Interpelacja nr 7048
Interpelacja w sprawie zatrudniania osób głuchych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (46%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zatrudniania osób głuchych
Interpelacja nr 7048
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zatrudniania osób głuchych
Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska
Data wpływu: 18-12-2024
Szanowna Pani Ministro,
obecny wskaźnik zatrudniania osób niepełnosprawnych wynosi 32,2%, podczas gdy unijna średnia sięga 40%. W Polsce jest ponad 500 tys. osób głuchych oraz około miliona osób z problemami słuchu. Szacuje się, że około 80% osób głuchych nie pracuje. Przyczyn tego stanu rzeczy należy poszukiwać w edukacji, orzecznictwie oraz politykach publicznych w obszarze aktywizacji zawodowej i rynku pracy.
W Polsce istnieją zawody niedostępne dla osób głuchych, mimo iż w innych krajach UE takich ograniczeń nie ma. Dzieje się tak, ponieważ w Polsce głuchota jest przeciwwskazaniem w wielu zawodach, a lekarze medycyny pracy nie wydają zezwoleń na pracę. Ponadto pracodawcy obawiają się zatrudniania osób głuchych, nie mając wiedzy w zakresie bezpiecznego przygotowania stanowiska pracy dla takich osób. Dodatkowym wyzwaniem jest bariera komunikacyjna.
Osoby głuche są bardzo dobrymi pracownikami. W przypadku braku innych dodatkowych niepełnosprawności są sprawne fizycznie, mają rozwinięte zdolności adaptacyjne, są bardziej samodzielne, elastyczne i innowacyjne w znajdowaniu sposobów radzenia sobie z codziennymi wyzwaniami. Cechują się efektywnością w pracy, są wysoce skoncentrowane na zadaniach i mają wyostrzone zdolności obserwacyjne.
Większość osób głuchych ma orzeczony stopień niepełnosprawności na poziomie umiarkowanym wraz z orzeczeniem o częściowej niezdolności do pracy, co powoduje, że nie przysługuje im renta socjalna. Praca jest dla nich kluczowym aspektem życia, gdyż otrzymują jedynie zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 215 zł. Rynek pracy uwzględnia czynniki ekonomiczne i pracodawcy decydują się zatrudniać osoby z niepełnosprawnościami, które dają im więcej korzyści wynikających z obecnych przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. W konsekwencji wiele osób głuchych pozostaje nieaktywnych zawodowo, a nieprzychylne przepisy zabezpieczenia społecznego nie gwarantują zaspokojenia ich podstawowych potrzeb życiowych, poczucia bezpieczeństwa socjalnego i skazują na ubóstwo.
Szanowna Pani Ministro, uprzejmie proszę o odpowiedź na zadane poniżej pytania:
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej widzi możliwość wprowadzenia zmian w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych poprzez objęcie osób głuchych kategorią tzw. schorzeń szczególnych?
Proponowana zmiana w ustawie przyczyniłaby się do zwiększenia wskaźnika zatrudnienia osób głuchych oraz poprawy ich sytuacji życiowej i społecznej.
Jakie działania zamierza podjąć Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w celu zwiększenia wskaźnika zatrudnienia osób głuchych?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie programów edukacyjnych i szkoleń dla pracodawców w zakresie zatrudniania osób głuchych oraz dostosowywania stanowisk pracy do ich potrzeb?
Czy istnieją plany na stworzenie systemu wsparcia dla lekarzy medycyny pracy, aby lepiej rozumieli specyfikę pracy osób głuchych i nie wydawali nieuzasadnionych przeciwwskazań?
Jakie są plany ministerstwa w zakresie kampanii społecznych mających na celu zwiększenie świadomości społecznej na temat zdolności i potencjału osób głuchych jako pracowników?
Czy ministerstwo zamierza wprowadzić zmiany w systemie orzecznictwa, aby lepiej odzwierciedlał on rzeczywiste możliwości osób głuchych na rynku pracy?
