Interpelacja w sprawie wprowadzenia planowanego zakazu sprzedaży e-papierosów
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7061
do ministra zdrowia
w sprawie wprowadzenia planowanego zakazu sprzedaży e-papierosów
Zgłaszający: Marek Tomasz Hok
Data wpływu: 19-12-2024
Szanowna Pani Minister,
pragnę ponownie zwrócić uwagę na kluczowe kwestie związane z problemem używania jednorazowych e-papierosów smakowych, szczególnie wśród osób niepełnoletnich. Zgodnie z dostępnymi danymi wyroby beznikotynowe stanowią zaledwie niewielki procent całego rynku e-papierosów. Tymczasem produkty zawierające nikotynę, pomimo zakazu ich sprzedaży osobom nieletnim oraz działań Ministerstwa Zdrowia mających na celu ograniczenie ich dostępności, wciąż cieszą się znaczną popularnością i są stosunkowo łatwo osiągalne.
W odpowiedziach na wcześniejsze interpelacje dotyczące e-papierosów wskazywano, że jednym z powodów opóźnień we wprowadzeniu zakazu sprzedaży jednorazowych e-papierosów z nikotyną jest procedura notyfikacji. Zapowiadano, że zakaz wejdzie w życie jesienią tego roku. Jednak pomimo tych deklaracji do chwili obecnej nie przeprowadzono wymaganej notyfikacji.
Warto zauważyć, że inne państwa członkowskie Unii Europejskiej, takie jak Belgia, Francja czy Irlandia, z powodzeniem wprowadziły zakaz sprzedaży tego rodzaju wyrobów. W tych przypadkach procedura notyfikacji nie stanowiła przeszkody dla podjęcia szybkich i skutecznych działań.
Konieczne wydaje się podjęcie bardziej stanowczych kroków w celu ograniczenia dostępności jednorazowych e-papierosów, szczególnie tych smakowych, które w największym stopniu przyciągają uwagę młodych użytkowników. Wprowadzenie dodatkowych regulacji mogłoby znacząco zmniejszyć ryzyko zdrowotne wśród nieletnich oraz zahamować rozwój potencjalnych uzależnień.
W związku z powyższym pozwolę sobie do moich pytań wrócić i je doprecyzować:
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje w najbliższym czasie wprowadzenie zapowiadanego na początek 2024 roku zakazu sprzedaży nikotynowych jednorazowych smakowych e-papierosów?
Czy Ministerstwo Zdrowia może wyjaśnić, jakie są powody braku notyfikacji dotyczącej zakazu sprzedaży jednorazowych, nikotynowych, smakowych e-papierosów?
Dlaczego Ministerstwo Zdrowia, opierając się na opiniach i raportach WHO dotyczących e-papierosów oraz emisji substancji toksycznych, dotychczas nie zleciło opracowania własnych procedur badania emisji tych substancji z wyrobów nikotynowych i alternatywnych beznikotynowych? Czy rozważane są kroki w kierunku stworzenia takich standardów, które mogłyby uwzględniać specyfikę rynku krajowego?
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „trwają prace analityczne” (odwlekanie w czasie / nieustające analizy)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7275 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.118.2024.JS
Warszawa, 17 stycznia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelacje nr 7061, z dnia 30 grudnia 2024 r., Pana Posła Marka
Tomasza Hoka, w sprawie wprowadzenia planowanego zakazu sprzedaży e-papierosów,
uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Odnosząc się do dwóch pierwszych pytań należy zaznaczyć, że w Ministerstwie Zdrowia
trwają prace analityczne nad projektem ustawy mającym na celu m.in. wprowadzenie
zakazu sprzedaży jednorazowych elektronicznych papierosów oraz mającym na celu
wprowadzenie zakazu używania aromatu charakterystycznego w płynach do wszystkich
rodzajów elektronicznych papierosów.
Należy zaznaczyć, że wprowadzenie zakazu sprzedaży jednorazowych elektronicznych
papierosów wymaga uzyskania zgody Komisji Europejskiej, zgodnie z przepisami
art. 24 ust. 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/40/UE z dnia 3 kwietnia
2014 r. w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych
państw członkowskich w sprawie produkcji, prezentowania i sprzedaży wyrobów
tytoniowych i powiązanych wyrobów oraz uchylająca dyrektywę 2001/37/WE.
Niezależnie od powyższego obecnie w Ministerstwie Zdrowia procedowane są przepisy
ustawowe mające na celu uregulowanie rynku płynów beznikotynowych
do elektronicznych papierosów.
Zaproponowane regulacje mają za zadanie objęcie przepisami ustawowymi
tzw. „płyny beznikotynowe” do elektronicznych papierosów i spowodują:
1) wprowadzenie zakazu ich sprzedaży osobom do 18. roku życia;
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
2) ograniczenie miejsc gdzie możliwe będzie ich używanie, analogicznie jak
w przypadku elektronicznych papierosów z płynem zawierającym nikotynę;
3) wprowadzenie zakazu sprzedaży w automatach oraz sprzedaży na odległość
(w tym przez Internet);
4) wprowadzenie zakazu reklamy i promocji;
5) konieczność zgłaszania informacji o tych wyrobach do Prezesa Biura do spraw
Substancji Chemicznych;
6) konieczność dostosowania ich składu do wymogów ustawy (np. zakazu stosowania
substancji o właściwościach CMR);
7) konieczność odpowiedniego oznakowania ich opakowań.
Przedmiotowy projekt ustawy wymaga notyfikacji, w rozumieniu przepisów
rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu
funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych, które wdraża
dyrektywę (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 września 2015 r.
ustanawiającą procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz
zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego. Notyfikacja będzie miała miejsce
po przyjęciu projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami
używania tytoniu i wyrobów tytoniowych przez Radę Ministrów.
Należy zaznaczyć, że ww. propozycje legislacyjne są zgodne z wytycznymi dla Państw-Stron
Ramowej Konwencji Światowej Organizacji Zdrowia w sprawie Ograniczania Używania
Tytoniu wskazującymi na konieczność wprowadzenia dodatkowych regulacji płynów
z nikotyną oraz płynów beznikotynowych do elektronicznych papierosów,
dotyczących m.in. wprowadzenia zakazu ich sprzedaży osobom nieletnim,
wprowadzenia zakazu reklamy, promocji i sponsorowania oraz konieczność uregulowania
kwestii kanałów sprzedaży tego rodzaju produktów.
Odnosząc się do pytania ostatniego uprzejmie informuję, że obecnie na świecie nie jest
dostępna wystarczająca wiedza naukowa pozwalająca stwierdzić, że wyroby te są mniej
szkodliwe od papierosów tradycyjnych. Istnieją natomiast obawy, że tego rodzaju produkty
chociaż mogą narażać na niższy poziom substancji toksycznych, które obecne
są w konwencjonalnych papierosach, w tym samym czasie mogą powodować większe
narażenie na inne toksyny. W związku z tym, obecnie bardzo trudno jest określić,
jakie skutki zdrowotne będą wiązały się z krótko i długoterminowym używaniem tytoniu
podgrzewanego. Pewnym jest natomiast, że ich używanie szkodzi naszemu zdrowiu.
Niewątpliwie istotnym zagrożeniem dla krajowego zdrowia publicznego jest to,
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
iż konsumenci tego rodzaju wyrobów postrzegają „niższe narażenie” jako „niższe ryzyko
zdrowotne”, czego obecnie nie można jednoznacznie potwierdzić.
Podobne stanowisko w przedmiotowej sprawie prezentują:
Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie– Państwowy Instytut
Badawczy;
Polska Akademia Nauk, która w raporcie Polskie Zdrowie 2.0 pn.: „Redukcja używania
tytoniu i innych produktów zawierających nikotynę, szczególnie wśród młodego
pokolenia Polaków”, wskazuje jednoznacznie, iż: „nie budzi wątpliwości, że decydenci
zdeterminowani w walce o zdrowie mogą swoimi działaniami doprowadzić
do znaczącego spadku konsumpcji produktów zawierających nikotynę.
Obrazuje to przykład Nowej Zelandii, gdzie rozpowszechnienie palenia tytoniu spadło
z 18% w roku 2007 do 8% w roku 2022. Przeczy to tezie promowanej przez
producentów wyrobów tytoniowych i ich sojuszników, że znaczna część palaczy
nie jest w stanie rzucić nałogu i należy godzić się na swobodne funkcjonowanie rynku
produktów dostarczających nikotynę oraz, że najlepszym rozwiązaniem jest
oferowanie alternatywnych wobec tradycyjnych papierosów produktów w ramach
tzw. strategii redukcji szkód (tzw. ”harm reduction”). Badania prowadzone w Polsce
pokazują jednak, że wprowadzanie na rynek nowych produktów nikotynowych,
bezpodstawnie reklamowanych jako bezpieczniejsze, poszerza jedynie grupę konsumentów
uzależnionych od nikotyny”1 ;
Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji– w rekomendacji nr 1/2023
z 29 grudnia 2023 r. Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji
w sprawie zalecanych technologii medycznych, działań przeprowadzanych
w ramach programów polityki zdrowotnej oraz warunków realizacji
tych programów, dotyczących profilaktyki uzależnień od tytoniu(nikotyny),
jednoznacznie wskazuje, że: „zapisy rekomendacji odnoszące się do farmakoterapii
wspomagającej rzucanie palenia (nikotynowa terapia zastępcza) dotyczą wyłącznie
produktów leczniczych, które są dostępne w aptekach. W żadnym wypadku
nie rekomenduje się alternatywnych metod przyjmowania nikotyny np. w formie
e-papierosów, podgrzewaczy tytoniu czy nikotyny syntetycznej2 .
1 https://pan.pl/wp-content/uploads/2023/03/PolskieZdrowie2.0_II.3_REDUKCJA-UZYWANIA-
TYTONIU-I-INNYCH-PRODUKTOW-ZAWIERAJACYCH-NIKOTYNE-SZCZEGOLNIE-WSROD-MLODEGO-
POKOL.pdf
2
https://bip.aotm.gov.pl/assets/files/ppz/2023/REK/2023%2012%2029%20REKOMENDACJA_48aa
_antynikotyna-sig.pdf
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Reasumując na dzień dzisiejszy istotnym jest realizowanie działań mających na celu
promocję polityki państwa całkowicie wolnego od wszelkich rodzajów wyrobów
tytoniowych oraz wyrobów powiązanych, jakimi są elektroniczne papierosy.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --