Interpelacja nr 7082
Interpelacja w sprawie pozyskania środków dla placówek opiekujących się osobami niepełnosprawnymi
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (40%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie pozyskania środków dla placówek opiekujących się osobami niepełnosprawnymi
Interpelacja nr 7082
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie pozyskania środków dla placówek opiekujących się osobami niepełnosprawnymi
Zgłaszający: Filip Kaczyński
Data wpływu: 19-12-2024
Szanowna Pani Minister!
Artykuł 30 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. stanowi: "Przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka i obywatela. Jest ona nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych".
Domy pomocy społecznej gwarantują swoim podopiecznym pomoc zapewniając stałą, całodobową opiekę. Dodatkowo stwarzają warunki do bezpiecznego i godnego życia, a także rozwoju osobowości i samodzielności z uwzględnieniem stopnia niepełnosprawności psychicznej i fizycznej podopiecznych. Niestety rosnące potrzeby i wymogi prowadzenia takich obiektów spowodowały, iż poszukują one dodatkowych źródeł finansowania. Obecnie domy pomocy społecznej walczą o przetrwanie. System pomocy społecznej jest w opłakanym stanie, ministerstwo deklaruje przygotowanie reformy, ale nie widać efektów tych prac, a pomoc powinna być natychmiastowa. Jak mają postąpić te placówki, którym grozi bankructwo? Gdzie mają oddać podopiecznych? Ministerstwo musi koniecznie zwiększyć dotacje na jednego mieszkańca, a także wynagrodzenie dla osób tam pracujących. Powinny powstać przejrzyste programy wsparcia i pomocy dla prowadzących owe placówki.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje zainicjować program osłonowy na energię elektryczną i cieplną dla domów pomocy społecznej?
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje wprowadzić jakiekolwiek nowe programy dedykowane dla placówek DPS? Jeśli tak, proszę o ich podanie.
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dysponuje środkami pozwalającymi wesprzeć domy pomocy społecznej w niezbędnych działaniach remontowych? Jeśli tak, proszę o wskazanie programów z jakich można starać się o dofinansowanie inwestycji, bądź bieżącej działalności. Jakie są terminy składania wniosków? Jaki jest procentowy udział środków własnych?
Z wyrazami szacunku Filip Kaczyński
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 7082
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie pozyskania środków dla placówek opiekujących się osobami niepełnosprawnymi
Zgłaszający: Filip Kaczyński
Data wpływu: 19-12-2024
Szanowna Pani Minister!
Artykuł 30 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. stanowi: "Przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka i obywatela. Jest ona nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych".
Domy pomocy społecznej gwarantują swoim podopiecznym pomoc zapewniając stałą, całodobową opiekę. Dodatkowo stwarzają warunki do bezpiecznego i godnego życia, a także rozwoju osobowości i samodzielności z uwzględnieniem stopnia niepełnosprawności psychicznej i fizycznej podopiecznych. Niestety rosnące potrzeby i wymogi prowadzenia takich obiektów spowodowały, iż poszukują one dodatkowych źródeł finansowania. Obecnie domy pomocy społecznej walczą o przetrwanie. System pomocy społecznej jest w opłakanym stanie, ministerstwo deklaruje przygotowanie reformy, ale nie widać efektów tych prac, a pomoc powinna być natychmiastowa. Jak mają postąpić te placówki, którym grozi bankructwo? Gdzie mają oddać podopiecznych? Ministerstwo musi koniecznie zwiększyć dotacje na jednego mieszkańca, a także wynagrodzenie dla osób tam pracujących. Powinny powstać przejrzyste programy wsparcia i pomocy dla prowadzących owe placówki.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje zainicjować program osłonowy na energię elektryczną i cieplną dla domów pomocy społecznej?
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje wprowadzić jakiekolwiek nowe programy dedykowane dla placówek DPS? Jeśli tak, proszę o ich podanie.
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dysponuje środkami pozwalającymi wesprzeć domy pomocy społecznej w niezbędnych działaniach remontowych? Jeśli tak, proszę o wskazanie programów z jakich można starać się o dofinansowanie inwestycji, bądź bieżącej działalności. Jakie są terminy składania wniosków? Jaki jest procentowy udział środków własnych?
Z wyrazami szacunku Filip Kaczyński
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Nowakowska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
3 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
14
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6.6 / 1k zn.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (14)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10618 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.755.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7082 Pana Posła Filipa Kaczyńskiego w sprawie pozyskania
środków dla placówek opiekujących się osobami niepełnosprawnymi, proszę przyjąć
poniższe wyjaśnienia.
Zgodnie z art. 17 ust. 2 pkt 3, art. 19 pkt 10 i art. 21 pkt 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r.
o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1283, z późn. zm.) prowadzenie domów pomocy
społecznej jest zadaniem własnym gminy, powiatu oraz samorządu województwa. Oznacza
to, że jest ono finansowane ze środków prowadzących je samorządów.
Podkreślić zatem trzeba, że to na samorządach przede wszystkim spoczywa obowiązek
zapewnienia domom pomocy społecznej i ich mieszkańcom odpowiednich warunków,
w tym spełnienia określonych w rozporządzeniu Ministra pracy i Polityki społecznej
w sprawie domów pomocy społecznej z dnia 23 sierpnia 20212 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 734)
standardów.
Należy przy tym zauważyć, że jedynie domy pomocy społecznej prowadzone przez powiat
są dofinansowywane z budżetu państwa, a dofinansowanie zadania własnego powiatu
dotyczy tylko finansowania działalności bieżącej poprzez przekazywanie dotacji celowej
na mieszkańców przyjętych do DPS na tzw. starych zasadach czyli przed 1 stycznia 2004 r.
(w oparciu art. 53 ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego – Dz.U. z 2024 r. poz. 1572).
Od 1 stycznia 2004 roku, zgodnie z art. 53 ustawy o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego, powiat otrzymuje dotację na mieszkańców domów pomocy społecznej,
prowadzonych w ramach zadania własnego lub prowadzonych na jego zlecenie,
umieszczonych na podstawie skierowania wydanego przed 1 stycznia 2004 roku (tzw. „stare
zasady”). Dotacja przekazywana jest przez wojewodę w okresach miesięcznych, w wysokości
odpowiadającej iloczynowi liczby mieszkańców placówek, których skierowano do nich
przed 1 stycznia 2004 r. i średniego miesięcznego kosztu utrzymania w domu,
pomniejszonego o dochody uzyskiwane z odpłatności za pobyt mieszkańca. W zależności
od sytuacji finansowej domów pomocy społecznej w powiecie, a także od uzyskanych
dochodów z tytułu odpłatności za pobyt w tych placówkach, wojewoda może zwiększyć
kwotę dotacji dla powiatu do 20%, a w przypadku domów pomocy społecznej dla dzieci
i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie, w których za pobyt są najniższe odpłatności,
nawet o 50%.
Wojewodowie, jako dysponenci części 85 budżetu państwa, jeszcze na etapie prac nad
projektem ustawy budżetowej, w oparciu o wytyczne Ministra Finansów wskazane
-- 1 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
w tzw. piśmie limitowym, planują wydatki na zadania z pomocy społecznej, w tym
z przeznaczeniem na dofinansowanie bieżącej działalności domów pomocy społecznej,
w których przebywają mieszkańcy przyjęci do tych placówek przed 1 stycznia 2004 r.,
a także osoby ze skierowaniami wydanymi przed tym dniem (wydatki planowane w dziale
852 – Pomoc społeczna, w rozdziale 85202 – Domy pomocy społecznej). W trakcie roku
budżetowego wojewodowie mogą dokonywać przeniesień wydatków miedzy rozdziałami
i paragrafami wydatków, w ramach danej części, co może wpłynąć na wzrost rocznego limitu
wydatków na dofinansowanie utrzymania domów pomocy społecznej. Decyzje w tym
zakresie podejmowane są na szczeblu wojewody, w myśl art. 171 ustawy z dnia 27 sierpnia
2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1530, z późn. zm.).
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej może przyznać wojewodom dodatkowe środki
z rezerw celowych budżetu państwa w danym roku budżetowym, jednakże jest
to uzależnione od limitu środków pozostających w jego dyspozycji. W ramach projektu
ustawy budżetowej na rok 2025 w obecnym kształcie uwzględniono zwiększenie środków
w rezerwie celowej budżetu państwa, zaplanowanej na zadania wynikające z ustawy
o pomocy społecznej o dodatkowe 80 mln zł, przeznaczonych na dofinansowanie bieżącej
działalności domów pomocy społecznej, w których przebywają mieszkańcy przyjęci do tych
placówek przed 1 stycznia 2004 r., a także osoby ze skierowaniami wydanymi przed tym
dniem. Przyjęcie ustawy budżetowej na rok 2025 z uwzględnieniem zwiększenia rezerwy
celowej na zadania z pomocy społecznej umożliwi Ministrowi Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej dokonanie, w porozumieniu z wojewodami, podziału środków z tej rezerwy,
tj. zwiększenia budżetu wojewodów w obszarze pomocy społecznej, z przeznaczeniem
na dofinansowanie utrzymania domów pomocy społecznej.
Jednocześnie, do ustawy o pomocy społecznej wprowadzono zmianę, która umożliwiła
przyjęcie przez Radę Ministrów Uchwały nr 62 Rady Ministrów z dnia 19 czerwca 2024 r.
w sprawie ustanowienia rządowego programu „Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników
jednostek organizacyjnych pomocy społecznej w postaci dodatku motywacyjnego na lata
2024–2027”. W 2024 r. środki przyznano w okresie 1 lipca do 31 grudnia, a na wypłatę
dodatków dla pracowników domów pomocy społecznej uruchomiono środki w wysokości
ponad 393 mln zł. W celu realizacji Programu w 2025 r. zebrano zapotrzebowanie na środki
z poszczególnych województw, a Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zwrócił się
do Ministra Finansów o przekazanie środków rezerwy celowej do wojewodów na realizację
zadania. W kwocie zapotrzebowania uwzględniono ok. 790 mln zł dla pracowników domów
pomocy społecznej. Informuję, że wkrótce rozpocznie się procedura przekazywania środków
na wypłaty dodatków. Należy podkreślić, że program stanowi ogromne wsparcie
dla samorządów w realizacji ich zadania własnego.
Odnosząc się do pytania dotyczącego ewentualnych źródeł dofinansowania remontów bądź
inwestycji w domach pomocy społecznej wyjaśniam, że w części 83 w poz. 45 projektu
ustawy budżetowej na rok 2025, na „dofinansowanie zadań własnych jednostek samorządu
terytorialnego ”, zaplanowano środki w kwocie 600 000 tys. zł na wydatki majątkowe,
w związku z czym wojewodowie mogą rozważyć skierowanie wniosku bezpośrednio
do Ministra Finansów o przyznanie dofinansowania na realizację inwestycji dotyczących
zadań własnych w roku 2025 z tej pozycji rezerwy celowej (Ministerstwo Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej nie dysponuje poz. 45 rezerwy celowej).
W przypadku planowania działań inwestycyjnych, domy pomocy społecznej mogą ubiegać
się również o środki z rezerwy ogólnej budżetu państwa. Wniosek o środki z rezerwy ogólnej
-- 2 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
budżetu państwa jednostka samorządu terytorialnego składa do właściwego miejscowo
wojewody. W przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku przez wojewodę, przekazuje
on wniosek do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, gdyż zgodnie z art. 155 ustawy
o finansach publicznych rezerwą ogólną dysponuje Rada Ministrów.
Podkreślić też należy, że przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 44) przewidują
możliwość ubiegania się o dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji
Osób Niepełnosprawnych robót budowlanych, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca
1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r. poz. 725), dotyczących obiektów służących
rehabilitacji, w związku z potrzebami osób niepełnosprawnych, z wyjątkiem rozbiórki tych
obiektów.
Należy podkreślić, że domy pomocy społecznej nie są jedyną oferowaną osobom
z niepełnosprawnościami formą pomocy. Osobom pełnoletnim, które ze względu na trudną
sytuację życiową, wiek, niepełnosprawność lub chorobę potrzebują pomocy w codziennym
funkcjonowaniu, ale nie wymagają usług w zakresie świadczonym przez jednostkę
całodobowej opieki, przysługuje wsparcie w formie pobytu w mieszkaniu treningowym lub
wspomaganym.
Ponadto, w Strategii na rzecz Osób z Niepełnosprawnościami 2021–2030 przyjętej
Uchwałą Nr 27 Rady Ministrów z dnia 16 lutego 2021 r. (M.P. 2021 poz. 218, pkt I. 3.5. Centra
Opiekuńczo-Mieszkalne – Wspomagane Społeczności Mieszkaniowe), sformułowano
koncepcję Wspomaganych Społeczności Mieszkaniowych. W myśl przyjętych w niej założeń
będzie to forma uzupełniająca wsparcie oferowane w ramach mieszkań wspomaganych,
przeznaczona dla osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności, wymagających
intensywnego wsparcia. Usługi realizowane w formie pobytu całodobowego w
Społecznościach Mieszkaniowych mają na celu zapewnienie osobie niepełnosprawnej
niezależności oraz kontroli w zakresie stylu życia i codziennych czynności, przy
jednoczesnym zapewnieniu jej zakwaterowania i całodobowych koniecznych usług
wspierających, dostosowanych do indywidualnych potrzeb. Ich efektem jest też
uspołecznienie osoby z niepełnosprawnościami poprzez włączenie jej w niewielką
społeczność mieszkaniową. Zapisy te zgodne są z postanowieniami Konwencji o Prawach
Osób Niepełnosprawnych (Artykuł 19: Niezależne życie i włączenie w społeczeństwo).
Kolejną formą wsparcia są Centra opiekuńczo-mieszkalne, przeznaczone dla dorosłych osób
niepełnosprawnych ze znacznym stopniem niepełnosprawności lub umiarkowanym
stopniem niepełnosprawności (o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r.
o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych) oraz
z orzeczeniem traktowanym na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu
niepełnosprawności lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Osoby te, obok
różnorodnego wsparcia adekwatnego do ich potrzeb (również w zakresie czynności życia
codziennego, w tym higienicznych, przygotowywania i spożywania posiłków,
przemieszczania się), powinny mieć zapewnioną możliwość niezależnego, samodzielnego
i godnego funkcjonowania. Wspólny pobyt mieszkańców w Centrum ma za zadanie wpłynąć
pozytywnie na procesy uspołecznienia i nawiązywania relacji interpersonalnych oraz
pozwolić na podejmowanie przez osoby niepełnosprawne aktywności na miarę ich
potencjału i zasobów. Stworzenie warunków w formie pobytu całodobowego lub dziennego
jest szczególnie ważne dla osób niepełnosprawnych, które nie mogą korzystać z usług
w innych ośrodkach wsparcia, a takiego wsparcia wymagają.
-- 3 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.755.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7082 Pana Posła Filipa Kaczyńskiego w sprawie pozyskania
środków dla placówek opiekujących się osobami niepełnosprawnymi, proszę przyjąć
poniższe wyjaśnienia.
Zgodnie z art. 17 ust. 2 pkt 3, art. 19 pkt 10 i art. 21 pkt 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r.
o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1283, z późn. zm.) prowadzenie domów pomocy
społecznej jest zadaniem własnym gminy, powiatu oraz samorządu województwa. Oznacza
to, że jest ono finansowane ze środków prowadzących je samorządów.
Podkreślić zatem trzeba, że to na samorządach przede wszystkim spoczywa obowiązek
zapewnienia domom pomocy społecznej i ich mieszkańcom odpowiednich warunków,
w tym spełnienia określonych w rozporządzeniu Ministra pracy i Polityki społecznej
w sprawie domów pomocy społecznej z dnia 23 sierpnia 20212 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 734)
standardów.
Należy przy tym zauważyć, że jedynie domy pomocy społecznej prowadzone przez powiat
są dofinansowywane z budżetu państwa, a dofinansowanie zadania własnego powiatu
dotyczy tylko finansowania działalności bieżącej poprzez przekazywanie dotacji celowej
na mieszkańców przyjętych do DPS na tzw. starych zasadach czyli przed 1 stycznia 2004 r.
(w oparciu art. 53 ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego – Dz.U. z 2024 r. poz. 1572).
Od 1 stycznia 2004 roku, zgodnie z art. 53 ustawy o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego, powiat otrzymuje dotację na mieszkańców domów pomocy społecznej,
prowadzonych w ramach zadania własnego lub prowadzonych na jego zlecenie,
umieszczonych na podstawie skierowania wydanego przed 1 stycznia 2004 roku (tzw. „stare
zasady”). Dotacja przekazywana jest przez wojewodę w okresach miesięcznych, w wysokości
odpowiadającej iloczynowi liczby mieszkańców placówek, których skierowano do nich
przed 1 stycznia 2004 r. i średniego miesięcznego kosztu utrzymania w domu,
pomniejszonego o dochody uzyskiwane z odpłatności za pobyt mieszkańca. W zależności
od sytuacji finansowej domów pomocy społecznej w powiecie, a także od uzyskanych
dochodów z tytułu odpłatności za pobyt w tych placówkach, wojewoda może zwiększyć
kwotę dotacji dla powiatu do 20%, a w przypadku domów pomocy społecznej dla dzieci
i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie, w których za pobyt są najniższe odpłatności,
nawet o 50%.
Wojewodowie, jako dysponenci części 85 budżetu państwa, jeszcze na etapie prac nad
projektem ustawy budżetowej, w oparciu o wytyczne Ministra Finansów wskazane
-- 1 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
w tzw. piśmie limitowym, planują wydatki na zadania z pomocy społecznej, w tym
z przeznaczeniem na dofinansowanie bieżącej działalności domów pomocy społecznej,
w których przebywają mieszkańcy przyjęci do tych placówek przed 1 stycznia 2004 r.,
a także osoby ze skierowaniami wydanymi przed tym dniem (wydatki planowane w dziale
852 – Pomoc społeczna, w rozdziale 85202 – Domy pomocy społecznej). W trakcie roku
budżetowego wojewodowie mogą dokonywać przeniesień wydatków miedzy rozdziałami
i paragrafami wydatków, w ramach danej części, co może wpłynąć na wzrost rocznego limitu
wydatków na dofinansowanie utrzymania domów pomocy społecznej. Decyzje w tym
zakresie podejmowane są na szczeblu wojewody, w myśl art. 171 ustawy z dnia 27 sierpnia
2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1530, z późn. zm.).
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej może przyznać wojewodom dodatkowe środki
z rezerw celowych budżetu państwa w danym roku budżetowym, jednakże jest
to uzależnione od limitu środków pozostających w jego dyspozycji. W ramach projektu
ustawy budżetowej na rok 2025 w obecnym kształcie uwzględniono zwiększenie środków
w rezerwie celowej budżetu państwa, zaplanowanej na zadania wynikające z ustawy
o pomocy społecznej o dodatkowe 80 mln zł, przeznaczonych na dofinansowanie bieżącej
działalności domów pomocy społecznej, w których przebywają mieszkańcy przyjęci do tych
placówek przed 1 stycznia 2004 r., a także osoby ze skierowaniami wydanymi przed tym
dniem. Przyjęcie ustawy budżetowej na rok 2025 z uwzględnieniem zwiększenia rezerwy
celowej na zadania z pomocy społecznej umożliwi Ministrowi Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej dokonanie, w porozumieniu z wojewodami, podziału środków z tej rezerwy,
tj. zwiększenia budżetu wojewodów w obszarze pomocy społecznej, z przeznaczeniem
na dofinansowanie utrzymania domów pomocy społecznej.
Jednocześnie, do ustawy o pomocy społecznej wprowadzono zmianę, która umożliwiła
przyjęcie przez Radę Ministrów Uchwały nr 62 Rady Ministrów z dnia 19 czerwca 2024 r.
w sprawie ustanowienia rządowego programu „Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników
jednostek organizacyjnych pomocy społecznej w postaci dodatku motywacyjnego na lata
2024–2027”. W 2024 r. środki przyznano w okresie 1 lipca do 31 grudnia, a na wypłatę
dodatków dla pracowników domów pomocy społecznej uruchomiono środki w wysokości
ponad 393 mln zł. W celu realizacji Programu w 2025 r. zebrano zapotrzebowanie na środki
z poszczególnych województw, a Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zwrócił się
do Ministra Finansów o przekazanie środków rezerwy celowej do wojewodów na realizację
zadania. W kwocie zapotrzebowania uwzględniono ok. 790 mln zł dla pracowników domów
pomocy społecznej. Informuję, że wkrótce rozpocznie się procedura przekazywania środków
na wypłaty dodatków. Należy podkreślić, że program stanowi ogromne wsparcie
dla samorządów w realizacji ich zadania własnego.
Odnosząc się do pytania dotyczącego ewentualnych źródeł dofinansowania remontów bądź
inwestycji w domach pomocy społecznej wyjaśniam, że w części 83 w poz. 45 projektu
ustawy budżetowej na rok 2025, na „dofinansowanie zadań własnych jednostek samorządu
terytorialnego ”, zaplanowano środki w kwocie 600 000 tys. zł na wydatki majątkowe,
w związku z czym wojewodowie mogą rozważyć skierowanie wniosku bezpośrednio
do Ministra Finansów o przyznanie dofinansowania na realizację inwestycji dotyczących
zadań własnych w roku 2025 z tej pozycji rezerwy celowej (Ministerstwo Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej nie dysponuje poz. 45 rezerwy celowej).
W przypadku planowania działań inwestycyjnych, domy pomocy społecznej mogą ubiegać
się również o środki z rezerwy ogólnej budżetu państwa. Wniosek o środki z rezerwy ogólnej
-- 2 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
budżetu państwa jednostka samorządu terytorialnego składa do właściwego miejscowo
wojewody. W przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku przez wojewodę, przekazuje
on wniosek do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, gdyż zgodnie z art. 155 ustawy
o finansach publicznych rezerwą ogólną dysponuje Rada Ministrów.
Podkreślić też należy, że przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 44) przewidują
możliwość ubiegania się o dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji
Osób Niepełnosprawnych robót budowlanych, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca
1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r. poz. 725), dotyczących obiektów służących
rehabilitacji, w związku z potrzebami osób niepełnosprawnych, z wyjątkiem rozbiórki tych
obiektów.
Należy podkreślić, że domy pomocy społecznej nie są jedyną oferowaną osobom
z niepełnosprawnościami formą pomocy. Osobom pełnoletnim, które ze względu na trudną
sytuację życiową, wiek, niepełnosprawność lub chorobę potrzebują pomocy w codziennym
funkcjonowaniu, ale nie wymagają usług w zakresie świadczonym przez jednostkę
całodobowej opieki, przysługuje wsparcie w formie pobytu w mieszkaniu treningowym lub
wspomaganym.
Ponadto, w Strategii na rzecz Osób z Niepełnosprawnościami 2021–2030 przyjętej
Uchwałą Nr 27 Rady Ministrów z dnia 16 lutego 2021 r. (M.P. 2021 poz. 218, pkt I. 3.5. Centra
Opiekuńczo-Mieszkalne – Wspomagane Społeczności Mieszkaniowe), sformułowano
koncepcję Wspomaganych Społeczności Mieszkaniowych. W myśl przyjętych w niej założeń
będzie to forma uzupełniająca wsparcie oferowane w ramach mieszkań wspomaganych,
przeznaczona dla osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności, wymagających
intensywnego wsparcia. Usługi realizowane w formie pobytu całodobowego w
Społecznościach Mieszkaniowych mają na celu zapewnienie osobie niepełnosprawnej
niezależności oraz kontroli w zakresie stylu życia i codziennych czynności, przy
jednoczesnym zapewnieniu jej zakwaterowania i całodobowych koniecznych usług
wspierających, dostosowanych do indywidualnych potrzeb. Ich efektem jest też
uspołecznienie osoby z niepełnosprawnościami poprzez włączenie jej w niewielką
społeczność mieszkaniową. Zapisy te zgodne są z postanowieniami Konwencji o Prawach
Osób Niepełnosprawnych (Artykuł 19: Niezależne życie i włączenie w społeczeństwo).
Kolejną formą wsparcia są Centra opiekuńczo-mieszkalne, przeznaczone dla dorosłych osób
niepełnosprawnych ze znacznym stopniem niepełnosprawności lub umiarkowanym
stopniem niepełnosprawności (o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r.
o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych) oraz
z orzeczeniem traktowanym na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu
niepełnosprawności lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Osoby te, obok
różnorodnego wsparcia adekwatnego do ich potrzeb (również w zakresie czynności życia
codziennego, w tym higienicznych, przygotowywania i spożywania posiłków,
przemieszczania się), powinny mieć zapewnioną możliwość niezależnego, samodzielnego
i godnego funkcjonowania. Wspólny pobyt mieszkańców w Centrum ma za zadanie wpłynąć
pozytywnie na procesy uspołecznienia i nawiązywania relacji interpersonalnych oraz
pozwolić na podejmowanie przez osoby niepełnosprawne aktywności na miarę ich
potencjału i zasobów. Stworzenie warunków w formie pobytu całodobowego lub dziennego
jest szczególnie ważne dla osób niepełnosprawnych, które nie mogą korzystać z usług
w innych ośrodkach wsparcia, a takiego wsparcia wymagają.
-- 3 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --