Interpelacja w sprawie opieki koordynowanej w podstawowej opiece zdrowotnej i refundacji produktów leczniczych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7028
do ministra zdrowia
w sprawie opieki koordynowanej w podstawowej opiece zdrowotnej i refundacji produktów leczniczych
Zgłaszający: Katarzyna Ueberhan
Data wpływu: 17-12-2024
Szanowna Pani Ministro,
opieka koordynowana w podstawowej opiece zdrowotnej od 2 lat realnie zwiększa dostępność do świadczeń zdrowotnych i przyspiesza wykrywalność chorób, w tym nowotworów. Pacjenci, korzystając z opieki koordynowanej, omijają kolejkę u specjalisty, ponieważ to lekarz POZ wysyła ich na niezbędne badania do specjalisty, z którym ma zawartą umowę. POZ płaci specjaliście, a NFZ zwraca ten koszt POZ-towi. Zdarza się, że proces skierowania na badanie, wykrycia nowotworu i wycięcia go trwa zaledwie miesiąc. System ten ze względu na krótki okres funkcjonowania wymaga dalszych udoskonaleń. Jego rozwinięcie umożliwi kontynuowanie efektywnego modelu wykrywania i leczenia chorób.
Pierwszym aspektem jest nierównomierność zapotrzebowania na badania w ciągu roku. Największym problemem dla placówek POZ jest przełom roku ze względu na sytuację, w której zlecone badania w ostatnich miesiącach roku pacjenci decydują się realizować w styczniu. Prowadzi to do powstawania nadwykonań, za które placówki POZ nie otrzymują terminowych wpłat ze strony NFZ. W tej sytuacji placówka POZ musi opłacić specjalistę, z którym ma zawartą umowę i czekać nawet pół roku na zwrot kosztów, co zaburza jej poprawne funkcjonowanie. Jeśli placówki POZ nie zapłacą w terminie specjalistom, grozi to scenariuszem, w którym ci specjaliście zerwą umowę i przejdą do sektora prywatnego. Obecne przepisy nie regulują terminów, w którym NFZ musi zapłacić placówce POZ za zlecenia realizowane w ramach opieki koordynowanej. W przypadku czwartego kwartału 2024 roku, spodziewana wypłata dla placówek POZ ze strony NFZ nastąpi dopiero w marcu 2025 roku.
Placówki POZ najczęściej przyjmują dwa razy więcej pacjentów w ramach opieki koordynowanej, niż wynika to z kontraktów z NFZ. Ta sytuacja i tak jest korzystna dla NFZ, ponieważ koszt badania i leczenia w ramach opieki koordynowanej POZ jest niższy niż w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej. Opłacenie nadwykonań placówkom POZ jest z tego powodu zasadne. Badania w AOS są też przedmiotem wielu nadużyć. Lekarze pracujący w AOS i prowadzący gabinety prywatne często sami sobie zlecają więcej badań, aby po prostu więcej na nich zarobić. To wydłuża kolejki i obniża ilość dostępnych środków na badania. Odpowiednim rozwiązaniem jest model niderlandzki, gdzie lekarze pracujący w szpitalach mają zakaz prowadzenia prywatnych gabinetów lekarskich.
