Interpelacja w sprawie zmian w przepisach dotyczących pobierania opłat za użytkowanie dróg gminnych i powiatowych przez pojazdy ciężarowe
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7044
do ministra infrastruktury
w sprawie zmian w przepisach dotyczących pobierania opłat za użytkowanie dróg gminnych i powiatowych przez pojazdy ciężarowe
Zgłaszający: Aleksandra Kot
Data wpływu: 18-12-2024
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnich latach liczba pojazdów ciężarowych wjeżdżających do Krakowa rośnie w zatrważająco szybkim tempie. W rankingach najbardziej zakorkowanych miast Kraków zajmuje jedno z najwyższych miejsc. Ponadto pojazdy ciężarowe w centrum miasta powodują większy hałas oraz przyczyniają się do niszczenia nawierzchni dróg. W Krakowie nie funkcjonuje system e-TOLL, przez co nadal wiele pojazdów ciężarowych wybiera drogę przez Aleje Trzech Wieszczów zamiast obwodnicy, z racji na bezpłatność tej trasy względem drogi A4/S7. Po blisko czteroletniej budowie północnego odcinka IV obwodnicy Kraków zmierza do dokończenia i zamknięcia tej inwestycji.
Aleje Trzech Wieszczów podlegają Zarządowi Dróg Miasta Krakowa, natomiast art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych w zw. z art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym zobowiązuje do opłat za użytkowanie dróg krajowych pojazdami samochodowymi. Aktualny status prawny nie przewiduje sytuacji, w której system e-TOLL może funkcjonować na drogach innych niż krajowe lub autostradach.
Wobec powyższego proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo ma plany dotyczące zmiany aktualnego stanu prawnego, tak by uzupełnić lukę pozwalającą na ominięcie opłat w miastach i miejscowościach z ukończonymi obwodnicami? Jeśli tak, to jakie?
Czy takie rozwiązania wyłączałyby z obowiązkowych opłat pojazdy komunikacji miejskiej w gminie, w której granicach uruchomiono system e-TOLL?
Czy rozwiązanie wprowadzenia opłat na ww. drogach, według ministerstwa, mogłoby stanowić dochód własny samorządów?
Czy ministerstwo kiedykolwiek rozważało podobne rozwiązania?
Czy ministerstwo widzi jakieś zagrożenia wprowadzenia takiego rozwiązania?
Sekretarz stanu Stanisław Bukowiec
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4115 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DDP-1.054.6.2025
Warszawa, 05 lutego 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na otrzymaną w dniu 30 grudnia 2024 r. interpelację nr 7044 Pani
Aleksandry Kot, Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, w sprawie zmian w przepisach
dotyczących pobierania opłat za użytkowanie dróg gminnych i powiatowych przez pojazdy
ciężarowe, przekazuję poniższe wyjaśnienia.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U.
z 2024 r. poz. 320 z późn. zm.) opłata elektroniczna jest pobierana za przejazdy po drogach
krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia
20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów
składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej
masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej
masy całkowitej. Wprowadzanie opłat na drogach krajowych w Polsce jest procesem,
w trakcie którego pod uwagę bierze się wiele elementów, w szczególności klasę drogi,
poziom ruch pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t., bezpieczeństwo
wszystkich użytkowników dróg oraz potencjalne próby omijania płatnych odcinków dróg
ekspresowych i autostrad przez kierowców. Ponadto od wprowadzenia opłaty
elektronicznej w 2011 r. za przejazd pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej
przekraczającej 3,5 t przyjęto zasadę, zgodnie z którą opłatą w pierwszej kolejności
obejmowane są sukcesywnie wszystkie odcinki dróg krajowych wybudowane
w najwyższym standardzie, tj. autostrady i drogi ekspresowe, a na zasadzie wyjątku także
drogi krajowe klasy G i GP, na które może przenosić się ruch pojazdów ciężkich.
Należ podkreślić, że w obowiązującym stanie prawnym władze samorządowe mają
możliwość podejmowania odpowiednich działań, regulujących ruch na drogach
alternatywnych dla dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną np. istniejących
obwodnic, w tym dla obwodnicy Krakowa. Działania takie mogą skutecznie przeciwdziałać
ewentualnemu zjawisku „ucieczki” kierowców z płatnych odcinków dróg. Wprowadzając
odpowiednią organizację ruchu, zarządcy dróg mogą instalować znaki drogowe
ograniczające ruch najcięższych pojazdów na wybranych odcinkach, aby zminimalizować
-- 1 of 2 --
2
negatywne skutki ewentualnego omijania dróg płatnych. W przypadku wprowadzenia
zakazu wjazdu pojazdów o dmc powyżej 3,5 tony istnieje również możliwość jego
ograniczenia, w szczególności dla pojazdów dostawczych związanych z zaopatrzeniem
lokalnych firm lub mieszkańców.
Należy również zauważyć ograniczoną przepustowość dróg znajdujących się w obrębie
ścisłego centrum Krakowa. W związku z tym nowo wybudowana obwodnica Krakowa jest
rozwiązaniem z wielu przyczyn bardziej racjonalnym – przy płynnym ruchu jest to
rozwiązanie szybsze i bardziej opłacalne, bowiem dla wielu kierowców wybór
alternatywnej trasy wiąże się z dodatkowymi kosztami, zarówno czasowymi, jak
i finansowymi. Omijanie ciągu komunikacyjnego, który jest dobrze zaprojektowany
i bezpieczny, skutkuje koniecznością pokonania większej liczby kilometrów, a więc
większym zużyciem paliwa, dłuższym czasem podróży, a często również większymi
kosztami eksploatacyjnymi pojazdu oraz większym ryzykiem uczestnictwa w zdarzeniach
drogowych.
Podsumowując powyższą argumentację, Ministerstwo Infrastruktury uprzejmie
informuje, iż nie identyfikuje luki prawnej, umożliwiającej omijanie uiszczania opłaty
elektronicznej, o której mowa w interpelacji, równocześnie zwracając uwagę na istniejące
uprawnienia samorządów terytorialnych w zakresie regulacji natężenia ruchu na drogach
publicznych. W MI nie trwają obecnie prace dotyczące zmian legislacyjnych w zakresie
rozszerzenia sieci dróg objętych opłatą elektroniczną poza drogi krajowe.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
Z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
-- 2 of 2 --