Interpelacja nr 7026
Interpelacja w sprawie wysokości stypendiów doktoranckich
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (100%)
Obrona i Bezpieczeństwo (100%)
Podatki i Finanse (40%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wysokości stypendiów doktoranckich
Interpelacja nr 7026
do ministra nauki
w sprawie wysokości stypendiów doktoranckich
Zgłaszający: Katarzyna Ueberhan
Data wpływu: 17-12-2024
Szanowny Panie Ministrze,
w budżecie na przyszły rok zaplanowano wzrost wydatków na uczelnie o 5%, co stanowi wzrost o wskaźnik inflacji. Równocześnie jednak Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie przystąpiło do przygotowania nowego rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora w uczelni publicznej, od którego wyliczany jest poziom stypendiów doktoranckich. Oznacza to, że stypendia doktoranckie pozostaną po 1 stycznia niezmienione, bez 5% podwyżki, a właściwie waloryzacji stypendiów o wskaźnik inflacji. Wynika z tego, że w ujęciu realnym, poziom stypendiów spadnie, stąd ich waloryzacja jest koniecznością, a nie postulatem związanym z realną podwyżką. Warto dodać, że płace nauczycieli akademickich najpewniej zostaną podniesione, więc jedyną grupą, która nie otrzyma podwyżek, są doktoranci. Ministerstwo, przeznaczając dodatkowe 5% więcej środków na szkolnictwo wyższe, wprowadza opinię publiczną w błąd, sugerując, że stypendia doktoranckie mają również od stycznia wzrosnąć, mimo że bez zmiany rozporządzenia o minimalnym wynagrodzeniu zasadniczym profesora tak się nie stanie. Stypendia te muszą być podniesione na poziomie rozporządzenia, ponieważ, mimo iż stawka ustalana drogą rozporządzenia jest stawką minimalną i teoretycznie rektorzy samodzielnie mogliby ustalić wyższy poziom stypendiów doktoranckich niż ten minimalny wynikający z rozporządzenia, takie sytuacje nie mają w ogóle miejsca, tj. uczelnie wypłacają doktorantom stawki w oparciu o rozporządzenie. Jedynym znanym przypadkiem takiej sytuacji jest decyzja o wypłacie wyższych stypendiów niż minimalne podjęta przez rektora Uniwersytetu Warszawskiego, co jest wyjątkiem na skalę Polski.
Uważa się, że państwa znajdujące się w zagrożeniu wojennym muszą mimo trudności budżetowych wyasygnować zwiększone kwoty nie tylko na zbrojenia, ale także na naukę. Doświadczenie obecnego konfliktu zbrojnego pokazuje, że Ukraina skutecznie wygrywa z o wiele większymi siłami Rosji tylko w tych punktowych obszarach, gdzie ma przewagę po stronie technologii, wiedzy i kreatywności przeważnie młodych ludzi np. konstruktorów dronów klasycznych i dronów morskich. Zasobem kadrowym dla tego typu przewagi konkurencyjnej również w obliczu kryzysów i zagrożenia wojennego są właśnie doktoranci. Brak podwyżki stypendiów doktoranckich będzie wysłaniem sygnału, że nie warto podejmować kształcenia w szkołach doktorskich i inwestować własnego potencjału zawodowego w naukę czy uzyskanie tytułu doktora, który nie musi przecież oznaczać (i z reguły nie oznacza) pozostania na uczelni. Gospodarce i administracji są potrzebni wysoko wykwalifikowani specjaliści po szkołach doktorskich, ponieważ wobec kryzysu kształcenia związanego z dyplomami MBA, szkoły doktorskie pozostają obecnie jednym z niewielu elementów polskiego systemu kształcenia kadr na poziomie wyższym niż magisterski, który rzeczywiście stanowi niezaprzeczalną gwarancję jakości.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z pytaniami i prośbą o przedstawienie informacji:
Czy ministerstwo planuje przygotować rozporządzenie w sprawie podwyższenia stawki minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora, które pozwoli również na wypłatę podwyższonych o 5% stypendiów doktoranckich?
Dlaczego nie podjęto do tej pory kroków zmierzających do zmiany rozporządzenia w sprawie stawki minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora i podwyższenia tej stawki?
Jakie działania będzie podejmowało ministerstwo w najbliższych latach, aby zwiększyć w Polsce liczbę osób z tytułem doktora, obecnie najniższą w UE.
Z wyrazami szacunku
Katarzyna Ueberhan
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 7026
do ministra nauki
w sprawie wysokości stypendiów doktoranckich
Zgłaszający: Katarzyna Ueberhan
Data wpływu: 17-12-2024
Szanowny Panie Ministrze,
w budżecie na przyszły rok zaplanowano wzrost wydatków na uczelnie o 5%, co stanowi wzrost o wskaźnik inflacji. Równocześnie jednak Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie przystąpiło do przygotowania nowego rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora w uczelni publicznej, od którego wyliczany jest poziom stypendiów doktoranckich. Oznacza to, że stypendia doktoranckie pozostaną po 1 stycznia niezmienione, bez 5% podwyżki, a właściwie waloryzacji stypendiów o wskaźnik inflacji. Wynika z tego, że w ujęciu realnym, poziom stypendiów spadnie, stąd ich waloryzacja jest koniecznością, a nie postulatem związanym z realną podwyżką. Warto dodać, że płace nauczycieli akademickich najpewniej zostaną podniesione, więc jedyną grupą, która nie otrzyma podwyżek, są doktoranci. Ministerstwo, przeznaczając dodatkowe 5% więcej środków na szkolnictwo wyższe, wprowadza opinię publiczną w błąd, sugerując, że stypendia doktoranckie mają również od stycznia wzrosnąć, mimo że bez zmiany rozporządzenia o minimalnym wynagrodzeniu zasadniczym profesora tak się nie stanie. Stypendia te muszą być podniesione na poziomie rozporządzenia, ponieważ, mimo iż stawka ustalana drogą rozporządzenia jest stawką minimalną i teoretycznie rektorzy samodzielnie mogliby ustalić wyższy poziom stypendiów doktoranckich niż ten minimalny wynikający z rozporządzenia, takie sytuacje nie mają w ogóle miejsca, tj. uczelnie wypłacają doktorantom stawki w oparciu o rozporządzenie. Jedynym znanym przypadkiem takiej sytuacji jest decyzja o wypłacie wyższych stypendiów niż minimalne podjęta przez rektora Uniwersytetu Warszawskiego, co jest wyjątkiem na skalę Polski.
Uważa się, że państwa znajdujące się w zagrożeniu wojennym muszą mimo trudności budżetowych wyasygnować zwiększone kwoty nie tylko na zbrojenia, ale także na naukę. Doświadczenie obecnego konfliktu zbrojnego pokazuje, że Ukraina skutecznie wygrywa z o wiele większymi siłami Rosji tylko w tych punktowych obszarach, gdzie ma przewagę po stronie technologii, wiedzy i kreatywności przeważnie młodych ludzi np. konstruktorów dronów klasycznych i dronów morskich. Zasobem kadrowym dla tego typu przewagi konkurencyjnej również w obliczu kryzysów i zagrożenia wojennego są właśnie doktoranci. Brak podwyżki stypendiów doktoranckich będzie wysłaniem sygnału, że nie warto podejmować kształcenia w szkołach doktorskich i inwestować własnego potencjału zawodowego w naukę czy uzyskanie tytułu doktora, który nie musi przecież oznaczać (i z reguły nie oznacza) pozostania na uczelni. Gospodarce i administracji są potrzebni wysoko wykwalifikowani specjaliści po szkołach doktorskich, ponieważ wobec kryzysu kształcenia związanego z dyplomami MBA, szkoły doktorskie pozostają obecnie jednym z niewielu elementów polskiego systemu kształcenia kadr na poziomie wyższym niż magisterski, który rzeczywiście stanowi niezaprzeczalną gwarancję jakości.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z pytaniami i prośbą o przedstawienie informacji:
Czy ministerstwo planuje przygotować rozporządzenie w sprawie podwyższenia stawki minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora, które pozwoli również na wypłatę podwyższonych o 5% stypendiów doktoranckich?
Dlaczego nie podjęto do tej pory kroków zmierzających do zmiany rozporządzenia w sprawie stawki minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora i podwyższenia tej stawki?
Jakie działania będzie podejmowało ministerstwo w najbliższych latach, aby zwiększyć w Polsce liczbę osób z tytułem doktora, obecnie najniższą w UE.
Z wyrazami szacunku
Katarzyna Ueberhan
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Maria Mrówczyńska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
2 kwot, 7 %
Precyzyjne daty
10
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
8.1 / 1k zn.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (7)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9015 znaków
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DSW -W PS.055.30.2024.M K
W arszawa, 07 stycznia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 7026
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posła nki na Sejm RP Pani Katarzyny
Ueberhan
w sprawiewysokości stypendiów doktoranckich.
Szanowna PaniPosłanko,
na wstępie pragnę zapewnić, iż kwestia wynagrodzeń oraz świadczeń w całym systemie
szkolnictwa wyższego i nauki jest dla Ministra Nauki niezwykle istotna. Przykładem tego
są dotychczasowe działania resortu, które skutkowały wyasygnowaniem z budżetu państwa
w 2024 r. dodatkowych środków finansowych na regulację wynagrodzeń w systemie
szkolnictwa wyższego i nauki. W szczególności na podstawie art. 368 ust. 9 ustawy z dnia
20 lipca 2018 r. –
Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571), zwanej
dalej „ ustawą PSWN” , został dokonany podział środków finansowych w kwocie
3.754.694,1 tys. zł, które przyznano w formie zwiększeń wysokości subwencji ze środków
finansowych na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego oraz badawczego uczelni
z przeznaczeniem na podwyższenie wynagrodzeń brutto pracowników uczelni średnio o:
− 30% w odniesieniu do funduszu płac w grupie nauczycieli akademickich,
− 20% w odniesieniu do funduszu płac w grupie pracowników niebędących
nauczycielami akademickimi,
w odniesieniu do wykonania wynagrodzeń w tych uczelniach w 2022 r.
Ponadto, 17 grudnia 2024 r. przekazano 71 uczelniom publicznym nadzorowanym
przez ministra właściwego ds. nauki i szkolnictwa wyższego skarbowe papiery wartościowe
o łącznej wartości 1,5 mld zł, z przeznaczeniem na realizację projektów strategicznych.
R ównocześnie – w trosce o wyrównanie szans i nadrobienie wieloletnich zaległości
w finansowaniu – 16 grudnia 2024 r. M inister Nauki dokonał zwiększenia wysokości
subwencji dla instytutów Polskiej Akademii Nauk, w łącznej wysokości 100 mln zł.
W projekcie ustawy budżetowej na rok 2025, który zgodnie z aktualnym stanem prac,
po wniesieniu poprawek przez Senat, został skierowany do K omisji Finansów Publicznych,
zaplanowano w części 28 – Szkolnictwo wyższe i nauka (z wyłączeniem budżetu środków
europejskich) wydatki w wysokości 33.014.319 tys. zł, co stanowi realny wzrost nakładów
na ten cel w porównaniu do nowelizacji ustawy budżetowej na 2024 r. o 5,08%.
O dnosząc się do kwestii ponownej zmiany rozporządzenia M inistra Nauki w sprawie
wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
publicznej, należy wskazać, że podjęcie decyzji w tym zakresie jest uwarunkowane
zapewnieniem odpowiedniego finansowania tego przedsięwzięcia z budżetu państwa.
Należy zwrócić uwagę, że skutki finansowe zmiany rozporządzenia występowałyby nie tylko
w części budżetowej 28 – nauka i szkolnictwo wyższe, której dysponentem jest M inister
Nauki, ale również w budżetach wszystkich innych ministrów nadzorujących uczelnie,
będących dysponentami części budżetowych odpowiednio:
− cz. 21 – gospodarka morska – w odniesieniu do uczelni morskich,
− cz. 24 – kultura i ochrona dziedzictwa narodowego – w odniesieniu do uczelni
artystycznych,
− cz. 29 – obrona narodowa – w odniesieniu do uczelni wojskowych,
− cz. 37 – sprawiedliwość oraz cz. 42 – sprawy wewnętrzne – w odniesieniu do uczelni
służb państwowych,
− cz. 46 – zdrowie – w odniesieniu do uczelni medycznych.