Drugim ważnym aspektem funkcjonowania POZ jest refundacja na podstawie charakterystyki produktu leczniczego, która wprowadzona została w 2014 roku. W obecnym systemie lekarz musi sprawdzić, czy przypadek pacjenta kwalifikuje się do refundacji leku. Problem jednak pojawia się, gdy w przypadku danego leku istnieje tylko kilka wariantów refundacji na liście, a choroba spoza listy wskazań oznacza brak refundacji. Lekarzom często ciężko jest przyporządkować przypadek pacjenta do przypadku z listy, ponieważ wiele chorób objawia się inaczej u każdego pacjenta, stąd wskazują przypadek najbliższy do występującego u pacjenta. Ten mechanizm jest po prostu niepotrzebny i prowadzi do absurdalnych sytuacji nakładania kar na lekarza POZ za nieodpowiednią diagnozę i wybór zbyt wysokiej stawki refundacji. Odpowiednim rozwiązaniem byłoby wprowadzenie stałej stawki refundacji na poziomie 30%, ponieważ lekarze i tak nie przepiszą danego leku, jeśli nie uznają tego za zasadne, tj. po stwierdzeniu danej choroby u pacjenta. Obecnie po nałożeniu kary placówka POZ musi zwrócić całkowity koszt leku i odsetki, mimo iż pacjent zapłacił tylko część, np. połowę kwoty za ten lek. W przypadku kontroli NFZ pobiera dokumenty kilkudziesięciu pacjentów i sprawdza, czy pacjent miał prawo skorzystać z refundacji danego leku. Początkowo przepisy zakładały możliwość kontroli 5 lat wstecz, jednak te przepisy zostały zmienione za czasów poprzednich rządów, wydłużając ten okres do 10 lat.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Ministry z pytaniami i prośbą o przedstawienie informacji:
Czy ministerstwo planuje zmianę przepisów dot. opieki koordynowanej, tak aby wprowadzić jasne terminy zapłaty przez NFZ za zlecone badania w placówkach POZ?
W jaki sposób ministerstwo dalej chce rozwijać opiekę koordynowaną w POZ?
Jak ministerstwo ocenia pomysł zakazu prowadzenia prywatnych gabinetów lekarskich przez lekarzy pracujących w publicznych szpitalach?
Czy ministerstwo planuje ujednolicenie stawki refundacji danych leków i wycofanie konieczności wskazywania bardzo specyficznych przypadków z listy wskazań?
Czy ministerstwo jest otwarte na powrót do dawnych przepisów, w których kontrole placówek POZ w zakresie refundacji mogą sięgać do 5, a nie jak obecnie do 10 lat wstecz?
Czy ministerstwo planuje zmienić sposób naliczania kar za niewłaściwą refundację leków, tak aby wymagać od placówek POZ jedynie zwrotu kwoty refundacji, a nie całej wartości leku?
Z wyrazami szacunku
Katarzyna Ueberhan
Posłanka na Sejm RP
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5235 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLU.050.100.2024.ŁR
Warszawa, 03 stycznia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Pani Marszałku,
w związku z interpelacją Pani Poseł Katarzyny Ueberhan z dnia 19 grudnia 2024 r., nr 7028,
w sprawie opieki koordynowanej w podstawowej opiece zdrowotnej i refundacji produktów
leczniczych, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień stanowiących odpowiedź
na pytania postawione przez Panią Poseł.
Czy Ministerstwo planuje zmianę przepisów dot. opieki koordynowanej, tak aby
wprowadzić jasne terminy zapłaty przez NFZ za zlecone badania w placówkach POZ?
W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż opieka koordynowana w ramach podstawowej
opieki zdrowotnej (POZ) jest opłacana niezależnie od stawki kapitacyjnej. Lekarz POZ
otrzymuje środki na koordynację w formie odrębnego budżetu powierzonego.
Przedmiot oraz szczegółowe warunki zawarcia i realizacji umów o udzielanie świadczeń
opieki zdrowotnej w rodzaju podstawowa opieka zdrowotna, w tym opieki koordynowanej
regulują przepisy zarządzenia nr 79/2022/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia
z dnia 29 czerwca 2022 r. w sprawie warunków zawarcia i realizacji umów o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju podstawowa opieka zdrowotna (Biul. Inf. NFZ
z 2022 r. poz. 79, z późn. zm., dalej „zarządzenie 79/2022”). Akt ten również szczegółowo
reguluje zagadnienia związane z metodami finansowania oraz określa wartości jednostek
rozliczeniowych. Przepis § 16 zarządzenia 79/2022 określa zasady ustalania wartości
budżetu powierzonego opieki koordynowanej dla świadczeniodawców - pierwszorazowego
oraz na kolejny okres rozliczeniowy.
Mając na uwadze, iż świadczenia wykonywane w ramach opieki koordynowanej wymagają
sprawozdania do NFZ, a następnie przetworzenia ww. danych i ewentualnej weryfikacji,
obowiązujące w tym zakresie przepisy należy uznać za optymalne.
W jaki sposób Ministerstwo dalej chce rozwijać opiekę koordynowaną w POZ?
Uprzejmie informuję, iż w Ministerstwie Zdrowia prowadzone są prace dotyczące
monitorowania w podstawowej opiece zdrowotnej stanu zdrowia pacjentów po
zakończonym leczeniu onkologicznym. Celem prac jest m.in. określenie nowotworów
o niskim ryzyku nawrotu. Stan zdrowia pacjentów chorujących na tego typu nowotwory (po
zakończonym leczeniu onkologicznym) byłby monitorowany przez lekarzy POP, którzy
otrzymywaliby od lekarzy onkologów takie informacje, jak:
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
1. następstwa choroby,
2. możliwość rozwoju 2-ego nowotworu,
3. następstwa leczenia onkologicznego oraz zalecenia dotyczącego rodzaju i czasu
przeprowadzanych badań, farmakoterapii.
Planowane jest również rozpoczęciem prac nad opieką koordynowaną dla pacjenta
z otyłością.
Jak Ministerstwo ocenia pomysł zakazu prowadzenia prywatnych gabinetów lekarskich
przez lekarzy pracujących w publicznych szpitalach?
Obowiązujący system ochrony zdrowia nie opiera się na podstawach właścicielskich
placówek medycznych, ale na zawieranej z Narodowym Funduszem Zdrowia umowie,
której przedmiotem jest szczegółowy zakres świadczeń. Co do zasady, każdy podmiot
świadczący usługi medyczne, po spełnieniu odpowiednich warunków, może do umowy
przystąpić, lub realizować świadczenia medyczne w ramach usług komercyjnych.
Należy zauważyć, iż obie strefy mogą wzajemnie się uzupełniać, a jednocześnie, w ocenie
Ministerstwa Zdrowia, publiczna służba zdrowia powinna być ściśle i jasno oddzielona od
prywatnej. Obecnie jednak rozwiązanie polegające na oddzieleniu zatrudnienia
w podmiotach publicznych od prowadzenia własnej praktyki i pracy w podmiotach
prywatnych, wobec obecnych zasad organizacji służby zdrowia, nie należy uznać za
optymalne.
Czy Ministerstwo planuje ujednolicić stawkę refundacji danych leków i wycofania
konieczności wskazywania bardzo specyficznych przypadków z listy wskazań?
Czy Ministerstwo jest otwarte na powrót do dawnych przepisów, w których kontrole
placówek POZ w zakresie refundacji mogą sięgać do 5, a nie jak obecnie 10 lat?
Czy Ministerstwo planuje zmienić sposób naliczania kar za niewłaściwą refundację leków,
tak aby wymagać od placówek POZ jedynie zwrotu kwoty refundacji, a nie całej wartości
leku?
Odnosząc się do powyższych pytań należy wskazać, że w kwietniu 2024 r. rozesłano do
wszystkich przedstawicieli interesariuszy systemu refundacyjnego pismo informujące o
możliwości zgłaszania propozycji zmian w zakresie ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o
refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz
wyrobów medycznych(Dz. U. z 2024 r. poz. 930), zwanej dalej ,,ustawą o refundacji”.
Efektem tego działania będzie przygotowywany obecnie projekt nowelizacji ustawy o
refundacji. Rozwiązania, które ostatecznie znajdą się w projekcie zostaną przedstawione
publiczne w ramach konsultacji publicznych, gdzie powinny się znaleźć m.in. przepisy
dotyczące miarkowania kar nakładanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --