tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.763.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7049 Pani Posłanki Iwony Marii Kozłowskiej w sprawie
sposobu naliczania renty wdowiej dla wdowców z długim stażem wdowieństwa, proszę
przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Ustawa z dnia 26 lipca 2024 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1243), zwana dalej
„ustawą zmieniającą”, wprowadziła od 1 stycznia 2025 r. nową regułę zbiegu prawa do renty
rodzinnej po zmarłym małżonku i prawa do własnego świadczenia o charakterze
emerytalno-rentowym. Przepisy ustawy przewidują, że w przypadku zbiegu prawa do
powyższych świadczeń, począwszy od 1 lipca 2025 r., jedno świadczenie wypłacane będzie
wdowie lub wdowcowi w całości, a drugie w okresie przejściowym, tj. od 1 lipca 2025 r. do 31
grudnia 2026 r., w wysokości 15%, a od 1 stycznia 2027 r. 25%. Dotychczas, w przypadku
zbiegu prawa do kilku świadczeń emerytalno-rentowych, obowiązywała zasada wypłaty
jednego świadczenia. Wspomniana ustawa wprowadziła nową regułę zbiegu prawa do
nabytej renty rodzinnej.
Przywołane przepisy określają krąg osób uprawnionych do skorzystania z nowej reguły
zbiegu prawa do renty rodzinnej z innym świadczeniem emerytalno-rentowym. Wdowa lub
wdowiec ubiegający się o ustalenie nowej reguły zbiegu prawa do renty rodzinnej po
zmarłym małżonku oraz prawa do innego świadczenia emerytalno-rentowego, muszą
spełnić warunki:
 osiągnięcia wieku emerytalnego określonego w art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia
1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2024 r.
poz. 1631, ze zm.), zwanej dalej „ustawą emerytalną”;
 pozostawania we wspólności małżeńskiej do dnia śmierci małżonka;
 nabycia prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku nie wcześniej niż 5 lat przed
osiągnięciem wieku emerytalnego określonego w art. 24 ust. 1 ustawy emerytalnej;
 niewstąpienia w nowy związek małżeński (wypłata świadczeń w zbiegu na zasadach tzw.
renty wdowiej będzie ustawała z dniem poprzedzającym dzień zawarcia nowego
związku małżeńskiego przez osobę uprawnioną).
Dodatkowo, ustawa wprowadza limit pobieranych świadczeń w zbiegu w ramach renty
wdowiej do poziomu trzykrotności najniższej emerytury.
Ustawa nie różnicuje uprawnień do renty wdowiej w przypadku osoby, która spełnia
powyższe warunki, na podstawie wskazanej przez Panią Posłankę długości stażu
wdowieństwa. Oznacza to, że - dla przykładu - tak samo traktowany jest spełniający ww.
warunki 85 letni wdowiec, którego żona zmarła 20 lat temu, jak spełniający warunki 85 letni
wdowiec, którego żona zmarła przed miesiącem. W przypadkach tych przysługują takie same
uprawnienia, a świadczenia osób zmarłych są waloryzowane tak, aby ich wartość nie uległa

-- 1 of 4 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
zmniejszeniu na skutek inflacji. W obu przypadkach uprawnieni dokonują samodzielnie
wyboru, które świadczenie pobierają w całości, a które w części. Zgodnie z przepisami ustawy
zmieniającej, ustalenie zbiegu prawa do renty rodzinnej z prawem do własnego świadczenia
o charakterze emerytalno-rentowym oraz ich wypłata, będą następować na wniosek osoby
uprawnionej.
Przygotowany przez ZUS formularz wniosku o ustalenie zbiegu świadczeń z rentą rodzinną
(ERWD) jest dostępny w każdej placówce ZUS i na stronie internetowej pod adresem:
www.zus.pl od 1 stycznia 2025 r. Formularz ułatwi proces ubiegania się o rentę wdowią
osobom, które spełniają warunki do łącznej wypłaty świadczeń. Formularz ten zawiera dane
oraz informacje niezbędne do rozpatrzenia wniosku o rentę wdowią. Użycie
przygotowanego przez ZUS formularza pozwoli na przyspieszenie procesu rozpatrywania
wniosku oraz będzie zapobiegać konieczności prowadzenia dodatkowego postępowania
w celu pozyskania informacji koniecznych do rozpatrzenia sprawy. Formularz możliwi
szybką i skuteczną ocenę spełnienia przez wnioskodawcę warunków wymaganych do łącznej
wypłaty świadczeń.
Wniosek o ustalenie zbiegu świadczeń można złożyć elektronicznie poprzez Platformę Usług
Elektronicznych (PUE)/eZUS. Osoby, które będą chciały złożyć wniosek elektronicznie, a nie
mają jeszcze konta na PUE/eZUS i będą potrzebowały wsparcia, będą mogły skorzystać
z pomocy pracowników ZUS. Wniosek ten osoby zainteresowane będą mogły złożyć również
w formie tradycyjnej, tj. na piśmie, za pośrednictwem poczty lub w placówce ZUS lub ustnie
do protokołu w placówce ZUS.
W celu ustalenia prawa do wypłaty renty rodzinnej wraz z własnym świadczeniem, czyli
renty wdowiej, konieczne jest ustalenie prawa do obu tych świadczeń. Dlatego osoby, które
nie mają przyznanej renty rodzinnej lub własnego świadczenia albo nie mają przyznanego
żadnego z tych świadczeń, a spełniają warunki do ich przyznania, powinny w pierwszej
kolejności złożyć o nie wniosek. Do wniosku o rentę rodzinną/własne świadczenie należy
dołączyć dokumenty niezbędne do jego rozpatrzenia. Informacje o tym jakie dokumenty
należy złożyć występując o przyznanie danego rodzaju świadczenia emerytalno-rentowego
dostępne są na stronie internetowej ZUS pod adresem www.zus.pl. Osoby zainteresowane
mogą uzyskać informacje w tym zakresie również stacjonarnie, w placówkach ZUS, w salach
obsługi klientów oraz kontaktując się telefonicznie przez Centrum Kontaktu Klientów ZUS
(CKK). Następnie należy złożyć wniosek o ustalenie zbiegu świadczeń z rentą rodzinną.
Osoby, które mają prawo do renty rodzinnej oraz do własnego świadczenia, do wniosku
o ustalenie zbiegu świadczeń z rentą rodzinną nie muszą dołączać żadnych dokumentów.
W przypadku stwierdzenia, że do rozpatrzenia wniosku niezbędne są dokumenty, którymi
ZUS nie dysponuje, ZUS poprosi klienta o ich dostarczenie.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w korespondencji skierowanej do Ministra Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej wskazał, że w postępowaniu o ustalenie zbiegu świadczeń na podstawie
art. 95a ustawy emerytalnej, ma zastosowanie art. 118 tej ustawy, zgodnie
z którym organ rentowy wydaje decyzję w sprawie prawa do świadczenia lub ustalenia jego
wysokości po raz pierwszy w ciągu 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej
do wydania tej decyzji.
ZUS wskazał, że datą wyjaśnienia ostatniej okoliczności w sprawie o ustalenie zbiegu
świadczeń jest:

-- 2 of 4 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
 data zgłoszenia wniosku o ustalenie zbiegu świadczeń, jeśli nie było prowadzone
postępowanie z podmiotem zewnętrznym,
 data zakończenia postępowania wyjaśniającego z podmiotem zewnętrznym (np.
z klientem, innym organem emerytalnym lub rentowym),
 data 1 lipca 2025 r. – data określona w przepisach jako data, od której powstaje prawo
do wypłaty świadczeń w zbiegu zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy zmieniającej (dla
wniosków złożonych w okresie przejściowym tj. w okresie od 1 stycznia do 30 czerwca
2025 r., które oczekują na rozpatrzenie do 1 lipca 2025 r.).
Jednocześnie, z uwagi na brzmienie art. 14 ust. 2 ustawy zmieniającej (zgodnie z którym
osoby spełniające warunki do wypłaty świadczeń na zasadach określonych w niniejszej
ustawie, od 1 stycznia 2025 r. mogą składać wnioski o ustalenie zbiegu świadczeń,
o którym mowa w niniejszej ustawie) ZUS przyjął, że w okresie przejściowym od 1 stycznia
2025 r. do 30 czerwca 2025 r. istnieje możliwość rozpatrzenia wniosku i zakończenia
sprawy, jednak wyłącznie w zakresie wydania decyzji odmawiającej ustalenia zbiegu
świadczeń.
W opinii ZUS wydanie decyzji o ustaleniu zbiegu świadczeń z rentą rodzinną może nastąpić
nie wcześniej niż 1 lipca 2025 r., gdyż dopiero od tej daty powstaje prawo do wypłaty
świadczeń w zbiegu, zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy zmieniającej. Zakład Ubezpieczeń
Społecznych przyjął dodatkowo, że każda decyzja odmowna, wydana w okresie
przejściowym przypadającym od 1 stycznia do 30 czerwca 2025 r., będzie decyzją wydaną w
terminie wynikającym z art. 118 ustawy emerytalnej, gdyż bieg 30-dniowego terminu na
wydanie przez organ rentowy decyzji w sprawie ustalenia zbiegu świadczeń rozpoczyna się
od dnia wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania tej decyzji, nie wcześniej
jednak niż od 1 lipca 2025 r.
Jednocześnie informuję, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest zobowiązany do
zapewnienia kompleksowego wsparcia swoim klientom w procesie składania wniosków.
Dotyczy to zwłaszcza osób starszych i ze szczególnymi potrzebami. Zasada ta obowiązuje
również przy obsłudze wniosków w sprawie renty wdowiej. Prezes ZUS, w procesie
przygotowań do realizacji nowych rozwiązań prawnych, zadeklarował przygotowanie
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do tej obsługi wskazując, że ZUS ma przeszkolonych
pracowników w salach obsługi klientów oraz prowadzi obsługę klientów telefonicznie
i mailowo. Zasady organizacji pracy w Zakładzie zostały dostosowane do zwiększonego
zainteresowania klientów w okresie składania wniosków.
Na stronie www.zus.pl ZUS umieszczono ankietę interaktywną, dzięki której osoby
zainteresowane mogą samodzielnie sprawdzić, czy będą uprawnione do renty wdowiej.
W ankiecie klient podaje własną datę urodzenia, płeć, datę śmierci małżonka oraz składa
oświadczenia o pozostawaniu we wspólności majątkowej, zawarciu związku małżeńskiego
i wysokości dotychczasowych świadczeń, otrzymując na koniec informację o spełnieniu
warunków.
ZUS przygotował również kalkulator do wyliczenia szacunkowej kwoty połączonych
świadczeń, dostępny na stronach internetowych Zakładu.
Ponadto, biorąc pod uwagę specyfikę świadczenia, z którego będą korzystać głównie osoby
starsze, ZUS położył nacisk na potrzebę promowania przez pracowników SOK możliwości
załatwiania spraw bez konieczności wychodzenia z domu:

-- 3 of 4 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
 poprzez e-wizytę – konsultację on-line z ekspertem ZUS po wybraniu tematu rozmowy,
właściwego tematu spotkania. Z e-wizyty klient może skorzystać także w obecności
opiekuna faktycznego lub prawnego. Wideorozmowę z pracownikiem ZUS może także
umówić pełnomocnik i w ten sposób uzyskać wsparcie zarówno w założeniu profilu
PUE/eZUS, jego potwierdzeniu oraz w złożeniu wniosku o rentę wdowią.
 przez portal Platforma Usług Elektronicznych PUE/eZUS.
Istnieje również możliwość rezerwacji wizyty w placówce ZUS w określonym przez klienta
terminie, tak aby po przyjściu do placówki nie musiał czekać w kolejce do stanowiska. Taką
wizytę klienci mogą zarezerwować:
 telefonicznie – wykaz numerów telefonów do poszczególnych oddziałów ZUS znajduje
się na www.zus.pl,
 poprzez profil klienta na PUE/eZUS,
 aplikację mobilną mZUS.
Pomoc dla klientów zainteresowanych rentą wdowią pełnić będzie również CKK, tj. infolinia
ZUS. Obsługa zapytań klientów na Infolinii w sprawie renty wdowiej będzie prowadzona od
poniedziałku do piątku, w godz. 7.00 - 18.00. Jeszcze w grudniu 2024 r. utworzona została
nowa kolejka dedykowana temu zagadnieniu. Przygotowano również specjalną zapowiedź
głosowa na infolinii oraz informację na stronie internetowej ZUS. Klienci mogą również
uzyskać informacje w sprawie renty wdowiej:
 poprzez formularz kontaktowy zapytania ogólnego,
 wysłanie pytania na adres: cot@zus.pl,
 po zalogowaniu do portalu PUE/eZUS przez opcję „Zadaj pytanie ZUS”.
Kierownictwo ZUS wie, że w tym wypadku dotarcie do jak największej liczby osób
zainteresowanych nowym świadczeniem ma kluczowe znaczenie. Wszelkie informacje oraz
wyjaśnienia dla klientów związane z rentą wdowią są zamieszczane i będą aktualizowane na
bieżąco, na stronie internetowej www.zus.pl
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/

-- 4 of 4 --