Interpelacja nr 7021
Interpelacja w sprawie stanu i przyszłości inwestycji kolejowych na terenie pow. krasnostawskiego w ramach budowy tzw. szprych kolei dużych prędkości na Lubelszczyźnie
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (75%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie stanu i przyszłości inwestycji kolejowych na terenie pow. krasnostawskiego w ramach budowy tzw. szprych kolei dużych prędkości na Lubelszczyźnie
Interpelacja nr 7021
do ministra infrastruktury
w sprawie stanu i przyszłości inwestycji kolejowych na terenie pow. krasnostawskiego w ramach budowy tzw. szprych kolei dużych prędkości na Lubelszczyźnie
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 17-12-2024
Szanowny Panie Ministrze,
od kilku lat społeczność powiatu krasnostawskiego żyje w niepewności i w niewiedzy w związku z planowanymi inwestycjami kolejowymi w ramach budowy tzw. szprych kolei dużych prędkości na Lubelszczyźnie. Każdego dnia w mediach pojawiają się sprzeczne informacje dotyczące omawianej inwestycji. W lokalnej prasie na skutek podniesienia tego problemu przez jednego z radnych miejskich Rady Miasta Krasnystaw na pytania odpowiadał Pan Tomasz Stępień, menedżer projektu w CPK. W udzielonej odpowiedzi zaznaczył, że projekt budowy linii nr 54 Trawniki–Krasnystaw i nr 56 Wólka Orłowska–Zamość–Tomaszów Lubelski–Bełżec nie został wykluczony z realizacji. Przyznał również, że obecnie nie można potwierdzić, iż będzie realizowany w przebiegu i zakresie, w jakim był pierwotnie zakładany. Tak właśnie wygląda sytuacja związana z budową szprych kolejowych na Lubelszczyźnie. Rząd w sprawie tej inwestycji mówi półsłówkami, a do wypowiadania tego posługuje się spółką CPK. W dalszym ciągu nie mam oficjalnego potwierdzenia lub zaprzeczenia wzięcia pod uwagę wariantów Instytutu Kolejnictwa opracowanych na zlecenie miast i gmin powiatu krasnostawskiego, gdzie jednym z prekursorów i orędowników opracowania tras alternatywnych był burmistrz miasta i gminy Izbica Pan Jerzy Lewczuk. Ważne tu jest, iż opracowane trasowanie wykonane jest przez profesjonalny podmiot posiadający wiedzę, doświadczenie i uprawnienia w tej dziedzinie. Trasowanie, o którym mowa, zawiera wszelkie wymagane ze strony spółki CPK parametry, w tym te dotyczące paraboli, łuków i skrętów dla projektowanego przedsięwzięcia. Główną zaletą i atrybutem tego opracowania jest okoliczność, że ogranicza ono w sposób bezsprzeczny ingerencję w tkankę miejską miast i miejscowości powiatu krasnostawskiego, przez które w pierwotnym założeniu projektantów inwestycja ta była poprowadzona.
Dodać należy, że jak każda inwestycja, tak również ta związana z planowaną budową szprych kolei dużych prędkości, powoduje ingerencję, w tym tę związaną z układem przestrzennym i urbanistycznym, jednakże zauważyć należy, że warianty opracowane przez Instytut Kolejnictwa znacznie ograniczają tę ingerencję, są akceptowalne i są odpowiedzią na destruktywne warianty opracowane na zlecenie spółki CPK.
Z uwagi na przedstawione powyżej informacje zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na postawione poniżej pytania:
1. Kiedy ostatecznie sekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury oraz pełnomocnik rządu do spraw Centralnego Portu Komunikacyjnego bądź też osoba umocowana do podejmowania czynności w jego imieniu potwierdzi, że inwestycje towarzyszące, jakimi są szprychy kolei dużych prędkości, będą realizowane bądź nastąpi brak realizacji tych inwestycji w aspekcie projektowanej linii nr 54 Trawniki–Krasnystaw oraz linii nr 56 Wólka Orłowska–Zamość–Tomaszów Lubelski–Bełżec?