Interpelacja nr 7048
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zatrudniania osób głuchych
Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska
Data wpływu: 18-12-2024
Szanowna Pani Ministro,
obecny wskaźnik zatrudniania osób niepełnosprawnych wynosi 32,2%, podczas gdy unijna średnia sięga 40%. W Polsce jest ponad 500 tys. osób głuchych oraz około miliona osób z problemami słuchu. Szacuje się, że około 80% osób głuchych nie pracuje. Przyczyn tego stanu rzeczy należy poszukiwać w edukacji, orzecznictwie oraz politykach publicznych w obszarze aktywizacji zawodowej i rynku pracy.
W Polsce istnieją zawody niedostępne dla osób głuchych, mimo iż w innych krajach UE takich ograniczeń nie ma. Dzieje się tak, ponieważ w Polsce głuchota jest przeciwwskazaniem w wielu zawodach, a lekarze medycyny pracy nie wydają zezwoleń na pracę. Ponadto pracodawcy obawiają się zatrudniania osób głuchych, nie mając wiedzy w zakresie bezpiecznego przygotowania stanowiska pracy dla takich osób. Dodatkowym wyzwaniem jest bariera komunikacyjna.
Osoby głuche są bardzo dobrymi pracownikami. W przypadku braku innych dodatkowych niepełnosprawności są sprawne fizycznie, mają rozwinięte zdolności adaptacyjne, są bardziej samodzielne, elastyczne i innowacyjne w znajdowaniu sposobów radzenia sobie z codziennymi wyzwaniami. Cechują się efektywnością w pracy, są wysoce skoncentrowane na zadaniach i mają wyostrzone zdolności obserwacyjne.
Większość osób głuchych ma orzeczony stopień niepełnosprawności na poziomie umiarkowanym wraz z orzeczeniem o częściowej niezdolności do pracy, co powoduje, że nie przysługuje im renta socjalna. Praca jest dla nich kluczowym aspektem życia, gdyż otrzymują jedynie zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 215 zł. Rynek pracy uwzględnia czynniki ekonomiczne i pracodawcy decydują się zatrudniać osoby z niepełnosprawnościami, które dają im więcej korzyści wynikających z obecnych przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. W konsekwencji wiele osób głuchych pozostaje nieaktywnych zawodowo, a nieprzychylne przepisy zabezpieczenia społecznego nie gwarantują zaspokojenia ich podstawowych potrzeb życiowych, poczucia bezpieczeństwa socjalnego i skazują na ubóstwo.
Szanowna Pani Ministro, uprzejmie proszę o odpowiedź na zadane poniżej pytania:
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej widzi możliwość wprowadzenia zmian w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych poprzez objęcie osób głuchych kategorią tzw. schorzeń szczególnych?
Proponowana zmiana w ustawie przyczyniłaby się do zwiększenia wskaźnika zatrudnienia osób głuchych oraz poprawy ich sytuacji życiowej i społecznej.
Jakie działania zamierza podjąć Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w celu zwiększenia wskaźnika zatrudnienia osób głuchych?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie programów edukacyjnych i szkoleń dla pracodawców w zakresie zatrudniania osób głuchych oraz dostosowywania stanowisk pracy do ich potrzeb?
Czy istnieją plany na stworzenie systemu wsparcia dla lekarzy medycyny pracy, aby lepiej rozumieli specyfikę pracy osób głuchych i nie wydawali nieuzasadnionych przeciwwskazań?
Jakie są plany ministerstwa w zakresie kampanii społecznych mających na celu zwiększenie świadomości społecznej na temat zdolności i potencjału osób głuchych jako pracowników?
Czy ministerstwo zamierza wprowadzić zmiany w systemie orzecznictwa, aby lepiej odzwierciedlał on rzeczywiste możliwości osób głuchych na rynku pracy?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Łukasz Krasoń
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
24%
Konkretność
76%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 3 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.2 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8720 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.756.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7048 Pani Posłanki Iwony Marii Kozłowskiej w sprawie
zatrudniania osób głuchych, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej trwają prace nad uruchomieniem
projektu „Centrum komunikacji”, który będzie realizowany w ramach Programu Fundusze
Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027 (FERS). Projekt jest kierowany do osób
z niepełnosprawnościami oraz tych, które będą je wspierać – zarówno w trakcie realizowania
projektu, jak po jego zakończeniu. Planowane jest utworzenie 17 lokalizacji centrum, a także
stworzenie aplikacji, która pozwoli na korzystanie z usług Centrum również przez Internet.
