Interpelacja w sprawie ograniczenia dostępu do świadczeń zdrowotnych w szpitalach powiatowych z uwagi na brak właściwego poziomu ich finansowania
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7025
do ministra zdrowia
w sprawie ograniczenia dostępu do świadczeń zdrowotnych w szpitalach powiatowych z uwagi na brak właściwego poziomu ich finansowania
Zgłaszający: Norbert Pietrykowski
Data wpływu: 17-12-2024
Szanowna Pani Minister,
w przestrzeni medialnej coraz częściej pojawiają się niepokojące informacje dotyczące wzrostu liczby szpitali powiatowych, które zmuszone zostają do ograniczenia działalności z uwagi na niewystarczające finansowanie ze strony Narodowego Funduszu Zdrowia. Podmioty zgłaszają, iż z uwagi na zmniejszone kontrakty z Narodowym Funduszem Zdrowia w zakresie umowy na podstawowe zabezpieczenie szpitalne – PSZ zmuszone są do podjęcia trudnej i dramatycznej decyzji o ograniczeniu w 2025 roku dostępu do świadczeń zdrowotnych – szczególnie w obszarach podstawowych, tj.: choroby wewnętrzne, kardiologia, chirurgia ogólna, anestezjologia i intensywna terapia czy też ginekologia i położnictwo.
Pomimo zapewnień ze strony Ministerstwa Zdrowia o przeprowadzeniu reformy szpitalnictwa, do dzisiaj nie przedstawiono żadnych konkretów poza medialną informacją o fakcie, iż (cyt.) „żadnego oddłużenia szpitali nie będzie”.
Sytuacja finansowo-ekonomiczna szpitali powiatowych z dnia na dzień ulega pogorszeniu i jest już krytyczna. Lawinowo, z uwagi na brak właściwego finansowania świadczeń zdrowotnych ze strony Narodowego Funduszu Zdrowia, rosną zobowiązania krótkoterminowe oraz długoterminowe szpitali powiatowych. Ponadto, niemal każdego dnia dyrektorzy szpitali powiatowych otrzymują po kilka nakazów zapłaty zobowiązań, co dodatkowo pogarsza i tak już krytyczną sytuację, zwiększając deficyt o dodatkowe koszty chociażby zastępstwa procesowego czy też samej procedury sądowej. Pod znakiem zapytania zostają także wypłaty wynagrodzeń dla personelu z uwagi na brak środków finansowych, co z niepokojem przyjmują wszyscy pracownicy systemu ochrony zdrowia.
Sytuacja ta realnie przedkłada się na ograniczenia dostępu do świadczeń zdrowotnych. Pacjenci otrzymują odmowę udzielenia świadczenia (potwierdzeniem dla tego faktu są ograniczenia bądź wstrzymywanie dostępu do programów lekowych) bądź oczekiwać muszą znacznie dłużej na świadczenie zdrowotne. Dotyczy to także grup szczególnych konstytucyjnie – czyli dzieci, kobiet w ciąży, osób niepełnosprawnych oraz seniorów. Fakt ten wpływa na dramatycznie pogarszający się bilans zdrowia Polek i Polaków.
Ponadto dyrektorzy alarmują, iż nie ma realnych możliwości negocjowania z wojewódzkimi oddziałami Narodowego Funduszu Zdrowia, gdyż wszystkie decyzje podejmowane są w Centrali Narodowego Funduszu Zdrowia.
Wszystkie te fakty wskazują na to, iż rzeczywiście realnym zagrożeniem staje się zapaść w ochronie zdrowia.
W związku z powyższym, w trosce o zdrowie Polek i Polaków, a także sytuację szpitali powiatowych, uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jak aktualnie przedstawia się sytuacja finansowo-ekonomiczna szpitali powiatowych? Jaka jest skala ich zadłużenia i dynamika jego wzrostu?
Jaki poziom finansowania umów w zakresie podstawowego zabezpieczenia szpitalnego (PSZ) planowany jest na 2025 rok?
Kiedy można spodziewać się konkretnych rozwiązań w zakresie reformy systemu ochrony zdrowia?
Czy planowana reforma systemu wpłynie na poprawę sytuacji finansowo-ekonomicznej szpitali powiatowych? Jeśli tak, to w jakim wymiarze?
Czy szpitale powiatowe mogą liczyć na wsparcie w tej trudnej dla nich sytuacji? Jeśli tak, to w jakiej formie i w jakiej wysokości środków finansowych?
Z poważaniem Norbert Pietrykowski
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (21)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8138 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLF.050.91.2024.DP
Warszawa, 03 stycznia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 7025 z 19 grudnia 2024 r. Pana Norberta Pietrykowskiego,
Posła na Sejm RP, w sprawie ograniczenia dostępu do świadczeń zdrowotnych w szpitalach
powiatowych z uwagi na brak właściwego poziomu ich finansowania, uprzejmie proszę
o przyjęcie następujących informacji.
1. Jak aktualnie przedstawia się sytuacja finansowo-ekonomiczna szpitali powiatowych?
Jaka jest skala ich zadłużenia ? Jaka jest dynamika ich wzrostu?
Poniższa tabela prezentuje wartości i dynamikę zobowiązań ogółem i wymagalnych –
w latach 2015 - II kw. 2024 - szpitali działających w formie samodzielnych publicznych
zakładów opieki zdrowotnej (SPZOZ), dla których podmiotami tworzącymi są powiaty
i miasta na prawach powiatu.
Tabela: Dynamika zobowiązań szpitali działających w formie samodzielnych publicznych zakładów
opieki zdrowotnej, dla których podmiotem tworzącym są powiaty i miasta na prawach powiatu.
Dane na
koniec
Wartość
zobowiązań
ogółem
(w mln zł)
Dynamika
zobowiązań ogółem
w %(okres
poprzedni = 100)
Wartość
zobowiązań
wymagalnych
(w mln zł)
Dynamika
zobowiązań
wymagalnych w %
(okres poprzedni =
100)
2015 3 527,3 - 522,7 -
2016 3 624,8 103% 563,5 108%
2017 3 738,6 103% 412,4 73%
2018 4 282,4 115% 538,6 131%
2019 4 814,6 112% 631,6 117%
2020 5 473,6 114% 550,1 87%
2021 5 821,6 106% 455,1 83%
2022 6 531,4 112% 657,0 144%
2023 7 307,3 112% 852,8 130%
I kw. 2024 7 608,8 104% 920,3 108%
II kw. 2024 7 782,3 102% 1 012,7 110%
Źródło: dane z Systemu Statystyki Ochrony Zdrowia
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
2. Jaki poziom finansowania umów w zakresie podstawowego zabezpieczenia szpitalnego
(„PSZ”) planowany jest na 2025 rok?
Zgodnie z danymi przekazanymi przez Centralę Narodowego Funduszu Zdrowia aktualna
wartość umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w systemie podstawowego
szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej na 2025 r. wynosi
83 958 420 939,72 zł.
3. Kiedy można spodziewać się konkretnych rozwiązań w zakresie reformy systemu ochrony
zdrowia? oraz
4. Czy planowana reforma systemu wpłynie na poprawę sytuacji finansowo-ekonomicznej
szpitali powiatowych? Jeśli tak to w jakim wymiarze?
W dniu 20.11.2024 r. została skierowana do konsultacji publicznych kolejna wersja projektu
ustawy
o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych oraz niektórych innych ustaw (UD71), zawierającego szereg rozwiązań
reformujących system szpitalny w naszym kraju, w tym przewidująca:
1. reformę struktury oraz zasad kwalifikacji do systemu podstawowego szpitalnego
zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej (PSZ/ sieć szpitali)
Dotychczasowe kryteria kwalifikacji do poszczególnych poziomów były skomplikowane
i mało przejrzyste, a sam podział na poziomy zabezpieczenia w istocie nie przynosił żadnej
wartości dodanej dla pacjentów, stwarzając jednocześnie mylne wrażenie, że chodzi o rodzaj
poziomów referencyjnych. Do nowej „sieci szpitali" - która rozpocznie działanie od 1 lipca
2027 r. - zostaną zakwalifikowane wszystkie szpitale mające przynajmniej jeden profil
w zakresie leczenia szpitalnego (oddział szpitalny) w trybie pełnej hospitalizacji, objęty
dotychczasową umową o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez okres co najmniej
2 lat.
Proponuje się także:
• uproszczenie i złagodzenie zasad regulujących objęcie umową o udzielanie świadczeń
w ramach PSZ wybranych dodatkowych rodzajów świadczeń;
• wprowadzenie regulacji umożliwiającej, na wniosek świadczeniodawcy i za zgodą NFZ,
dokonanie w umowie o udzielanie świadczeń w ramach PSZ zmiany polegającej na:
- wykreśleniu danych profili świadczeń, z jednoczesnym zawarciem dodatkowej umowy (bez
konkursu) na odpowiadające tym profilom zakresy realizowane w trybie hospitalizacji
planowej albo leczenia jednego dnia,
- całkowitej rezygnacji z udzielania świadczeń w danym profilu,
- zamianie SOR na IP lub IP na SOR;
• uelastycznienie i racjonalizację zasad udzielania świadczeń nocnej i świątecznej opieki
zdrowotnej w ramach PSZ (obowiązek udzielania tych świadczeń tylko dla szpitali
posiadających SOR).
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
2. wdrożenie rozwiązań umożliwiających konsolidację podmiotów leczniczych oraz
wzmocnienie nadzoru podmiotów tworzących nad tworzeniem i realizacją programów
restrukturyzacyjnych:
Projekt wprowadza możliwość tworzenia i prowadzenia SPZOZ (a także podmiotów
leczniczych w formie spółek kapitałowych i jednostek budżetowych) przez związki jednostek
samorządu terytorialnego (JST).
Aktualnie w Ministerstwie Zdrowia trwają analizy dot. możliwości wypracowania rozwiązań
w zakresie wsparcia finansowego podmiotów leczniczych, w powiązaniu z podejmowanymi
przez te podmioty działaniami restrukturyzacyjnymi.
W zakresie zmian w ustawie o działalności leczniczej zaproponowano:
1) wprowadzenie przepisów umożliwiających konsolidację SPZOZ przez możliwość
tworzenia związków JST, jako podmiotów tworzących dla tych podmiotów leczniczych;
co umożliwi łatwiejsze łączenie samodzielnych publicznych zakładów leczniczych i przyczyni
się do lepszego wykorzystania ich zasobów i optymalizacji kosztów;
2) doszczegółowienie przepisów dotyczących programów naprawczych, w tym wskazanie
obligatoryjnych elementów, jak również sformalizowanie procedury opiniowania
i zatwierdzania.
5. Czy szpitale powiatowe mogą liczyć na wsparcie w tej trudnej dla nich sytuacji? Jeśli tak, to
jakiej formie i w jakiej wysokości środków finansowych?
Pragnę zapewnić, że Ministerstwo Zdrowia wspólnie z Narodowym Funduszem Zdrowia,
systematycznie podejmuje działania mające na celu poprawę sytuacji finansowej
świadczeniodawców.
Należy wskazać na istotne zwiększenie środków z tytułu dotacji podmiotowej dla NFZ
w 2024 r. – wzrost z kwoty 8,8 mld zł uwzględnionej w pierwotnym planie finansowym NFZ
na 2024 r. do wysokości 14,8 mld zł dotychczas przekazanej do NFZ (wzrost o 68,1%).
Na podstawie decyzji Ministra Zdrowia, NFZ otrzymał również w 2024 r. dodatkowe środki
na zwiększenie funduszu zapasowego w łącznej kwocie 344,67 mln zł.
Ponadto zaplanowana na 2025 r. dotacja podmiotowa z budżetu państwa dla NFZ wynosi
18,3 mld zł, tj. ponad dwukrotnie więcej niż zaplanowana pierwotnie na 2024 r., natomiast
jeśli nastąpi konieczność zwiększenia nakładów finansowych na świadczenia opieki
zdrowotnej, Minister Zdrowia może skorzystać z instrumentu, jakim jest wsparcie z budżetu
państwa dla NFZ na finansowanie świadczeń gwarantowanych, o którym mowa w art. 131d
ustawy o świadczeniach, na podstawie którego minister właściwy do spraw zdrowia jest
uprawniony do przekazania NFZ dotacji podmiotowej lub wpłaty na zasilenie funduszu
zapasowego NFZ.
Niezależnie od powyższego, w zakresie posiadanych kompetencji oraz środków finansowych
oddziały wojewódzkie NFZ prowadzą działania zmierzające do zmiany warunków
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
finansowych umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zarówno na wniosek
świadczeniodawców jak i z inicjatywy własnej oddziału wojewódzkiego NFZ, uwzględniające
m.in. wyniki analizy stopnia wykorzystania przez świadczeniodawców środków
zaangażowanych w umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Działania te
ukierunkowane są na optymalne wykorzystanie środków finansowych przeznaczonych na
finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej określonych w planie oddziału wojewódzkiego
NFZ i wzrostu wartości umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej – w kontekście
poprawy dostępności do świadczeń zdrowotnych, zakontraktowania większej liczby
świadczeń i opłacenia nadwykonań.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --