Interpelacja w sprawie realizacji zadania pn. "Poprawa bezpieczeństwa przeciwpowodziowego w dolinie rzeki Warty - budowa polderu Golina w powiecie konińskim", jako kluczowego elementu ochrony mieszkańców gm. Golina
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7092
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie realizacji zadania pn. "Poprawa bezpieczeństwa przeciwpowodziowego w dolinie rzeki Warty - budowa polderu Golina w powiecie konińskim", jako kluczowego elementu ochrony mieszkańców gm. Golina
Zgłaszający: Michał Kołodziejczak
Data wpływu: 20-12-2024
Szanowna Pani Minister,
na podstawie art. 115 ust. 1 Konstytucji RP, art. 14 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art. 191 i 192 Regulaminu Sejmu RP zwracam się do Pani Minister z interpelacją w sprawie realizacji zadania pn. „Poprawa bezpieczeństwa przeciwpowodziowego w dolinie rzeki Warty – budowa polderu Golina w powiecie konińskim” jako kluczowego elementu ochrony mieszkańców gminy Golina.
W związku z wieloletnimi zaniedbaniami oraz nieakceptowalnymi opóźnieniami w realizacji strategicznego projektu „Poprawa bezpieczeństwa przeciwpowodziowego w dolinie rzeki Warty – budowa polderu Golina w powiecie konińskim”, pragnę zwrócić uwagę na konieczność pilnych działań. Problem ten, pozostający w zawieszeniu od lat, powoduje realne zagrożenie dla mieszkańców gminy Golina i budzi narastający niepokój wobec coraz częstszych ekstremalnych zjawisk pogodowych w Polsce.
Przez ostatnie wydarzenia związane z powodziami na południu kraju mieszkańcy żyją w ciągłym strachu, bojąc się o swoje życie i mienie. Nie wiedzą, czy dramat, który miał miejsce w ich regionie w 2010 roku, nie powtórzy się w najbliższych latach.
Od ponad 16 lat mieszkańcy Doliny Warty pozostają w zawieszeniu. Zablokowane grunty uniemożliwiają im jakiekolwiek inwestycje w gospodarstwach, a zapowiadane wywłaszczenia, które zgodnie z deklaracjami Ministerstwa Środowiska miały nastąpić w 2021 roku, do dziś nie zostały przeprowadzone. Jest to kolejny przykład długotrwałego i nieefektywnego procesu administracyjnego, który odbija się nie tylko na lokalnej społeczności, ale również na gospodarce regionu.
Zgodnie z ostatnimi informacjami uzyskanymi z Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, od lutego 2020 roku trwa postępowanie odwoławcze od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu. Pomimo licznych uzupełnień dokumentacji sprawa prowadzona przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska nadal pozostaje nierozstrzygnięta, co znacząco utrudnia dalsze działania związane z realizacją inwestycji. Tymczasem konieczność aktualizacji dokumentacji projektowej generuje dodatkowe koszty – finansowane z publicznych pieniędzy, które powinny być wydatkowane efektywnie.
Pomimo strategicznego charakteru inwestycji - projekt ten znalazł się jedynie na liście rezerwowej unijnego programu FEnIKS 2021–2027. Brak decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach uniemożliwia skuteczne ubieganie się o środki unijne, co pokazuje, że administracyjne opóźnienia zagrażają nie tylko bezpieczeństwu mieszkańców, ale również hamują rozwój całego regionu konińskiego.
Chciałbym zwrócić uwagę na fakt, że zadanie pn. „Poprawa bezpieczeństwa przeciwpowodziowego w dolinie rzeki Warty – budowa polderu Golina” jest jednym z priorytetowych zadań w regionie konińskim, wskazanym przez Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego jako kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa przeciwpowodziowego oraz w kontekście strategii adaptacji do zmian klimatu. W związku z tym opóźnienia w wydaniu decyzji środowiskowych oraz przedłużające się oczekiwanie na realizację inwestycji budzą poważne obawy, szczególnie w kontekście zagrożenia powodziowego.