W zakresie możliwości wprowadzenia nowych rozwiązań systemowych, które mogłyby
wesprzeć doktorantów, uprzejmie wyjaśniam, że szkoły doktorskie są formą kształcenia
doktorantów, która zastąpiła dotychczasowe studia doktoranckie. Szkoły doktorskie
rozpoczęły swoją działalność z dniem 1 października 2019 r. i są wprowadzone ustawą
PSW N.
W wyniku tej reformy systemu kształcenia doktorantów wprowadzono powszechny system
stypendialny dla doktorantów, zakładający wypłacanie stypendium każdemu doktorantowi
nieposiadającemu stopnia doktora przez 4 letni okres kształcenia w minimalnej wysokości
gwarantowanej ustawą. Zmiana ta w istotny sposób poprawiła status materialny
doktorantów.
Doktoranci kształcący się w szkołach doktorskich mają ponadto prawo do korzystania przez
okres kształcenia (4 lata) z preferencyjnego kredytu studenckiego z dopłatami
do oprocentowania z budżetu państwa oraz korzystnymi warunkami zaciągania kredytu
oraz jego spłaty. Jednocześnie została zachowana także możliwość ubiegania się doktoranta
o środki z programów grantowych, a także z programów stypendialnych oferowanych przez
jednostki samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne i prawne. Doktoranci mają również
prawo ubiegania się o stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców.
Zwracam ponadto uwagę, iż wskazana w art. 209 ust. 4 ustawy PSW N wysokość stypendium
doktoranckiego określa jego poziom minimalny. Podmiot prowadzący szkołę doktorską
może ustalić stawki tych stypendiów na poziomie wyższym. W skazuję również, iż ustawa
przewiduje wypłatę stypendium doktoranckiego w czasie zawieszenia kształcenia
doktoranta na okres odpowiadający czasowi trwania urlopu macierzyńskiego, urlopu
na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego oraz urlopu rodzicielskiego,
określonych w K odeksie pracy. A okresu wypłaty w takim przypadku nie wlicza
się do łącznego 4 letniego okresu pobierania stypendium doktoranckiego. Ponadto
wskazuję, iż doktorant posiadający orzeczenie o niepełnosprawności otrzymuje stypendium
doktoranckie w wysokości zwiększonej o 30% kwoty stypendium otrzymywanego przed
oceną śródokresową.
Rozporządzenie Ministra Nauki z dnia 15 lutego2024 r.
zmieniające rozporządzenie w sprawie
wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni
publicznej(Dz. U. poz. 235), podniosło wysokość wynagrodzenia profesora do kwoty 9370 zł,
zwiększając je o 2160 zł, co stanowi wzrost tego wynagrodzenia o 30%.
W raz ze wzrostem minimalnego wynagrodzenia profesora wzrastają wynagrodzenia
i świadczenia w całym systemie szkolnictwa wyższego i nauki, których wysokość
jest relacjonowana do wysokości wynagrodzenia profesora. Tym samym, wraz ze wzrostem
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
wynagrodzenia profesora, wzrasta kwota miesięcznego stypendium doktoranckiego,
przy czym jego wysokość wynosi co najmniej:
− 37% wynagrodzenia profesora – do miesiąca, w którym została przeprowadzona
ocena śródokresowa (3466,9 zł);
− 57% wynagrodzenia profesora – po miesiącu, w którym została przeprowadzona
ocena śródokresowa (5340,9 zł).
Zwracam ponadto uwagę, że od 1 października 2023 r. weszły w życie przepisy znoszące
zakaz zatrudnienia doktoranta jako nauczyciela akademickiego lub pracownika naukowego.
