Interpelacja w sprawie projektu pn. "Zwiększenie retencji i odbudowa zasobów wodnych terenów pogórniczych na obszarze Wielkopolski wschodniej"
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7002
do ministra infrastruktury
w sprawie projektu pn. "Zwiększenie retencji i odbudowa zasobów wodnych terenów pogórniczych na obszarze Wielkopolski wschodniej"
Zgłaszający: Tomasz Piotr Nowak
Data wpływu: 16-12-2024
Szanowny Panie Ministrze,
odpowiadając na moją interpelację nr 3605 z dnia 1 lipca br., PGW Wody Polskie wskazały, że z 25 zadań ww. projektu zamierzają zrealizować jedynie cztery. Dodatkowo wskazały, iż nawet te cztery zadania są obecnie jedynie we wstępnej fazie projektowej. Drastyczne ograniczenie programu rewitalizacji obszarów Wielkopolski wschodniej wynika wprost z opóźnień w działaniu RZGW Poznań. Brak działań naprawczych doprowadzi do dalszego obniżania wód w jeziorach Pojezierza Gnieźnieńskiego oraz stepowienia Wielkopolski wschodniej.
Dodatkowo bulwersującym jest fakt, że zarzucone projekty posiadają pełne finansowanie ze środków Funduszu Sprawiedliwej Transformacji w kwocie 120 mln zł. Jednak, jak wynika z pisma PGW Wody Polskie zamierzają wykorzystać jedynie 20-25% tej kwoty.
Obecnie trwająca burza medialna na pewno nie sprzyja rozwiązaniu powstałych opóźnień realizacji projektu, a w konsekwencji przewidywalnej w czasie rewitalizacji Wielkopolski wschodniej. Z licznych rozmów z zainteresowanymi samorządowcami, wybrzmiała ich gotowość do podjęcia się realizacji pozostałych zadań wskazanych w programie zwiększenie retencji i odbudowa zasobów wodnych terenów pogórniczych na obszarze Wielkopolski wschodniej wspólnie za spółką ZE PAK. Wykonanie programu przez Stowarzyszenie Gmin Powidzkiego Parku Krajobrazowego pozwoliłoby na pełne wykorzystanie środków pozyskanych z FST do 2029 r. (termin graniczny rozliczenia funduszy) oraz osiągnięcie celów programu.
W związku z powyższym, proszę o przedstawienie harmonogramu wszystkich działań podjętych przez RZGW Poznań dotyczących realizacji wyżej wskazanego projektu (od dnia podpisania porozumienia do dnia dzisiejszego).
Jednocześnie proszę o udzielenie odpowiedzi na pytanie:
1. Czy, w związku z posiadanymi środkami na realizację projektu hydrologicznego nie należy podjąć działań umożliwiających absorpcję tych środków, na rzecz Pojezierza Gnieźnieńskiego i stosunków wodnych Wielkopolski wschodniej?
2. Czy, obecny zarząd RZGW w Poznaniu deklaruje pełne zaangażowanie i pomoc samorządowcom w uzyskaniu niezbędnych decyzji i warunków dla przeprowadzenia projektu?
Z wyrazami szacunku
Podsekretarz stanu Przemysław Koperski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (36)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10966 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-4.054.3.2025.WP
Warszawa, 14 lutego 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi do interpelację nr 7002 z dnia 19 grudnia 2024 r. Posła na Sejm RP, Pana
Tomasza Piotra Nowaka, w sprawie projektu pn. „Zwiększenie retencji i odbudowa
zasobów wodnych terenów pogórniczych na obszarze Wielkopolski wschodniej",
przedstawiam poniżej wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie.
Zgodnie z informacjami pozyskanymi z Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody
Polskie (PGW WP), na podstawie szczegółowej analizy 25 zadań pierwotnie planowanych
do realizacji dotyczących odbudowy zasobów wodnych w Wielkopolsce wschodniej,
ustalono, że nie wszystkie zadania znajdują się kompetencjach PGW WP. Jednostka nie
kwestionuje zasadność ich realizacji w aspekcie ochrony w tym regionie, a jedynie domaga
się właściwego określenia podmiotów odpowiedzialnych za ich realizację.
Ponadto, PGW WP poinformowało, że pierwotny zakres zadań był planowany do realizacji
z Programu Fundusze Europejskie dla Wielkopolski 2021 – 2027 (FEW 2021-2027)
ze środków z Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (w trybie
niekonkurencyjnym). W ramach programu dla projektu pn. „Zwiększenie retencji
i odbudowa zasobów wodnych terenów pogórniczych na obszarze Wielkopolski
wschodniej” została określona alokacja środków. Jednakże, jak wyjaśniło PGW WP,
ze względu na szereg utrudnień i opóźnień oraz brak możliwości pozyskania środków
unijnych w pierwotnie planowanym zakresie, nie został złożony wniosek
o dofinansowanie, zatem nie zostały przyznane środki finansowe na realizację zadań.
Poniżej przedstawiam przekazany przez PGW WP harmonogram działań podjętych przez
Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej (RZGW) w Poznaniu w zakresie realizacji
ww. projektu (od dnia podpisania porozumienia do dnia 03 lutego br.):
1. 8 listopada 2022 r. zawarto list intencyjny pomiędzy RZGW w Poznaniu, ZE PAK,
woj. wielkopolskim, powiatami, gminami i nadleśnictwem dotyczący podjęcia
współpracy w zakresie realizacji zadania pn. Zwiększenie retencji i ochrony
przeciwpowodziowej środkowej Warty poprzez wykorzystanie potencjału zbiorników
powyrobiskowych w zlewni Biskupiej Strugi oraz przystosowanie Kanału Ślesińskiego
do przerzutu wód.
2. 14 grudnia 2023 r. zawarto list intencyjny pomiędzy PGW Wody Polskie a Zespołem
Elektrowni Pątnów-Adamów-Konin i Gminą Wierzbinek.
-- 1 of 5 --
2
Poniżej przedstawiam przekazane przez PGW WP zestawienie działań podejmowanych
w zakresie zabezpieczenia środków finansowych na realizację zadań:
1. Od 2022 r. zadania były co roku uwzględniane w drukach planistycznych PF-UE na
poszczególne lata celem zapewnienia współfinansowania z budżetu państwa
i następnie przekazywane do Ministerstwa Infrastruktury. Jednak ze względu na
brak złożonego wniosku o dofinansowanie oraz podpisanej umowy
o dofinansowanie nie można było skorzystać ze przedmiotowego źródła
finansowania.
2. Informacje przekazane przez PGW WP o działaniach podejmowanych z Urzędem
Marszałkowskim Województwa Wielkopolskiego (instytucja wdrażająca):
9 stycznia 2023 r. – spotkanie w sprawie projektu strategicznego
w siedzibie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego;
5 czerwca 2023 r. – spotkanie w Urzędzie Marszałkowskim Województwa
Wielkopolskiego dotyczące: statusu zadań, omówienia fiszki oraz
możliwego terminu złożenia wniosku o dofinansowanie, a także
konieczności przesunięcia terminu naboru;
6 czerwca 2023 r. – pismo do Urzędu Marszałkowskiego Województwa
Wielkopolskiego w sprawie przesunięcia terminu naboru;
7 czerwca 2023 r. – przekazanie zaktualizowanej fiszki (zgodnie z uwagami
Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego wynikającymi
ze spotkania w dniu 5 czerwca 2023 r.);
17 lipca 2023 r., 18 września 2023 r., 6 listopada 2023 r. – przekazywanie
informacji o aktualnym o statusie projektu do Urzędu Marszałkowskiego
Województwa Wielkopolskiego;
27 listopada 2024 r. – zapytanie Urzędu Marszałkowskiego Województwa
Wielkopolskiego dotyczące deklaracji odnośnie możliwości realizacji
projektu; odpowiedź PGW WP RZGW w Poznaniu z 18 grudnia 2024 r.
o możliwości realizacji w pierwszej kolejności trzech zadań ujętych
w priorytecie I;
13 stycznia 2025 r. – spotkanie w Urzędzie Marszałkowskim
Województwa Wielkopolskiego, w którym wzięli udział m.in. Członek
Zarządu Województwa Wielkopolskiego, Minister Klimatu i środowiska
oraz Prezes PGW WP;
27 stycznia 2025 r. - spotkanie z przedstawicielami Urzędu
Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego.
3. Informacje przekazane przez PGW WP o działaniach podejmowanych wraz
z Agencją Rozwoju Regionalnego w Koninie (ARR - instytucja pośrednicząca):
1 lutego 2023 r. - podział zadań na etapy I i II;
3 lutego 2023 r. – weryfikacja kryteriów wyboru projektów;
16 maja 2023 r. – przekazanie wypełnionej fiszki według wzoru od ARR
w Koninie do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego;
13 grudnia 2023 r. – e-mail od ARR dotyczący ujęcia zadań
w dokumentach planistycznych z przeprowadzoną strategiczną oceną
oddziaływania na środowisko; 13 grudnia 2023 r. - odpowiedź do ARR;
2 lutego 2024 r. – informacja dla ARR Konin o realizacji programu
Województwa Wielkopolskiego za 2023 r.
-- 2 of 5 --
3
4. Informacje przekazane przez PGW WP o wydarzeniach, konferencjach,
prezentacjach:
11 maja 2023 r. – konferencja w Koninie pn. Fundusz na rzecz
sprawiedliwej transformacji motorem napędowym rozwoju Wielkopolski
Wschodniej, przedstawienie przez PGW WP RZGW w Poznaniu
prezentacji dotyczącej projektu;
9 października 2023 r. – konferencja w Wilczynie PGW WP RZGW w
Poznaniu pn. Ochrona wód we wschodniej Wielkopolsce;
9 stycznia 2024 r. – spotkanie on-line w sprawie strategicznej oceny
oddziaływania na środowisko (SOOŚ) – posiedzenie Grupy roboczej do
spraw zasad horyzontalnych i warunków podstawowych przy Komitecie
Monitorującym;
12 lutego 2024 r. – VII posiedzenie Podkomitetu ds. Wielkopolski
Wschodniej w Koninie;
28 marca 2024 r. – spotkanie dotyczące realizacji projektu i SOOŚ;
5 kwietnia 2024 r. – spotkanie dotyczące prowadzonych postępowań
o wydanie decyzji administracyjnych – wizja terenowa;
12 kwietnia 2024 r. - spotkanie w Koninie dotyczące projektu;
2 października 2024 r. – posiedzenie Podkomitetu ds. Wielkopolski
Wschodniej.
5. Informacje przekazane przez PGW WP o działaniach podejmowanych w zakresie
przygotowania materiałów do złożenia wniosku o dofinansowanie:
2023-2024 – analiza (na bieżąco) przepisów i postanowień zawartych w
dokumentach dotyczących Programu Fundusze Europejskie dla
Wielkopolski 2021-2027, takich jak m.in.: regulaminu konkursu na nabór,
regulaminu wyboru projektów, kryteriów, kwalifikowalności kosztów,
Szczegółowego Opisu Priorytetów Programu FEW 2021-2027, zasad
realizacji projektu i weryfikacja możliwości ubiegania się o środki unijne,
warunków koniecznych do spełnienia, wytycznych dotyczących
niezbędnych dokumentów do aplikowania o dofinansowanie;
2023-2024 – sporządzanie aktualnych map dla zadań i analizy GIS;
czerwiec 2023 r. – grudzień 2023 r. – opracowywanie wykazu działek
administracyjnych z obszaru projektu;
styczeń 2024 r. – luty 2024 r. – analiza przez PGW WP RZGW w Poznaniu
opinii prawnej dotyczące SOOŚ, sporządzonej przez fundację Frank Bold
(grudzień 2023 r.) otrzymanej od ARR Konin;
marzec 2024 r. – przygotowywanie opisów przedmiotu zamówienia dla
zadań.
6. Informacje przekazane przez PGW WP o działaniach podejmowanych w zakresie
procedowania postępowań o uzyskanie niezbędnych decyzji administracyjnych:
odbudowa zasobów wodnych jezior Pojezierza Gnieźnieńskiego – obiekty
w kompetencji PGW WP RZGW w Poznaniu – wydano dwie decyzje
o środowiskowych uwarunkowaniach: dla 6 budowli o piętrzeniu poniżej
1 m uzyskano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia
12 maja 2022 r. (data ostateczności: 17 czerwca 2022 r.), dla 1 budowli
o piętrzeniu powyżej 1 m uzyskano decyzję o środowiskowych
uwarunkowaniach z dnia 18 grudnia 2023 r. (data ostateczności:
-- 3 of 5 --
4
19 stycznia 2024 r); Dla 6 budowli o piętrzeniu poniżej 1 m wydano w dniu
24 października 2022 r. decyzję lokalizacyjną, dla 1 budowli o piętrzeniu
powyżej 1 m wydano w dniu 27 marca 2024 r. decyzję lokalizacyjną.
Obecnie w trakcie uzyskiwania są decyzje o pozwolenie wodnoprawne;
poprawa stosunków wodnych poprzez dostosowanie profilu podłużnego
i przekroju poprzecznego rzek Kaczki i Trzemszy wraz z budowlami
i kanałami łączącymi – trwa procedura uzyskiwania decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach; wykonano raport oddziaływania
na środowisko, który został przekazany do Regionalnej Dyrekcji Ochrony
Środowiska;
odbudowa zasobów wodnych i poprawa stanu hydrologicznego zlewni
rzeki Warcicy, poprzez jej zasilanie wodami rzeki Warty – trwa procedura
uzyskiwania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach; wykonano
raport oddziaływania na środowisko, który został przekazany do
Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska;
zwiększenie retencji jezior w zlewni Lisewki poprzez budowę jazu poniżej
Jeziora Skulskiego – zadanie prowadzone przez PGW Wody Polskie
Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Bydgoszczy pn. Podpiętrzenie
jezior Skulskich, gm. Skulsk - odbudowa rzeki Lisewki; trwa procedura
uzyskiwania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Dodatkowo, poniżej przedstawiam odpowiedzi na pytania zadane w przedmiotowej
interpelacji.
Czy, w związku z posiadanymi środkami na realizację projektu hydrologicznego nie należy
podjąć działań umożliwiających absorpcję tych środków, na rzecz pojezierza
gnieźnieńskiego i stosunków wodnych Wielkopolski Wschodniej?
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez PGW WP, mając na uwadze problem deficytu
wody we wschodniej Wielkopolsce, na podstawie szczegółowej analizy 25 zadań, określono
priorytety ich realizacji. W priorytecie I znalazły się zadania, które posiadają dokumentację
we wstępnym stadium, są już na początkowej ścieżce administracyjnej lub są szczególnie
istotne z punktu widzenia poprawy retencji. Zgodnie ze stanowiskiem PGW WP,
przedmiotowe zadania są planowane do realizacji w pierwszej kolejności, w ramach
dostępnych środków finansowych.
Czy, obecny zarząd RZGW w Poznaniu deklaruje pełne zaangażowanie i pomoc
samorządowcom w uzyskaniu niezbędnych decyzji i warunków dla przeprowadzenia
projektu?
Zgodnie z informacjami przekazanym przez PGW WP, RZGW w Poznaniu deklaruje
zaangażowanie i pomoc samorządowcom w przypadku uzyskiwania niezbędnych decyzji
administracyjnych i warunków dla przeprowadzenia planowanych przez nich działań oraz
gotowość do współpracy w celu poprawy stosunków wodnych na obszarze Pojezierza
Gnieźnieńskiego i Wielkopolski Wschodniej.
-- 4 of 5 --
5
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
Z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
-- 5 of 5 --