Interpelacja nr 7031
Interpelacja w sprawie działań Ministerstwa Sprawiedliwości na rzecz zwalczania procederu podszywania się pod osoby publiczne w mediach społecznościowych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Cyfryzacja i Technologie (85%)
Sprawiedliwość i Sądy (80%)
Obrona i Bezpieczeństwo (35%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie działań Ministerstwa Sprawiedliwości na rzecz zwalczania procederu podszywania się pod osoby publiczne w mediach społecznościowych
Interpelacja nr 7031
do ministra sprawiedliwości
w sprawie działań Ministerstwa Sprawiedliwości na rzecz zwalczania procederu podszywania się pod osoby publiczne w mediach społecznościowych
Zgłaszający: Dariusz Matecki, Michał Woś, Dariusz Stefaniuk, Przemysław Drabek, Andrzej Śliwka
Data wpływu: 17-12-2024
W ostatnim czasie zjawisko podszywania się pod osoby publiczne w mediach społecznościowych przybrało niepokojące rozmiary. Przestępcy zakładają fałszywe profile, wykorzystując dane osobowe i zdjęcia polityków, dziennikarzy, celebrytów, sportowców oraz przedsiębiorców. Następnie prowadzą działania mające na celu wyłudzenie danych osobowych, pieniędzy lub innych korzyści, co naraża na straty zarówno same ofiary, jak i osoby, które są adresatami tych działań.
Problem ten jest szczególnie dotkliwy w kontekście działalności globalnych platform społecznościowych, takich jak Facebook, Instagram, X (dawniej Twitter) czy Google, które, mimo deklarowanych mechanizmów bezpieczeństwa, nie potrafią skutecznie eliminować tego procederu.
W związku z powyższym, uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości prowadzi działania mające na celu zaostrzenie kar za podszywanie się w mediach społecznościowych oraz wykorzystywanie wizerunku innych osób w celach przestępczych?
Czy planowane są zmiany w przepisach Kodeksu karnego lub innych aktach prawnych, które uwzględniałyby specyfikę przestępstw związanych z mediami społecznościowymi, takich jak podszywanie się, deepfake czy oszustwa internetowe?
Czy ministerstwo współpracuje z organami ścigania oraz międzynarodowymi platformami społecznościowymi w zakresie zwalczania tego rodzaju przestępstw, a jeśli tak – jakie działania zostały podjęte w ostatnim czasie?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie systemu szybkiego zgłaszania tego typu przestępstw, aby umożliwić ich skuteczniejsze ściganie?
Jakie działania edukacyjne podejmuje ministerstwo, aby uświadamiać obywatelom ryzyko związane z podszywaniem się w sieci oraz sposoby zapobiegania takim sytuacjom?
Podszywanie się w mediach społecznościowych nie tylko prowadzi do wymiernych strat finansowych i szkód wizerunkowych, ale także narusza fundamentalne wartości, takie jak prawo do ochrony wizerunku i danych osobowych. Zjawisko to stawia również pod znakiem zapytania skuteczność obecnie obowiązujących przepisów prawnych oraz współpracy organów ścigania z międzynarodowymi korporacjami technologicznymi.
Interpelacja nr 7031
do ministra sprawiedliwości
w sprawie działań Ministerstwa Sprawiedliwości na rzecz zwalczania procederu podszywania się pod osoby publiczne w mediach społecznościowych
Zgłaszający: Dariusz Matecki, Michał Woś, Dariusz Stefaniuk, Przemysław Drabek, Andrzej Śliwka
Data wpływu: 17-12-2024
W ostatnim czasie zjawisko podszywania się pod osoby publiczne w mediach społecznościowych przybrało niepokojące rozmiary. Przestępcy zakładają fałszywe profile, wykorzystując dane osobowe i zdjęcia polityków, dziennikarzy, celebrytów, sportowców oraz przedsiębiorców. Następnie prowadzą działania mające na celu wyłudzenie danych osobowych, pieniędzy lub innych korzyści, co naraża na straty zarówno same ofiary, jak i osoby, które są adresatami tych działań.
Problem ten jest szczególnie dotkliwy w kontekście działalności globalnych platform społecznościowych, takich jak Facebook, Instagram, X (dawniej Twitter) czy Google, które, mimo deklarowanych mechanizmów bezpieczeństwa, nie potrafią skutecznie eliminować tego procederu.
W związku z powyższym, uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości prowadzi działania mające na celu zaostrzenie kar za podszywanie się w mediach społecznościowych oraz wykorzystywanie wizerunku innych osób w celach przestępczych?
Czy planowane są zmiany w przepisach Kodeksu karnego lub innych aktach prawnych, które uwzględniałyby specyfikę przestępstw związanych z mediami społecznościowymi, takich jak podszywanie się, deepfake czy oszustwa internetowe?
