Interpelacja nr 7077
Interpelacja w sprawie rosnącej liczby przypadków osób zakażonych wirusem HIV
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie rosnącej liczby przypadków osób zakażonych wirusem HIV
Interpelacja nr 7077
do ministra zdrowia
w sprawie rosnącej liczby przypadków osób zakażonych wirusem HIV
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 19-12-2024
Szanowna Pani Minister,
jak czytamy na stronach internetowych od początku tego roku w Polsce wykryto 1972 zakażenia wirusem HIV. Badania obrazują niepokojący trend, iż co trzeci zakażony wirusem HIV o tym nie wie, a co drugi trafi do opieki medycznej zbyt późno, kiedy pojawiają się już wywołane przez wirus choroby.
Bardzo zatem istotne jest, by jak najwcześniej wdrożyć procedury wykrywania wirusa, gdyż zakażenie może przez wiele lat przebiegać bezobjawowo, co bardzo utrudnia diagnozę. Przez nawet 8–10 lat może nie dawać żadnych symptomów, jednak w tym czasie wirus cały czas namnaża się i niszczy odporność zakażonej osoby. Może wywołać zespół nabytego upośledzenia odporności – AIDS.
Istotna jest świadomość społeczeństwa, iż potencjalnie problem HIV/AIDS dotyczy każdej osoby, która podejmuje ryzykowne kontakty seksualne. Szczególnie narażeni na ryzyko zakażenia są mężczyźni utrzymujący kontakty seksualne z innymi mężczyznami, chociaż coraz więcej zakażeń wykrywa się też u osób heteroseksualnych. Kontakty seksualne to główna choć nie jedyna droga zakażenia, często pod wpływem substancji psychoaktywnych i alkoholu.
W 2023 r. wykryto rekordowo dużo zakażeń HIV – 2879, to ponad 2-krotnie więcej niż mówią dane roczne sprzed dekady. Według Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego 322 osoby zakaziły się w Polsce w 2023 r. w wyniku kontaktów homoseksualnych, a 214 osób – w wyniku kontaktów heteroseksualnych. Dodatkowo 36 zgłosiło zakażenie poprzez przyjmowanie narkotyków w iniekcjach, a 25 – poprzez zakażenia wertykalne, czyli matka-dziecko. Większość osób, u których wykryto zakażenie HIV, znalazła się w grupie „brak danych o źródle zakażenia”.
Część, nawet 40 proc., to zakażenia z czasu pandemii, które nie zostały w czasie lockdownu zarejestrowane i uwzględniono je dopiero w statystyce z 2023 r. Okazuje się, że przy szukaniu i wskazywaniu dróg zakażenia pod uwagę należy wziąć falę migracji uchodźców z Ukrainy. Szacuje się, że przed wojną w tym kraju było nawet 1% osób zakażonych wirusem HIV. Co się stanie, kiedy masowo zaczną napływać do nas uchodźcy z południa? W krajach afrykańskich, na co wskazują wiarygodne badania, jest wszak najwięcej osób - nosicieli wirusa HIV i chorych na AIDS.
Z uwagi na przedstawione powyżej informacje zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na postawione poniżej pytania:
1. Czy ministerstwo posiada informacje dotyczące liczby osób zakażonych wirusem HIV pochodzących z Ukrainy, które przebywają obecnie na terytorium Polski? Jeśli tak, to:
a) czy osoby te są objęte leczeniem,
b) czy trafiły do Polski już z aktywnym stanem zakażenia?
2. Ile osób, obywateli Polski przed 40. rokiem życia, choruje na AIDS? Proszę o przedstawienie danych kolejno za lata 2018-2023.
3. Ile obecnie osób choruje w Polsce na choroby weneryczne takie jak kiła i rzeżączka?
4. Czy ministerstwo jest w stanie wskazać na przyczynę rosnących wciąż przypadków występowania zakażeń chorobami wenerycznymi i wirusem HIV?
5. Czy zdaniem ministerstwa można tendencję do rosnącej liczby przypadków chorób wenerycznych i zakażeń wirusem HIV powiązać z rosnącą wciąż tendencją i promocją rozwiązłości seksualnej czy wręcz promiskuityzmu, czym chwalą się użytkownicy Internetu?
6. Czy ministerstwo zdaje sobie sprawę, że statystyki dotyczące HIV mogą drastycznie wzrosnąć, gdy zaczną napływać do Polski uchodźcy z krajów afrykańskich? Jakie w związku z tym ministerstwo ma plany i sposób działania?