Podejmowane działania będą uwzględniały przede wszystkim potrzeby osób
z niepełnosprawnościami narządu słuchu, mowy i wzroku, z niepełnosprawnością
intelektualną, z problemami zdrowia psychicznego i będące w spektrum autyzmu, a także
osób posługujących się polskim językiem migowym (PJM), sposobami komunikowania się
głuchoniewidomych (SKOGN), korzystających z transkrypcji mowy na tekst, alternatywnych
i augmentatywnych sposobów komunikacji (AAC) oraz tekstów łatwych do czytania
i rozumienia (ETR). Celem projektu jest zapewnienie takiego wsparcia w komunikacji, które
realnie ułatwi osobom z niepełnosprawnościami codzienne funkcjonowanie.
Celem projektu jest również podniesienie kompetencji kadry tłumaczy i tłumaczek polskiego
języka migowego, tłumaczy i tłumaczek przewodników (SKOGN), a także zwiększenie
kompetencji specjalistów i specjalistek AAC oraz specjalistów i specjalistek w zakresie ETR.
Usługi świadczone przez Centrum Komunikacji będą realizowane zdalnie i stacjonarnie.
Usługa tłumaczenia na polski język migowy będzie dostępna zarówno online, za
pośrednictwem aplikacji, jak i stacjonarnie. Usługi w formule stacjonarnej będą świadczone
w przypadku bardziej złożonych spraw, kiedy tłumaczenie w formule online okaże się
niewystarczające.
Usługa transkrypcji wypowiedzi fonicznej na tekst polski jest przeznaczona przede
wszystkim dla osób słabosłyszących, późno ogłuchłych, nieznających polskiego języka
migowego, komunikujących się za pomocą języka polskiego pisanego, jak również
głuchoniewidomych. Usługa będzie realizowana w czasie rzeczywistym, online, poprzez
aplikację za pomocą czatu i połączenia audio.
Usługa tłumaczenia dokumentów polega na tłumaczeniu pism, umów, regulaminów itp.,
z języka polskiego na polski język migowy lub zapis w alfabecie Braille’a oraz na przekładzie
z PJM na język polski.
Centrum będzie też zapewniało realizację usług AAC w zależności od potrzeb w tym
zakresie, zapewni również komunikację pomiędzy osobami potrzebującymi takich usług
a specjalistami, którzy będą mogli udzielić wsparcia. Jednym z założonych w programie celów
jest też stworzenie infrastruktury i sieci specjalistów na poziomie lokalnym.
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Projekt będzie realizowany od I kwartału 2025 roku. Prowadzone w jego ramach działania
mają pomóc w zniwelowaniu bariery komunikacyjnej i sprawić, że zatrudnienie pracownika
z niepełnosprawnością narządów mowy i/lub słuchu będzie łatwiejsze i bardziej atrakcyjne
dla pracodawców. Ułatwią one również komunikację między poszukującą zatrudnienia
osobą z niepełnosprawnościami tych narządów, a lekarzem medycyny pracy.
Wobec niezadowalającej efektywności funkcjonującego systemu wsparcia osób
z niepełnosprawnościami na rynku pracy, niskich wskaźników zatrudnienia osób
z niepełnosprawnościami oraz odchodzeniem od zatrudniania tych osób na chronionym
rynku pracy (zgodnie z realizacją zapisów Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych),
alternatywą może być zatrudnienie wspomagane. W najbliższym czasie rozpocznie się
w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej realizacja projektu pn. „Standaryzacja
modelu zatrudnienia wspomaganego w Polsce”. którego celem jest przygotowanie
rozwiązań umożliwiających wdrożenie modelu zatrudnienia wspomaganego jako trwałego
rozwiązania wspierającego aktywność zawodową osób z niepełnosprawnościami. Jest to
narzędzie nieobecne dotychczas w systemie instrumentów kierowanych do osób
z niepełnosprawnościami. Projekt ma charakter koncepcyjny. Zakłada wypracowanie
rozwiązań dotyczące systemu wdrożenia modelu zatrudnienia wspomaganego oraz samego
tego modelu, w tym niezbędnych procedur standaryzujących obszar merytoryczny,
organizacyjny oraz finansowy usługi zatrudnienia wspomaganego.