Czy ministerstwo współpracuje z organami ścigania oraz międzynarodowymi platformami społecznościowymi w zakresie zwalczania tego rodzaju przestępstw, a jeśli tak – jakie działania zostały podjęte w ostatnim czasie?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie systemu szybkiego zgłaszania tego typu przestępstw, aby umożliwić ich skuteczniejsze ściganie?
Jakie działania edukacyjne podejmuje ministerstwo, aby uświadamiać obywatelom ryzyko związane z podszywaniem się w sieci oraz sposoby zapobiegania takim sytuacjom?
Podszywanie się w mediach społecznościowych nie tylko prowadzi do wymiernych strat finansowych i szkód wizerunkowych, ale także narusza fundamentalne wartości, takie jak prawo do ochrony wizerunku i danych osobowych. Zjawisko to stawia również pod znakiem zapytania skuteczność obecnie obowiązujących przepisów prawnych oraz współpracy organów ścigania z międzynarodowymi korporacjami technologicznymi.
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
9 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3987 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.436.2024
Warszawa, 20 stycznia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7031 złożoną do Ministra Sprawiedliwości przez Pana
posła Dariusza Matackiego oraz innych posłów w sprawie działań Ministerstwa
Sprawiedliwości na rzecz zwalczania procederu podszywania się pod osoby publiczne
w mediach społecznościowych, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Ad 1
Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z polskim prawem karnym, w określonych
okolicznościach, wykorzystywanie cudzego wizerunku jest karalne. W myśl art. 190a § 2
k.k. kto, podszywając się pod inną osobę, wykorzystuje jej wizerunek, inne jej dane
osobowe lub inne dane, za pomocą których jest ona publicznie identyfikowana, przez co
wyrządza jej szkodę majątkową lub osobistą podlega karze pozbawienia wolności od
6 miesięcy do lat 8. Ten przepis został wprowadzony do Kodeksu karnego ustawą z dnia
25 lutego 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny (Dz.U. Nr 72, poz. 381), która weszła
w życie 6 czerwca 2011 r.
Jeżeli podszywanie się pod inną osobę, poprzez wykorzystanie jej wizerunku, następuje
w celu dokonania oszustwa to może to rodzić odpowiedzialność karną także za czyn z art.
286 § 1 k.k., który jest zagrożony w typie podstawowym karą pozbawienia wolności
od 6 miesięcy do lat 8, a w typach kwalifikowanych, w zależności od wartości szkody, karą
10 lat pozbawienia wolności (art. 294 § 1 k.k.), 20 lat pozbawienia wolności (art. 294 § 3
k.k.), a nawet karą 25 lat pozbawienia wolności (art. 294 § 4 k.k.).
Ministerstwo Sprawiedliwości nie planuje obecnie zmiany art. 190a § 2 k.k.
Ad 2
Art. 190a § 2 k.k. obejmuje dostatecznie szerokie spektrum zachowań. Jeżeli z takim
czynem wiąże się pomawianie czy oszustwo, to może to rodzić odpowiedzialność karną
sprawcy także za wskazane przestępstwo. Publiczny charakter działania może rzutować
na wymiar kary, a w przypadku zniesławienia również na kwalifikację prawną czynu,
przykładowo z art. 212 § 2 k.k., który przewiduje surowszą karę za zniesławienie, jeżeli
-- 1 of 2 --
2
sprawca dopuszcza się czynu określonego za pomocą środków masowego
komunikowania.
Ad 3
Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z ustawą z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo
o prokuraturze (Dz.U. z 2024 r. poz. 390), to prokuratura wykonuje zadania w zakresie
ścigania przestępstw oraz stoi na straży praworządności. W związku z tym współpraca
w zakresie, do którego odnosi się pytanie, dotyczy przede wszystkim organów ścigania
(m.in. policji i prokuratury), a nie Ministerstwa Sprawiedliwości.
Ad 4
Zgłoszenie przestępstwa już obecnie może nastąpić bezzwłocznie, albowiem wystarczy
dokonać zgłoszenia policji, co może nastąpić praktycznie w każdym czasie.
Ad 5
Ministerstwo Sprawiedliwości wykonuje zadania z zakresu edukacji prawnej.
Prowadzenie działań edukacyjno-informacyjnych dotyczących wykorzystywania
technologii cyfrowych, w tym bezpieczeństwa cyfrowego należy natomiast do właściwości
Ministerstwa Cyfryzacji.
Ponadto na podstawie ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie
cyberbezpieczeństwa (Dz. U. z 2024 r. poz. 1077 ze zm.), do zadań Pełnomocnika Rządu
do Spraw Cyberbezpieczeństwa należy m.in. podejmowanie działań mających na celu
podnoszenie świadomości społeczeństwa w zakresie zagrożeń cyberbezpieczeństwa
i bezpiecznego korzystania z Internetu.
W tym zakresie warto zwrócić uwagę na Komunikat Pełnomocnika Rządu ds.
Cyberbezpieczeństwa z 27 września 2024 r. w sprawie oszustw w komunikacji z osobami
publicznymi, w którym zostały wskazane dobre praktyki pozwalające zminimalizować
ryzyko oszustwa:
https://www.gov.pl/web/cyfryzacja/komunikat-pelnomocnika-rzadu-ds-
cyberbezpieczenstwa-w-sprawie-oszustw-w-komunikacji-z-osobami-publicznymi.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 2 of 2 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.436.2024
Warszawa, 20 stycznia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7031 złożoną do Ministra Sprawiedliwości przez Pana
posła Dariusza Matackiego oraz innych posłów w sprawie działań Ministerstwa
Sprawiedliwości na rzecz zwalczania procederu podszywania się pod osoby publiczne
w mediach społecznościowych, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Ad 1
Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z polskim prawem karnym, w określonych
okolicznościach, wykorzystywanie cudzego wizerunku jest karalne. W myśl art. 190a § 2
k.k. kto, podszywając się pod inną osobę, wykorzystuje jej wizerunek, inne jej dane
osobowe lub inne dane, za pomocą których jest ona publicznie identyfikowana, przez co
wyrządza jej szkodę majątkową lub osobistą podlega karze pozbawienia wolności od
6 miesięcy do lat 8. Ten przepis został wprowadzony do Kodeksu karnego ustawą z dnia
25 lutego 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny (Dz.U. Nr 72, poz. 381), która weszła
w życie 6 czerwca 2011 r.
Jeżeli podszywanie się pod inną osobę, poprzez wykorzystanie jej wizerunku, następuje
w celu dokonania oszustwa to może to rodzić odpowiedzialność karną także za czyn z art.
286 § 1 k.k., który jest zagrożony w typie podstawowym karą pozbawienia wolności
od 6 miesięcy do lat 8, a w typach kwalifikowanych, w zależności od wartości szkody, karą
10 lat pozbawienia wolności (art. 294 § 1 k.k.), 20 lat pozbawienia wolności (art. 294 § 3
k.k.), a nawet karą 25 lat pozbawienia wolności (art. 294 § 4 k.k.).
Ministerstwo Sprawiedliwości nie planuje obecnie zmiany art. 190a § 2 k.k.
Ad 2
Art. 190a § 2 k.k. obejmuje dostatecznie szerokie spektrum zachowań. Jeżeli z takim
czynem wiąże się pomawianie czy oszustwo, to może to rodzić odpowiedzialność karną
sprawcy także za wskazane przestępstwo. Publiczny charakter działania może rzutować
na wymiar kary, a w przypadku zniesławienia również na kwalifikację prawną czynu,
przykładowo z art. 212 § 2 k.k., który przewiduje surowszą karę za zniesławienie, jeżeli
-- 1 of 2 --
2
sprawca dopuszcza się czynu określonego za pomocą środków masowego
komunikowania.
Ad 3
Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z ustawą z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo
o prokuraturze (Dz.U. z 2024 r. poz. 390), to prokuratura wykonuje zadania w zakresie
ścigania przestępstw oraz stoi na straży praworządności. W związku z tym współpraca
w zakresie, do którego odnosi się pytanie, dotyczy przede wszystkim organów ścigania
(m.in. policji i prokuratury), a nie Ministerstwa Sprawiedliwości.
Ad 4
Zgłoszenie przestępstwa już obecnie może nastąpić bezzwłocznie, albowiem wystarczy
dokonać zgłoszenia policji, co może nastąpić praktycznie w każdym czasie.
Ad 5
Ministerstwo Sprawiedliwości wykonuje zadania z zakresu edukacji prawnej.
Prowadzenie działań edukacyjno-informacyjnych dotyczących wykorzystywania
technologii cyfrowych, w tym bezpieczeństwa cyfrowego należy natomiast do właściwości
Ministerstwa Cyfryzacji.
Ponadto na podstawie ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie
cyberbezpieczeństwa (Dz. U. z 2024 r. poz. 1077 ze zm.), do zadań Pełnomocnika Rządu
do Spraw Cyberbezpieczeństwa należy m.in. podejmowanie działań mających na celu
podnoszenie świadomości społeczeństwa w zakresie zagrożeń cyberbezpieczeństwa
i bezpiecznego korzystania z Internetu.
W tym zakresie warto zwrócić uwagę na Komunikat Pełnomocnika Rządu ds.
Cyberbezpieczeństwa z 27 września 2024 r. w sprawie oszustw w komunikacji z osobami
publicznymi, w którym zostały wskazane dobre praktyki pozwalające zminimalizować
ryzyko oszustwa:
https://www.gov.pl/web/cyfryzacja/komunikat-pelnomocnika-rzadu-ds-
cyberbezpieczenstwa-w-sprawie-oszustw-w-komunikacji-z-osobami-publicznymi.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 2 of 2 --