Interpelacja nr 7068
Interpelacja w sprawie sytuacji osób głuchych z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności na rynku pracy w Polsce
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (46%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie sytuacji osób głuchych z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności na rynku pracy w Polsce
Interpelacja nr 7068
do ministra zdrowia
w sprawie sytuacji osób głuchych z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności na rynku pracy w Polsce
Zgłaszający: Jan Warzecha
Data wpływu: 19-12-2024
Szanowna Pani Minister,
niedawna petycja Stowarzyszenia Polski Instytut Praw Głuchych zwraca uwagę na potrzebę opracowania nowych wytycznych dla lekarzy medycyny pracy. To działanie mogłoby umożliwić wydawanie orzeczeń o zdolności do pracy dla osób głuchych, co z kolei otworzyłoby przed nimi nowe ścieżki zawodowe.
Statystyki pokazują, że około 80 proc. osób głuchych i niedosłyszących w Polsce pozostaje bez zatrudnienia, zmagając się z trudnościami związanymi z orzecznictwem oraz powszechnymi stereotypami. W wielu krajach Unii Europejskiej nie istnieją ograniczenia zawodowe dla osób głuchych, co wskazuje, że nowoczesne podejście może sprzyjać ich zatrudnieniu.
W związku z tym proszę o odpowiedź na pytanie:
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie nowych wytycznych dla lekarzy medycyny pracy, aby ułatwić osobom głuchym uzyskiwanie orzeczeń o zdolności do pracy?
Interpelacja nr 7068
do ministra zdrowia
w sprawie sytuacji osób głuchych z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności na rynku pracy w Polsce
Zgłaszający: Jan Warzecha
Data wpływu: 19-12-2024
Szanowna Pani Minister,
niedawna petycja Stowarzyszenia Polski Instytut Praw Głuchych zwraca uwagę na potrzebę opracowania nowych wytycznych dla lekarzy medycyny pracy. To działanie mogłoby umożliwić wydawanie orzeczeń o zdolności do pracy dla osób głuchych, co z kolei otworzyłoby przed nimi nowe ścieżki zawodowe.
Statystyki pokazują, że około 80 proc. osób głuchych i niedosłyszących w Polsce pozostaje bez zatrudnienia, zmagając się z trudnościami związanymi z orzecznictwem oraz powszechnymi stereotypami. W wielu krajach Unii Europejskiej nie istnieją ograniczenia zawodowe dla osób głuchych, co wskazuje, że nowoczesne podejście może sprzyjać ich zatrudnieniu.
W związku z tym proszę o odpowiedź na pytanie:
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie nowych wytycznych dla lekarzy medycyny pracy, aby ułatwić osobom głuchym uzyskiwanie orzeczeń o zdolności do pracy?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6.4 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5024 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPM.050.28.2024.AO
Warszawa, 02 stycznia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na Interpelacje nr 7068, z dnia 30 grudnia 2024 r., dotyczącą sytuacji osób
głuchych z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności na rynku pracy w Polsce,
uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z obowiązującymi przepisami badanie
profilaktyczne przeprowadza się na podstawie skierowania wydanego przez pracodawcę,
które powinno zawierać:
1) określenie rodzaju badania profilaktycznego, jakie ma być wykonane;
2) w przypadku osób przyjmowanych do pracy lub pracowników przenoszonych na
inne stanowiska pracy - określenie stanowiska pracy, na którym osoba ta ma być
zatrudniona; w tym przypadku pracodawca może wskazać w skierowaniu dwa lub
więcej stanowisk pracy, w kolejności odpowiadającej potrzebom zakładu;
3) w przypadku pracowników - określenie stanowiska pracy, na którym pracownik
jest zatrudniony;
4) opis warunków pracy uwzględniający informacje o występowaniu na stanowisku
lub stanowiskach pracy, o których mowa w pkt 2 i 3, czynników niebezpiecznych,
szkodliwych dla zdrowia lub czynników uciążliwych i innych wynikających ze
sposobu wykonywania pracy, z podaniem wielkości narażenia oraz aktualnych
wyników badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia, wykonanych na
tych stanowiskach.
Lekarz przeprowadzający badanie profilaktyczne może poszerzyć jego zakres o dodatkowe
specjalistyczne badania konsultacyjne, w zależności od wskazań, w szczególności:
otolaryngologiczne, neurologiczne, okulistyczne, dermatologiczne, alergologiczne lub
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
psychologiczne, oraz badania dodatkowe, a także wyznaczyć krótszy termin następnego
badania, niż to określono we wskazówkach metodycznych, jeżeli stwierdzi, że jest to
niezbędne dla prawidłowej oceny stanu zdrowia osoby przyjmowanej do pracy lub
pracownika.
Następnie badania profilaktyczne kończą się orzeczeniem lekarskim stwierdzającym:
1) brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku albo
2) istnienie przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku
- w warunkach pracy opisanych w skierowaniu na badania lekarskie.
Jednocześnie lekarz podejmuje decyzje w oparciu o analizę narażeń, ocenę stanu zdrowia i
bezpieczeństwa wykonywanej pracy. Przy czym kryteria dotyczące słuchu wiążą się z
bezpieczeństwem wykonywanej pracy.
Jednocześnie w Polsce nie funkcjonuje lista zawodów niedostępnych dla osób z
niepełnosprawnością słuchu. Wskazane bariery komunikacyjne najprawdopodobniej mogą
być źródłem lęku pracodawców przed zatrudnieniem ww. osób, natomiast nie mają nic
wspólnego z badaniami profilaktycznymi, o których mowa w ustawie z dnia 26 czerwca
2026 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 1465, z późn. zm.). Ponadto służba medycyny
pracy nie orzeka o możliwości wykonywania zawodu.
Dla niektórych rodzajów prac – a nie zawodów, opublikowano wytyczne, które wspomagają
lekarzy w podejmowaniu określonej decyzji. Powyższe wytyczne są systematycznie
analizowane i zmieniane zgodnie z aktualną wiedzą medyczną. Zastosowane kryteria
zdrowotne nie dotyczą tylko słuchu.
Niemniej jednak autorzy wytycznych zastrzegli, że w niektórych przypadkach kryteria
mogą nie mieć zastosowania, jeśli w wyniku oceny ryzyka zawodowego lekarz
przeprowadzający badanie profilaktyczne stwierdzi, że do bezpiecznego wykonywania
przez badanego pracownika, nie jest konieczne spełnienie przedstawionych wymagań
zdrowotnych, bądź konieczne jest przyjęcie wyższych kryteriów zdrowotnych.
Niezależnie od powyższego w 2020 roku znowelizowano rozporządzenie Ministra Zdrowia
i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich
pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń
lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz. U. z 2023 r. poz.
607) również pod kątem ograniczenia barier orzeczniczych dla osób z
niepełnosprawnościami. Uznając ówczesną regulację za archaiczną zarówno w odniesieniu
do metodyki pracy lekarzy, jak i wobec możliwości, jakie stwarzają współczesne
rozwiązania techniczne, jak i organizacyjne w odniesieniu do wskazywania czynnika
niebezpiecznego na danym stanowisku pracy oraz zakresu badań profilaktycznych,
zastąpiono „prace wymagające pełnej sprawności psychoruchowej” brzmieniem „prace
wymagające sprawności psychoruchowej”, ze wskazaniem wykonania właściwych dla
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
stanowiska pracy testów sprawności psychoruchowej w przypadku gdy lekarz uzna, że
występują takie wskazania.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPM.050.28.2024.AO
Warszawa, 02 stycznia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na Interpelacje nr 7068, z dnia 30 grudnia 2024 r., dotyczącą sytuacji osób
głuchych z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności na rynku pracy w Polsce,
uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z obowiązującymi przepisami badanie
profilaktyczne przeprowadza się na podstawie skierowania wydanego przez pracodawcę,
które powinno zawierać:
1) określenie rodzaju badania profilaktycznego, jakie ma być wykonane;
2) w przypadku osób przyjmowanych do pracy lub pracowników przenoszonych na
inne stanowiska pracy - określenie stanowiska pracy, na którym osoba ta ma być
zatrudniona; w tym przypadku pracodawca może wskazać w skierowaniu dwa lub
więcej stanowisk pracy, w kolejności odpowiadającej potrzebom zakładu;
3) w przypadku pracowników - określenie stanowiska pracy, na którym pracownik
jest zatrudniony;
4) opis warunków pracy uwzględniający informacje o występowaniu na stanowisku
lub stanowiskach pracy, o których mowa w pkt 2 i 3, czynników niebezpiecznych,
szkodliwych dla zdrowia lub czynników uciążliwych i innych wynikających ze
sposobu wykonywania pracy, z podaniem wielkości narażenia oraz aktualnych
wyników badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia, wykonanych na
tych stanowiskach.
Lekarz przeprowadzający badanie profilaktyczne może poszerzyć jego zakres o dodatkowe
specjalistyczne badania konsultacyjne, w zależności od wskazań, w szczególności:
otolaryngologiczne, neurologiczne, okulistyczne, dermatologiczne, alergologiczne lub
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
psychologiczne, oraz badania dodatkowe, a także wyznaczyć krótszy termin następnego
badania, niż to określono we wskazówkach metodycznych, jeżeli stwierdzi, że jest to
niezbędne dla prawidłowej oceny stanu zdrowia osoby przyjmowanej do pracy lub
pracownika.
Następnie badania profilaktyczne kończą się orzeczeniem lekarskim stwierdzającym:
1) brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku albo
2) istnienie przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku
- w warunkach pracy opisanych w skierowaniu na badania lekarskie.
Jednocześnie lekarz podejmuje decyzje w oparciu o analizę narażeń, ocenę stanu zdrowia i
bezpieczeństwa wykonywanej pracy. Przy czym kryteria dotyczące słuchu wiążą się z
bezpieczeństwem wykonywanej pracy.
Jednocześnie w Polsce nie funkcjonuje lista zawodów niedostępnych dla osób z
niepełnosprawnością słuchu. Wskazane bariery komunikacyjne najprawdopodobniej mogą
być źródłem lęku pracodawców przed zatrudnieniem ww. osób, natomiast nie mają nic
wspólnego z badaniami profilaktycznymi, o których mowa w ustawie z dnia 26 czerwca
2026 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 1465, z późn. zm.). Ponadto służba medycyny
pracy nie orzeka o możliwości wykonywania zawodu.
Dla niektórych rodzajów prac – a nie zawodów, opublikowano wytyczne, które wspomagają
lekarzy w podejmowaniu określonej decyzji. Powyższe wytyczne są systematycznie
analizowane i zmieniane zgodnie z aktualną wiedzą medyczną. Zastosowane kryteria
zdrowotne nie dotyczą tylko słuchu.
Niemniej jednak autorzy wytycznych zastrzegli, że w niektórych przypadkach kryteria
mogą nie mieć zastosowania, jeśli w wyniku oceny ryzyka zawodowego lekarz
przeprowadzający badanie profilaktyczne stwierdzi, że do bezpiecznego wykonywania
przez badanego pracownika, nie jest konieczne spełnienie przedstawionych wymagań
zdrowotnych, bądź konieczne jest przyjęcie wyższych kryteriów zdrowotnych.
Niezależnie od powyższego w 2020 roku znowelizowano rozporządzenie Ministra Zdrowia
i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich
pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń
lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz. U. z 2023 r. poz.
607) również pod kątem ograniczenia barier orzeczniczych dla osób z
niepełnosprawnościami. Uznając ówczesną regulację za archaiczną zarówno w odniesieniu
do metodyki pracy lekarzy, jak i wobec możliwości, jakie stwarzają współczesne
rozwiązania techniczne, jak i organizacyjne w odniesieniu do wskazywania czynnika
niebezpiecznego na danym stanowisku pracy oraz zakresu badań profilaktycznych,
zastąpiono „prace wymagające pełnej sprawności psychoruchowej” brzmieniem „prace
wymagające sprawności psychoruchowej”, ze wskazaniem wykonania właściwych dla
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
stanowiska pracy testów sprawności psychoruchowej w przypadku gdy lekarz uzna, że
występują takie wskazania.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --