Interpelacja nr 7013
Interpelacja w sprawie braku podwyżek stypendiów doktoranckich
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (100%)
Obrona i Bezpieczeństwo (75%)
Podatki i Finanse (40%)
Klimat, Energia i Środowisko (38%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie braku podwyżek stypendiów doktoranckich
Interpelacja nr 7013
do ministra nauki
w sprawie braku podwyżek stypendiów doktoranckich
Zgłaszający: Rafał Weber
Data wpływu: 16-12-2024
Szanowny Panie Ministrze!
Korzystając z uprawnienia wynikającego wprost z art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), zwracam się do Pana Ministra o jak najszybsze przyjęcie nowego rozporządzenia zwiększającego przynajmniej o 5% kwotę minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora.
W budżecie na przyszły rok zaplanowano wzrost wydatków na uczelnie o 5%, a więc jedynie o wskaźnik inflacji. Ministerstwo twierdzi, że te pieniądze uczelnie mają rozdysponować na podwyżki płac. Równocześnie jednak Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego odmówiło przygotowania nowego rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora w uczelni publicznej, od którego wyliczany jest poziom stypendiów doktoranckich, a to oznacza, że wbrew zapowiedziom, stypendia doktoranckie mają pozostać po 1 stycznia 2025 r. niezmienione, czyli nie będzie obiecanej 5% podwyżki, a właściwie waloryzacji stypendiów o wskaźnik inflacji - czyli w ujęciu realnym, poziom stypendiów spadnie.
Należy się też odnieść do często przytaczanej przez ministerstwo narracji, jakoby "nie było potrzeby" podniesienia minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora, bo "to jest przecież tylko poziom minimalny" i rzekomo "nic nie stoi na przeszkodzie, by rektorzy samodzielnie ustalali wyższy poziom stypendiów doktoranckich, niż ten minimalny wynikający z rozporządzenia”. Takie sytuacje, gdy rektorzy samodzielnie ustalają stypendium doktoranckie na poziomie wyższym niż wynikający wprost z rozporządzenia o minimalnym wynagrodzeniu profesora, praktycznie się nie zdarzają. Jedynym znanym przypadkiem takiej sytuacji jest decyzja o wypłacie wyższych stypendiów niż minimalne podjęta przez rektora Uniwersytetu Warszawskiego, co jest oczywiście bardzo chlubnym wyjątkiem, ale właśnie - wyjątkiem. Ministerstwo nie powinno stosować argumentu, że "przecież rektorzy mogą samodzielnie podnosić stypendia doktoranckie", gdyż doskonale wiadomo, że żaden z rektorów poza jednym lub maksimum 2-3 rektorami na całą Polskę tego nie zrobi. W przyszłym roku prawdopodobnie doktoranci będą mieli ciężej niż w tym, a wobec szalejącej inflacji i rosnących czynszów w akademikach realna siła nabywcza stypendiów będzie niższa i to dużo bardziej, niż o oficjalny wskaźnik inflacji. Koszty życia doktorantów rosną bowiem szybciej niż o 5%, co przejawia się chociażby w drastycznych podwyżkach (nawet o 20-30%) czynszów w akademikach lub wynajętych mieszkaniach (sama cena prądu wzrasta o ponad 20%, co przekłada się na koszty życia).
Należy nadmienić, że oczekiwanie dokonania waloryzacji stypendiów doktoranckich o wskaźnik inflacji nie jest czymś nadzwyczajnym. Waloryzacja to nie podwyżka, ale utrzymanie stypendium, emerytury, renty czy wynagrodzenia na tym samym poziomie realnym, po uwzględnieniu inflacji. Ministerstwo przeznaczając dodatkowe 5% więcej środków na szkolnictwo wyższe wprowadza opinię publiczną w błąd sugerując, że stypendia doktoranckie mają również od stycznia 2025 r. wzrosnąć, mimo że bez zmiany rozporządzenia o minimalnym wynagrodzeniu zasadniczym profesora tak się nie stanie.
Mając na uwadze powyższe zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy i w jakim terminie zostanie przyjęte nowe rozporządzenie, zwiększające przynajmniej o 5% kwotę minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora?
2. Czy są przygotowywane jakieś inne rozwiązania systemowe, które byłyby w stanie wesprzeć tę grupę zawodową?
Interpelacja nr 7013
do ministra nauki
w sprawie braku podwyżek stypendiów doktoranckich
Zgłaszający: Rafał Weber
Data wpływu: 16-12-2024
Szanowny Panie Ministrze!
Korzystając z uprawnienia wynikającego wprost z art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), zwracam się do Pana Ministra o jak najszybsze przyjęcie nowego rozporządzenia zwiększającego przynajmniej o 5% kwotę minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora.
W budżecie na przyszły rok zaplanowano wzrost wydatków na uczelnie o 5%, a więc jedynie o wskaźnik inflacji. Ministerstwo twierdzi, że te pieniądze uczelnie mają rozdysponować na podwyżki płac. Równocześnie jednak Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego odmówiło przygotowania nowego rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora w uczelni publicznej, od którego wyliczany jest poziom stypendiów doktoranckich, a to oznacza, że wbrew zapowiedziom, stypendia doktoranckie mają pozostać po 1 stycznia 2025 r. niezmienione, czyli nie będzie obiecanej 5% podwyżki, a właściwie waloryzacji stypendiów o wskaźnik inflacji - czyli w ujęciu realnym, poziom stypendiów spadnie.
Należy się też odnieść do często przytaczanej przez ministerstwo narracji, jakoby "nie było potrzeby" podniesienia minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora, bo "to jest przecież tylko poziom minimalny" i rzekomo "nic nie stoi na przeszkodzie, by rektorzy samodzielnie ustalali wyższy poziom stypendiów doktoranckich, niż ten minimalny wynikający z rozporządzenia”. Takie sytuacje, gdy rektorzy samodzielnie ustalają stypendium doktoranckie na poziomie wyższym niż wynikający wprost z rozporządzenia o minimalnym wynagrodzeniu profesora, praktycznie się nie zdarzają. Jedynym znanym przypadkiem takiej sytuacji jest decyzja o wypłacie wyższych stypendiów niż minimalne podjęta przez rektora Uniwersytetu Warszawskiego, co jest oczywiście bardzo chlubnym wyjątkiem, ale właśnie - wyjątkiem. Ministerstwo nie powinno stosować argumentu, że "przecież rektorzy mogą samodzielnie podnosić stypendia doktoranckie", gdyż doskonale wiadomo, że żaden z rektorów poza jednym lub maksimum 2-3 rektorami na całą Polskę tego nie zrobi. W przyszłym roku prawdopodobnie doktoranci będą mieli ciężej niż w tym, a wobec szalejącej inflacji i rosnących czynszów w akademikach realna siła nabywcza stypendiów będzie niższa i to dużo bardziej, niż o oficjalny wskaźnik inflacji. Koszty życia doktorantów rosną bowiem szybciej niż o 5%, co przejawia się chociażby w drastycznych podwyżkach (nawet o 20-30%) czynszów w akademikach lub wynajętych mieszkaniach (sama cena prądu wzrasta o ponad 20%, co przekłada się na koszty życia).
Należy nadmienić, że oczekiwanie dokonania waloryzacji stypendiów doktoranckich o wskaźnik inflacji nie jest czymś nadzwyczajnym. Waloryzacja to nie podwyżka, ale utrzymanie stypendium, emerytury, renty czy wynagrodzenia na tym samym poziomie realnym, po uwzględnieniu inflacji. Ministerstwo przeznaczając dodatkowe 5% więcej środków na szkolnictwo wyższe wprowadza opinię publiczną w błąd sugerując, że stypendia doktoranckie mają również od stycznia 2025 r. wzrosnąć, mimo że bez zmiany rozporządzenia o minimalnym wynagrodzeniu zasadniczym profesora tak się nie stanie.
Mając na uwadze powyższe zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy i w jakim terminie zostanie przyjęte nowe rozporządzenie, zwiększające przynajmniej o 5% kwotę minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora?
2. Czy są przygotowywane jakieś inne rozwiązania systemowe, które byłyby w stanie wesprzeć tę grupę zawodową?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Maria Mrówczyńska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
2 kwot, 7 %
Precyzyjne daty
11
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
8.3 / 1k zn.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (7)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9005 znaków
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DSW-W PS.055.31.2024.M K
W arszawa, 07 stycznia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 7013
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posła na Sejm RP Pana Rafała Webera
w sprawie braku podwyżek stypendiów doktoranckich.
Szanowny Panie Pośle,
na wstępie pragnę zapewnić, iż kwestia wynagrodzeń oraz świadczeń w całym systemie
szkolnictwa wyższego i nauki jest dla Ministra Nauki niezwykle istotna. Przykładem tego
są dotychczasowe działania resortu, które skutkowały wyasygnowaniem z budżetu państwa
w 2024 r. dodatkowych środków finansowych na regulację wynagrodzeń w systemie
szkolnictwa wyższego i nauki. W szczególności na podstawie art. 368 ust. 9 ustawy z dnia
20 lipca 2018 r. –
Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571), zwanej
dalej „ ustawą PSWN” , został dokonany podział środków finansowych w kwocie
3.754.694,1 tys. zł, które przyznano w formie zwiększeń wysokości subwencji ze środków
finansowych na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego oraz badawczego uczelni
z przeznaczeniem na podwyższenie wynagrodzeń brutto pracowników uczelni średnio o:
− 30% w odniesieniu do funduszu płac w grupie nauczycieli akademickich,
− 20% w odniesieniu do funduszu płac w grupie pracowników niebędących
nauczycielami akademickimi,
w odniesieniu do wykonania wynagrodzeń w tych uczelniach w 2022 r.
Ponadto 17 grudnia 2024 r. przekazano 71 uczelniom publicznym nadzorowanym przez
ministra właściwego ds. nauki i szkolnictwa wyższego skarbowe papiery wartościowe
o łącznej wartości 1,5 mld zł, z przeznaczeniem na realizację projektów strategicznych.
R ównocześnie – w trosce o wyrównanie szans i nadrobienie wieloletnich zaległości
w finansowaniu – 16 grudnia 2024 r. M inister Nauki dokonał zwiększenia wysokości
subwencji dla instytutów Polskiej Akademii Nauk w łącznej wysokości 100 mln zł.
W projekcie ustawy budżetowej na rok 2025, który zgodnie z aktualnym stanem prac,
po wniesieniu poprawek przez Senat, został skierowany do K omisji Finansów Publicznych,
zaplanowano w części 28 – Szkolnictwo wyższe i nauka (z wyłączeniem budżetu środków
europejskich) wydatki w wysokości 33.014.319 tys. zł, co stanowi realny wzrost nakładów
na ten cel w porównaniu do nowelizacji ustawy budżetowej na 2024 r. o 5,08%.
O dnosząc się do kwestii ponownej zmiany rozporządzenia M inistra Nauki w sprawie
wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
publicznej, należy wskazać, że podjęcie decyzji w tym zakresie jest uwarunkowane
zapewnieniem odpowiedniego finansowania tego przedsięwzięcia z budżetu państwa.
Należy zwrócić uwagę, że skutki finansowe zmiany rozporządzenia występowałyby nie tylko
w części budżetowej 28 – nauka i szkolnictwo wyższe, której dysponentem jest M inister
Nauki, ale również w budżetach wszystkich innych ministrów nadzorujących uczelnie,
będących dysponentami części budżetowych odpowiednio:
− cz. 21 – gospodarka morska – w odniesieniu do uczelni morskich,
− cz. 24 – kultura i ochrona dziedzictwa narodowego – w odniesieniu do uczelni
artystycznych,
− cz. 29 – obrona narodowa – w odniesieniu do uczelni wojskowych,
− cz. 37 – sprawiedliwość oraz cz. 42 – sprawy wewnętrzne – w odniesieniu do uczelni
służb państwowych,
− cz. 46 – zdrowie – w odniesieniu do uczelni medycznych.
W zakresie możliwości wprowadzenia nowych rozwiązań systemowych, które mogłyby
wesprzeć doktorantów, uprzejmie wyjaśniam, że szkoły doktorskie są formą kształcenia
doktorantów, która zastąpiła dotychczasowe studia doktoranckie. Szkoły doktorskie
rozpoczęły swoją działalność z dniem 1 października 2019 r. i zostały wprowadzone ustawą
PSW N.
W wyniku tej reformy systemu kształcenia doktorantów powstał powszechny system
stypendialny dla doktorantów, zakładający wypłacanie stypendium każdemu doktorantowi
nieposiadającemu stopnia doktora przez 4 letni okres kształcenia w minimalnej wysokości
gwarantowanej ustawą. Zmiana ta w istotny sposób poprawiła status materialny
doktorantów.
Doktoranci kształcący się w szkołach doktorskich mają ponadto prawo do korzystania przez
okres kształcenia (4 lata) z preferencyjnego kredytu studenckiego z dopłatami
do oprocentowania z budżetu państwa oraz korzystnymi warunkami zaciągania kredytu
oraz jego spłaty. Jednocześnie została zachowana także możliwość ubiegania się doktoranta
o środki z programów grantowych, a także z programów stypendialnych oferowanych
przez jednostki samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne i prawne. Doktoranci mają
również prawo ubiegania się o stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców.
Zwracam ponadto uwagę, iż określona w art. 209 ust. 4 ustawy PSW N, wysokość stypendium
doktoranckiego ma charakter minimalny. Podmiot prowadzący szkołę doktorską może
ustalić stawki tych stypendiów na poziomie wyższym. W skazuję również, iż ustawa
przewiduje wypłatę stypendium doktoranckiego w czasie zawieszenia kształcenia
doktoranta na okres odpowiadający czasowi trwania urlopu macierzyńskiego, urlopu
na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego oraz urlopu rodzicielskiego,
określonych w K odeksie pracy. A okresu wypłaty w takim przypadku nie wlicza
się do łącznego 4 letniego okresu pobierania stypendium doktoranckiego. Ponadto
wskazuję, iż doktorant posiadający orzeczenie o niepełnosprawności otrzymuje stypendium
doktoranckie w wysokości zwiększonej o 30% kwoty stypendium otrzymywanego przed
oceną śródokresową.
Rozporządzenie Ministra Nauki z dnia 15 lutego 2024 r.
zmieniające rozporządzenie w sprawie
wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni
publicznej(Dz. U. poz. 235), podniosło wysokość wynagrodzenia profesora do kwoty 9370 zł,
zwiększając je o 2160 zł, co stanowi wzrost tego wynagrodzenia o 30%.
W raz ze wzrostem minimalnego wynagrodzenia profesora wzrastają wynagrodzenia
i świadczenia w całym systemie szkolnictwa wyższego i nauki, których wysokość
jest relacjonowana do wysokości wynagrodzenia profesora. Tym samym, wraz ze wzrostem
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
wynagrodzenia profesora, wzrasta kwota miesięcznego stypendium doktoranckiego,
przy czym jego wysokość wynosi co najmniej:
− 37% wynagrodzenia profesora – do miesiąca, w którym została przeprowadzona
ocena śródokresowa (3466,9 zł);
− 57% wynagrodzenia profesora – po miesiącu, w którym została przeprowadzona
ocena śródokresowa (5340,9 zł).
Zwracam ponadto uwagę, że od 1 października 2023 r. weszły w życie przepisy znoszące
zakaz zatrudnienia doktoranta jako nauczyciela akademickiego lub pracownika naukowego.
Zmiana została wprowadzona ustawą z dnia 28 lipca 2023 r.
o zmianie ustawy – Karta
Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw(Dz. U. poz. 1672, z późn. zm.) – w kontekście
możliwości dodatkowego zabezpieczenia sytuacji materialnej doktorantów.
Przedstawiając powyższe, uprzejmie informuję, że M inisterstwo Nauki i Szkolnictwa
W yższego w pełni dostrzega istotność kwestii wysokości stypendiów doktoranckich. Należy
jednak wskazać, że determinantem kolejnych podwyżek w tym zakresie, jest zapewnienie
finansowania kosztów z budżetu państwa w 2025 r. i w latach następnych. Decyzje w sprawie
muszą uwzględniać stanowisko M inisterstwa Finansów.
Pragnę podkreślić, że wprowadzenie szkół doktorskich w miejsce studiów doktoranckich
związane było z niską skutecznością tych ostatnich. M imo dynamicznego wzrostu liczby
doktorantów studiów doktoranckich po 2008 r. właściwie nie wzrastała liczba nadawanych
stopni doktora. Podkreślam, że M inisterstwo korzysta na bieżąco z danych statystycznych
przekazywanych w Systemie PO L-on w zakresie kształcenia w szkołach doktorskich.
K ształcenie w szkołach doktorskich, które zastąpiły studia doktoranckie, rozpoczęło
się z dniem 1 października 2019 r. Proces kształcenia w szkole doktorskiej trwa od 6 do 8
semestrów. O znacza to, że co do zasady pierwszy cykl kształcenia w 4 letniej szkole
doktorskiej zakończył się 30 września 2023 r., drugi zaś – 30 września 2024 r. O becnie mamy
stały poziom rekrutacji do szkół doktorskich na poziomie ok. 4 tysięcy doktorantów rocznie.
B ędziemy prowadzić analizy pod kątem możliwości zwiększenia liczby doktorantów
oraz promowania wyboru tej ścieżki rozwoju naukowego.
Dodatkowo nadmieniam, że w M inisterstwie Nauki i Szkolnictwa W yższego prowadzone są
prace legislacyjne mające na celu poprawę sytuacji środowiska naukowego w Polsce, w tym
w zakresie warunków pracy tej grupy zawodowej.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
M inistra Nauki
M aria M rówczyńska
Podsekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
K ancelaria Prezesa R ady M inistrów
-- 3 of 3 --
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DSW-W PS.055.31.2024.M K
W arszawa, 07 stycznia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 7013
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posła na Sejm RP Pana Rafała Webera
w sprawie braku podwyżek stypendiów doktoranckich.
Szanowny Panie Pośle,
na wstępie pragnę zapewnić, iż kwestia wynagrodzeń oraz świadczeń w całym systemie
szkolnictwa wyższego i nauki jest dla Ministra Nauki niezwykle istotna. Przykładem tego
są dotychczasowe działania resortu, które skutkowały wyasygnowaniem z budżetu państwa
w 2024 r. dodatkowych środków finansowych na regulację wynagrodzeń w systemie
szkolnictwa wyższego i nauki. W szczególności na podstawie art. 368 ust. 9 ustawy z dnia
20 lipca 2018 r. –
Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571), zwanej
dalej „ ustawą PSWN” , został dokonany podział środków finansowych w kwocie
3.754.694,1 tys. zł, które przyznano w formie zwiększeń wysokości subwencji ze środków
finansowych na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego oraz badawczego uczelni
z przeznaczeniem na podwyższenie wynagrodzeń brutto pracowników uczelni średnio o:
− 30% w odniesieniu do funduszu płac w grupie nauczycieli akademickich,
− 20% w odniesieniu do funduszu płac w grupie pracowników niebędących
nauczycielami akademickimi,
w odniesieniu do wykonania wynagrodzeń w tych uczelniach w 2022 r.
Ponadto 17 grudnia 2024 r. przekazano 71 uczelniom publicznym nadzorowanym przez
ministra właściwego ds. nauki i szkolnictwa wyższego skarbowe papiery wartościowe
o łącznej wartości 1,5 mld zł, z przeznaczeniem na realizację projektów strategicznych.
R ównocześnie – w trosce o wyrównanie szans i nadrobienie wieloletnich zaległości
w finansowaniu – 16 grudnia 2024 r. M inister Nauki dokonał zwiększenia wysokości
subwencji dla instytutów Polskiej Akademii Nauk w łącznej wysokości 100 mln zł.
W projekcie ustawy budżetowej na rok 2025, który zgodnie z aktualnym stanem prac,
po wniesieniu poprawek przez Senat, został skierowany do K omisji Finansów Publicznych,
zaplanowano w części 28 – Szkolnictwo wyższe i nauka (z wyłączeniem budżetu środków
europejskich) wydatki w wysokości 33.014.319 tys. zł, co stanowi realny wzrost nakładów
na ten cel w porównaniu do nowelizacji ustawy budżetowej na 2024 r. o 5,08%.
O dnosząc się do kwestii ponownej zmiany rozporządzenia M inistra Nauki w sprawie
wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
publicznej, należy wskazać, że podjęcie decyzji w tym zakresie jest uwarunkowane
zapewnieniem odpowiedniego finansowania tego przedsięwzięcia z budżetu państwa.
Należy zwrócić uwagę, że skutki finansowe zmiany rozporządzenia występowałyby nie tylko
w części budżetowej 28 – nauka i szkolnictwo wyższe, której dysponentem jest M inister
Nauki, ale również w budżetach wszystkich innych ministrów nadzorujących uczelnie,
będących dysponentami części budżetowych odpowiednio:
− cz. 21 – gospodarka morska – w odniesieniu do uczelni morskich,
− cz. 24 – kultura i ochrona dziedzictwa narodowego – w odniesieniu do uczelni
artystycznych,
− cz. 29 – obrona narodowa – w odniesieniu do uczelni wojskowych,
− cz. 37 – sprawiedliwość oraz cz. 42 – sprawy wewnętrzne – w odniesieniu do uczelni
służb państwowych,
− cz. 46 – zdrowie – w odniesieniu do uczelni medycznych.
W zakresie możliwości wprowadzenia nowych rozwiązań systemowych, które mogłyby
wesprzeć doktorantów, uprzejmie wyjaśniam, że szkoły doktorskie są formą kształcenia
doktorantów, która zastąpiła dotychczasowe studia doktoranckie. Szkoły doktorskie
rozpoczęły swoją działalność z dniem 1 października 2019 r. i zostały wprowadzone ustawą
PSW N.
W wyniku tej reformy systemu kształcenia doktorantów powstał powszechny system
stypendialny dla doktorantów, zakładający wypłacanie stypendium każdemu doktorantowi
nieposiadającemu stopnia doktora przez 4 letni okres kształcenia w minimalnej wysokości
gwarantowanej ustawą. Zmiana ta w istotny sposób poprawiła status materialny
doktorantów.
Doktoranci kształcący się w szkołach doktorskich mają ponadto prawo do korzystania przez
okres kształcenia (4 lata) z preferencyjnego kredytu studenckiego z dopłatami
do oprocentowania z budżetu państwa oraz korzystnymi warunkami zaciągania kredytu
oraz jego spłaty. Jednocześnie została zachowana także możliwość ubiegania się doktoranta
o środki z programów grantowych, a także z programów stypendialnych oferowanych
przez jednostki samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne i prawne. Doktoranci mają
również prawo ubiegania się o stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców.
Zwracam ponadto uwagę, iż określona w art. 209 ust. 4 ustawy PSW N, wysokość stypendium
doktoranckiego ma charakter minimalny. Podmiot prowadzący szkołę doktorską może
ustalić stawki tych stypendiów na poziomie wyższym. W skazuję również, iż ustawa
przewiduje wypłatę stypendium doktoranckiego w czasie zawieszenia kształcenia
doktoranta na okres odpowiadający czasowi trwania urlopu macierzyńskiego, urlopu
na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego oraz urlopu rodzicielskiego,
określonych w K odeksie pracy. A okresu wypłaty w takim przypadku nie wlicza
się do łącznego 4 letniego okresu pobierania stypendium doktoranckiego. Ponadto
wskazuję, iż doktorant posiadający orzeczenie o niepełnosprawności otrzymuje stypendium
doktoranckie w wysokości zwiększonej o 30% kwoty stypendium otrzymywanego przed
oceną śródokresową.
Rozporządzenie Ministra Nauki z dnia 15 lutego 2024 r.
zmieniające rozporządzenie w sprawie
wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni
publicznej(Dz. U. poz. 235), podniosło wysokość wynagrodzenia profesora do kwoty 9370 zł,
zwiększając je o 2160 zł, co stanowi wzrost tego wynagrodzenia o 30%.
W raz ze wzrostem minimalnego wynagrodzenia profesora wzrastają wynagrodzenia
i świadczenia w całym systemie szkolnictwa wyższego i nauki, których wysokość
jest relacjonowana do wysokości wynagrodzenia profesora. Tym samym, wraz ze wzrostem
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
wynagrodzenia profesora, wzrasta kwota miesięcznego stypendium doktoranckiego,
przy czym jego wysokość wynosi co najmniej:
− 37% wynagrodzenia profesora – do miesiąca, w którym została przeprowadzona
ocena śródokresowa (3466,9 zł);
− 57% wynagrodzenia profesora – po miesiącu, w którym została przeprowadzona
ocena śródokresowa (5340,9 zł).
Zwracam ponadto uwagę, że od 1 października 2023 r. weszły w życie przepisy znoszące
zakaz zatrudnienia doktoranta jako nauczyciela akademickiego lub pracownika naukowego.
Zmiana została wprowadzona ustawą z dnia 28 lipca 2023 r.
o zmianie ustawy – Karta
Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw(Dz. U. poz. 1672, z późn. zm.) – w kontekście
możliwości dodatkowego zabezpieczenia sytuacji materialnej doktorantów.
Przedstawiając powyższe, uprzejmie informuję, że M inisterstwo Nauki i Szkolnictwa
W yższego w pełni dostrzega istotność kwestii wysokości stypendiów doktoranckich. Należy
jednak wskazać, że determinantem kolejnych podwyżek w tym zakresie, jest zapewnienie
finansowania kosztów z budżetu państwa w 2025 r. i w latach następnych. Decyzje w sprawie
muszą uwzględniać stanowisko M inisterstwa Finansów.
Pragnę podkreślić, że wprowadzenie szkół doktorskich w miejsce studiów doktoranckich
związane było z niską skutecznością tych ostatnich. M imo dynamicznego wzrostu liczby
doktorantów studiów doktoranckich po 2008 r. właściwie nie wzrastała liczba nadawanych
stopni doktora. Podkreślam, że M inisterstwo korzysta na bieżąco z danych statystycznych
przekazywanych w Systemie PO L-on w zakresie kształcenia w szkołach doktorskich.
K ształcenie w szkołach doktorskich, które zastąpiły studia doktoranckie, rozpoczęło
się z dniem 1 października 2019 r. Proces kształcenia w szkole doktorskiej trwa od 6 do 8
semestrów. O znacza to, że co do zasady pierwszy cykl kształcenia w 4 letniej szkole
doktorskiej zakończył się 30 września 2023 r., drugi zaś – 30 września 2024 r. O becnie mamy
stały poziom rekrutacji do szkół doktorskich na poziomie ok. 4 tysięcy doktorantów rocznie.
B ędziemy prowadzić analizy pod kątem możliwości zwiększenia liczby doktorantów
oraz promowania wyboru tej ścieżki rozwoju naukowego.
Dodatkowo nadmieniam, że w M inisterstwie Nauki i Szkolnictwa W yższego prowadzone są
prace legislacyjne mające na celu poprawę sytuacji środowiska naukowego w Polsce, w tym
w zakresie warunków pracy tej grupy zawodowej.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
M inistra Nauki
M aria M rówczyńska
Podsekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
K ancelaria Prezesa R ady M inistrów
-- 3 of 3 --