Interpelacja nr 7077
do ministra zdrowia
w sprawie rosnącej liczby przypadków osób zakażonych wirusem HIV
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 19-12-2024
Szanowna Pani Minister,
jak czytamy na stronach internetowych od początku tego roku w Polsce wykryto 1972 zakażenia wirusem HIV. Badania obrazują niepokojący trend, iż co trzeci zakażony wirusem HIV o tym nie wie, a co drugi trafi do opieki medycznej zbyt późno, kiedy pojawiają się już wywołane przez wirus choroby.
Bardzo zatem istotne jest, by jak najwcześniej wdrożyć procedury wykrywania wirusa, gdyż zakażenie może przez wiele lat przebiegać bezobjawowo, co bardzo utrudnia diagnozę. Przez nawet 8–10 lat może nie dawać żadnych symptomów, jednak w tym czasie wirus cały czas namnaża się i niszczy odporność zakażonej osoby. Może wywołać zespół nabytego upośledzenia odporności – AIDS.
Istotna jest świadomość społeczeństwa, iż potencjalnie problem HIV/AIDS dotyczy każdej osoby, która podejmuje ryzykowne kontakty seksualne. Szczególnie narażeni na ryzyko zakażenia są mężczyźni utrzymujący kontakty seksualne z innymi mężczyznami, chociaż coraz więcej zakażeń wykrywa się też u osób heteroseksualnych. Kontakty seksualne to główna choć nie jedyna droga zakażenia, często pod wpływem substancji psychoaktywnych i alkoholu.
W 2023 r. wykryto rekordowo dużo zakażeń HIV – 2879, to ponad 2-krotnie więcej niż mówią dane roczne sprzed dekady. Według Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego 322 osoby zakaziły się w Polsce w 2023 r. w wyniku kontaktów homoseksualnych, a 214 osób – w wyniku kontaktów heteroseksualnych. Dodatkowo 36 zgłosiło zakażenie poprzez przyjmowanie narkotyków w iniekcjach, a 25 – poprzez zakażenia wertykalne, czyli matka-dziecko. Większość osób, u których wykryto zakażenie HIV, znalazła się w grupie „brak danych o źródle zakażenia”.
Część, nawet 40 proc., to zakażenia z czasu pandemii, które nie zostały w czasie lockdownu zarejestrowane i uwzględniono je dopiero w statystyce z 2023 r. Okazuje się, że przy szukaniu i wskazywaniu dróg zakażenia pod uwagę należy wziąć falę migracji uchodźców z Ukrainy. Szacuje się, że przed wojną w tym kraju było nawet 1% osób zakażonych wirusem HIV. Co się stanie, kiedy masowo zaczną napływać do nas uchodźcy z południa? W krajach afrykańskich, na co wskazują wiarygodne badania, jest wszak najwięcej osób - nosicieli wirusa HIV i chorych na AIDS.
Z uwagi na przedstawione powyżej informacje zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na postawione poniżej pytania:
1. Czy ministerstwo posiada informacje dotyczące liczby osób zakażonych wirusem HIV pochodzących z Ukrainy, które przebywają obecnie na terytorium Polski? Jeśli tak, to:
a) czy osoby te są objęte leczeniem,
b) czy trafiły do Polski już z aktywnym stanem zakażenia?
2. Ile osób, obywateli Polski przed 40. rokiem życia, choruje na AIDS? Proszę o przedstawienie danych kolejno za lata 2018-2023.
3. Ile obecnie osób choruje w Polsce na choroby weneryczne takie jak kiła i rzeżączka?
4. Czy ministerstwo jest w stanie wskazać na przyczynę rosnących wciąż przypadków występowania zakażeń chorobami wenerycznymi i wirusem HIV?
5. Czy zdaniem ministerstwa można tendencję do rosnącej liczby przypadków chorób wenerycznych i zakażeń wirusem HIV powiązać z rosnącą wciąż tendencją i promocją rozwiązłości seksualnej czy wręcz promiskuityzmu, czym chwalą się użytkownicy Internetu?
6. Czy ministerstwo zdaje sobie sprawę, że statystyki dotyczące HIV mogą drastycznie wzrosnąć, gdy zaczną napływać do Polski uchodźcy z krajów afrykańskich? Jakie w związku z tym ministerstwo ma plany i sposób działania?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
5.3 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6013 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPŚ.050.56.2024.MB
Warszawa, 13 stycznia 2025
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku!
W odpowiedzi na interpelację nr 7077 pana posła Jarosława Sachajko w sprawie rosnącej
liczby przypadków osób zakażonych wirusem HIV, proszę o przyjęcie poniższego.
Osoby przybywające do Polski z innych krajów nie mają obowiązku przedstawienia wyników
testów w kierunku HIV i innych chorób zakaźnych, jak również nie są im wykonywane takie
testy w momencie przekraczania granicy RP. W związku z tym nie ma możliwości zebrania
informacji o liczbie osób zakażonych HIV, również z Ukrainy, które obecnie przebywają
w naszym kraju.
Natomiast, zgodnie z
Krajowym Programem Zapobiegania Zakażeniom HIV i Zwalczania
AIDS na lata 2022 – 2026 oraz
Rządowym Programem Polityki Zdrowotnej p.n.: „Leczenie
antyretrowirusowe osób żyjących z wirusem HIV w Polsce” z modułem „Leczenie DAA
przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C pacjentów osadzonych w zakładach
penitencjarnych” na lata 2022 – 2026, leczeniem antyretrowirusowym objęte są wszystkie
osoby zakażone HIV i chore na AIDS spełniające kryteria medyczne, przebywające na
terytorium RP, w tym również cudzoziemcy nieposiadający innych możliwości leczenia ARV,
niezależnie od statusu ubezpieczeniowego, do czasu uzyskania możliwości leczenia w kraju
macierzystym. W każdej sytuacji rekomendowane jest jednak uzyskanie przez pacjenta
tytułu do powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego, niezależnie od mechanizmu jego
uzyskania.
W latach 2023 i 2024 realizatorzy programu włączali do terapii antyretrowirusowej po
około 600 uchodźców z Ukrainy. W porównaniu z rokiem 2022 liczba ta miała tendencję
spadkową. Na dzień 31.12.2024 liczba obcokrajowców objętych leczeniem ARV wynosiła
ogółem 4 663, w tym obywatele Ukrainy 3 889.
Od 24.02.2022 r. do 31.12.2024 r. testy przesiewowe w kierunku HIV w punktach
konsultacyjno-diagnostycznych (PKD)1 wykonało 4475 osób z Ukrainy, u których
potwierdzono 237 zakażeń HIV.
Dane epidemiologiczne dotyczące HIV/AIDS publikowane są na stronie internetowej
Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH – Państwowego instytutu Badawczego
(NIZP PZH – PIB): https://wwwold.pzh.gov.pl/oldpage/epimeld/hiv_aids/index.htm. Dane
1 https://aids.gov.pl/pkd/
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
dotyczące zakażenia przenoszonych drogą kontaktów seksualnych (STI), w tym kiły i
rzeżączki dostępne są w Meldunkach epidemiologicznych, publikowanych na stronie
https://wwwold.pzh.gov.pl/oldpage/epimeld/index_p.html#01
Zakażenia przenoszone drogą płciową stanowią problem zdrowotny zarówno w Polsce, w
całej Europie, jak i na świecie. W naszym kraju tematyka HIV/AIDS w odbiorze społecznym
była i jest marginalizowana jako problem zdrowotny, m.in. ze względu na w miarę stabilną
sytuację epidemiologiczną w tym zakresie. Równocześnie zmieniają się zachowania
społeczne w sferze seksualnej. Także w populacji młodzieży i młodych dorosłych pojawiają
się nowe realne ryzyka, stanowiące wyzwanie dla zdrowia publicznego. Wysoki odsetek
zachorowań na STI wśród osób młodych, a także obserwowany wzrost liczby przypadków
kiły wczesnej objawowej, spowodowane są, m.in. brakiem edukacji na poziomie szkolnym w
zakresie zachowań prozdrowotnych, w tym dotyczących zdrowia seksualnego, której celem
powinno być rzetelne przekazywanie informacji na temat STI.
Zjawiska takie jak wojna tocząca się od trzech lat za wschodnią granicą naszego kraju, której
jednym ze skutków jest napływ uchodźców wojennych, czy ruchy migracyjne mogą również
skutkować wyższymi wskaźnikami zakażeń. Brak jest jednak badań wskazujących na
bezpośrednią i jednoznaczną przyczynę wzrostu przypadków zachorowań na STI.
W obecnej sytuacji geopolitycznej nie ma regionu na świecie, który byłby wolny
od potencjalnych zagrożeń i kryzysów. Polska podobnie jak inne państwa Unii Europejskiej
potrzebuje nowoczesnej strategii skutecznego przeciwdziałania STI, m.in. ze względu na
bardzo częste występowanie tych zakażeń w populacjach kluczowych, mobilnych, koinfekcji
u osób zakażonych HIV oraz ze względu na rosnącą liczbę zakażeń STI w populacji ogólnej
w całej Europie, w tym w Polsce. W związku z tym, że występowanie zakażeń przenoszonych
drogą płciową stanowi czynnik ryzyka zakażeń HIV, a także wobec nowych i nasilających się
zagrożeń zdrowotnych, w kwietniu 2024 r. Krajowe Centrum ds. AIDS, jednostka podległa
Ministrowi Zdrowia, wspólnie z Europejskim Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób
(ECDC), The European AIDS Clinical Society (EACS) i Centre of Excellence for Health,
Immunity and Infections (CHIP) oraz we współpracy z polskimi partnerami ze wszystkich
środowisk: klinicystów, naukowców i praktyków, zainicjowało proces opracowania nowej
strategii przeciwdziałania STI dla naszego kraju.
W naszym kraju epidemia HIV/AIDS jest obecna od 1985 r., kiedy to wykryto pierwszy
przypadek zakażenia tym wirusem. Od tego czasu nieprzerwanie budowano spójną politykę
państwa, opierając się na sprawdzonych standardach międzynarodowych i własnych
doświadczeniach. Po blisko 40 latach Polska jest zaliczana do krajów o niskiej prewalencji
HIV, w odróżnieniu od np. krajów za naszą wschodnią granicą. Świadczy to o skuteczności
wieloletniej polityki państwa wobec problemu HIV/AIDS. Słuszność przyjętych rozwiązań
systemowych została potwierdzona w najtrudniejszym okresie ostatnich lat, jakim była
pandemia COVID-19, kiedy to osobom zakażonym HIV, w tym również cudzoziemcom,
którzy nie mogli powrócić do krajów macierzystych zapewniono nie tylko nieprzerwaną
terapię ARV, ale również planowe konsultacje w podmiotach leczniczych, a ogółowi
społeczeństwa dostęp do testowania w kierunku HIV w PKD i informacji na temat HIV/AIDS.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPŚ.050.56.2024.MB
Warszawa, 13 stycznia 2025
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku!
W odpowiedzi na interpelację nr 7077 pana posła Jarosława Sachajko w sprawie rosnącej
liczby przypadków osób zakażonych wirusem HIV, proszę o przyjęcie poniższego.
Osoby przybywające do Polski z innych krajów nie mają obowiązku przedstawienia wyników
testów w kierunku HIV i innych chorób zakaźnych, jak również nie są im wykonywane takie
testy w momencie przekraczania granicy RP. W związku z tym nie ma możliwości zebrania
informacji o liczbie osób zakażonych HIV, również z Ukrainy, które obecnie przebywają
w naszym kraju.
Natomiast, zgodnie z
Krajowym Programem Zapobiegania Zakażeniom HIV i Zwalczania
AIDS na lata 2022 – 2026 oraz
Rządowym Programem Polityki Zdrowotnej p.n.: „Leczenie
antyretrowirusowe osób żyjących z wirusem HIV w Polsce” z modułem „Leczenie DAA
przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C pacjentów osadzonych w zakładach
penitencjarnych” na lata 2022 – 2026, leczeniem antyretrowirusowym objęte są wszystkie
osoby zakażone HIV i chore na AIDS spełniające kryteria medyczne, przebywające na
terytorium RP, w tym również cudzoziemcy nieposiadający innych możliwości leczenia ARV,
niezależnie od statusu ubezpieczeniowego, do czasu uzyskania możliwości leczenia w kraju
macierzystym. W każdej sytuacji rekomendowane jest jednak uzyskanie przez pacjenta
tytułu do powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego, niezależnie od mechanizmu jego
uzyskania.
W latach 2023 i 2024 realizatorzy programu włączali do terapii antyretrowirusowej po
około 600 uchodźców z Ukrainy. W porównaniu z rokiem 2022 liczba ta miała tendencję
spadkową. Na dzień 31.12.2024 liczba obcokrajowców objętych leczeniem ARV wynosiła
ogółem 4 663, w tym obywatele Ukrainy 3 889.
Od 24.02.2022 r. do 31.12.2024 r. testy przesiewowe w kierunku HIV w punktach
konsultacyjno-diagnostycznych (PKD)1 wykonało 4475 osób z Ukrainy, u których
potwierdzono 237 zakażeń HIV.