2. Kiedy mieszkańcy i samorządowcy z terenu powiatu krasnostawskiego otrzymają oficjalną i wiążącą odpowiedź w zakresie potwierdzenia bądź zaprzeczenia akceptacji wariantów Instytutu Kolejnictwa w związku projektem KDP na terenie powiatu krasnostawskiego?
3. Proszę o wskazanie, jakie uregulowania prawne zostały poczynione przez obecny rząd w związku z tak krytykowanymi do niedawna rozwiązaniami w zakresie odszkodowań za wywłaszczenie nieruchomości pod inwestycje infrastrukturalne, w tym te dotyczące zarówno rekompensaty za wywłaszczenie nieruchomości, jak również tzw. programu dobrowolnych nabyć.
4. Czy planowane są lub trwają już prace w zakresie opracowania koncepcji wywłaszczeń nieruchomości dla inwestycji liniowych związanych z budową poszczególnych szprych kolei dużych prędkości, w tym prace związane z opracowaniem uczciwych i akceptowalnych warunków wywłaszczenia pod inwestycje kolejowe, lub czy przewidywane są nowe założenia programu dobrowolnych nabyć pod te inwestycje liniowe?
5. Jeśli są planowane lub trwają prace w zakresie, o którym mowa w pkt. 4, to jakie są główne założenia związane z wywłaszczeniem nieruchomości i programem dobrowolnych nabyć pod inwestycje kolejowe?
6. Czy planowane jest uruchomienie narzędzi dla samorządowców, które w swoim założeniu skutkowałyby tym, że nastąpi brak odpływu ludności z terenów, które będą przeznaczone pod inwestycje współtowarzyszące, jakimi jest m.in. kolej dużych prędkości w ramach budowy CPK? Jeśli tak, to jakie są te narzędzia?
Interpelacja nr 7021
do ministra infrastruktury
w sprawie stanu i przyszłości inwestycji kolejowych na terenie pow. krasnostawskiego w ramach budowy tzw. szprych kolei dużych prędkości na Lubelszczyźnie
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 17-12-2024
Szanowny Panie Ministrze,
od kilku lat społeczność powiatu krasnostawskiego żyje w niepewności i w niewiedzy w związku z planowanymi inwestycjami kolejowymi w ramach budowy tzw. szprych kolei dużych prędkości na Lubelszczyźnie. Każdego dnia w mediach pojawiają się sprzeczne informacje dotyczące omawianej inwestycji. W lokalnej prasie na skutek podniesienia tego problemu przez jednego z radnych miejskich Rady Miasta Krasnystaw na pytania odpowiadał Pan Tomasz Stępień, menedżer projektu w CPK. W udzielonej odpowiedzi zaznaczył, że projekt budowy linii nr 54 Trawniki–Krasnystaw i nr 56 Wólka Orłowska–Zamość–Tomaszów Lubelski–Bełżec nie został wykluczony z realizacji. Przyznał również, że obecnie nie można potwierdzić, iż będzie realizowany w przebiegu i zakresie, w jakim był pierwotnie zakładany. Tak właśnie wygląda sytuacja związana z budową szprych kolejowych na Lubelszczyźnie. Rząd w sprawie tej inwestycji mówi półsłówkami, a do wypowiadania tego posługuje się spółką CPK. W dalszym ciągu nie mam oficjalnego potwierdzenia lub zaprzeczenia wzięcia pod uwagę wariantów Instytutu Kolejnictwa opracowanych na zlecenie miast i gmin powiatu krasnostawskiego, gdzie jednym z prekursorów i orędowników opracowania tras alternatywnych był burmistrz miasta i gminy Izbica Pan Jerzy Lewczuk. Ważne tu jest, iż opracowane trasowanie wykonane jest przez profesjonalny podmiot posiadający wiedzę, doświadczenie i uprawnienia w tej dziedzinie. Trasowanie, o którym mowa, zawiera wszelkie wymagane ze strony spółki CPK parametry, w tym te dotyczące paraboli, łuków i skrętów dla projektowanego przedsięwzięcia. Główną zaletą i atrybutem tego opracowania jest okoliczność, że ogranicza ono w sposób bezsprzeczny ingerencję w tkankę miejską miast i miejscowości powiatu krasnostawskiego, przez które w pierwotnym założeniu projektantów inwestycja ta była poprowadzona.
Dodać należy, że jak każda inwestycja, tak również ta związana z planowaną budową szprych kolei dużych prędkości, powoduje ingerencję, w tym tę związaną z układem przestrzennym i urbanistycznym, jednakże zauważyć należy, że warianty opracowane przez Instytut Kolejnictwa znacznie ograniczają tę ingerencję, są akceptowalne i są odpowiedzią na destruktywne warianty opracowane na zlecenie spółki CPK.
Z uwagi na przedstawione powyżej informacje zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na postawione poniżej pytania:
1. Kiedy ostatecznie sekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury oraz pełnomocnik rządu do spraw Centralnego Portu Komunikacyjnego bądź też osoba umocowana do podejmowania czynności w jego imieniu potwierdzi, że inwestycje towarzyszące, jakimi są szprychy kolei dużych prędkości, będą realizowane bądź nastąpi brak realizacji tych inwestycji w aspekcie projektowanej linii nr 54 Trawniki–Krasnystaw oraz linii nr 56 Wólka Orłowska–Zamość–Tomaszów Lubelski–Bełżec?
2. Kiedy mieszkańcy i samorządowcy z terenu powiatu krasnostawskiego otrzymają oficjalną i wiążącą odpowiedź w zakresie potwierdzenia bądź zaprzeczenia akceptacji wariantów Instytutu Kolejnictwa w związku projektem KDP na terenie powiatu krasnostawskiego?
3. Proszę o wskazanie, jakie uregulowania prawne zostały poczynione przez obecny rząd w związku z tak krytykowanymi do niedawna rozwiązaniami w zakresie odszkodowań za wywłaszczenie nieruchomości pod inwestycje infrastrukturalne, w tym te dotyczące zarówno rekompensaty za wywłaszczenie nieruchomości, jak również tzw. programu dobrowolnych nabyć.
4. Czy planowane są lub trwają już prace w zakresie opracowania koncepcji wywłaszczeń nieruchomości dla inwestycji liniowych związanych z budową poszczególnych szprych kolei dużych prędkości, w tym prace związane z opracowaniem uczciwych i akceptowalnych warunków wywłaszczenia pod inwestycje kolejowe, lub czy przewidywane są nowe założenia programu dobrowolnych nabyć pod te inwestycje liniowe?
5. Jeśli są planowane lub trwają prace w zakresie, o którym mowa w pkt. 4, to jakie są główne założenia związane z wywłaszczeniem nieruchomości i programem dobrowolnych nabyć pod inwestycje kolejowe?
6. Czy planowane jest uruchomienie narzędzi dla samorządowców, które w swoim założeniu skutkowałyby tym, że nastąpi brak odpływu ludności z terenów, które będą przeznaczone pod inwestycje współtowarzyszące, jakimi jest m.in. kolej dużych prędkości w ramach budowy CPK? Jeśli tak, to jakie są te narzędzia?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Maciej Lasek
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
40%
Konkretność
60%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
2.4 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7964 znaków
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: BPCPK–2.054.72.2024
Warszawa, 30 stycznia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 7021 Posła na Sejm RP Pana Jarosława Sachajko
w sprawie stanu i przyszłości inwestycji kolejowych na terenie powiatu krasnostawskiego
w ramach budowy tzw. szprych kolei dużych prędkości na Lubelszczyźnie, przedstawiam
następujące informacje.
W drugiej połowie 2024 r. spółki Centralny Port Komunikacyjny Sp. z o.o. oraz PKP Polskie
Linie Kolejowe S.A. we współpracy z Instytutem Rozwoju Miast i Regionów rozpoczęły
prace w ramach projektu Zintegrowanej Sieci Kolejowej (dalej: ZSK).
Celem projektu jest opracowanie długoterminowego planu rozwoju sieci kolejowej Polski
po 2035 r. Projekt będzie prowadzony z wykorzystaniem opracowanych w Spółce CPK
narzędzi analitycznych. Wyniki tych prac staną się podstawą do podejmowania decyzji
dotyczących kierunków i kolejnych priorytetów inwestycyjnych zakładających racjonalną
skalę inwestycji obu spółek (CPK sp. z o.o. i PKP PLK S.A.) w zakresie rozwoju infrastruktury
transportu kolejowego. Zakończenie prac planowane jest na I kw. 2026 r.
W ramach projektu ZSK w każdym województwie zorganizowane będą w najbliższych
miesiącach Regionalne Panele Eksperckie, z udziałem przedstawicieli Urzędów
Marszałkowskich. Celem jest w szczególności pozyskanie wiedzy o lokalnych
uwarunkowaniach i oczekiwaniach w obszarze transportu, zagospodarowania
przestrzennego i kierunków zrównoważonego rozwoju regionów. Uzyskane informacje
zostaną uwzględnione w ramach prowadzonych analiz.
Odnosząc się natomiast do kwestii wywłaszczeń pod inwestycje kolejowe, uprzejmie
informuję, iż wysokość odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone ustala wojewoda
w drodze decyzji, w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji linii
kolejowej stanie się ostateczna. Odszkodowanie wypłacane jest w terminie 14 dni od dnia,
w którym decyzja o ustaleniu odszkodowania stanie się ostateczna.
Wysokość odszkodowania ustalana jest na podstawie operatu szacunkowego
sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego, według stanu nieruchomości w dniu
wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej oraz według jej wartości w dniu
-- 1 of 3 --
2
wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. Podstawę ustalenia wysokości
odszkodowania stanowi wartość rynkowa nieruchomości. W przypadku realizacji
inwestycji linii kolejowych, gdy przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem
wywłaszczenia, powoduje zwiększenie jej wartości, wartość nieruchomości powiększa się
na podstawie analizy rynku.
W przypadku nieruchomości, które zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej
będą przejmowane na rzecz Skarbu Państwa, do dnia uzyskania pozwolenia na budowę,
nieruchomości (wywłaszczane), mogą być użytkowane nieodpłatnie przez
dotychczasowych właścicieli lub osoby, które posiadały inne tytuły prawne do
nieruchomości, chyba że wcześniej niezbędne będzie zajęcie nieruchomości na potrzeby
inwestycji (art. 9s ust. 7 w zw. z ust. 3 oraz art. 9w ustawy z dnia 28 marca 2003r.
o transporcie kolejowym). Należy mieć także na uwadze, że decyzja o ustaleniu lokalizacji
linii kolejowej określa termin wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych
pomieszczeń. Zgodnie z art. 9q ust. 6 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie
kolejowym termin ten nie może być krótszy niż 30 dni od dnia, kiedy decyzja o ustaleniu
lokalizacji linii kolejowej stała się ostateczna.
Ustalenie wartości nieruchomości następuje zgodnie z obowiązującymi w Polsce
przepisami. Zgodnie z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP “Wywłaszczenie jest dopuszczalne
jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem.”
Przepisy, w tym w szczególności ustawy o transporcie kolejowym, ustawy o gospodarce
nieruchomościami czy wreszcie ustawy o Centralnym Porcie Komunikacyjnym, wskazują
w jaki sposób należy realizować zasadę słusznego odszkodowania. Pierwszą gwarancją
słusznego odszkodowania jest sposób jego ustalenia. Wartość nieruchomości określają
rzeczoznawcy majątkowi (osoby posiadające odpowiednie uprawnienia, państwowe
licencje, gwarantujące niezależność).
Drugą gwarancję słusznego odszkodowania stanowią przepisy szczegółowo określające
zasady i tryb wyceny nieruchomości (tu w szczególności ustawa o gospodarce
nieruchomościami i akty wykonawcze). W operacie szacunkowym określa się wartość
rynkową w oparciu o ceny transakcyjne nieruchomości podobnych oraz wartość
odtworzeniową, która stanowi sumę wartości gruntu i jego części składowych.
Trzecią gwarancją słusznego odszkodowania jest proces jego ustalenia. W postępowaniu
po wydaniu decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej odszkodowanie ustala organ
administracji – wojewoda w formie decyzji administracyjnej. Każda ze stron
niezadowolona z wysokości odszkodowania ma prawo złożyć odwołanie od decyzji, może
także kwestionować ustalenia decyzji w postępowaniu sądowym przed sądem
administracyjnym.
W odpowiedzi na zapytanie o kwestię wdrożenia działań mających na celu powstrzymanie
odpływu ludności w regionach objętych bezpośrednio planami inwestycyjnymi CPK,
wyjaśniam, co następuje.
-- 2 of 3 --
3
Priorytetem projektantów jest lokalizacja infrastruktury poza obszarem zurbanizowanym,
oczywiście nie zawsze jest to możliwe. Linie kolejowe napotykają na swojej drodze liczne
ciągi komunikacyjne, uwarunkowania środowiskowe czy infrastrukturę transportową
(linie energetyczne, czy rurociągi podziemne). W każdym z tych przypadków konieczne
jest zapewnienie odpowiedniego standardu skrzyżowania. Przykładem są bezkolizyjne
skrzyżowania dróg z linią kolejową (wiadukty kolejowe lub drogowe).
Ważnym aspektem jest również projektowanie infrastruktury w taki sposób, aby emisje
do środowiska były jak najmniej uciążliwe. W tym celu projektuje się nowoczesną
nawierzchnię kolejową, a także stosuje odpowiednio wyposażony tabor i systemy
sterowania ruchem kolejowym, które ograniczają powstawanie hałasu. W razie potrzeby
można również stosować urządzenia ochrony akustycznej.
Warto podkreślić, że co do zasady na liniach, które są i będą realizowane przez CPK
Sp. z o.o. zakładane jest kursowanie szybkich pociągów regionalnych (kategorii
RegioExpress). Ma to kluczowe znaczenie dla miejscowości położonych w sąsiedztwie tych
linii poza głównymi ośrodkami miejskimi. Utworzenie atrakcyjnych połączeń kolejowych
pozwoli bowiem na realizację codziennych dojazdów, np. do pracy, z wykorzystaniem
szybkich pociągów, co ograniczy zjawisko wyludniania się mniejszych miejscowości.
Dodatkowo należy wspomnieć o roli narzędzi współpracy zespołów projektowych
z jednostkami samorządu terytorialnego. Są one obecne w procesie projektowym, np.
w ramach warsztatów urbanistycznych, w czasie których dyskutuje się o jak najlepszym
wpisaniu nowych dworców kolejowych w architektoniczną i funkcjonalną tkankę miejską.
Co istotne, samorządy uzyskują narzędzia do kreowania polityki planistycznej już na etapie
wydania decyzji środowiskowych dla inwestycji kolejowych. Wtedy bowiem
wprowadzane są prawne ograniczenia zabudowy terenów przeznaczonych pod linię
kolejową.
Jednocześnie chciałbym zaznaczyć, że w Programie Wieloletnim Centralnego Portu
Komunikacyjnego na lata 2024-2032 zapewniona została kontynuacja Programu
Społeczno-Gospodarczego obejmująca działania ściśle związane ze wsparciem rozwoju
jednostek samorządu terytorialnego i funkcjonujących w jego ramach instytucji
publicznych (np. szkoły, szpitale, ochotnicze straże pożarne), stworzenie nowych szans dla
podmiotów gospodarczych oraz mieszkańców, a także ograniczenie pewnych
nieuchronnych uciążliwości związanych z realizacją inwestycji.
Z poważaniem
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Maciej Lasek
Sekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie.
-- 3 of 3 --
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: BPCPK–2.054.72.2024
Warszawa, 30 stycznia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 7021 Posła na Sejm RP Pana Jarosława Sachajko
w sprawie stanu i przyszłości inwestycji kolejowych na terenie powiatu krasnostawskiego
w ramach budowy tzw. szprych kolei dużych prędkości na Lubelszczyźnie, przedstawiam
następujące informacje.
W drugiej połowie 2024 r. spółki Centralny Port Komunikacyjny Sp. z o.o. oraz PKP Polskie
Linie Kolejowe S.A. we współpracy z Instytutem Rozwoju Miast i Regionów rozpoczęły
prace w ramach projektu Zintegrowanej Sieci Kolejowej (dalej: ZSK).
Celem projektu jest opracowanie długoterminowego planu rozwoju sieci kolejowej Polski
po 2035 r. Projekt będzie prowadzony z wykorzystaniem opracowanych w Spółce CPK
narzędzi analitycznych. Wyniki tych prac staną się podstawą do podejmowania decyzji
dotyczących kierunków i kolejnych priorytetów inwestycyjnych zakładających racjonalną
skalę inwestycji obu spółek (CPK sp. z o.o. i PKP PLK S.A.) w zakresie rozwoju infrastruktury
transportu kolejowego. Zakończenie prac planowane jest na I kw. 2026 r.
W ramach projektu ZSK w każdym województwie zorganizowane będą w najbliższych
miesiącach Regionalne Panele Eksperckie, z udziałem przedstawicieli Urzędów
Marszałkowskich. Celem jest w szczególności pozyskanie wiedzy o lokalnych
uwarunkowaniach i oczekiwaniach w obszarze transportu, zagospodarowania
przestrzennego i kierunków zrównoważonego rozwoju regionów. Uzyskane informacje
zostaną uwzględnione w ramach prowadzonych analiz.
Odnosząc się natomiast do kwestii wywłaszczeń pod inwestycje kolejowe, uprzejmie
informuję, iż wysokość odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone ustala wojewoda
w drodze decyzji, w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji linii
kolejowej stanie się ostateczna. Odszkodowanie wypłacane jest w terminie 14 dni od dnia,
w którym decyzja o ustaleniu odszkodowania stanie się ostateczna.
Wysokość odszkodowania ustalana jest na podstawie operatu szacunkowego
sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego, według stanu nieruchomości w dniu
wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej oraz według jej wartości w dniu
-- 1 of 3 --
2
wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. Podstawę ustalenia wysokości
odszkodowania stanowi wartość rynkowa nieruchomości. W przypadku realizacji
inwestycji linii kolejowych, gdy przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem
wywłaszczenia, powoduje zwiększenie jej wartości, wartość nieruchomości powiększa się
na podstawie analizy rynku.
W przypadku nieruchomości, które zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej
będą przejmowane na rzecz Skarbu Państwa, do dnia uzyskania pozwolenia na budowę,
nieruchomości (wywłaszczane), mogą być użytkowane nieodpłatnie przez
dotychczasowych właścicieli lub osoby, które posiadały inne tytuły prawne do
nieruchomości, chyba że wcześniej niezbędne będzie zajęcie nieruchomości na potrzeby
inwestycji (art. 9s ust. 7 w zw. z ust. 3 oraz art. 9w ustawy z dnia 28 marca 2003r.
o transporcie kolejowym). Należy mieć także na uwadze, że decyzja o ustaleniu lokalizacji
linii kolejowej określa termin wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych
pomieszczeń. Zgodnie z art. 9q ust. 6 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie
kolejowym termin ten nie może być krótszy niż 30 dni od dnia, kiedy decyzja o ustaleniu
lokalizacji linii kolejowej stała się ostateczna.
Ustalenie wartości nieruchomości następuje zgodnie z obowiązującymi w Polsce
przepisami. Zgodnie z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP “Wywłaszczenie jest dopuszczalne
jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem.”
Przepisy, w tym w szczególności ustawy o transporcie kolejowym, ustawy o gospodarce
nieruchomościami czy wreszcie ustawy o Centralnym Porcie Komunikacyjnym, wskazują
w jaki sposób należy realizować zasadę słusznego odszkodowania. Pierwszą gwarancją
słusznego odszkodowania jest sposób jego ustalenia. Wartość nieruchomości określają
rzeczoznawcy majątkowi (osoby posiadające odpowiednie uprawnienia, państwowe
licencje, gwarantujące niezależność).
Drugą gwarancję słusznego odszkodowania stanowią przepisy szczegółowo określające
zasady i tryb wyceny nieruchomości (tu w szczególności ustawa o gospodarce
nieruchomościami i akty wykonawcze). W operacie szacunkowym określa się wartość
rynkową w oparciu o ceny transakcyjne nieruchomości podobnych oraz wartość
odtworzeniową, która stanowi sumę wartości gruntu i jego części składowych.
Trzecią gwarancją słusznego odszkodowania jest proces jego ustalenia. W postępowaniu
po wydaniu decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej odszkodowanie ustala organ
administracji – wojewoda w formie decyzji administracyjnej. Każda ze stron
niezadowolona z wysokości odszkodowania ma prawo złożyć odwołanie od decyzji, może
także kwestionować ustalenia decyzji w postępowaniu sądowym przed sądem
administracyjnym.
W odpowiedzi na zapytanie o kwestię wdrożenia działań mających na celu powstrzymanie
odpływu ludności w regionach objętych bezpośrednio planami inwestycyjnymi CPK,
wyjaśniam, co następuje.
-- 2 of 3 --
3
Priorytetem projektantów jest lokalizacja infrastruktury poza obszarem zurbanizowanym,
oczywiście nie zawsze jest to możliwe. Linie kolejowe napotykają na swojej drodze liczne
ciągi komunikacyjne, uwarunkowania środowiskowe czy infrastrukturę transportową
(linie energetyczne, czy rurociągi podziemne). W każdym z tych przypadków konieczne
jest zapewnienie odpowiedniego standardu skrzyżowania. Przykładem są bezkolizyjne
skrzyżowania dróg z linią kolejową (wiadukty kolejowe lub drogowe).
Ważnym aspektem jest również projektowanie infrastruktury w taki sposób, aby emisje
do środowiska były jak najmniej uciążliwe. W tym celu projektuje się nowoczesną
nawierzchnię kolejową, a także stosuje odpowiednio wyposażony tabor i systemy
sterowania ruchem kolejowym, które ograniczają powstawanie hałasu. W razie potrzeby
można również stosować urządzenia ochrony akustycznej.
Warto podkreślić, że co do zasady na liniach, które są i będą realizowane przez CPK
Sp. z o.o. zakładane jest kursowanie szybkich pociągów regionalnych (kategorii
RegioExpress). Ma to kluczowe znaczenie dla miejscowości położonych w sąsiedztwie tych
linii poza głównymi ośrodkami miejskimi. Utworzenie atrakcyjnych połączeń kolejowych
pozwoli bowiem na realizację codziennych dojazdów, np. do pracy, z wykorzystaniem
szybkich pociągów, co ograniczy zjawisko wyludniania się mniejszych miejscowości.
Dodatkowo należy wspomnieć o roli narzędzi współpracy zespołów projektowych
z jednostkami samorządu terytorialnego. Są one obecne w procesie projektowym, np.
w ramach warsztatów urbanistycznych, w czasie których dyskutuje się o jak najlepszym
wpisaniu nowych dworców kolejowych w architektoniczną i funkcjonalną tkankę miejską.
Co istotne, samorządy uzyskują narzędzia do kreowania polityki planistycznej już na etapie
wydania decyzji środowiskowych dla inwestycji kolejowych. Wtedy bowiem
wprowadzane są prawne ograniczenia zabudowy terenów przeznaczonych pod linię
kolejową.
Jednocześnie chciałbym zaznaczyć, że w Programie Wieloletnim Centralnego Portu
Komunikacyjnego na lata 2024-2032 zapewniona została kontynuacja Programu
Społeczno-Gospodarczego obejmująca działania ściśle związane ze wsparciem rozwoju
jednostek samorządu terytorialnego i funkcjonujących w jego ramach instytucji
publicznych (np. szkoły, szpitale, ochotnicze straże pożarne), stworzenie nowych szans dla
podmiotów gospodarczych oraz mieszkańców, a także ograniczenie pewnych
nieuchronnych uciążliwości związanych z realizacją inwestycji.
Z poważaniem
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Maciej Lasek
Sekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie.
-- 3 of 3 --