W związku z powyższym, zwracam się do Pani Minister z prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Jakie działania podejmuje bądź planuje podjąć Ministerstwo Klimatu i Środowiska, aby zakończyć procedurę postępowania odwoławczego od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu z dnia 13.02.2020 r., o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego projektu budowy polderu Golina?
Czy ministerstwo podejmie kroki w celu przyspieszenia realizacji inwestycji, uwzględniając realne zagrożenie powodziowe?
Jakie są dokładne przyczyny tak długotrwałego procesu wydawania decyzji środowiskowych w sprawie budowy polderu Golina? Kiedy przewidywane jest wydanie ostatecznej decyzji środowiskowej dla tego projektu?
Dlaczego przez prawie pięć lat nie udało się zakończyć postępowania administracyjnego, mimo wielokrotnych uzupełnień dokumentacji?
Jakie działania podejmuje ministerstwo w celu zabezpieczenia finansowania projektu, aby uniknąć dalszych opóźnień związanych z brakiem dostępnych funduszy?
Z poważaniem Michał Kołodziejczak
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (17)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9637 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WŚ.050.2.2025.ML
3574771.14241740.11471710
Warszawa, 23-01-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską Pana Posła Michał Kołodziejczaka nr K10INT7092
w sprawie realizacji zadania pn. "Poprawa bezpieczeństwa przeciwpowodziowego w dolinie
rzeki Warty - budowa polderu Golina w powiecie konińskim", przekazuję następujące
wyjaśnienia.
Postępowanie odwoławcze od decyzji Regionalnej Decyzji Ochrony Środowiska w Poznaniu
z 13 lutego 2020 r., znak: WOO-II.4233.2.2015.WM.67, zostało zakończone. Generalny
Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej: GDOŚ), decyzją z 3 grudnia 2024 r., znak: DOOŚ-
WDŚI.420.57.2020.PCh.35, uchylił decyzję RDOŚ w Poznaniu z 13 lutego 2020 r. w całości
oraz odmówił zgody na realizację przedsięwzięcia pod nazwą: „Poprawa Bezpieczeństwa
Powodziowego w Dolinie Rzeki Warty – Budowa Polderu Golina w Powiecie Konińskim”.
Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie złożyło skargę z 3 stycznia 2025 r. na ww.
decyzję GDOŚ z 3 grudnia 2024 r.
Podstawą decyzji GDOŚ były braki w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na
środowisko, uniemożliwiające przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na
środowisko w pełnym zakresie w tym na obszary Natura 2000 i jednolite części wód, oraz
określenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. W opinii organu
złożony przez Wody Polskie raport nie spełniał wymogów wskazanych w art. 66 ustawy z
dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale
społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U.
z 2024 r. poz. 1112, ze zm.), dalej u.o.o.ś., tym samym nie mógł stanowić podstawy do
przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz określenia
środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia.
Wody Polskie zostały trzykrotnie wezwane do uzupełnienia raportu.
W odpowiedzi na wezwanie GDOŚ z 5 stycznia 2022 r. inwestor przedłożył uzupełnienie
do raportu, jednakże nie zawierało ono wszystkich niezbędnych informacji, do których
uzupełnienia wezwał organ – część z punktów wezwania inwestor pominął bez wyjaśnienia,
a na inne nie udzielił wyczerpujących oraz niebudzących wątpliwości odpowiedzi.
Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska pismem z 20 czerwca 2023 r. wezwała inwestora
do złożenia wyjaśnień oraz uzupełnienia raportu, zgodnie z art. 66 u.o.o.ś., jednakże
inwestor nie udzielił odpowiedzi.
9 listopada 2023 r. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska ponownie wezwała do
złożenia wyjaśnień oraz uzupełnienia raportu pod rygorem rozpatrzenia sprawy w oparciu
o dotychczas zgromadzony materiał dowodowy.
-- 1 of 3 --
Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, w piśmie z 1 grudnia 2023 r.
poinformowało, że nie będzie składać nowych materiałów, wyjaśnień ani uzupełnień
w przedmiotowej sprawie, twierdząc, że dla rozpatrzenia sprawy dla dobra ogółu
wystarczający jest materiał dowodowy zgromadzony dotychczas w przedmiotowej sprawie.
Inwestor trzykrotnie wnosił o przedłużenie terminu na udzielenie wyjaśnień oraz
uzupełnienie raportu przy pismach – z 19 lipca 2022 r., 13 grudnia 2022 r. oraz 17 sierpnia
2023 r., co m.in. warunkowało czas trwania postępowania odwoławczego. Generalna
Dyrekcja Ochrony Środowiska, kierując się zasadą pogłębiania zaufania do administracji,
przychylała się do jego prośby z uwagi na obszerność kwestii poruszonych
w wezwaniach i zakresu wymagającego uzupełnienia.
Jednak finalnie inwestor pominął bez wyjaśnienia zagadnienia wskazane przez organ jako
budzące wątpliwość lub konieczne do uzupełnienia, tym samym odmówił uzupełnienia
raportu w zakresie wskazanym przez organ odwoławczy. Braki raportu dotyczą m.in.:
1) wariantowania przedsięwzięcia – raport nie zawiera ustawowo wymaganej analizy
wariantowej przedsięwzięcia, z uwzględnieniem opisu oddziaływania poszczególnych
wariantów na środowisko. W oparciu o informacje w raporcie nie można wskazać, który
wariant jest najkorzystniejszy dla środowiska i czy istnieją obiektywne przesłanki wyboru
innego wariantu, niż wskazany do realizacji przez inwestora. Ponadto inwestor nie
przeanalizował innych działań w zakresie możliwości osiągnięcia celu inwestycji środkami
mniej dolegliwymi dla środowiska i nie udowodnił, że cel ten nie może być za ich pomocą
osiągnięty;
2) opisu oddziaływania przedsięwzięcia na obszary Natura 2000 i oraz działań mających na
celu minimalizację i kompensację negatywnych oddziaływań przedsięwzięcia w tym zakresie
– na podstawie informacji znajdujących się w raporcie nie można wykluczyć, że planowane
przedsięwzięcie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na obszary Natura 2000 Ostoja
Nadwarciańska PLH300009 oraz Dolina Środkowej Warty PLB300002. W związku z tym –
mając na uwadze zasadę przezorności – należy przyjąć, że przedsięwzięcie może znacząco
negatywnie oddziaływać na te obszary, co – zgodnie z art. 81 ust. 2 u.o.o.ś. – stanowi
podstawę do odmowy zgody na realizację przedsięwzięcia. Braki w raporcie uniemożliwiają
ocenę, czy zachodzą odstępstwa, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia
2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2024 r. poz. 1478, ze zm.);
3) opisu oddziaływania przedsięwzięcia na jednolite części wód, w tym wyznaczone dla nich
cele środowiskowe, oraz działań mających na celu minimalizację i kompensację
negatywnych oddziaływań przedsięwzięcia w tym zakresie. Ocena oddziaływania
przedsięwzięcia na jednolite części wód i wyznaczone dla nich cele środowiskowe następuje
w oparciu o aktualnie obowiązujący aPGW z 2023 r., co oznacza, że raport powinien
zawierać opis przewidywanych znaczących oddziaływań przedsięwzięcia na jednolite części
wód oraz opis przewidywanych działań mających na celu minimalizację tych oddziaływań
również uwzględniający aPGW z 2023 r. Nie można zatem wykluczyć, że planowane
przedsięwzięcie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na JCWP. Wobec tego – mając
na uwadze zasadę przezorności – należy przyjąć, że przedsięwzięcie może wpłynąć
negatywnie na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych dla jednolitych części wód, co
– zgodnie z art. 81 ust. 3 u.o.o.ś. – stanowi podstawę do odmowy zgody na realizację
przedsięwzięcia. Braki w raporcie uniemożliwiają ocenę, czy zachodzą odstępstwa, o
których mowa w art. 68 pkt 1, 3 i 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U.
z 2024 r. poz. 1087, ze zm.).
Przedsięwzięcie pod nazwą: „Poprawa bezpieczeństwa przeciwpowodziowego w dolinie
rzeki Warty – budowa polderu Golina w powiecie konińskim”, jak podkreśla sam inwestor
opublikowanym 20 grudnia 2024 r. oświadczeniu, należy do kluczowych projektów dla
regionu wodnego Warty. Jego zadaniem będzie bowiem obniżenie istniejącego ryzyka
-- 2 of 3 --
powodziowego. Projekt ten jednak nie uzyskał dotychczas finansowania, co potwierdza
PGW Wody Polskie w ww. oświadczeniu: Wody Polskie zaangażowały się już w pozyskanie
dofinansowania na realizację projektu. W latach 2022-2024 trwało przygotowanie
i procedowanie fiszki projektowej do umieszczenia zadania na liście do programu Fundusze
Europejskie na Infrastruktur, Klimat i Środowisko 2021-2027. Z uwagi na brak wystarczającej
alokacji środków, zadanie zostało umieszczone na liście rezerwowej programu. W tym roku
rozpoczęto proces przygotowania dokumentacji aplikacyjnej w celu złożenia wniosku
o dofinansowanie w przypadku uwolnienia się alokacji.
Podsumowując, nie kwestionując celowości realizacji analizowanego przedsięwzięcia,
w sytuacji, gdy raport nie spełnia wskazanych w u.o.o.ś. wymogów w stopniu
umożliwiającym przeprowadzenie oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na
środowisko, określenie środowiskowych uwarunkowań jego realizacji jest niedopuszczalne.
Ponadto pragnę podkreślić, że kwestie dotyczące ustalania priorytetowości w zakresie
finansowania projektów przeciwpowodziowych (niezależnie od źródła finansowania)
znajdują się w kompetencjach ministra właściwego ds. gospodarki wodnej, tj. Ministra
Infrastruktury.
Projekt pn. Poprawa bezpieczeństwa przeciwpowodziowego w dolinie rzeki Warty –
budowa polderu Golina w powiecie konińskim znajduje się na liście inwestycji
przeciwpowodziowych przygotowanej w 2023 r. przez Ministra Infrastruktury celem
wytypowania projektów do dofinansowania w ramach FEnIKS 2021-2027. Kolejność
projektów na liście ustalona została przez MI z uwzględnieniem priorytetowości potrzeb
krajowych w tym zakresie. Z uwagi, na ograniczoną ilość środków w programie
przeznaczonych na tego typu inwestycje, w/w projekt znalazł się na liście rezerwowej.
Jednocześnie informuję, że na dzień dzisiejszy w ramach programu FEnIKS 2021-2027,
wszystkie środki zaplanowane na wsparcie inwestycji przeciwpowodziowych zostały
wstępnie rozdysponowane.
Niezależnie od powyższego pragnę poinformować, że w ramach realizacji programu FEnIKS
2021-2027, dla którego MKiŚ jest Instytucją Pośredniczącą przewidziano środki
w wysokości 600 mln EUR z przeznaczeniem na realizację m.in. projektów
przeciwpowodziowych, planowanych do realizacji przez PGW Wody Polskie. W ramach
dostępnej kwoty zidentyfikowanych do realizacji zostało m.in. 25 projektów Państwowego
Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z zakresu gospodarki wodnej, z czego 13
dotyczących budowli przeciwpowodziowych.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM,
-- 3 of 3 --