Zmiana została wprowadzona ustawą z dnia 28 lipca 2023 r.
o zmianie ustawy – Karta
Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw(Dz. U. poz. 1672, z późn. zm.) – w kontekście
możliwości dodatkowego zabezpieczenia sytuacji materialnej doktorantów.
Przedstawiając powyższe, uprzejmie informuję, że M inisterstwo Nauki i Szkolnictwa
W yższego w pełni dostrzega istotność kwestii wysokości stypendiów doktoranckich. Należy
jednak wskazać, że determinantem kolejnych podwyżek w tym zakresie, jest zapewnienie
finansowania kosztów z budżetu państwa w 2025 r. i w latach następnych. Decyzje w sprawie
muszą uwzględniać stanowisko M inisterstwa Finansów.
Pragnę podkreślić, że wprowadzenie szkół doktorskich w miejsce studiów doktoranckich
związane było z niską skutecznością tych ostatnich. M imo dynamicznego wzrostu liczby
doktorantów studiów doktoranckich po 2008 r. właściwie nie wzrastała liczba nadawanych
stopni doktora. Podkreślam, że M inisterstwo korzysta na bieżąco z danych statystycznych
przekazywanych w Systemie PO L-on w zakresie kształcenia w szkołach doktorskich.
K ształcenie w szkołach doktorskich, które zastąpiły studia doktoranckie, rozpoczęło
się z dniem 1 października 2019 r. Proces kształcenia w szkole doktorskiej trwa od 6 do 8
semestrów. O znacza to, że co do zasady pierwszy cykl kształcenia w 4 letniej szkole
doktorskiej zakończył się 30 września 2023 r., drugi zaś – 30 września 2024 r. O becnie mamy
stały poziom rekrutacji do szkół doktorskich na poziomie ok. 4 tysięcy doktorantów rocznie.
B ędziemy prowadzić analizy pod kątem możliwości zwiększenia liczby doktorantów
oraz promowania wyboru tej ścieżki rozwoju naukowego.
Dodatkowo nadmieniam, że w M inisterstwie Nauki i Szkolnictwa W yższego prowadzone
są prace legislacyjne mające na celu poprawę sytuacji środowiska naukowego w Polsce,
w tym w zakresie warunków pracy tej grupy zawodowej.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
M inistra Nauki
M aria M rówczyńska
Podsekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
K ancelaria Prezesa R ady M inistrów
-- 3 of 3 --
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DSW -W PS.055.30.2024.M K
W arszawa, 07 stycznia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 7026
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posła nki na Sejm RP Pani Katarzyny
Ueberhan
w sprawiewysokości stypendiów doktoranckich.
Szanowna PaniPosłanko,
na wstępie pragnę zapewnić, iż kwestia wynagrodzeń oraz świadczeń w całym systemie
szkolnictwa wyższego i nauki jest dla Ministra Nauki niezwykle istotna. Przykładem tego
są dotychczasowe działania resortu, które skutkowały wyasygnowaniem z budżetu państwa
w 2024 r. dodatkowych środków finansowych na regulację wynagrodzeń w systemie
szkolnictwa wyższego i nauki. W szczególności na podstawie art. 368 ust. 9 ustawy z dnia
20 lipca 2018 r. –
Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571), zwanej
dalej „ ustawą PSWN” , został dokonany podział środków finansowych w kwocie
3.754.694,1 tys. zł, które przyznano w formie zwiększeń wysokości subwencji ze środków
finansowych na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego oraz badawczego uczelni
z przeznaczeniem na podwyższenie wynagrodzeń brutto pracowników uczelni średnio o:
− 30% w odniesieniu do funduszu płac w grupie nauczycieli akademickich,
− 20% w odniesieniu do funduszu płac w grupie pracowników niebędących
nauczycielami akademickimi,
w odniesieniu do wykonania wynagrodzeń w tych uczelniach w 2022 r.
Ponadto, 17 grudnia 2024 r. przekazano 71 uczelniom publicznym nadzorowanym
przez ministra właściwego ds. nauki i szkolnictwa wyższego skarbowe papiery wartościowe
o łącznej wartości 1,5 mld zł, z przeznaczeniem na realizację projektów strategicznych.
R ównocześnie – w trosce o wyrównanie szans i nadrobienie wieloletnich zaległości
w finansowaniu – 16 grudnia 2024 r. M inister Nauki dokonał zwiększenia wysokości
subwencji dla instytutów Polskiej Akademii Nauk, w łącznej wysokości 100 mln zł.
W projekcie ustawy budżetowej na rok 2025, który zgodnie z aktualnym stanem prac,
po wniesieniu poprawek przez Senat, został skierowany do K omisji Finansów Publicznych,
zaplanowano w części 28 – Szkolnictwo wyższe i nauka (z wyłączeniem budżetu środków
europejskich) wydatki w wysokości 33.014.319 tys. zł, co stanowi realny wzrost nakładów
na ten cel w porównaniu do nowelizacji ustawy budżetowej na 2024 r. o 5,08%.
O dnosząc się do kwestii ponownej zmiany rozporządzenia M inistra Nauki w sprawie
wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
publicznej, należy wskazać, że podjęcie decyzji w tym zakresie jest uwarunkowane
zapewnieniem odpowiedniego finansowania tego przedsięwzięcia z budżetu państwa.
Należy zwrócić uwagę, że skutki finansowe zmiany rozporządzenia występowałyby nie tylko
w części budżetowej 28 – nauka i szkolnictwo wyższe, której dysponentem jest M inister
Nauki, ale również w budżetach wszystkich innych ministrów nadzorujących uczelnie,
będących dysponentami części budżetowych odpowiednio:
− cz. 21 – gospodarka morska – w odniesieniu do uczelni morskich,
− cz. 24 – kultura i ochrona dziedzictwa narodowego – w odniesieniu do uczelni
artystycznych,
− cz. 29 – obrona narodowa – w odniesieniu do uczelni wojskowych,
− cz. 37 – sprawiedliwość oraz cz. 42 – sprawy wewnętrzne – w odniesieniu do uczelni
służb państwowych,
− cz. 46 – zdrowie – w odniesieniu do uczelni medycznych.
W zakresie możliwości wprowadzenia nowych rozwiązań systemowych, które mogłyby
wesprzeć doktorantów, uprzejmie wyjaśniam, że szkoły doktorskie są formą kształcenia
doktorantów, która zastąpiła dotychczasowe studia doktoranckie. Szkoły doktorskie
rozpoczęły swoją działalność z dniem 1 października 2019 r. i są wprowadzone ustawą
PSW N.
W wyniku tej reformy systemu kształcenia doktorantów wprowadzono powszechny system
stypendialny dla doktorantów, zakładający wypłacanie stypendium każdemu doktorantowi
nieposiadającemu stopnia doktora przez 4 letni okres kształcenia w minimalnej wysokości
gwarantowanej ustawą. Zmiana ta w istotny sposób poprawiła status materialny
doktorantów.
Doktoranci kształcący się w szkołach doktorskich mają ponadto prawo do korzystania przez
okres kształcenia (4 lata) z preferencyjnego kredytu studenckiego z dopłatami
do oprocentowania z budżetu państwa oraz korzystnymi warunkami zaciągania kredytu
oraz jego spłaty. Jednocześnie została zachowana także możliwość ubiegania się doktoranta
o środki z programów grantowych, a także z programów stypendialnych oferowanych przez
jednostki samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne i prawne. Doktoranci mają również
prawo ubiegania się o stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców.
Zwracam ponadto uwagę, iż wskazana w art. 209 ust. 4 ustawy PSW N wysokość stypendium
doktoranckiego określa jego poziom minimalny. Podmiot prowadzący szkołę doktorską
może ustalić stawki tych stypendiów na poziomie wyższym. W skazuję również, iż ustawa
przewiduje wypłatę stypendium doktoranckiego w czasie zawieszenia kształcenia
doktoranta na okres odpowiadający czasowi trwania urlopu macierzyńskiego, urlopu
na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego oraz urlopu rodzicielskiego,
określonych w K odeksie pracy. A okresu wypłaty w takim przypadku nie wlicza
się do łącznego 4 letniego okresu pobierania stypendium doktoranckiego. Ponadto
wskazuję, iż doktorant posiadający orzeczenie o niepełnosprawności otrzymuje stypendium
doktoranckie w wysokości zwiększonej o 30% kwoty stypendium otrzymywanego przed
oceną śródokresową.
