozowanie,
wczesne ostrzeganie oraz analizę danych multimodalnych. Ponadto projekt ma na celu
zwiększenie świadomości społeczeństwa i zainteresowanych stron w zakresie rozwiązań
opartych na naturze, które pomagają w adaptacji do zmian klimatycznych. Przygotowane
w ramach projektu narzędzia mają m.in. ułatwić określenie wpływu zmian
w zagospodarowaniu przestrzennym (w tym zmian wynikających z prowadzonej
gospodarki leśnej) na wielkości i czasy spływu wody do odbiornika (potok Roztoczanka).
W opinii PGW WP, z uwagi na górski charakter wielu zlewni małych cieków występujących
w regionie Górnej Zachodniej Wisły, istotnym czynnikiem wpływającym na kształtowanie
-- 1 of 2 --
2
się powodzi jest racjonalnie prowadzona gospodarka leśna. Kluczowym jest
zharmonizowanie realizacji zarówno mało-, jak i wielkoskalowych projektów, których
celem jest zatrzymanie wody w zlewni (urządzanie lasów z maksymalnym wykorzystaniem
ich walorów wodochronnych, jak i plany zarządzania ryzykiem powodziowymi
przeciwdziałania skutkom suszy).
PGW WP poinformowało ponadto, że w ramach tworzenia planu przeciwdziałania
skutkom suszy oraz planów zarządzania ryzykiem powodziowym PGW WP
współpracowało z Państwowym Gospodarstwem Leśnym Lasy Państwowe m.in. przez
przeprowadzenie ankietyzacji, a także pozyskanie danych dotyczących realizowanych
przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe projektów dotyczących
zwiększania retencji. Ponadto zostały pozyskane dane do przeprowadzenia analizy
kosztów i korzyści. W związku z opracowywaną aktualizacją planu przeciwdziałania
skutkom suszy do współpracy w ramach zespołu eksperckiego zaproszono przedstawicieli
Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, którzy zadeklarowali wsparcie
procesu opracowywania ww. Planu. Zakładana współpraca w ramach projektu dotyczy
również przekazania dostępnych danych terenowych przez tę instytucję, które następnie
zostaną wykorzystane w pracach w zakresie aktualizacji planu przeciwdziałania skutkom
suszy.
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez PGW WP, aktualnie Regionalny Zarząd
Gospodarki Wodnej w Krakowie we własnym zakresie podejmuje rozmowy z Regionalną
Dyrekcją Lasów Państwowych w Krakowie, które mają na celu określenie możliwości
współpracy skutkującej maksymalizacją efektu prac, a w szczególności wypracowanie
dobrych praktyk przy planowaniu dalszych działań obu przedsiębiorstw związanych
z ochroną przeciwpowodziową oraz ograniczaniem skutków suszy.
Z poważaniem
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie.
Do wiadomości:
1. Pani Paulina Hennig-Kloska, Minister Klimatu i Środowiska (do sprawy
DLŁ-WNO.050.2.2024)
-- 2 of 2 --