Odnosząc się do pytania o wprowadzenie zmian do katalogu schorzeń szczególnych,
wskazanych w przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 44, z późn. zm.),
należy wskazać, że na ten moment zmiany takie nie są planowane.
Należy jednocześnie przypomnieć, że zgodnie z art. 21 ww. ustawy, pracodawca
zatrudniający co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy jest
obowiązany (poza przypadkami ustawowo określonymi) dokonywać miesięcznych wpłat na
Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, w wysokości kwoty
stanowiącej iloczyn 40,65% przeciętnego wynagrodzenia i liczby pracowników
odpowiadającej różnicy między zatrudnieniem zapewniającym osiągnięcie wskaźnika
zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości 6%, a rzeczywistym zatrudnieniem osób
niepełnosprawnych. Osiągnięcie wskaźnika 6% zatrudnionych osób niepełnosprawnych
skutkuje zwolnieniem z obowiązku dokonywania tych wpłat. Wskaźnik ten może zostać
obniżony w razie zatrudnienia osób niepełnosprawnych ze schorzeniami szczególnie
utrudniającymi wykonywanie pracy. Katalog takich schorzeń został określony
w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 września 1998 r. w sprawie
rodzajów schorzeń uzasadniających obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób
niepełnosprawnych oraz sposobu jego obniżania (Dz.U. nr 124, poz.820, z późn. zm.). Zgodnie
z § 1 tego aktu, do schorzeń uzasadniających obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób
niepełnosprawnych zalicza się m.in. głuchotę. Zatrudnienie pracownika ze schorzeniem
szczególnie utrudniającym wykonywanie pracy powoduje, iż pracodawca osiąga
6 procentowy wskaźnik przy zatrudnieniu mniejszej liczby niepełnosprawnych
pracowników, co oznacza, że zatrudniając mniejszą liczbę pracowników niepełnosprawnych,
uzyskuje zwolnienie z obowiązkowych wpłat na PFRON.
Jeśli chodzi o kwestie zmian w systemie orzekania o niepełnosprawności i stopniu
niepełnosprawności, to aktualnie nie przewiduje się wprowadzenia zmian do systemu
orzekania o niepełnosprawności, ukierunkowanych na odzwierciedlenie „rzeczywistych
możliwości osób Głuchych na rynku pracy”.
Wskazania zawarte w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności, w szczególności dotyczące
„odpowiedniego zatrudnienia” oraz „szkolenia, w tym specjalistycznego”, mają charakter
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
uniwersalny i należy je ustalić w stosunku do każdej orzekanej osoby bez względu na rodzaj
naruszonej sprawności organizmu. W toku prowadzonego postępowania o wydanie
orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, członek składu orzekającego (doradca zawodowy
lub psycholog) ustalają odpowiedni rodzaj wskazań adresowanych do orzekanej osoby
z uwzględnieniem rodzaju rozpoznanego u niej schorzenia oraz jego nasilenia. W przypadku
zakwalifikowania osoby do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, ocenie
orzeczniczej podlega, czy osoba ta winna być uznana za niezdolną do pacy zarobkowej, czy
też może podjąć pracę w warunkach pracy chronionej. Generalnie, w prowadzonym
postępowaniu o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności ustala się, czy osoba
orzekana:
zachowała zdolność do wykonywania pracy z wykorzystaniem poziomu wykształcenia
i kwalifikacji przez odniesienie się do wyuczonego zawodu, a w przypadku osób
pracujących możliwości kontynuowania pracy w warunkach dotychczasowych,
zachowała zdolność do wykonywania pracy z wykorzystaniem poziomu wykształcenia
i kwalifikacji przez odniesienie się do wyuczonego zawodu i możliwości kontynuowania
pracy w warunkach innych niż dotychczasowe,
utraciła lub nie nabyła zdolności do wykonywania pracy zarobkowej.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.756.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7048 Pani Posłanki Iwony Marii Kozłowskiej w sprawie
zatrudniania osób głuchych, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej trwają prace nad uruchomieniem
projektu „Centrum komunikacji”, który będzie realizowany w ramach Programu Fundusze
Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027 (FERS). Projekt jest kierowany do osób
z niepełnosprawnościami oraz tych, które będą je wspierać – zarówno w trakcie realizowania
projektu, jak po jego zakończeniu. Planowane jest utworzenie 17 lokalizacji centrum, a także
stworzenie aplikacji, która pozwoli na korzystanie z usług Centrum również przez Internet.
Podejmowane działania będą uwzględniały przede wszystkim potrzeby osób
z niepełnosprawnościami narządu słuchu, mowy i wzroku, z niepełnosprawnością
intelektualną, z problemami zdrowia psychicznego i będące w spektrum autyzmu, a także
osób posługujących się polskim językiem migowym (PJM), sposobami komunikowania się
głuchoniewidomych (SKOGN), korzystających z transkrypcji mowy na tekst, alternatywnych
i augmentatywnych sposobów komunikacji (AAC) oraz tekstów łatwych do czytania
i rozumienia (ETR). Celem projektu jest zapewnienie takiego wsparcia w komunikacji, które
realnie ułatwi osobom z niepełnosprawnościami codzienne funkcjonowanie.
Celem projektu jest również podniesienie kompetencji kadry tłumaczy i tłumaczek polskiego
języka migowego, tłumaczy i tłumaczek przewodników (SKOGN), a także zwiększenie
kompetencji specjalistów i specjalistek AAC oraz specjalistów i specjalistek w zakresie ETR.
Usługi świadczone przez Centrum Komunikacji będą realizowane zdalnie i stacjonarnie.
Usługa tłumaczenia na polski język migowy będzie dostępna zarówno online, za
pośrednictwem aplikacji, jak i stacjonarnie. Usługi w formule stacjonarnej będą świadczone
w przypadku bardziej złożonych spraw, kiedy tłumaczenie w formule online okaże się
niewystarczające.
Usługa transkrypcji wypowiedzi fonicznej na tekst polski jest przeznaczona przede
wszystkim dla osób słabosłyszących, późno ogłuchłych, nieznających polskiego języka
migowego, komunikujących się za pomocą języka polskiego pisanego, jak również
głuchoniewidomych. Usługa będzie realizowana w czasie rzeczywistym, online, poprzez
aplikację za pomocą czatu i połączenia audio.
Usługa tłumaczenia dokumentów polega na tłumaczeniu pism, umów, regulaminów itp.,
z języka polskiego na polski język migowy lub zapis w alfabecie Braille’a oraz na przekładzie
z PJM na język polski.
Centrum będzie też zapewniało realizację usług AAC w zależności od potrzeb w tym
zakresie, zapewni również komunikację pomiędzy osobami potrzebującymi takich usług
a specjalistami, którzy będą mogli udzielić wsparcia. Jednym z założonych w programie celów
jest też stworzenie infrastruktury i sieci specjalistów na poziomie lokalnym.
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Projekt będzie realizowany od I kwartału 2025 roku. Prowadzone w jego ramach działania
mają pomóc w zniwelowaniu bariery komunikacyjnej i sprawić, że zatrudnienie pracownika
z niepełnosprawnością narządów mowy i/lub słuchu będzie łatwiejsze i bardziej atrakcyjne
dla pracodawców. Ułatwią one również komunikację między poszukującą zatrudnienia
osobą z niepełnosprawnościami tych narządów, a lekarzem medycyny pracy.
Wobec niezadowalającej efektywności funkcjonującego systemu wsparcia osób
z niepełnosprawnościami na rynku pracy, niskich wskaźników zatrudnienia osób
z niepełnosprawnościami oraz odchodzeniem od zatrudniania tych osób na chronionym
rynku pracy (zgodnie z realizacją zapisów Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych),
alternatywą może być zatrudnienie wspomagane. W najbliższym czasie rozpocznie się
w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej realizacja projektu pn. „Standaryzacja
modelu zatrudnienia wspomaganego w Polsce”. którego celem jest przygotowanie
rozwiązań umożliwiających wdrożenie modelu zatrudnienia wspomaganego jako trwałego
rozwiązania wspierającego aktywność zawodową osób z niepełnosprawnościami. Jest to
narzędzie nieobecne dotychczas w systemie instrumentów kierowanych do osób
z niepełnosprawnościami. Projekt ma charakter koncepcyjny. Zakłada wypracowanie
rozwiązań dotyczące systemu wdrożenia modelu zatrudnienia wspomaganego oraz samego
tego modelu, w tym niezbędnych procedur standaryzujących obszar merytoryczny,
organizacyjny oraz finansowy usługi zatrudnienia wspomaganego.
Odnosząc się do pytania o wprowadzenie zmian do katalogu schorzeń szczególnych,
wskazanych w przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 44, z późn. zm.),
należy wskazać, że na ten moment zmiany takie nie są planowane.
Należy jednocześnie przypomnieć, że zgodnie z art. 21 ww. ustawy, pracodawca
zatrudniający co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy jest
obowiązany (poza przypadkami ustawowo określonymi) dokonywać miesięcznych wpłat na
Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, w wysokości kwoty
stanowiącej iloczyn 40,65% przeciętnego wynagrodzenia i liczby pracowników
odpowiadającej różnicy między zatrudnieniem zapewniającym osiągnięcie wskaźnika
zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości 6%, a rzeczywistym zatrudnieniem osób
niepełnosprawnych. Osiągnięcie wskaźnika 6% zatrudnionych osób niepełnosprawnych
skutkuje zwolnieniem z obowiązku dokonywania tych wpłat. Wskaźnik ten może zostać
obniżony w razie zatrudnienia osób niepełnosprawnych ze schorzeniami szczególnie
utrudniającymi wykonywanie pracy. Katalog takich schorzeń został określony
w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 września 1998 r. w sprawie
rodzajów schorzeń uzasadniających obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób
niepełnosprawnych oraz sposobu jego obniżania (Dz.U. nr 124, poz.820, z późn. zm.). Zgodnie
z § 1 tego aktu, do schorzeń uzasadniających obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób
niepełnosprawnych zalicza się m.in. głuchotę. Zatrudnienie pracownika ze schorzeniem
szczególnie utrudniającym wykonywanie pracy powoduje, iż pracodawca osiąga
6 procentowy wskaźnik przy zatrudnieniu mniejszej liczby niepełnosprawnych
pracowników, co oznacza, że zatrudniając mniejszą liczbę pracowników niepełnosprawnych,
uzyskuje zwolnienie z obowiązkowych wpłat na PFRON.
Jeśli chodzi o kwestie zmian w systemie orzekania o niepełnosprawności i stopniu
niepełnosprawności, to aktualnie nie przewiduje się wprowadzenia zmian do systemu
orzekania o niepełnosprawności, ukierunkowanych na odzwierciedlenie „rzeczywistych
możliwości osób Głuchych na rynku pracy”.
Wskazania zawarte w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności, w szczególności dotyczące
„odpowiedniego zatrudnienia” oraz „szkolenia, w tym specjalistycznego”, mają charakter
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
uniwersalny i należy je ustalić w stosunku do każdej orzekanej osoby bez względu na rodzaj
naruszonej sprawności organizmu. W toku prowadzonego postępowania o wydanie
orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, członek składu orzekającego (doradca zawodowy
lub psycholog) ustalają odpowiedni rodzaj wskazań adresowanych do orzekanej osoby
z uwzględnieniem rodzaju rozpoznanego u niej schorzenia oraz jego nasilenia. W przypadku
zakwalifikowania osoby do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, ocenie
orzeczniczej podlega, czy osoba ta winna być uznana za niezdolną do pacy zarobkowej, czy
też może podjąć pracę w warunkach pracy chronionej. Generalnie, w prowadzonym
postępowaniu o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności ustala się, czy osoba
orzekana:
zachowała zdolność do wykonywania pracy z wykorzystaniem poziomu wykształcenia
i kwalifikacji przez odniesienie się do wyuczonego zawodu, a w przypadku osób
pracujących możliwości kontynuowania pracy w warunkach dotychczasowych,
zachowała zdolność do wykonywania pracy z wykorzystaniem poziomu wykształcenia
i kwalifikacji przez odniesienie się do wyuczonego zawodu i możliwości kontynuowania
pracy w warunkach innych niż dotychczasowe,
utraciła lub nie nabyła zdolności do wykonywania pracy zarobkowej.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --