Interpelacja w sprawie zagrożeń związanych z ekspozycją małoletnich na pornografię i skutecznego sposobu przeciwdziałania rozprzestrzenianiu się pornografii w przestrzeni medialnej

Interpelacja nr 7018

do ministra cyfryzacji

w sprawie zagrożeń związanych z ekspozycją małoletnich na pornografię i skutecznego sposobu przeciwdziałania rozprzestrzenianiu się pornografii w przestrzeni medialnej

Zgłaszający: Jarosław Sachajko

Data wpływu: 17-12-2024

Szanowny Panie Ministrze,

w przypadku, kiedy dany kraj mierzy się z problemem na jakimkolwiek gruncie, i gdy problem ten mimo wieloletnich wysiłków władzy pozostaje nierozwiązany, mądrym i roztropnym sposobem jest sięgnięcie po skuteczne rozwiązania tych samych problemów przez inne kraje, bo po co wyważać otwarte drzwi, skoro rozwiązanie może znajdować się w zasięgu ręki. O problemie pornografii pisałem już, składając liczne interpelacje poselskie, i to jeszcze w VIII kadencji Sejmu. Jak widzimy – problem pozostaje nierozwiązany – a co więcej – pogłębia się i niesie ze sobą nowe zagrożenia, które dotykają zwłaszcza osoby małoletnie. Jak z opisywaną kwestią radzą sobie inne kraje Europy? Od stycznia w całym Zjednoczonym Królestwie wchodzą w życie nowe wymogi dla serwisów pornograficznych dostępnych na terenie tego kraju na mocy nowej ustawy o bezpieczeństwie online z 2023 r.

Debata nad potrzebą blokowania dzieciom i młodzieży dostępu do pornografii w Internecie trwa w Wielkiej Brytanii podobnie jak i u nas od wielu lat. Brytyjczycy chcieli dać światu przykład i jako pierwsi wprowadzić prawdziwą weryfikację wieku na stronach z takimi treściami. O tym pisałem w interpelacjach w 2018 roku. Brytyjczykom jednak nie udało się, ponieważ ustawa o gospodarce cyfrowej z 2017 r., która m.in. miała taką weryfikację narzucić serwisom pornograficznym, nigdy nie została w tym zakresie zastosowana. W międzyczasie tematem tym zajęły się też inne kraje.

W Polsce od wielu lat słyszymy zapowiedzi zmiany prawa w tej materii, które z niewiadomych powodów są prokrastynowane. Była minister rodziny, pracy i polityki społecznej, Marlena Maląg przyznała – cytat za EKAI: „niestety wpływy różnych środowisk spowodowały, że ustawa ta została zablokowana“. W Polsce pojawiła się inicjatywa oddolna, gdyż w tej chwili trwa intensywna zbiórka podpisów pod obywatelskim projektem ustawy o ochronie małoletnich przed treściami pornograficznymi w Internecie. Będą one zbierane do połowy grudnia, gdyż 23 grudnia mija termin na złożenie w Sejmie minimum 100 tys. podpisów. Małoletni nie zdają sobie sprawy z zagrożeń, jakie niesie ze sobą ekspozycja na treści pornograficzne – i to obojętnie w jakim wieku znajduje się osoba oglądająca te treści. Świadomość rodziców wzrasta, chcą oni chronić swoje dzieci, stąd tak wielkie zainteresowanie podpisywaniem list. Badania opinii publicznej pokazują optymistyczne dane, że aż 90% polskich obywateli podpisuje się pod postulatem zablokowania dzieciom dostępu do wszelkiej pornografii online.

Znane są badania z 2022 r. ukazujące, że aż jedna czwarta polskich nastolatków jest uzależniona od oglądania takich treści, a liczne badania naukowe pokazują, jak destrukcyjne dla rozwoju młodego człowieka może być uzależnienie od pornografii. Naukowcy porównują je często do zażywania twardych narkotyków, stąd hasło „Stop Narkotykowi Pornografii“ używane do trwającej w Polsce zbiórki podpisów. Statystyki oglądalności przez młodzież i dzieci pornografii są porażające – średni wiek pierwszego kontaktu polskiego dziecka z pornografią to niespełna 11 lat, brytyjskiego to 13 lat. Aby się temu zjawisku przeciwstawić, brytyjski ustawodawca uwzględnił właśnie potrzebę wprowadzenia obowiązkowej weryfikacji wieku przed dostępem do stron zawierających treści pornograficzne w ustawie o bezpieczeństwie online przyjętej w 2023 roku. Od lipca 2025 r. wszystkie takie serwisy będą musiały mieć już wdrożone skuteczne mechanizmy weryfikacji wieku. Tym serwisom, które się nie zastosują do wymogów Ofcom, albo w przypadku których urząd ten uzna, że wprowadzone przez nie mechanizmy weryfikacji wieku nie spełniają kryteriów skuteczności i odporności na oszustwa, będzie groziła blokada dostępu na terenie całego Zjednoczonego Królestwa. Dodatkowo, właściciele tych stron będą podlegali karom finansowym o wartości nawet 10% ich rocznych przychodów na całym świecie i zostaną objęci zakazem prowadzenia wszelkiej działalności gospodarczej w Wielkiej Brytanii.

Jeśli chodzi o Europę, podobne prawo jak w Wielkiej Brytanii przyjęto we Francji, i we Włoszech (w 2023 r.), gdzie urząd nadzoru mediów Agcom opublikował podobne wytyczne we wrześniu, dając serwisom z treściami pornograficznymi pół roku na wprowadzenie mechanizmów skutecznej weryfikacji wieku. Poza Europą już obowiązek weryfikacji wieku istnieje w kilkunastu stanach USA, a kolejne przymierzają się do tego samego. W sąsiedniej Kanadzie trwają ożywione dyskusje na ten temat. W Australii przyjęto w listopadzie br. ustawę zakazującą korzystanie z mediów społecznościowych przez dzieci do lat 16, co zmusi też właścicieli takich platform do wprowadzenia mechanizmów weryfikacji wieku.

Patrząc na działania innych krajów, warto rozważyć podjęcie tych samych kroków legislacyjnych, by zapobiec wpadaniu naszych dzieci w spiralę uzależnień, gdyż jak pokazują badania, uzależnienie od pornografii toruje drogę innym uzależnieniom.

Z uwagi na przedstawione powyżej informacje, zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na postawione poniżej pytania:

Czy ministerstwo widzi potrzebę i czy planuje w najbliższym czasie zwiększyć ochronę małoletnich przed niszczącymi treściami pornograficznymi obecnymi w przestrzeni medialnej? Jeśli tak, proszę o wskazanie, jakie to będą działania.

Czy ministerstwo uważa za zasadne wykorzystanie rozwiązań użytych i sprawdzonych w innych krajach, by zatrzymać w jakimś stopniu zjawisko uzależniania się młodocianych od treści pornograficznych?