Interpelacja w sprawie przywrócenia pełnej podstawy obliczania emerytury kobietom urodzonym w latach 1949-1959, z wyłączeniem roku 1953, oraz mężczyznom urodzonym w latach 1949-1952 i w 1954 r.
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7043
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie przywrócenia pełnej podstawy obliczania emerytury kobietom urodzonym w latach 1949-1959, z wyłączeniem roku 1953, oraz mężczyznom urodzonym w latach 1949-1952 i w 1954 r.
Zgłaszający: Tadeusz Tomaszewski
Data wpływu: 18-12-2024
Gniezno, 18 grudnia 2024 r.
Szanowna Pani Ministro,
ciągle nierozwiązaną sprawą jest problem tysięcy emerytów, którzy przeszli na emeryturę jeszcze przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego w nieświadomości, że będzie wiązało się to z pomniejszeniem zgromadzonego kapitału o pobrane świadczenia.
Dotyczy to ok. 200 tys. kobiet urodzonych w latach 1949–1959 i mężczyzn z lat 1949–1954 (z wyjątkiem rocznika 1953), którzy przeszli na wcześniejsze emerytury przed 6 czerwca 2012 roku.
W dniu 4 czerwca 2024 r. Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok (sygn. SK 140/20), w którym orzekł, że niekonstytucyjny jest przepis, który pozwala na pomniejszenie świadczenia emerytalnego, gdy dana osoba skorzystała z przejścia na wcześniejszą emeryturę.
Chodzi o art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie, w jakim dotyczy osób, które złożyły wniosek o przyznanie świadczeń, o których mowa w tym przepisie, przed 6 czerwca 2012 r. – jest niezgodny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Trybunał uznał, że w tej sprawie doszło do naruszenia zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa. Ubezpieczeni nie mogli przewidzieć, że przejście na emeryturę jeszcze przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego będzie wiązało się z pomniejszeniem zgromadzonego kapitału o pobrane świadczenia.
Do tej pory omawiany wyrok nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, co sprawia, że jest on nieobowiązujący.
Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Kiedy emeryci, których dotyczy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 roku, doczekają się przywrócenia pełnej podstawy obliczania emerytury?
Co jest powodem niepublikowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego?
Z wyrazami szacunku
Tadeusz Tomaszewski
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3630 znakówinfo@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.753.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7043 Pana Posła Tadeusza Tomaszewskiego w sprawie
przywrócenia pełnej podstawy obliczania emerytury kobietom urodzonym w latach 1949-
1959, z wyłączeniem roku 1953, oraz mężczyznom urodzonym w latach 1949-1952 i 1954,
proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
W ocenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, sprawa dotycząca emerytów
z roczników 1954-1959 w odniesieniu do kobiet oraz 1949-1952 i 1954 w przypadku
mężczyzn (emerytury osób z rocznika 1953 były przedmiotem rozstrzygnięcia Trybunału
Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r., sygn. akt P 20/16), pobierających emerytury
wcześniejsze na podstawie wniosku złożonego przed 6 czerwca 2012 r., jest doniosła
i wymaga rozwiązania uwzględniającego zarówno racji, które przemawiały za przyjęciem art.
25 ust. 1b ustawy emerytalnej, jak i okoliczności związanych ze sposobem wprowadzenia
tego przepisu do systemu prawa, w tym w szczególności ograniczenia możliwości
dostosowania się do jego skutków przez emerytów, którzy pobierali już emerytury
wcześniejsze w chwili jego ogłoszenia.
Należy podkreślić, że grupa ta została zaskoczona wejściem w życie wspomnianego przepisu,
a w chwili ustalania prawa do emerytury wcześniejszej nie mogła przewidzieć skutków jej
pobierania dla wysokości emerytury w wieku powszechnym, które wynikały z wejścia w
życie art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej. Taki stan rzeczy, jako mogący wpływać na
osłabienie zaufania obywatela do państwa, jest trudny do zaakceptowania. Z drugiej strony,
wprowadzenie art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej było prawnie zasadne. Przepis ten został
bowiem uchwalony ze względu na dostrzeżony w orzecznictwie Sądu Najwyższego –
w odniesieniu do osób przechodzących na emeryturę wcześniejszą, a następnie ustalających
sobie prawo do emerytury w wieku powszechnym – mechanizm tzw. sztucznej kapitalizacji
wartości emerytury powszechnej. Za jego sprawą osoby pobierające emeryturę
wcześniejszą – mimo nieodprowadzania składek – stawały się beneficjentami opóźnienia
daty przejścia na emeryturę w nowym systemie, tzn. im dłużej pobierały emeryturę
wcześniejszą, tym wyższa była wysokość ich emerytury z tytułu osiągnięcia powszechnego
wieku emerytalnego. Wysokość emerytury z nowego systemu zwiększała się bowiem
z uwagi na parametr zewidencjonowanych i waloryzowanych składek, niepomniejszonych
o wypłacone emerytury wcześniejsze, oraz zmniejszanie się parametru statystycznego
okresu dalszego trwania życia.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadzone są – w porozumieniu
z Ministrem Finansów oraz Zakładem Ubezpieczeń Społecznych – prace i analizy
o charakterze prawnym, ekonomicznym i organizacyjnym, zmierzające do określenia
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
optymalnego sposobu rozwiązania tej kwestii. W momencie, w którym zostaną one
zakończone, skierujemy do Pana Posła odrębne pismo, w którym udzielimy szczegółowych
wyjaśnień w tej sprawie.
Odnosząc się do drugiego z pytań Pana Posła pragnę zauważyć, że kwestia publikacji
wyroków Trybunału Konstytucyjnego pozostaje poza właściwością Ministra Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --