Interpelacja w sprawie ulg w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) z tytułu oddawania krwi
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 6987
do ministra finansów
w sprawie ulg w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) z tytułu oddawania krwi
Zgłaszający: Janusz Kowalski
Data wpływu: 15-12-2024
Krwiodawstwo jest wyrazem najwyższej społecznej solidarności i altruizmu. Krwiodawcy odgrywają kluczową rolę w ratowaniu zdrowia i życia wielu pacjentów. Zgodnie z obowiązującymi przepisami osoby oddające krew mogą skorzystać z ulgi podatkowej poprzez odliczenie określonej kwoty (130 zł) za każdy litr oddanej krwi od dochodu podlegającego opodatkowaniu, nie więcej jednak niż 6% swojego dochodu/przychodu. Obecne mechanizmy ulg podatkowych nie są wystarczająco motywujące, szczególnie w obliczu spadającej liczby osób oddających krew w niektórych regionach kraju. Podwyższenie zwolnienia z PIT mogłoby być bardziej czytelnym i skutecznym środkiem wsparcia dla tej ważnej grupy społecznej, a jednocześnie stanowiłoby istotny element polityki państwa w zakresie zdrowia publicznego. Rozwój instrumentów wsparcia dla krwiodawców przyczyni się do zwiększenia liczby honorowych dawców, co bezpośrednio wpłynie na poprawę bezpieczeństwa zdrowotnego w Polsce.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Finansów planuje objąć ulgą również osoby rozliczające się tzw. podatkiem liniowym?
2. Czy Ministerstwo Finansów rozważa zwiększenie maksymalnego progu odliczenia z podatku PIT jako dodatkowej zachęty do oddawania krwi?
3. Jakie inne działania planuje resort finansów, by skuteczniej wspierać honorowych dawców krwi w ramach systemu podatkowego?
4. Czy Ministerstwo Finansów konsultuje się w tej sprawie z organizacjami zrzeszającymi krwiodawców lub z przedstawicielami sektora zdrowia publicznego?
5. Czy rozważano możliwość wprowadzenia dodatkowych benefitów pozapodatkowych dla honorowych dawców krwi, takich jak ulgi na usługi publiczne czy preferencyjne warunki ubezpieczenia zdrowotnego?
6. Czy Ministerstwo Finansów dysponuje danymi na temat średniego rocznego kosztu ulg podatkowych dla krwiodawców w obecnej formule i jak wpływa to na budżet państwa?
7. Czy w ramach planów długoterminowych rozważa się stworzenie kompleksowego programu wspierania krwiodawstwa obejmującego także zmiany w systemie podatkowym?
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10940 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 6 stycznia 2025 roku
Sprawa: Odpowiedź MF na interpelację poselską nr 6987
Znak sprawy: DD3.054.43.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 6987, złożoną przez Pana Posła Janusza
Kowalskiego, w sprawie ulg w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT)
z tytułu oddawania krwi, uprzejmie informuję.
Ulga podatkowa dla honorowych dawców krwi uregulowana jest w art. 26 ust. 1
pkt 9 lit. c ustawy PIT1. Z treści tego artykułu wynika, że podatnik będący
honorowym dawcą krwi ma prawo do odliczenia od podstawy opodatkowania kwot
darowizn przekazanych na cele krwiodawstwa realizowanego przez honorowych
dawców krwi na podstawie ustawy o publicznej służbie krwi2. Kwotę odliczenia
oblicza się mnożąc litry oddanej krwi lub jej składników przez kwotę rekompensaty
określonej przepisami wydanymi na podstawie art. 11 ust. 2 powołanej ostatnio
ustawy. Obecnie kwota ta wynosi 130 zł.
Tak ustalona wartość darowizny podlega odliczeniu od dochodu opodatkowanego
skalą podatkową lub od przychodu opodatkowanego ryczałtem od przychodów
ewidencjonowanych3, przy czym odliczenie nie może przekroczyć odpowiednio 6%
rocznego dochodu (przychodu).
1 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2024 r.
poz. 226, z późn. zm.), dalej jako „ustawa PIT”.
2 Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi (Dz. U. z 2024 r. poz. 1782).
3 Art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym
od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 776, z późn.
zm.).
-- 1 of 3 --
2/3
Wysokość darowizny przekazanej na cele honorowego krwiodawstwa ustala się
zgodnie z art. 26 ust. 7 pkt 3 ustawy PIT, na podstawie zaświadczenia jednostki
organizacyjnej realizującej zadania w zakresie pobierania krwi o ilości bezpłatnie
oddanej krwi lub jej składników przez krwiodawcę.
Z powołanych powyżej regulacji wynika zatem, że honorowy krwiodawca, obliczając
dla celów rocznego rozliczenia podatkowego wartość honorowo oddanej krwi,
posiłkuje się obiektywnym wskaźnikiem określonym nie w przepisach podatkowych,
a w przepisach właściwych dla danej dziedziny, tj. w rozporządzeniu Ministra
Zdrowia w sprawie określenia rzadkich grup krwi, rodzajów osocza i surowic
diagnostycznych, których uzyskanie wymaga przed pobraniem krwi lub jej
składników wykonania zabiegu uodpornienia dawcy lub innych zabiegów, oraz
wysokości rekompensaty4.
W konsekwencji zwiększenie kwoty odliczenia z tego tytułu wymaga zmiany
przepisów powołanego rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 lutego 2017 r.,
co pozostaje poza kompetencją Ministra Finansów.
Jednocześnie wyjaśniam, że ulga z tytułu darowizn na cele krwiodawstwa nie
podlegała i nie podlega odliczeniu od dochodu opodatkowanego tzw. podatkiem
liniowym opłacanym według jednolitej 19% stawki podatku. Podatek ten był
bowiem konstruowany przy założeniu, że nie będzie miała do niego zastosowania
większość ulg, która znajduje zastosowanie przy opodatkowaniu skalą podatkową.
Z tego względu podatnicy, którzy wybrali opodatkowanie tzw. podatkiem liniowym,
oprócz ulgi z tytułu darowizn na cele krwiodawstwa, nie mogą też korzystać,
np. z ulgi z tytułu darowizn na cele pożytku publicznego, czy na rzecz kultu
religijnego, a także z ulgi na Internet czy też ulgi rehabilitacyjnej. Obecnie
Ministerstwo Finansów nie prowadzi prac mających na celu objęcie ulgą z tytułu
darowizn na cele krwiodawstwa również podatników rozliczających się
tzw. podatkiem liniowym.
Przy ocenie rozwiązania, zgodnie z którym ulga z tytułu darowizn na cele
krwiodawstwa nie znajduje zastosowania w tzw. podatku liniowym, należy mieć
na uwadze, że ten sposób opodatkowania ma charakter fakultatywny. Podatnik
wybiera opodatkowanie tzw. podatkiem liniowym, kierując się rachunkiem
ekonomicznym, uwzględniając w tym rachunku również okoliczność, że nie będzie
mógł korzystać z niektórych ulg podatkowych.
Warto również podkreślić, że do Ministerstwa Finansów nie docierały postulaty
objęcia omawianą ulgą także podatników korzystających z opodatkowania
tzw. podatkiem liniowym.
W zeznaniach podatkowych złożonych za 2023 r. odliczenia darowizn na cele
krwiodawstwa, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. c ustawy PIT dokonało 185
4 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 lutego 2017 r. w sprawie określenia rzadkich
grup krwi, rodzajów osocza i surowic diagnostycznych, których uzyskanie wymaga przed
pobraniem krwi lub jej składników wykonania zabiegu uodpornienia dawcy lub innych
zabiegów, oraz wysokości rekompensaty (Dz. U. poz. 235, z późn. zm.).
-- 2 of 3 --
3/3
tysięcy podatników w łącznej kwocie 41,8 mln zł. Przeciętna kwota odliczenia
wyniosła 226 zł. Obniżenie podatku, a tym samym wpływów budżetowych, z tytułu
zastosowania odliczenia wyniosło 5,7 mln zł.
Informuję również, że przedmiotowa interpelacja została przesłana do Ministerstwa
Zdrowia5 celem udzielenia bezpośredniej odpowiedzi w kwestiach leżących we
właściwości tego resortu.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
5 Pismo nr DD3.054.43.2024 z 24 grudnia 2024 r.
-- 3 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLT.050.1.2025.AS
Warszawa, 09 stycznia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 6987 Posła Janusza Kowalskiego, w sprawie ulg w podatku
dochodowym os osób fizycznych (PIT) z tytułu oddawania krwi, uprzejmie proszę
o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Powszechnie przyjętym jest, że krwiodawstwo to misja i odpowiedzialność. Świadomość
możliwości uratowania komuś życia jest zaś jedną z najistotniejszych wartości honorowego
krwiodawstwa, a krew jest najcenniejszym darem jaki może podarować człowiek. Dzięki
tak szlachetnym, wrażliwym osobom jak krwiodawcy możliwe jest wykonywanie
skomplikowanych operacji, ratowanie zdrowia, a także życia ciężko chorych oraz pomoc
ofiarom wypadków. Dlatego też wszelkie działania podejmowane przez Ministra Zdrowia
mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa leczenia krwią i jej składnikami, a priorytetem
jest przede wszystkim bezpieczeństwo zarówno biorcy, jak i dawcy krwi.
Publiczna służba krwi stara się doceniać krwiodawców i podziękować im za bezcenny dar,
którym dzielą się z potrzebującymi w trakcie oddawania krwi. Z uwagi na powyższe
dawcom krwi, zgodnie z aktualnym stanem prawnym, przyznaje się określone uprawnienia,
tj.:
1. zwolnienie od pracy oraz zwolnienie od wykonywania czynności służbowych
w dniu, w którym oddają krew, oraz w dniu następnym, a także na czas okresowego
badania lekarskiego dawców krwi zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie
art. 2982 Kodeksu pracy1,
2. zwrot utraconego zarobku na zasadach wynikających z przepisów prawa pracy,
3. zwrot kosztów przejazdu do jednostki organizacyjnej publicznej służby krwi na
zasadach określonych w przepisach w sprawie diet i innych należności z tytułu
podróży służbowych na obszarze kraju; koszt przejazdu ponosi jednostka
organizacyjna publicznej służby krwi,
4. posiłek regeneracyjny,
5. możliwość odliczenia od podatku dochodowego darowizny w wysokości iloczynu
kwoty rekompensaty,
1 Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 1465, z późn. zm.).
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
6. bezpłatne zaopatrzenie w leki objęte wykazami do wysokości limitu finansowania2
– dotyczy Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi,
7. korzystanie poza kolejnością ze świadczeń opieki zdrowotnej oraz usług
farmaceutycznych udzielanych w aptekach3 – dotyczy Zasłużonego Honorowego
Dawcy Krwi.
Ponadto wdrożony został program lojalnościowy dla krwiodawców, aby docenić
regularność oddawania krwi i jej składników. Rokrocznie w Światowy Dzień Krwiodawcy
oraz Dni Honorowego Krwiodawstwa organizowane są uroczyste obchody, aby podkreślić
niezastąpioną rolę honorowych dawców krwi w systemie lecznictwa.
Jednocześnie krwiodawstwo w Polsce, podobnie jak w całej Europie, jest honorowe,
dobrowolne i nie może pociągać za sobą jakiejkolwiek gratyfikacji finansowej. Dlatego też
każda decyzja o ewentualnym rozszerzeniu lub zmianie uprawnień przysługujących
Zasłużonym Honorowym Dawcom Krwi podejmowana jest w kontekście obowiązujących
przepisów prawa, zarówno krajowego, jak i europejskiego, które jednoznacznie stanowi, że
„
oddawanie krwi, osocza lub innych składników krwi jest uważane za dobrowolne
i nieodpłatne, jeżeli jest dokonywane przez osobę z jej własnej woli i nie daje podstaw do
jakiejkolwiek zapłaty w formie pieniężnej lub w jakiejkolwiek równoważnej postaci.
Wyłącza to również przyznanie wynagrodzenia w formie wypoczynku, który wykracza poza
czas odpowiednio konieczny do oddania krwi i dojazdu. Drobne dowody uznania, napoje
i zwrot kosztów podróży są zgodne z pojęciem dobrowolnego i nieodpłatnego oddawania
krwi”. Tym samym uprawnienia przysługujące Zasłużonym Honorowym Dawcom Krwi
należy rozpatrywać nie w kontekście głównych przesłanek determinujących donację,
a dowodów uznania i wdzięczności za oddaną krew i jej składniki. Decyzja o oddaniu krwi
powinna wynikać z chęci dzielenia się z innymi, nie zaś z kalkulacji zysków. Krew nie jest
produktem, lecz darem dla drugiego człowieka. Jednocześnie doświadczenia wielu krajów
wskazują, że pozyskiwana w ramach honorowego krwiodawstwa krew i jej składniki
gwarantuje pełne bezpieczeństwo i ochronę zdrowia zarówno dawców krwi, którzy są
filarem krwiolecznictwa, jak i jej biorców. Należy bowiem pamiętać, że biorcami krwi są
osoby chore, dlatego niezwykle istotne jest, aby pobudki związane z oddawaniem krwi
wynikały z potrzeby serca były szlachetne oraz świadome.
W tym miejscu należy także wskazać, że na poziomie europejskim przyjęte zostało
rozporządzenie w sprawie norm jakości i bezpieczeństwa substancji pochodzenia ludzkiego
przeznaczonych do stosowania u ludzi (tzw. rozporządzenie SoHO), które reguluje między
innymi zagadnienia dotyczące publicznej służby krwi. Ewentualne zmiany w zakresie
uprawnień przysługujących Honorowym Dawcom Krwi muszą pozostać w zgodzie
z przepisami ww. rozporządzenia.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
2 Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego
przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 930, z późn. zm.).
3 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 146, z późn. zm.).
-- 2 of 2 --