Rozporządzenie Ministra Nauki z dnia 15 lutego2024 r.
zmieniające rozporządzenie w sprawie
wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni
publicznej(Dz. U. poz. 235), podniosło wysokość wynagrodzenia profesora do kwoty 9370 zł,
zwiększając je o 2160 zł, co stanowi wzrost tego wynagrodzenia o 30%.
W raz ze wzrostem minimalnego wynagrodzenia profesora wzrastają wynagrodzenia
i świadczenia w całym systemie szkolnictwa wyższego i nauki, których wysokość
jest relacjonowana do wysokości wynagrodzenia profesora. Tym samym, wraz ze wzrostem
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
wynagrodzenia profesora, wzrasta kwota miesięcznego stypendium doktoranckiego,
przy czym jego wysokość wynosi co najmniej:
− 37% wynagrodzenia profesora – do miesiąca, w którym została przeprowadzona
ocena śródokresowa (3466,9 zł);
− 57% wynagrodzenia profesora – po miesiącu, w którym została przeprowadzona
ocena śródokresowa (5340,9 zł).
Zwracam ponadto uwagę, że od 1 października 2023 r. weszły w życie przepisy znoszące
zakaz zatrudnienia doktoranta jako nauczyciela akademickiego lub pracownika naukowego.
Zmiana została wprowadzona ustawą z dnia 28 lipca 2023 r.
o zmianie ustawy – Karta
Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw(Dz. U. poz. 1672, z późn. zm.) – w kontekście
możliwości dodatkowego zabezpieczenia sytuacji materialnej doktorantów.
Przedstawiając powyższe, uprzejmie informuję, że M inisterstwo Nauki i Szkolnictwa
W yższego w pełni dostrzega istotność kwestii wysokości stypendiów doktoranckich. Należy
jednak wskazać, że determinantem kolejnych podwyżek w tym zakresie, jest zapewnienie
finansowania kosztów z budżetu państwa w 2025 r. i w latach następnych. Decyzje w sprawie
muszą uwzględniać stanowisko M inisterstwa Finansów.
Pragnę podkreślić, że wprowadzenie szkół doktorskich w miejsce studiów doktoranckich
związane było z niską skutecznością tych ostatnich. M imo dynamicznego wzrostu liczby
doktorantów studiów doktoranckich po 2008 r. właściwie nie wzrastała liczba nadawanych
stopni doktora. Podkreślam, że M inisterstwo korzysta na bieżąco z danych statystycznych
przekazywanych w Systemie PO L-on w zakresie kształcenia w szkołach doktorskich.
K ształcenie w szkołach doktorskich, które zastąpiły studia doktoranckie, rozpoczęło
się z dniem 1 października 2019 r. Proces kształcenia w szkole doktorskiej trwa od 6 do 8
semestrów. O znacza to, że co do zasady pierwszy cykl kształcenia w 4 letniej szkole
doktorskiej zakończył się 30 września 2023 r., drugi zaś – 30 września 2024 r. O becnie mamy
stały poziom rekrutacji do szkół doktorskich na poziomie ok. 4 tysięcy doktorantów rocznie.
B ędziemy prowadzić analizy pod kątem możliwości zwiększenia liczby doktorantów
oraz promowania wyboru tej ścieżki rozwoju naukowego.
Dodatkowo nadmieniam, że w M inisterstwie Nauki i Szkolnictwa W yższego prowadzone
są prace legislacyjne mające na celu poprawę sytuacji środowiska naukowego w Polsce,
w tym w zakresie warunków pracy tej grupy zawodowej.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
M inistra Nauki
M aria M rówczyńska
Podsekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
K ancelaria Prezesa R ady M inistrów
-- 3 of 3 --