tel. (22) 34 74 204, (22) 34 74 594 al. J. Ch. Szucha 25
sekretariat.b.nowacka@men.gov.pl 00‐918 Warszawa
www.men.gov.pl
DKO‐WPP.055.15.2024.MM
Warszawa, 17 stycznia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 7073
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Pana Filipa Kaczyńskiego, Posła
na Sejm RP, w sprawie przedmiotu edukacja zdrowotna.
Szanowny Panie Pośle,
uprzejmie informuję, że Ministerstwo Edukacji Narodowej kończy prace nad przygotowaniem
nowelizacji rozporządzeń w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego – w zakresie
edukacji obywatelskiej oraz edukacji zdrowotnej.
Ostateczna wersja podstawy programowej kształcenia ogólnego w zakresie edukacji zdrowotnej,
uwzględniająca zmiany wprowadzone po zakończonych konsultacjach publicznych, w tym zmianę
polegającą na dobrowolności udziału uczniów w zajęciach z tego przedmiotu, zostanie
udostępniona w najbliższym czasie. Planuje się, że nowy przedmiot – edukacja zdrowotna –zastąpi
dotychczas realizowane (także nieobowiązkowe) zajęcia – wychowanie do życia w rodzinie już od
1 września 2025 r. Odpowiednie zmiany legislacyjne są w toku.
W kwestii wspierania dzieci w kryzysie zdrowia psychicznego lub przeciwdziałania uzależnieniom,
uprzejmie przedstawiam poniższe informacje.
W roku szkolnym 2024/20251 jednym z ustalonych przez Ministra Edukacji kierunków realizacji
polityki oświatowej państwa jest „Wspieranie dobrostanu dzieci i młodzieży, ich zdrowia
psychicznego. Rozwijanie u uczniów i wychowanków empatii i wrażliwości na potrzeby innych.
Podnoszenie jakości edukacji włączającej i umiejętności pracy z zespołem zróżnicowanym”.
Ustalony kierunek ma na celu zapewnienie wysokiej jakości edukacji w zróżnicowanym środowisku
przedszkola/szkoły/placówki. Nadrzędnym celem jest stworzenie bezpiecznego i wspierającego
środowiska społecznego, sprzyjającego uczestnictwu i dostępności oraz włączaniu w nie wszystkich
dzieci/uczniów.
1 Kierunek realizacji polityki oświatowej państwa w roku szkolnym 2024/2025 ustalony na podstawie art. 60 ust. 3 pkt 1
ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737, z późn. zm.)

-- 1 of 4 --

tel. (22) 34 74 204, (22) 34 74 594 al. J. Ch. Szucha 25
sekretariat.b.nowacka@men.gov.pl 00‐918 Warszawa
www.men.gov.pl
Promocja zdrowia i profilaktyka uzależnień w polskim systemie oświaty realizowane są dwutorowo,
poprzez:
a) działania systemowe, wynikające z przepisów prawa oświatowego,
b) dodatkowe działania wspierające, tj. realizację różnych programów i projektów.
Programy rządowe ze względu na określoną pulę środków finansowych są zwykle narzędziem
punktowej interwencji. Dodatkowo przygotowanie długoterminowo i sprawnie działającego
programu wymaga m.in. pogłębionej analizy problematyki i doboru adekwatnych działań opartych
na współpracy międzysektorowej, ale przede wszystkim także czasu na jego procedowanie,
ewaluację i obciążenia związane z obsługą administracyjną. Przy wielu korzyściach jakie daje
realizacja programu rządowego
i założeniu, że jego beneficjenci przystępują do niego fakultatywnie wydaje się, że bardziej
precyzyjnym rozwiązaniem odnoszącym się do doskonalenia nauczycieli oraz podnoszenia ich
kwalifikacji w obszarze zdrowia, w tym zdrowia psychicznego są aktualnie realizowane projekty z
elementami szkoleń i warsztatów oraz bezpłatne studia podyplomowe finansowane przez
Ministerstwo Edukacji Narodowej.
W celu ułatwienia szkołom wyboru wysokiej jakości programów profilaktycznych, zostały one
wyselekcjonowane w ramach działającego od 2010 r. Systemu Rekomendacji Programów
Profilaktycznych i Promocji Zdrowia Psychicznego2 , prowadzonego przez Krajowe Centrum
Przeciwdziałania Uzależnieniom, Ośrodek Rozwoju Edukacji oraz Instytut Psychiatrii i Neurologii.
System ma zapewniać wysoką jakość realizacji, dlatego każdy program, posiada scenariusze, trwa
odpowiednią ilość czasu, wskazuje podstawy naukowe, czynniki ryzyka i czynniki chroniące,
skuteczne strategie profilaktyczne, proponowane materiały oraz system szkoleń dla realizatorów.
Na stronie internetowej www.ore.edu.pl
upowszechniane są informacje dotyczące rekomendowanych programów promocji zdrowia i
profilaktyki zachowań ryzykownych dzieci i młodzieży.
Ośrodek Rozwoju Edukacji prowadzi także doskonalenie zawodowe nauczycieli dotyczące
kompetencji profilaktycznych oraz przygotowuje dla nich materiały informacyjno‐ edukacyjne z
tematyki przeciwdziałania zachowaniom problemowym wśród dzieci
i młodzieży w tym spożywania alkoholu przez uczniów.
W ramach Narodowego Programu Zdrowia Minister Edukacji zlecił 5 organizacjom pozarządowym
realizację w latach 2024 i 2025 zadania z zakresu zdrowia publicznego pn. ZOBACZ EMOCJE ‐
realizacja projektów i programów edukacyjnych, wychowawczych, interwencyjnych oraz
profilaktycznych opartych na podstawach naukowych, w tym programów profilaktyki uniwersalnej,
wskazującej i selektywnej. Przedmiotem konkursu było zadanie polegające na przygotowaniu i
przeprowadzeniu w szkołach i placówkach programów z zakresu psychoedukacji jako procesu, w
ramach którego nabywa się wiedzę na temat funkcjonowania umysłu i emocji oraz uczy się
skutecznych strategii radzenia sobie
z trudnościami.
W wyniku wdrożonych w szkołach i placówkach (uczestniczących w programie) działań nastąpi:
 Poprawa samopoczucia i dobrostanu psychicznego: poznanie siebie i swoich reakcji
emocjonalnych, które pozwolą zrozumieć potrzeby i ograniczenia.
 Radzenie sobie z trudnościami: umiejętne wykorzystanie narzędzi do skutecznego
radzenia sobie z symptomami kryzysu, stresu, lęku, itp.
 Poprawa relacji interpersonalnych: nauka pozytywnej komunikacji, budowanie zdrowych
relacji oraz rozwój empatii i troski o innych.
2 www.programyrekomendowane.pl

-- 2 of 4 --

tel. (22) 34 74 204, (22) 34 74 594 al. J. Ch. Szucha 25
sekretariat.b.nowacka@men.gov.pl 00‐918 Warszawa
www.men.gov.pl
 Zapobieganie stygmatyzacji: prewencja i zmniejszenie liczby zachowań negatywnych
związanych z odbiorem u siebie i innych objawów zaburzeń zdrowia psychicznego i
korzystanie z pomocy specjalistycznej jako wynik edukacji na temat zdrowia psychicznego.
Programy uwzględniają szkolenia dla uczniów, ich rodziców, nauczycieli i dyrektorów szkół
i placówek z zakresu:
 elementów psychologii i rozpoznawania emocji;
 radzenia sobie w sytuacjach problemowych;
 kształtowania postaw prozdrowotnych;
 zapobiegania stygmatyzacji osób w kryzysie psychicznym.
Dodatkowo, w ramach Działania 5.5. Świadome i odpowiedzialne rodzicielstwo – działania
edukacyjne dla młodzieży szkół ponadpodstawowych (Program „Za życiem”) realizowany jest
Program edukacyjny o charakterze profilaktycznym pn. Być razem, który może stać się pomocą w
zrozumieniu dochodzenia do dorosłości, wspierając młodzież w procesie przygotowania do
podejmowania decyzji odnośnie związków, budowania relacji, wzmacniania więzi, zwiększenia
kompetencji psychospołecznych oraz rozpoznawania
i radzenia sobie z emocjami.
Ministerstwo Edukacji Narodowej w ramach projektów dofinansowanych z Funduszy Europejskich
we współpracy z innymi organizacjami realizuje m.in.:
‐ Projekt pn. „Budowa skoordynowanego systemu pomocy specjalistycznej opartego na
Specjalistycznych Centrach Wspierających Edukację Włączającą”3 ,
‐ Projekt pn. „Wspieranie dostępności edukacji dla dzieci i młodzieży”4 , realizowany przez Instytut
Badań Edukacyjnych (IBE),
‐ Projekt pn. „Przygotowanie kompleksowego wsparcia poradni psychologiczno‐pedagogicznych”
5 ,
‐ Projekt pn. „Przygotowanie systemu informatycznego wspierającego poradnictwo
psychologiczno‐pedagogiczne” 6 .
Ponadto 19 grudnia 2024 r. do wszystkich szkół i placówek przesłane zostały standardy
postępowania dla nauczycieli i nauczycieli specjalistów dotyczące kontaktu
z osobami w kryzysie samobójczym, po próbie samobójczej i w żałobie po śmierci samobójczej
(kompendium + wersja rozszerzona). Autorami standardów są ekspertki z Biura ds. Zapobiegania
Zachowaniom Samobójczym, p. Lucyna Kicińska i p. Małgorzata Łuba.
Dodatkowo uprzejmie informuję, że 1 września 2024 r. wszedł w życie II etap7 standaryzacji
zatrudnienia nauczycieli specjalistów w przedszkolach i szkołach. Dzięki wprowadzonym zmianom
w przepisach łączna liczba etatów nauczycieli specjalistów wzrosła z 21 923,67 etatów w roku
szkolnym 2021/2022 do 53 229,89 etatów w roku szkolnym 2024/2025 (według stanu SIO na
2.01.2025 r). W związku z powyższym, na przestrzeni dwóch lat nastąpił wzrost etatów nauczycieli
specjalistów o 31 306,22 etatów, co stanowi wzrost
o ponad 142 %.
3 https://ore.edu.pl/2024/04/budowa‐skoordynowanego‐systemu‐pomocy‐specjalistycznej‐opartego‐na‐
specjalistycznych‐centrach‐wspierajacych‐edukacje‐wlaczajaca‐o‐projekcie/
4 https://www.ibe.edu.pl/pl/opis‐wspieranie‐dostepnosci‐edukacji‐dla‐dzieci‐i‐mlodziezy
5 https://fersdlaporadni.sgh.waw.pl/
6 https://cie.gov.pl/projekty/przygotowanie‐systemu‐informatycznego‐wspierajacego‐poradnictwo‐psychologiczno‐
pedagogiczne/
7 Art. 42d ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r.  Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 986).

-- 3 of 4 --

tel. (22) 34 74 204, (22) 34 74 594 al. J. Ch. Szucha 25
sekretariat.b.nowacka@men.gov.pl 00‐918 Warszawa
www.men.gov.pl
Dodatkowo MEN8 w 2022 roku w ramach Narodowego Programu Zdrowia ogłosił konkurs na
zadanie publiczne9 dotyczące ochrony zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży. Jego celem było
podniesienie jakości pracy z dzieckiem, uczniem i rodziną w zakresie pomocy psychologicznej w
publicznych i niepublicznych poradniach psychologiczno‐pedagogicznych, w tym specjalistycznych
oraz w przedszkolach, szkołach i placówkach.
W ramach zadania powstały produkty pn.:
1) Standardy prowadzenia pomocy psychologicznej skierowanej do dzieci, uczniów,
rodziców.
2) Standardy prowadzenia superwizji w edukacji dla pracowników: poradni psychologiczno‐
pedagogicznych, przedszkoli, szkół i placówek.
3) Warunki i zasady przygotowania kadry superwizorów w edukacji.
4) Kodeks etyczny superwizora w edukacji.
Planowane jest wykorzystanie ww. materiałów w projektach, w tym projekcie pn. „Budowa
skoordynowanego systemu pomocy specjalistycznej opartego na Specjalistycznych Centrach
Wspierających Edukację Włączającą”10 (SCWEW). W projekcie zostanie utworzonych 285 SCWEW.
Celem projektu jest budowa skoordynowanego systemu pomocy specjalistycznej realizowanej
przez przedszkola, szkoły, placówki specjalne na rzecz przedszkoli i szkół ogólnodostępnych w
zakresie pracy z grupami dzieci, uczniów
ze zróżnicowanymi potrzebami edukacyjnymi i rozwojowymi.
Ponadto Projekt szkoleniowy dla nauczycieli specjalistów pn. „Szkoła dostępna dla wszystkich”11
realizowany jest przez Instytut Badań Edukacyjnych we współpracy
z UNICEFF, MEN, uczelniami i organizacjami pozarządowymi. Jego głównym celem jest
podniesienie kompetencji nauczycieli specjalistów (pedagogów, psychologów, pedagogów
specjalnych, logopedów) w zakresie udzielania adekwatnego do potrzeb wsparcia dla wszystkich
grup odbiorców (dzieci/uczniów, rodziców, nauczycieli).
W projekcie realizowane są działania wspierające dobrostan dzieci i młodzieży oraz podnoszące
jakość edukacji włączającej poprzez podnoszenie kompetencji nauczycieli do pracy z zespołem
zróżnicowanym.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
8 Uprzednia nazwa urzędu: MEiN.
9 Ogłoszenie Ministra Edukacji I Nauki z 3 sierpnia 2022 r. o otwartym konkursie ofert na realizację w 2022 roku zadania z
zakresu zdrowia publicznego pn. Pozytywna szkoła ‐ realizacja projektów i programów edukacyjnych, wychowawczych,
interwencyjnych oraz profilaktycznych opartych na podstawach naukowych, w tym programów profilaktyki uniwersalnej,
wskazującej i selektywnej – III edycja.
10 Na podstawie Decyzji Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 marca 2024 roku.
11 https://ibe.edu.pl/pl/szkola‐dostepna‐dla‐wszystkich‐opis‐projektu

-- 4 of 4 --