Dane epidemiologiczne dotyczące HIV/AIDS publikowane są na stronie internetowej
Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH – Państwowego instytutu Badawczego
(NIZP PZH – PIB): https://wwwold.pzh.gov.pl/oldpage/epimeld/hiv_aids/index.htm. Dane
1 https://aids.gov.pl/pkd/
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
dotyczące zakażenia przenoszonych drogą kontaktów seksualnych (STI), w tym kiły i
rzeżączki dostępne są w Meldunkach epidemiologicznych, publikowanych na stronie
https://wwwold.pzh.gov.pl/oldpage/epimeld/index_p.html#01
Zakażenia przenoszone drogą płciową stanowią problem zdrowotny zarówno w Polsce, w
całej Europie, jak i na świecie. W naszym kraju tematyka HIV/AIDS w odbiorze społecznym
była i jest marginalizowana jako problem zdrowotny, m.in. ze względu na w miarę stabilną
sytuację epidemiologiczną w tym zakresie. Równocześnie zmieniają się zachowania
społeczne w sferze seksualnej. Także w populacji młodzieży i młodych dorosłych pojawiają
się nowe realne ryzyka, stanowiące wyzwanie dla zdrowia publicznego. Wysoki odsetek
zachorowań na STI wśród osób młodych, a także obserwowany wzrost liczby przypadków
kiły wczesnej objawowej, spowodowane są, m.in. brakiem edukacji na poziomie szkolnym w
zakresie zachowań prozdrowotnych, w tym dotyczących zdrowia seksualnego, której celem
powinno być rzetelne przekazywanie informacji na temat STI.
Zjawiska takie jak wojna tocząca się od trzech lat za wschodnią granicą naszego kraju, której
jednym ze skutków jest napływ uchodźców wojennych, czy ruchy migracyjne mogą również
skutkować wyższymi wskaźnikami zakażeń. Brak jest jednak badań wskazujących na
bezpośrednią i jednoznaczną przyczynę wzrostu przypadków zachorowań na STI.
W obecnej sytuacji geopolitycznej nie ma regionu na świecie, który byłby wolny
od potencjalnych zagrożeń i kryzysów. Polska podobnie jak inne państwa Unii Europejskiej
potrzebuje nowoczesnej strategii skutecznego przeciwdziałania STI, m.in. ze względu na
bardzo częste występowanie tych zakażeń w populacjach kluczowych, mobilnych, koinfekcji
u osób zakażonych HIV oraz ze względu na rosnącą liczbę zakażeń STI w populacji ogólnej
w całej Europie, w tym w Polsce. W związku z tym, że występowanie zakażeń przenoszonych
drogą płciową stanowi czynnik ryzyka zakażeń HIV, a także wobec nowych i nasilających się
zagrożeń zdrowotnych, w kwietniu 2024 r. Krajowe Centrum ds. AIDS, jednostka podległa
Ministrowi Zdrowia, wspólnie z Europejskim Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób
(ECDC), The European AIDS Clinical Society (EACS) i Centre of Excellence for Health,
Immunity and Infections (CHIP) oraz we współpracy z polskimi partnerami ze wszystkich
środowisk: klinicystów, naukowców i praktyków, zainicjowało proces opracowania nowej
strategii przeciwdziałania STI dla naszego kraju.
W naszym kraju epidemia HIV/AIDS jest obecna od 1985 r., kiedy to wykryto pierwszy
przypadek zakażenia tym wirusem. Od tego czasu nieprzerwanie budowano spójną politykę
państwa, opierając się na sprawdzonych standardach międzynarodowych i własnych
doświadczeniach. Po blisko 40 latach Polska jest zaliczana do krajów o niskiej prewalencji
HIV, w odróżnieniu od np. krajów za naszą wschodnią granicą. Świadczy to o skuteczności
wieloletniej polityki państwa wobec problemu HIV/AIDS. Słuszność przyjętych rozwiązań
systemowych została potwierdzona w najtrudniejszym okresie ostatnich lat, jakim była
pandemia COVID-19, kiedy to osobom zakażonym HIV, w tym również cudzoziemcom,
którzy nie mogli powrócić do krajów macierzystych zapewniono nie tylko nieprzerwaną
terapię ARV, ale również planowe konsultacje w podmiotach leczniczych, a ogółowi
społeczeństwa dostęp do testowania w kierunku HIV w PKD i informacji na temat HIV/AIDS.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --